بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در آیین فطر کاخ سعدآباد ۱۵ مهر ماه ۱۳۵۴
| برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی مهر تا آذر ماه | اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر بزرگ ارتشتاران | برنامه عمرانی پنجم/سال ۱۳۵۴ خورشیدی فروردین تا خرداد ماه |
بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر در آیین فطر کاخ سعدآباد ۱۵ مهر ماه ۱۳۵۴
شاهنشاه آریامهر در آیین سلام عید سعید فطر، نمایندگان کشورهای اسلامی در دربار شاهنشاهی را در کاخ سعدآباد به پیشگاه همایونی پذیرفتند.
کاخ سفید سعدآباد کمتر از در سالهای گذشته محل برگزاری آیین سلام بوده است. در یکی دو سال گذشته سلامهای عام در کاخ گلستان و سلامهای خاص اغلب در کاخ نیاوران برگزار شده است. ولی این بار، آیین سلام عید سعید فطر در تالار زیبای سعدآباد، در پیشگاه شاهنشاه آریامهر برگزار شد. سلام عید فطر از ساعت ۱۰ بامداد آغاز شد ولی همه آنها که باید در گروههای نخستین برای عرض تبریک به پیشگاه شاهنشاه شرفیاب میشدند بتدریج از ساعت ۹ صبح به کاخ سعدآباد وارد میشدند.
در پیشگاه شاهنشاه
پس از یک ماه، آبدارخانه کاخ به راه افتاده و همه میهمانان با چای و شیرینی پذیرایی میشدند. تنها گروهی که پس از گفتن تبریک با شاهنشاه بیش از نیم ساعت گفتگو داشتند سفرای کشورهای اسلامی بودند که ۲۳ نفرند و با جامههای ملی خود به دیدار شاهنشاه آمده بودند. یک ربع به ساعت ۱۰ در تالار بزرگ کاخ سعدآباد در اشکوب دوم، که بسیار پرشکوه است و دیدنی، هیئت دولت اجتماع کردند. وزیران به ترتیب سنوات وزارت، ایستادند جز جمشید آموزگار که چون نشان تاج دارد پس از آقای هویدا میایستد. در صف وزراء سه وزیر و یک معاون نخستوزیر غایب بودند. (وزیر خارجه در سفر رسمی بلژیک است، مهدوی وزیر بازرگانی از لهستان دیدن میکند و معینی وزیر کار هم در سریلانکا است و شادمان معاون نخستوزیر هم در سفر). تشریففرمایی شاهنشاه آریامهر را به تالار با شکوه سعدآباد آقای هرمز قریب رئیس کل تشریفات شاهنشاه اعلام کرد و در ساعت ۱۰ بامداد شاهنشاه آریامهر به تالار تشریففرما شدند.
هویدا نخستوزیر، در تبریک عید فطر گفت: برای ما ایرانیان، موجب نهایت خوشوقتی است که امسال نیز این عید بزرگ مذهبی را در شرایطی جشن میگیریم که در سایه فرماندهی شاهنشاه بزرگ خود، با الهام از تعالیم مقدس اسلام و با جرای اصول انقلاب شاه و ملت یک دل و متحد در زیر لوای رستاخیز ملت ایران با سربلندی و افتخار در راه ترقی و تعالی گام برمیداریم و هر روزی که میگذرد، قدم تازهای در راه تأمین سعادت و آسایش ملت ایران و نسلهای آینده برداشته میشود.
شاهنشاه آریامهر ضمن تبریک متقابل، ابراز امیدواری کردند کد که هر ایرانی و هر مسلمانی بتواند به آینده بهتری مطمئن باشد و افزودند: «اگردرست کار کنیم، به این آینده بهتر مطمئن هستم. تابحال کارها درست انجام شده و از این ببعد نیز هر روز بهتر خواهد شد.»
