سفر علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به پاریس برای گشودن خانه ایران ۷-۵ اردیبهشت ماه ۱۳۴۸
| دکترای افتخاری و سایر نشانهای تقدیم شده به علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی | درگاه علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی | سخنرانیها و پیامها و بیانات و مصاحبههای علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی |
سفر علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی به پاریس برای گشودن خانه ایران ۷-۵ اردیبهشت ماه ۱۳۴۸
علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی پس از نیم روز ۵ اردیبهشت ماه از زوریخ وارد پاریس شدند. رییس تشریفات دولت فرانسه و سفیر شاهنشاه در فرانسه و گروهی از پایوران برجسته ایرانی و فرانسوی از علیاحضرت شهبانو پیشباز کردند. هنگامی که علیاحضرت گام بر فرودگاه پورژه پاریس نهادند، یک یکان از نیروهای مسلح فرانسه ادای احترام کرد. سپس علیاحضرت شهبانو از برابر پیشبازکنندگان گذشتند و رهسپار شهر پاریس شدند.
دکتر منوچهر اقبال رییس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران، تیمسار سپهبد خادمی مدیر عامل هواپیمایی ملی در آیین گشایش خانه فرهنگ ایران در رکاب شهبانو بودند.
علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی در آیینی که با بودن شمار زیادی از پایوران ایرانی و فرانسوی چون آندره مالرو وزیر فرهنگ [۱] و بانو کوودمورویل همسر نخست وزیر فرانسه، کریم آقا خان و سالوادور دالی انجام شد، « خانه ایران » را در پاریس گشودند.
شهبانوی ایران نوار سه رنگی را که در ورودی خانه ایران در خیابان شانزه لیزه کشیده بودند، بریدند و سپس از بخشهای گوناگون این بنای هزار متر مربعی دیدن فرمودند. در این جا هر چند یک بار، نمایشگاههایی بر پا میگردد و فیلمهایی به تماشا گزارده میشود.
خانه ایران به امر شاهنشاه آریامهر برای شناساندن فرهنگ و تمدن و هنر باستانی ایران و پیشرفتهای ایران امروز، با هنبازی (مشارکت) شرکت ملی نفت ایران و هواپیمایی ملی ایران بنیاد نهاده شد و نشانی آن درخیابان شانزه لیزه ، پرآوازهترین و زیباترین خیابانهای پاریس میباشد.
خانه ایران افزون بر آشنا ساختن مردم فرانسه با فرهنگ و تمدن ایران در زمینه شناساندن کشور ایران به انبوه جهانگردانی که هر سال از پاریس دیدن میکنند نیز فعالیت خواهد کرد. این کار از راه تشکیل کمیسیونهای علمی و فرهنگی و آثار هنری هنرمندان ایران چون تابلوهای نقاشی، پارچههای زربفت، فرش و صنایع کوچک دستی انجام مییابد.
فروش اجناس عتیقه و سنگهای قیمتی ایران که بسیار مورد توجه اروپاییان است، از دیگر فعالیتهای خانه ایران در پاریس میباشد.
شرکت ملی نفت ایران از راه خانه ایران در پاریس، تازهترین آگاهیها را در زمینه پیشرفت صنایع نفت کشور ما در اختیار علاقمندان میگذارد و هواپیمایی ملی ایران نیز برای کسانی که میخواهند از آثار باستانی و تاریخی ایران دیدن کنند، با پروازهای منظم خود از پاریس به تهران، پیش نیازهای این سفر خاطره انگیز به تهران را فراهم میسازد.
در خانه ایران که به فرم یک شرکت سهامی با سرمایه پنجاه پنجاه از سوی شرکت ملی نفت و هواپیمایی ملی ایران اداره میشود، سازمان جلب سیاحان نیز فعالیت دارد و با شناساندن آثار باستانی و تاریخی ایران، موجبات برانگیزاندن جهانگردان را برای سفر به ایران فراهم میسازد. مدیریت عامل خانه ایران در پاریس از سوی شرکت ملی نفت و هواپیمایی ملی ایران به مهدی بوشهری واسپرده شده است. هموندان هیات مدیره این خانه را دو تن از شرکت ملی نفت ایران و دو تن از هواپیمایی ملی ایران تشکیل میدهند.
