پروژه شهرسازی در استان خوزستان پیرامون رودخانه جراحی بندر شاهپور مهر ماه ۱۳۵۴
پروژه شهرسازی در استان خوزستان پیرامون رودخانه جراحی بندر شاهپور مهر ماه ۱۳۵۴
۱۴ مهر ماه ۱۳۵۴ شهر ۲۰۰ هزار نفری خوزستان در اطراف رودخانه جراحی بندر شاهپور و در زمینی به وسعت ۲۲ میلیون متر مربع ساخته خواهد شد. کارخانه خانه سازی شهر جدید خوزستان با سرمایه ۸۰۰ میلیون ریال احداث گردیده و در روز ۸ تا ۱۲ خانه را آماده نصب مینماید. همایون جابری انصاری وزیر مسکن و شهرسازی و عبدالمجید مجیدی وزیر مشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه به منظور بازدید از بزرگترین طرح شهرسازی و خانهسازی کشور با هواپیما وارد اهواز شدند و به همراه نصرتاله مجتبایی استاندار خوزستان با هلیکوپتر رهسپار کارخانه خانهسازی و محوطه شهر جدید خوزستان در حوالی بندر شاهپور شدند. وزرای مشاور و مسکن و شهرسازی و استاندار خوزستان پس از ورود به محوطه شهر جدید خوزستان در کانون مهندسین شرکت کردند. در اینجا، ابتدا آقای دارایی مدیر عامل سازمان شهرسازی خوزستان طی سخنانی اظهار داشت: از طرف خود، هیأت مدیره، مهندسین، تکنسینها و کارکنان سازمان شهرسازی خوزستان، مهندسین و کارکنان مهندس مشاور ماندالا و شرکت گسترش مسکن تشریففرمایی شما را به کارگاه ساختمانی مرحله فوری شهر جدید خوزستان خیر مقدم عرض مینمایم. اراضی که اکنون روی آن ایستادهایم، تا اواخر فروردین ماه سال ۱۳۵۴ یعنی تا ۶ ماه پیش، زمین بایری نظیر اراضی خارج از محدوده بود که این اراضی در زمستانها دریایی از آب راکد و در تابستانها دشت خشک و گرم و سوزانی بیش نبود.
در اواخر فروردین پس از خشک شدن آبهای راکد و پیدا شدن امکان شروع کارهای ساختمانی پروژه مرحله فوری شهر جدید خوزستان در حدود ۸۰ هکتار از این اراضی پیاده شده و در خلال ۶ ماه گذشته تمام این تأسیسات و کارهای خاکی و عملیات ساختمانی در آن بوجود آمده است. کارخانهای را که امروز بازدید فرموده و روش بهرهبرداری آن را ملاحظه خواهید فرمود یکی از ضمائم مناقصه ۱۷۰۰ واحد مسکونی برنامه سال ۱۳۵۴ میباشد که در حقیقت کارگاه پیمانکار شرکت گسترش مسکن محسوب میگردد و شرکت مزبور برای ساختمان و تحویل خانههای مورد قرارداد ملزم به تأسیس ان بوده است. این کارخانه در زمینی به مساحت ۲۰۰ هزار متر مربع که در فاصله سه کیلومتری جنوب مرحله فوری شهر جدید قرار دارد احداث گردیده و دارای ۳۵۰۰۰ متر مربع ساختمان شامل کارخانه برق به قدرت ۲۰ مگاوات، خوابگاه کارمندان و کارگران ماهر، رستوران و تریا برای کارمندان و کارگران ماهر، خوابگاه مهندسین، رستوران مهندسین، انبارهای گوناگون، کارگاه در و پنجرهسازی، کارگاه لولهکشی، کارگاه موزائیکسازی، ساختمانهای لازم دفتری، کارخانه پروفیلسازی، کارخانه جوشکاری، کارخانه پانل سازی، کارگاه آماده کردن گچ، انبار پانلهای ساخته شده، کارخانه تولید شن و ماسه به ظرفیت روزنانه ۳۰۰ متر مکعب انواع شن و همچنین دارای تعداد زیادی وسایل نقلیه نظیر جرثقیلهای گوناگون، تریلرهای مختلف میباشد که با سرمایهای بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون ریال بوجود آمده است. این کارخانه در حال حاضر قادر است روزانه ۸ دستگاه خانه ساخته شده تهیه و نصب نماید و با اندک تکمیلی قادر خواهد بود این میزان تولید را به روزی ۱۲ واحد برساند.