پیکار با گرانفروشی
شاهنشاه با اشاره به اصل چهاردهم که مبارزه با گرانفروشی، و تأکید بر اینکه این اصل در اصول انقلاب ایران دائمی خواهد بود فرمودند: «فکر میکنم از لحاظ فرهنگی و آموزشی، چه در مدارس و چه از طریق وسائل ارتباط جمعی مثل رادیو و تلویزیون، باید این جزء فرهنگ واخلاق ملی و خصوصیات ایرانی قرار گیرد که جر زدن، گران فروختن و کم فروختن و تقلب از بین برود. جهادی بر ضد تقلب بشود. هر کس به هر که برسد، اگر به او زور بگوید و یا در کارش جر بزند، آنوقت تمام روابط انسانها و طبقات با هم بر اساس حقهبازی و تقلب و جر زدن خواهد بود. اول قُبح این کار را باید نشان داد و بعد ضرر فردی و اجتماعی. این کسی که گران میفروشد نوبه خودش، شاید به مراتب بیش از آنکه گران فروخته، گران بخرد و بعکس». شاهنشاه پس از تأکید بر اجرای اصل چهاردهم و مبارزه با گرانفروشی فرمودند: «نمیخواهم در این کار فقط زور و مبارزه باشد، بلکه میخواهم این روحیه کم کم جزو اخلاق مردم بشود. «در سابق شاید از لحاظ مذهبی و دینی، مردم این رعایتها را میکردند و حتی از لحاظ دینی هم باید به مردم توضیح داد که این کار چقدر قبیح است و حتی اصلاحات دینی مختلفی برای تقلب و گرانفروشی هست. پس وسائل ارتباط جمعی ما برای مردم، به زبانهای علمی، دینی و اخلاقی باید این را درست توضیح بدهند که تا چند وقت دیگر انشاءالله اصل چهاردهم، یک ضابطه ذهنی، اخلاقی و روحی ملت ایران بشود والا به چه شکل ما وارد تمدن بزرگ بشویم اگراین اصل از لحاظ فرهنگ و تربیت ملی ایران تأمین نشده باشد. ضمناً باید به شما بگویم کارهایی که در ایران میشود، شاید در دنیا بیسابقه است و خیلیها به ما مراجعه میکنند که ببینند ما در ایران چه کار میکنیم. البته ما هم با کمال میل به همه اطلاع میدهیم که در اینجا چه کار میکنیم. انشاءالله آنها هم همین نوع وسائل را داشته باشند و همین نوع اتحاد ملی و اراده ملی داشته باشند که این قبیل کارها را بتوانند انجام دهند.»
رضایت از کار دادگاهها
شاهنشاه آریامهر پس از ایراد بیاناتشان از برابر صف هیئت وزیران گذشتند و وزیران کابینه را مورد مهر شاهانه قرار دادند. سپس شاهنشاه به چند تن از وزراء در مورد برنامههای مملکتی اوامری صادر کردند. صادق احمدی وزیر دادگستری در مورد نحوه کار دادگاههای کیفر گرانفروشان مورد سئوال شاهنشاه قرار گرفت و به عرض رساند که قضات دادگستری در این دادگاهها انجام وظیفه میکنند. شاهنشاه آریامهر از کار این دادگاهها ابراز رضایت فرمودند. وزیر آبادانی و مسکن نیز در برابر پرسش شاهنشاه در مورد شهر جدیدی که در اهواز بنا میگردد به عرض رساند: شهر جدیدی که بنا میگردد و ۲۰ هزار واحد مسکونی خواهد داشت، یک شهرک پتروشیمی است که ۲۵۰ هزار نفر در آن ساکن خواهند شد.
شاهنشاه فرمودند: «اهواز را باید از نو ساخت تا متناسب با سایر پیشرفتهای استان خوزستان باشد ولی باید توجه داشت که در کنار کارخانه باید مسکن کارگران بنا گردد تا از جهت تأمین مسکن و پرداخت کرایه خانه کارگران دچار اشکال نشوند.»
آرزوی صلح
در ساعت ۱۰ و ده دقیقه هیئت رئیسه مجلس سنا به پیشگاه همایونی بار یافتند و آقای مهندس شریف امامی رئیس مجلس سنا چنین معروض داشت: این واقعیت است که شاهنشاه بشردوست ما همواره بدان توجه داشته و در هر موقع به مناسب خاطرنشان فرمودهاند. امید است کلیه رهبران ملل جهان به این حقیقت و واقعیت بیشتر توجه کنند و با توفیق عظیمی که در عصر حاضر در راه پیشرفت علوم و فنون دانش بشری و در زمینه اختراعات و اکتشافات شگفتانگیز به دست آمده است، با ابراز حسن نیت بتوانند وسیله بیشتر و بهتری برای گسترش تمدن حقیقی و اجرای عدالت اجتماعی و برای تأمین سعادت و رفاه ملتهای خویش بویژه برای تأمین امنیت بینالمللی و صلح جهانی فراهم سازند. باشد روزی برسد که از قاموس بشری لغات نفرتانگیز جنگ، خونریزی، بیدادگری، تجاوز به حقوق دیگران، زورگویی و مانند آنها حذف گردد و مفاهیم حقیقی، صلح و صفا و عدالت و برابری و احترام کامل حقوق دیگران مصداق واقعی پیدا کند تا تمدن عصر حاضر با اصول اخلاقی رونق گیرد. شاهنشاه آریامهر نیز متقابلاً عید سعید فطر را به رئیس و اعضای هیئت رئیسه مجلس سنا تبریک گفتند.
