https://mashruteh.org/wiki/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Zamzam 2026-04-17T16:41:15Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.39.17 https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85&diff=111820 2015-02-24T11:25:42Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[رای اعتماد به نخست‌وزیران مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی =[[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی =[[اساسنامه‌های مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]] }}<br /> <br /> [[پرونده:Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg|thumb|left|محمد ساعد نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:Ebrahim Hakimiv2.jpg|thumb|left‎|ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:MortezaGholiBayatv2.jpg|thumb|left‎|مرتضی قلی بیات نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:MohsenSadr.jpg|thumb|left‎|محسن صدر نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:AhmadQhavamv2.jpg|thumb|left|احمد قوام (قوام‌السلطنه) نخست‌وزیر]]<br /> * [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]] - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴ - نخست وزیران: [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای محمد ساعد نخست‌وزیر ۱۳۲۳ |محمد ساعد]] (۶ فروردین ۱۳۲۳ تا ۱۸ آبان ۱۳۲۳ ) - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای مرتضی بیات نخست‌وزیر|مرتضی‌قلی بیات ]] (۴ آذر ۱۳۲۳ تا ) - [[تصمیم قانونی راجع به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[تصمیم قانونی دایر به ابراز رای اعتماد به کابینه آقای محسن صدر نخست وزیر|محسن صدر]] - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[معرفی کابینه آقای احمد قوام|احمد قوام]] - رییس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی<br /> <br /> انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی زیر نظر ارتش شوروی و انگلستان انجام شد و این دو کشور استعماری نمایندگان دست چین شده خود را به مجلس شورای ملی فرستادند. در این انتخابات ۱۳۳ تن نماینده از سراسر ایران انتخاب شدند. محمد مصدق در مجلس چهاردهم گروهی به نام اقلیت را دور خود جمع کرد. واژه اقلیت برگردان واژه روسی منشویک است. منشویک یکی از فراکسیون‌های سوسیال دموکرات حزب کارگر روسیه بود. در روز دوم گردهمایی حزب سوسیال دموکرات روسیه در لندن این حزب میان هواداران لنین و مخالفین لنین منشعب شد. هواداران لنین خود را بلشویک (Bolshevic) یا اکثریت و مخالفین خود را منشویک (Menshevik) یا اقلیت نامیدند. مصدق به وسیله گروه اقلیت در مجلس اوبستروکسیون راه انداخت، بدین معنا که هر گاه قانونی می باید تصویب می شد و یا نخست‌وزیری می باید رای اعتماد می گرفت، این گروه از نشست بیرون می رفتند و نشست را از اکثریت می انداختند. محمد مصدق برای ابستروکسیون به ۳۰ نفر نیاز داشت. نمایندگان اقلیت به سرکردگی محمد مصدق دست در دست نمایندگان حزب توده مجلس چهاردهم را به آشوب کشیدند. نام نمایندگان اقلیت به قرار زیر است:<br /> <br /> ۱- محمد مصدق، تهران ۲- ابراهیم افخمی، زنجان ۳- غلامعلی فریور، تهران ۴- محمدرضا تهرانچی، تهران ۵- امیرنصرت اسکندری، تبریز ۶ – ابوالحسن صادقی، تبریز ۷ – فتحعلی ایپکچیان، تبریز ۸ – رضا حکمت (سردار فاخر)، شیراز ۹ – عزت‌الله بیات، اراک ۱۰ – موسی فتوحی، مراغه ۱۱ – میرصالح مظفرزاده، رشت ۱۲ – عبدالله معظمی، گلپایگان ۱۳ – غلامحسین رحیمیان، قوچان ۱۴ – جواد عامری، سمنان ۱۵ – حبیب‌الله درّی، درجز ۱۶ – محمد بهادری، اهر ۱۷ – محسن افشارصادقی، رضائیه ۱۸ – محمدولی فرمانفرمائیان، سراب ۱۹ – ابوالقاسم صدر قاضی، مهاباد ۲۰ – ابراهیم آشتیانی، ایوانکی ۲۱ – حمدالله ذکائی، خلخال ۲۲- مهدی عدل، مشکین‌شهر ۲۳- رضا رفیع (قائم‌مقام)، گرگان‌رود ۲۴- حسن اکبر، فومنات ۲۵- داود طوسی، بجنورد ۲۶- محمد گرگانی، گنبد کاوس ۲۷ – اصغر پناهی، تبریز ۲۸ – منوچهر تیمورتاش، کاشمر ۲۹ – عباس تیموری، خوی ۳۰ – عبدالحمید زنگنه، کرمانشاه ۳۱ – خلیل فلسفی، گرگان ۳۲ - محسن افشارصادقی، رضائیه ۳۳ – اصغر سرتیپ‌زاده، تبریز (این شخص پس از چندی از اقلیت بیرون رفت)<br /> <br /> حزب توده بيست نامزد داشت و از اين بيست نفر با پشتیبانی شوروی هشت نفر به مجلس راه يافتند و فراکسيون حزب توده را تشکيل دادند. نمايندگان حزب توده در شمال ايران، در شهرهایی که در اشغال ارتش شوروی بود بيشترين آراء را به دست آوردند. نام هشت نفر نمایندگان حزب توده بدین قرار است :۱- اردشير آوانسيان نماينده ارامنه شمال، ۲- محمد پروين گنابادي نماينده سبزوار، ۳- عبدالصمد کامبخش نماينده قزوين، ۴- ايرج اسکندری نماينده ساری و تنکابن، ۵- رضا رادمنش نماينده لنگرود و لاهيجان، ۶- ولی‌الله شهاب فردوس نماينده فردوس، تون و طبس، ۷- فريدون کشاورز نماينده بندرپهلوی و ۸- تقی فداکار نماينده اصفهان بودند.