راه اندازی و آزمایش ماشینآلات کارخانه در آخر شهریور ماه گذشته پایان یافته و بهرهبرداری از آن تقریباً از اول مهر ماه جاری شروع گردیده است که اولین خانههای تولید شده نصب شده و تعدادی نیز در دست نصب شدن میباشد که جریان نصب آنها را نیز در محوطه کارگاه شهر جدید ملاحظه خواهید کرد. قرارداد خانهسازی با شرکت گسترش مسکن به مبلغ ۳۶۰۰ میلیون ریال برای ساختمان حدود ۱۷۰۰ و واحد مسکونی منعقد گردیده و خانههای مورد قرارداد شامل ۶ تیپ مختلف میباشد. از ۶ تیپ بالا سه تیپ (تیپهای B.A.M جمعاً ۶۸ واحد) به روش سنتی یعنی با بلوک سیمانی و اندود بتون ساخته خواهد شد و سه تیپ دیگر تیپهای E.D.C از طریق پیشساخته است که تعداد آنها تیپ C، ۴۱۲۳ واحد، تیپ D ، ۷۷۶ واحد و تیپ E، ۴۵۲ واحد میباشد. خانههای تیپ D.C.B.A.M هر یک دارای یک دستگاه تهویه مطبوع و تیپ دارای پنکه هستند همچنین خانههای تیپهای C.R.A.M دارای گاراژ و اطاق مستخدم میباشند. در حال حاضر تمام مواد اولیه و مصالح ساختمانی لازم برای ۱۷۰۰ واحد مسکونی شامل ۸۰۰۰ تن آهن ورق گالوانیزه برای ساختمان پانلهای آهن آلات فونداسیونها، پروفیلهای در و پنجرهها، چوب و فیبر لازم برای درها، سیمان لازم برای فونداسیونها، کفسازی و موزائیکسازی، شن و ماسه لازم برای کارهای بتونی و موزائیک سازی، انواع لولههای لازم برای لولهکشی داخل ساختمانها، انواع عایقها نظیر فایبرگلاس، پشم شیشه و عایقهای رطوبتی سقفها، انواع لوازم برقی نظیر سیم و جعبه تقسیم و لولههای جای عبور سیم برق خریداری و به کارگاه حمل گردیده و دستگاههای تهویهای که در خانهها نصب خواهد شد نیز خریداری شده و در راه است و تا آخر سال وارد کارگاه خواهد شد.
چون مرحله فوری شهر جدید خوزستان در اراضی لخت و بایری احداث خواهد شد، لذا علاوه بر ایجاد ۱۷۰۰ واحد مسکونی، پروژه کلی شامل پروژههای فرعی دیگری نظیر آماده کردن زمین، دفع خطر سیل، انتقال آب، انتقال نیروی برق، شبکه توزیع برق، شبکه توزیع ولولهکشی آب، شبکه دفع فاضلاب، شبکه جمعآوری آب باران و آبیاری درختان، خیابان و پیادهروسازی، ساختمانهای تسهیلات شهری، احداث راه و ساختمان دهکده روستایی میباشد که وضع یکایک آنها به شرح زیر به استحضار میرسد:
- ۱- پروژه آماده کردن زمین شامل بالا آوردن اراضی بین ۵۰ سانتیمتر تا دو متر میباشد و به علت نامناسب بودن زمین و خاک موجود در محل و بالا بودن سطح آبهای زیر زمینی و لزوم دفع آب بارانهای زمستانی اجرای آن ضرورت کامل داشته و برای این منظور تاکنون حدود ۷۰۰۰۰۰ متر مکعب خاک از محل قرضه نزدیک رودخانه تهیه و در ۷۴ هکتار از اراضی ریخته و کوبیده شده و زمین مناسب برای نصب خانهها آماده گردیده است.