راه شاهانه
سپس در ساعت ۱۰ و بیست دقیقه هیأت رئیسه مجلس شورای ملی به پیشگاه همایونی بار یافتند و آقای مهندس ریاضی ضمن عرض تبریک عید سعیدی فطر معروض داشت: راهی که شاهنشاه ایران، در طول سلطنت پرافتخار خود بر اساس بسط عدالت اجتماعی و برقراری اصول مساوات و برابری و برخورداری همه افراد بطور یکسان از مواهب زندگانی امروزی پیمودهاند، به یقین همان صراط مستقیم است، این خود یک موهبت الهی است که شاهنشاه ایران را در راه مبارزه با بیعدالتیها و جهل و نادانی و فساد و تباهی، با همه مشکلاتی که این پیکار مقدس همراه داشت، به پیروزیهایی چنین چشمگیر نائل ساخت. شاهنشاه نیز متقابلاً عید سعید فطر را به رئیس و هیئت رئیسه مجلس شورای ملی تبریک گفته و سپس، آموزش عمومی را در ریشهکن کردن گرانفروشی تأکید کردند و فرمودند مسلمان و خداشناس واقعی گرانفروش و متقلب نمیشود.
در ساعت ۱۰ سی دقیقه رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و فرماندهان نیروی مسلح شاهنشاهی به پیشگاه همایونی بار یافتند و تیمسار ارتشبد ازهاری رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران از جانب افسران، همافران، درجهداران، سربازان و کارمندان ارتش شاهنشاهی، ژاندارمری، شهربانی کشور و نیروی پایدار، عید سعید فطر را به پیشگاه شاهنشاه بزرگ ارتشتاران تبریک عرض کرد. شاهنشاه نیز متقابلاً عید سعید فطر را تبریک گفتند.
شاهنشاه و اوپک
در ساعت ۱۰ و ۴۰ دقیقه نمایندگان سیاسی دُوَل اسلامی در دربار شاهنشاهی به پیشگاه شاهنشاه آریامهر بار یافتند و سفیر کویت در دربار شاهنشاهی معروض داشت:
اعلیحضرتا،
برای من و برای برادران من، رؤسای هیأتهای نمایندگی سیاسی مقیم دربار شاهنشاهی، موجب نهایت افتخار است که با استفاده از فرصت عید فطر، به نام پادشاهان و رؤسای کشورهای متبوع خویش، پرحرارتترین و صمیمانهترین آرزوهای خود را برای سلامتی و سعادت و آسایش آن اعلیحضرت و خاندان سلطنتی و آرزوهای ترقی و شکوفایی برای ملت برادر مسلمان، ایران، تحت رهبری خردمندانه و روشنبینانه آن اعلیحضرت تقدیم دارم. در لحظهای که ما برای حضور نزد آن اعلیحضرت آماده میشویم پرحرارتترین و عمیقترین آرزوهای ما و اندیشههای درونی من و برادران همرده من، متوجه شهر مقدس بیتالمقدس است که همچنان تحت اشغال توهینآمیز اسرائیل رنج میبرد. آیا قانونی نیست که بدین مناسبت، از صمیم قلب و با همه ایمانی که ما قادر به داشتن آن هستیم، آرزو کنیم صفوف کشورهای اسلامی برای اینکه به نحو عینی و مشخص در راه آزادی این شهر مقدس ما به نحو مؤثری فشردهتر شود. موضع روشن و صریح و شرافتمندانه آن اعلیحضرت، درباره مسئله فلسطین، بطور کلی و مسئله شهر مقدس بیتالمقدس بویژه، به دل ما بسیار نزدیک است. اعلیحضرتا، اطمینان داشته باشید که موضع نجیبانه شما، با توجه به انعکاس وسیع و طنین عمیق آن در صحنه پهناور سیاست جهانی، برای ما دلیل پشتیبانی تشویقآمیز و گرانبها و قاطع است. قیمتهای بیلگام. سفیر کویت سپس به عرض رسانید،