تا چند روز دیگر هواپیمایی ملی ایران هر هفته یازده پرواز به اروپا خواهد داشت.
دومین بازدید علیاحضرت شهبانو از خانه ایران
۶ اردیبهشت ماه ۱۳۴۸ علیاحضرت شهبانو پس از نیم روز برای دومین بار از خانه ایران دیدن کردند و اوامری در راستای گسترش این مرکز به سرپرستان دادند. هنگام بازدید علیاحضرت شهبانو، هویدا نخست وزیر و بانو، دکتر منوچهر اقبال، مهدی بوشهری رییس هیات مدیره و مدیر عامل خانه ایران، تیمسار سپهبد خادمی مدیر عامل هواپیمایی ملی ایران سرافرازی بودن را داشتند. علیاحضرت شهبانو در این دیدار از غرفههای گوناگون دیدن فرمودند. علیاحضرت هنگام بازدید از غرفه کارهای دستی و هنری فرمودند:
- باید در این غرفهها همه گونه کارهای هنری و دستی ایران موجود باشد
در غرفه مواد خوراکی و خاویار ایران علیاحضرت فرمودند باید از گونههای خشکبار ایران و فرآوردههای خوراکی در این غرفه در دسترس گزارده شود. علیاحضرت هنگام بازدید از کافه تریای خانه ایران در پاریس فرمودند باید به بخشهای گوناگون این خانه بیشتر رنگ ایرانی داده شود تا بیشتر مورد توجه قرار گیرد. بازدید علیاحضرت شهبانو سه ساعت به درازا کشید.
۷ اردیبهشت ماه علیاحضرت شهبانو شبانگاه از پاریس با هواپیمایی ملی ایران به تهران بازگشتند. شاهنشاه آریامهر از شهبانو هنگام ورود به تهران در فرودگاه مهرآباد پیشباز کردند. در آیین پیشباز خاندان شاهنشاهی ایران و پایوران برجسته کشور شرکت داشتند.
در سال ۱۳۴۰ اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر و علیاحضرت شهبانو فرح پهلوی سفر رسمی به فرانسه کردند. [۲] در این سفر در روز ۲۵ مهر ماه ۱۳۴۰ شاهنشاه آریامهر در کوی بین المللی دانشجویان در پاریس نخستین سنگ بنای خانه ایران را بر نشاندند و سپس در سخنرانی رسایی فرمودند:[۳]
۲۵ مهر ۱۳۴۰ سخنان شاهنشاه در کوی بینالمللی دانشجویان در پاریس هنگام نصب نخستین سنگ بنای خانه ایران
آقای رئیس شهر دانشگاهی کوی دانشجویان،
برای شهبانو و من موجب کمال مسرت است که در این کانون فرهنگی که وابسته به یکی از کهنسالترین و مشهورترین دانشگاههای اروپا است، حضور یافتهایم.
این محیط در زمینه معنوی به دنیای کوچکی میماند که در آن ملتها به دور هم گرد آمده و برای جوانان جهان آزاد، یک محیط وحدت و یگانگی به وجود آوردهاند.
از اینکه به دعوت شما نخستین سنگ بنای خانه ایران را در خاک کشور میهماننواز فرانسه بر زمین مینهم، مفتخرم. این خانه مظهر پایدار مناسبات معنوی ما با فرانسه خواهدبود و برای من مایه بسی مسرت است که بدین وسیله به یکی از آرزوهای دیرین خود جامه عمل پوشاندهام. من در اینجا خاطره شادروان سناتور اونورا، الهامدهنده بزرگ این مؤسسه را تجلیل میکنم. وی در زمان سلطنت پدرم از ایران دیدن کرد و نخستین کسی بود که مزایای ساختمان یک کانون فرهنگی ایران را در پاریس به ما شناساند و گفت که در این کانون جوانان ما به انضباط و رفاه و آسایشی که در بهبود وضع تحصیلی آنها مؤثر است، نائل خواهندشد. ما نیز در ایران از دورانهای گذشته از چنین روشی پیروی کردهایم.