- ۲- پروژه دفع خطر سیل: برای دفع خطرات سیلهای احتمالی نظیر سال ۱۳۴۷ فعلاً دیواری از خاک کوبیده شده دور تا دور شهر ایجاد گردیده که البته بعداً بایستی نسبت به احداث پروژهای که توسط مهندس مشاور برای این منظور مطالعه و تهیه شده و در دست بررسی کارشناسان سازمان برنامه و بودجه و سازمان آب و برق خوزستان میباشد اقدام گردد.
- ۳- پروژه انتقال آب: این پروژه توسط سازمان آب و برق خوزستان در دست اجرا است و آب شهر از خط لوله آبی که از کازرون به بندر شاهپور کشیده شده از تصفیهخانه بندر شاهپور تأمین خواهد شد. لوله آب فعلاً تا ماهشهر رسیده است و امید است سازمان آب و برق خوزستان تا آخر سال جاری بتواند شبکه انشعاب آب لازم از ماهشهر به منطقه شهر جدید را آماده نماید.
- ۴- پروژه انتقال نیروی برق: این پروژه شامل احداث یک خط ۱۳۰ هزار ولتی به طول ۲۰ کیلومتر از سر بندر به منطقه شهر جدید میباشد که با هزینه برابر ۱۴۰ میلیون ریال به سازمان آب و برق خوزستان واگذار شده است و ساختمان فونداسیون پایههای آن خاتمه یافته و آنها را در کنار شهر ملاحظه میفرمایند و قرار است تا آخر سال عملیات پایهگذاری، کابل کشی و نصب مرکز پست برق تکمیل گردد.
- ۵- شبکه توزیع برق داخل شهر: این پروژه شامل دو قسمت میباشد، یکی خرید تعداد ۳۳ ترانسفورماتور ۱۳۰ به ۱۱ هزار ولت و تعداد زیادی کلید و سوئیچ و غیره که قرارداد آن به مبلغ ۱۴۰ میلیون ریال با پیمانکار شرکت احداث منعقد گردیده و لوازم آن تماماً سفارش شده و دیگری سیمکشی و کابلکشی داخل خیابانها و معابر شهر که مناقصه آن انجام شده و حائز حداقل مناقصه به مبلغ ۳۶۰ میلیون ریال برنده تعیین گردیده و قرارداد آن در دست تهیه و مبادله شدن میباشد.
- ۶- پروژه توزیع آب: این پروژه شامل سه قسمت میباشد. یکی خرید لولههای لازم که در این مورد مقدار لولههای چدنی به مبلغ ۴۶ میلیون ریال و لولههای ایرانیت به مبلغ ۵۰ میلیون ریال از کارخانجات ماشینسازی ایران و ایرانیت خریداری شده و قسمتی از آنها به کارگاه حمل گردیده است. دیگری عملیات نصب و تهیه سایر لوازم لولهکشی که مناقصه آن جزء مناقصه کارهای مکانیکی بطور یکجا انجام گردیده و برنده مناقصه آن تعیین شده است. قسمت سوم شامل ساختمان منبع هوایی مرتفع که برآورد آن ۵۴ میلیون ریال است و اجازه ترک مناقصه آن گرفته شده و واگذاری آن به پیمانکار در دست اجرا است.
- ۷- شبکه دفع فاضلاب: این پروژه نیز شامل دو قسمت است. یکی خرید کارخانه تصفیه فاضلاب که قرارداد آن برای کارخانهای به ظرفیت یک میلیون گالن (۱۴ میلیون لیتر) در روز و شیرها و پمپهای لازم به مبلغ ۱۵۱ میلیون ریال با شرکت میتسویی ژاپنی منعقد گردیده و پیمانکار بایستی در ظرف ۶ ماه ماشینآلات و لوازم را در کارگاه تحویل نماید و دیگری شامل عملیات نصب کارخانه و نصب لوازم و لولهکشی و غیره که مناقصه آن جزء مناقصه کارهای مکانیکی بطور یکجا انجام شده و پیمانکار آن تعیین گردیده است.
- ۸- شبکه دفع آب باران و آبیاری درختان: عملیات لولهکشی و ساختمانی این پروژه جزء مناقصه کارهای مکانیکی به مناقصه گذارده شده و شرکت اردیبهشت در مناقصه کارهای مکانیکی کُلاً به مبلغ ۳۹۹ میلیون ریال برنده مناقصه گردیده است و قرارداد آن در دست مبادله میباشد.