اعلیحضرتا، ما نمیتوانیم بدون بخاطر آوردن نجابت و عادلانه بودن مواضع پیش گرفته از سوی دولتهای مربوطه خویش، در بطن اوپک، این جشن رحمت و سخاوت را برگزار کنیم. در این مورد وظیفه خود میدانیم تأکید کنیم که روش وقارآمیز آن اعلیحضرت، در حاشیه اجلاسیه اخیر اوپک، موقعیت این اجتماع را مساعدتر کرده وبا الحاق همگانی روبرو شده است. بیمورد نیست یادآوری کنیم که افزایش ده درصد قیمت نفت خام، کمتر از آن است که اثار منفی تورم و بالا رفتن لجام گسیخته ۳۵ درصد قیمت کالاهای تمام شده جبران کند. بدین ترتیب است که این روش مقدس، به نحو روشنی روحیه فداکاری ما را نشان میدهد. از طرفی ما کلیه کوششهای خود را برای فراهم کردن زمینه ثبات اقتصاد جهانی بکار میبریم. از سوی دیگر، همبستگی ما نسبت به دولتهای دیگر، به شکل کمک مالی و اعتبارهای با امتیاز، جلوهگر میشود. بدین مناسبت پرشکوه، وظیفه خود میدانیم بار دیگر از طرح مشترک ایران و مصر، درباره غیر هسته کردن خاورمیانه، استقبال کنیم. ما از خداوند متعال استدعا داریم که این ابتکار بتواند مقدمهای بر خلع سلاح جهانی باشد.
اعلیحضرتا، در پایان این نطق بر ما است که بر پیشرفتهای عظیمی که ایران در زمینه صنعتی به دست آورده، احترامات خود را ادا کنیم. این پیشرفت عظیم، با همان موفقیت و همان تداوم، در بخشهای آموزشی و بهداشت و رفاه اجتماعی نیز مشهود است. در مقابل یک چنین ترازنامه تحسینآمیزی ما نمیتوانیم خشنودی و شادی خود را پنهان داریم.
اعلیحضرتا، لطفاً پرحرارتترین آرزوهای ما را برای خوشبختی و سلامتی و آسایش خاطر و همچنین احساسات عمیق احترام ما را برای آن اعلیحضرت و علیاحضرت شهبانو و والاحضرت ولایتعهد و برای تمامی خاندان سلطنتی و همچنین آرزوهای ما را برای صلح و خوشبختی ملت ایران بپذیرید.
آگاهی از مسئله فلسطینیها-
شاهنشاه در پاسخ به سخنان سفیر کویت چنین فرمودند: من نیز متقابلاً به رؤسای دولتها و ملتهایی که شما به نمایندگی از آنها سخن گفتید عید سعید فطر را تبریک میگویم. شما به چند موضوع که برای ما قلباً ارزنده است اشاره کردید که مهمترین آن مسئله بیتالمقدس است. از خداوند متعال مسئلت میکنم که آرزوی مسلمان جهان در این مورد برآورده شود. ما نیز از مسئله فلسطینیها کاملاً آگاه هستیم. این مسئله نیز باید به نتیجه قطعی و روشنی برسد و بالاخره باید مردم فلسطین به صلح و آرامش دست یابد. همچنین آرزو میکنم که غیر اتمی کردن این منطقه از جهان که ما و برادران مصری ما به سازمان ملل متحده پیشنهاد کردهایم مورد پذیرش همگان قرار گیرد و به کنترل دقیق در آید. آرزوی من این است که این امر در سراسر جهان عملی شود. من از این فراتر میروم و آرزو میکنم که خلع سلاح کامل نیز تحقق یابد اما قبل از آنکه خلع سلاح عملی شود چگونه میتوان در شرایطی نابرابر و درحالی که از لحاظ تسلیحات برتری منطقه وجود دارد زندگی کرد. البته میبایستی این بیعدالتی نابرابر از میان برود و روابط طبیعی کشورها براساس احترام متقابل استوار بشود. در این روز بسیار فرخنده عید فطر فکر میکنم که قلوب همه مسلمانان به هم نزدیکتر است و ما به سهم خود برای کلیه برادران مسلمان خود در سراسر جهان رفاه و سلامت آرزو میکنیم و امیدواریم در رفاه و سربلندی زندگی کنند.