در قرن ششم میلادی در دوران سلطنت سلسله ساسانی دانشگاهی به نام گندیشاپور در ایران گشایش یافت که در آن آخرین فلاسفه یونانی به تدریس اشتغال داشتند. این فلاسفه که به وسیله امپراتور ژوستینین از آتن رانده شدند، از طرف خسرو انوشیروان اول پادشاه ایران، مورد استقبال قرارگرفتند.
بعدها در قرون وسطی مراکزی برای تحصیلات عالی در تبریز و بغداد در دوران وزیر اعظم نظامالملک تأسیس شد. در این دانشگاهها تمام کسانی که در شرق میانه خواهان کسب دانش و اکتشافات علمی بودند، به تحصیل و تحقیق پرداختند.
دانشجویانی که در این مراکز تحصیل میکردند، برای کسب دانش اشتیاق و هماهنگی همکاری قابل توجهی نشان میدادند. امروز کشور دارای مراکز تحصیلات عالی و شهرهای دانشگاهی است.
یاری و همت فرانسه در آموزش و پرورش جوانان ما نقش مؤثری بازی کرد. امروز فرهنگ و آموزش در کشور ما گامهای بلندی به جلو برداشتهاست. در قرن اخیر مخصوصاً آموزش زبان فرانسه که افق وسیع دانش و معرفت جهان باختر را به روی ما گشود، در فرهنگ کشور ما نقش سازندهای داشتهاست.
برای شمارش فرانسویانی که به هنر و ادبیات و تاریخ کشور ما علاقمند بودهاند، باید آثار همه دانشمندان شرقشناس شما را بررسی کرد.
تاورنیهها، شاردنها، انکتیل دوپرونها، دیولافواها، ژول مهلها، کلمان هوارها و دیگران طی قرون متمادی در حیات گذشته ما تعمق نموده و بهترین آثاری را که تمدن باستانی ما به فرهنگ بشری عرضه داشته، بررسی و ترجمه کردهاند و امروز هم این تلاش و کوشش به وسیله دانشمندان سرشناس و ایراندوستی چون پروفسور هانری ماسه و هانری کوربن و بسیاری دیگر دنبال میشود. بدیهی است با چنین رشتههای مناسبات فرهنگی که از گذشتههای دور دو کشور ما را به یکدیگر پیوند داده و ریشه دوانیدهاست، فقدان یک «خانه ایران» در شهر دانشگاهی پاریس به منزله خلاءای بود که میبایست پر شود.
آقای رئیس، در لحظهای که نخستین سنگ بنای این خانه را بر زمین میگذارم از فرصت استفاده کرده و از سازمان اداری شهر دانشگاهی پاریس که زمین مورد نیاز را برای ساختمان خانه ایران در اختیار ما گذاشتهاست، تشکرمیکنم. همچنین مراتب امتنان خود را از شما به مناسبت برگزاری این مراسم که همیشه به یاد خواهم داشت، ابراز میدارم و در پایان صمیمانهترین احساسات و مراتب قدردانی خود را به زنان و مردان فرانسوی که با علاقه و فداکاری کار آموزش دانشجویان ما را به عهده گرفتهاند، تقدیم میدارم.
سرنوشت خانه ایران پس از انقلاب شوم ۱۳۵۷ به دست دانشجویان کنقدراسیون و روزنامه نگاران خائن و دیگر رسانهها مانند دیگر ثروتها و داراییهای ملت ایران گردید و به دست جمهوری اسلامی و دزدیها و اختلاسها از میان رفت.