- ۹- خیابانسازی و پیادهروسازی: این پروژه شامل قسمت میباشد. قسمت اول به مساحت ۸۵ هزار متر مربع که باید خیابانهای آن زودتر ساخته شود تا در فصل پاییز و بارندگیهای زمستانی امکان حمل خانهها از کارخانه به محل شهر میسر گردد که قرارداد آن به مبلغ ۹۹۹ میلیون ریال با پیمانکار منعقد گردیده و قسمت دوم شامل حدود ۸۰ هزار متر مربع بقیه خیابانها و پیادهروها که نقشههای آنها تهیه گردیده و برآورد آن حدود ۸۰ میلیون ریال میباشد و نسبت به واگذاری آن به پیمانکار اقدام خواهد شد.
- ۱۰- ساختمانهای تسهیلات شهری: شامل مدرسه، مغازهها و بازار که برآورد آن حدود ۴۸۰ میلیون ریال میباشد به مناقصه گذارده شده است ولی چون پروژه تهیه شده برای آنها از نظر فنی قابل توجیه نبود و همچنین به علت بالا بودن برآورد هزینهها و مغایر بودن استانداردها و ضوابط آنها با کارهای داخل ایران مناقصه آن راکد گذارده شده تا پس از اصلاح پروژه و پایین آوردن هزینهها نسبت به آن تصمیم گرفته شود.
- ۱۱- احداث راه: پروژه راه لازم برای تأمین رفت و آمد ساکنین شهر توسط مهندس مشاور کامپساکس تهیه گردیده و به طول ۲۱ کیلومتر به مناقصه گذارده شده و شرکت ژیان به مبلغ ۳۱۵ میلیون ریال مشغول اجرای آن است و تا کنون حدود ۱۵ کیلومتر آن را خاکبرداری کرده و مشغول کوبیدن و آماده کردن برای آسفالت میباشد.
- ۱۲- دهکده روستایی: پروژه ساختمان دهکده روستایی به مبلغ ۲۲۰ میلیون ریال برای سکونت روستائیانی که اراضی و باغات آنها خریداری شده است در سه کیلومتری جنوب شهر جدید در دست اجرا است. در این دهکده به مساحت ۲۰۰ هزار متر مربع میباشد تعداد ۲۵۰ واحد مسکونی ۸۵ متر مربعی با کوچهها و معابر و تأسیسات لازم ساخته خواهد شد و شرکت رامبله پیمانکار آن میباشد که در مناقصه مربوطه برنده گردیده است و بطوری که در بازدید بعد از ظهر ملاحظه خواهید فرمود، قسمتی از این ساختمانها به زیر سقف رسیده است و تا آخر سال ۱۳۵۴ عملیات ساختمانی آنها خاتمه خواهد یافت.
در این هنگام به ترتیب آقای نادر اردلان رئیس مهندس مشاور درباره مشخصات خانهها و طرح تفصیلی و آقای شیف درباره سیستم خانهسازی صحبت کردند و بعد آقای مهندس حسن مهدی رئیس کارگاه ساختمانی و عملیات اجرایی شهر ۲۰۰ هزار نفری مطالبی بدین شرح بیان داشت:
مشخصات کارگاه ساختمانی- شرکت گسترش مسکن مجری سیستم خانههای پیشساخته جنرال الکتریک با همکاری و اخذ امتیاز آن شرکت مدت ۲ سال است که در صنعتی نمودن و تسریع روش ساخت واحدهای مسکونی تمام اتوماتیک فعالیت مینماید. در سیستم جنرال الکتریک اسکلت منازل از طریق صنعتی ساخته شده و کلیه عملیات گچکاری و سیمانکاری، کفسازی و حتی تأسیسات برق و مکانیک از طریق پیش ساخته ماشینی انجام میگیرد. شرکت گسترش مسکن تاکنون مبادرت به تأسیس ۲ واحد تولیدی از این سیستم را نموده است. یکی از این ۲ کارخانه در سرچشمه کرمان مستقر گردیده و قادر به تولید اسکلت ۶ واحد مسکونی در روز میباشد و به عنوان پیشآهنگ صنعت خانهسازی ایران مشغول تولید قطعات پیش ساخته میباشد. کارخانه دوم که امروز افتتاح خواهد گردید از کارخانه سرچشمه به مراتب پیشرفتهتر بوده و قادر به تولید ۱۲ واحد مسکونی در روز میباشد ولی نظر به محدودیت تعداد واحدهای مسکونی واگذاری به این شرکت هنوز از تمام امکانات سیستم جنرال الکتریک در این کارگاه استفاده نگردیده است. نظر به این که طرح کارخانه با انتظار به توسعه حجم کار توأم بوده است، بنابراین به آسانی میتوان آن را تبدیل به یک کارخانه کاملاً اتوماتیک نمود بطوری ک در آن تا ۹۵ درصد یک واحد مسکونی را با در و پنجره و کلیه سرویسها و دستگاههای تهویه در کارخانه تولید و به صورت قطعات مادولار نصب نمود. در مرحله کنونی قطعات کامل دیوار و سقف در کارخانه تولید و در محل منازل نصب میگردند.
جنس این قطعات از پروفیلهای آهنی گالوانیزه ضد زنگ بوده و سطوح داخلی اتاقها از گچ مخصوص و سطوح خارجی آن از ملات سیمان پوشانیده شده است. در فضای مجوف بین گچ و سیمان عایق پشم شیشه نصب میگردد. این قطعات پس از نصب کاملاً ضد زلزله بوده و بیش از یک دیوار بتنی یک متری مانع انتقال حرارت میگردد. از نظر آتشسوزی نیز واحدها طوری طرح گردیدهاند که در صورت بروز آتش انتقال شعله از یک طرف به طرف دیگر بیش از یک ساعت بطول خواهد انجامید. خاصیت عدم انتقال صوت نیز در حد استاندارد بینالمللی حفظ گردیده و طرح تأسیسات برقی، بهداشتی، لولهکشی و تهویه واحدها بر اساس ضوابط متداول آمریکا صورت گرفته است. عمر این واحدها معادل دوام واحدهای سنتی میباشد و جهت اطمینان بیشتر از صحت طرح و دوام کافی این منازل شرکت جنرال الکتریک در درون همان دستگاههایی که شرایط جوی کره ماه را جهت برنامههای فضایی آمریکا بوجود آورده در شرایط جوی مناطق مختلف ایران از قبیل سرچشمه و بندر ماه شهر را نیز بوجود آورده و قطعات دیوار و سقف را به دفعات متعدد در شرایط گوناگون آزمایش نموده است.
مشخصات سیستم پیشساخته- کارگاه ساختمانی و تجهیزاتی که ملاحظه خواهید فرمود، به منظور اجرای برنامه خانهسازی فشرده سازمان شهر سازی خوزستان تشکیل گردیده و علاوه بر قدرت تولید واحدهای پیش ساخته که به آن اشاره شد، این کارگاه روزانه قادر است ۸۰۰۰ متر مکعب عملیات خاکی نموده و ۳۰۰ متر مکعب بتنریزی نماید. در این کارگاه حتیالامکان از ماشینآلات و تجهیزات مدرن استفاده گردیده است و آب و برق کارگاه توسط شرکت رأساً انجام میگیرد و معمولا جهت اجرای روزانه ۸ واحد مسکونی از طریق سنتی ۴۰۰۰ نفر پرسنل موردنیاز میباشد ولی با استفاده از سیستم کنونی خانهسازی و دستگاههای مکاینزه شده این تعداد به یک هزار و چهار صد نفر کاهش یافته است. البته در صورتی که سیستم مادولار جنرال الکتریک مورد استفاده قرار گیرد، فقط ۶۰۰ نفر مورد احتیاج خواهد بود. در حال حاضر تأسیسات کارگاهی قادر به تأمین مسکن، زیست و تغذیه یک هزار و پانصد نفر میباشد که ۱۱۰۰ نفر از این گروه مقیم کارگاه میباشند. قسمت زیست کارگران که در حال تکمیل میباشد علاوه بر مجهز بودن به حمام گرم و سرویسهای بهداشتی دارای نانوایی، بقالی و قصابی میباشد.
تأسیساتی که جهت رفاه مهندسین، کارمندان و کارگران ماهر تأمین گردیده است مورد بازدید قرار خواهد گرفت. کادر کنونی کارگاه بدین شرح است: مهندسین و متخصصین ۲۰ نفر، تکنسین ۴۰ نفر، کارمندان اداری ۳۰ نفر، کارگر فنی و ماهر ۲۵۰ نفر. پس از پایان سخنان آقای مهندس حسن مهدی رئیس کارگاه ساختمانی و عملیات اجرایی، آقایان جابری انصاری، مجیدی و مجتبایی پس از شرکت در اجتماع مهندسین و استماع گزارشها از ماکت شهر ۲۰۰ هزار نفری و کارخانه خانهسازی و نمونه خانهها دیدن کردند و آنگاه به اتفاق چند تن از معاونان و کارشناسان وزارت مسکن و شهرسازی و جمعی از مقامات استان رهسپار محل کارخانههای پیشساخته شدند.
در اینجا پس از گشایش کارخانه از سوی عبدالمجید مجیدی وزیر مشاور و سرپرست سازمان برنامه از یک واحد از خانههای پیشساخته شده که نصب گردیده بود بازدید شد و آقای جابری انصاری وزیر مسکن و شهرسازی اولین خانه ساخته شده و آماده برای سکونت را افتتاح کرد. در جریان بازدید از کارخانه خانهسازی آقای امیر ابراهیمی مدیر عامل شرکت گسترش مسکن و مجری طرح شهر ۲۰۰ هزار نفری توضیحات لازم را به اطلاع رساند و افزود: این کارخانه علاوه بر این که قادر است خانههای شهر ۲۰۰ هزار نفری را تأمین کند در صورت توسعه میتواند خانه برای سایر مناطق کشور نیز با بسازد و چون نوع خانهها سبک است حمل آن به سادگی امکانپذیر خواهد بود.
بازدید از قسمتهای مختلف کارخانه خانهسازی حدود ۲ ساعت بطول کشد و پس از آن وزرای مسکن و شهرسازی و مشاور و استاندار خوزستان و سایر همراهان با اتوبوس از محوطه کارگاه شهر جدید و عملیات سدسازی، خیابانکشی و عملیات ساختمانی زیرسازی منازل بازدید کردند و نحوه نصب خانههای ساخته شده مشاهده گردید. در این دیدار همچنین دهکده روستایی در ۶ کیلومتری جنوب رودخانه جراحی که در نزدیک شهر جدید خوزستان در دست احداث است مورد بازدید قرار گرفت. این دهکده برای روستاییان که زمینهای آنها برای احداث شهر جدید خریداری شده ساخته میشود و در آن ۲۵۰ واحد مسکونی ایجاد خواهد شد.
برای اجرای این پروژه با تأسیسات آب لولهکشی با فاضلاب و راه اتصال روستا به جاده اصلی بالغ بر دویست و پنجاه میلیون ریال هزینه پیشبینی شده است. بازدید از پروژه شهر جدید ۲۰۰ هزار نفری خوزستان، کارخانه خانهسازی و قسمتهای مختلف بیش از ده ساعت بطول کشید. آقای جابری انصاری وزیر مسکن و شهرسازی و آقای مجیدی وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه ضمن گفتگو با مهندسین، تکنسینها و کارگران شهر ۲۰۰ هزار نفری زحمات و کوششهای آن را ستودند. آقای مجیدی اظهار داشت آغاز کار این شهر ۲۰۰ هزار نفری و کارخانه خانهسازی بزرگترین و مترقیترین پروژه خانهسازی کشور ما است. ایشان افزود اجرای این برنامه تازه برای جلوگیری از پراکندگی برنامهها در کار تأمین مسکن است. آقای مجیدی همچنین اظهار داشت در بازدید از کارخانه خانهسازی موردی که قابل توجه و چشمگیر بود این است که قسمت اعظمی از ماشینآلات آن در ایران ساخته شده و به این ترتیب زمینه مساعدی برای پیشرفت تکنولوژی علمی خانهسازی مدرن در ایران است. آقای جابری انصاری وزیر مسکن و شهرسازی و آقای عبدالمجید مجیدی وزیر مشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه پس از بازدید از شهرک روستایی در شهر جدید به سوی اهواز بازگشتند و پس از اقامت کوتاهی در اهواز این شهر را به قصد تهران ترک گفتند.