<br /> <br /> == نخست وزیر سهیلی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست نخست]]''' - دربرگیرنده:۱ - بیانات آقای رئیس سنی ۲ - انتخاب رئیس و دو نایب رئیس موقتی ۳ - اظهارات آقای اسعد رئیس موقتی ۴ - افتراغ شعب ۵ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب شصت و شش استوارنامه و مخالفت با ده استوارنامه ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۳]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره راجع به استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بقیه مذاکره و تصویب استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه -<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب هفت فقره اعتبارنامه و مخالفت با یک اعتبارنامه (۲٫۱ - مداخلات دولت ۲٫۲ تشکیل انجمن ۲٫۳ معروفیت محلی) ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب هیئت رئیسه دائمی ۳- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب بقیه اعضاء هیئت رئیسه ۳- مذاکره راجع بدستور ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت و تصویب خطابه تقدیمی به پیشگاه ملوکانه ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای ملایری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء کمیسیونهای بودجه و محاسبات و مبتکرات و عرایض و مرخصی ۳ - طرح و عدم تصویب نمایندگی آقای دری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> == نخست‌وزیر محمد ساعد ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۲٫۱ برنامه دولت''': ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای سیف پورفاطمی ۴ - قرائت گزارش مربوط به نمایندگی آقای دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران ۵ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اجرای مراسم تحلیف از طرف هشت نفر از آقایان نمایندگان ۳- بیانات آقای فرخ راجع به اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلی و تدین نخست وزیر و وزیر کشور سابق ۴- طرح گزارش شعبه مربوط به جریان انتخابات طهران ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس‏ ۲ - اجرای مراسم تحلیف از طرف ده نفر از آقایان نمایندگان‏ ۳ -بقیه مذاکره و تصویب گزارش شعبه در خصوص نمایندگان تهران‏ ۴ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏ *۶*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب رئیس و دو نایب رئیس و یک نفر منشی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- انتخاب بقیه اعضای هیئت رئیسه ۴- تصویب نمایندگی آقای مهندس فریور ۵- اجرای مراسم تحلیف از طرف بیست نفر از آقایان نمایندگان ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - معرفی هیئت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۳ - مذاکره راجع بطرح برنامه دولت و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۴ - مذاکره راجع بگزارش شعبه اول راجع بانتخابات تهران ۵ - انتخاب کمیسیونها ۶ - تصویب اعتبارنامة آقای محسن افشار صادقی ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء منتخبه جهت کمیسیونها ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای رئیس و طوسی راجع بزلزله گرگان ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موضع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح برنامه دولت ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت پیشنهاد تشکیل کمیسیونی برای رسیدگی به عملیات میسیون امریکائی ۳ - طرح گزارش نمایندگی آقایان: سید محمد طباطبائی - محمد بهادری – یمین اسفندیاری و رحمن قلی خلعت‌بری ۴ - بقیه شور و تصویب برنامه دولت ۵ - تقدیم لایحه سه دوازدهم از طرف آقای وزیر دارایی ۶ - تقدیم طرح مربوط به اجرای سوگند آقایان وزیران ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به تمدید پانزده روز برای رسیدگی در مورد اتهام آقایان سهیلی و تدین<br /> ۳ - بقیه مذاکره در پیشنهاد راجع بآئین قسم وزراء‌و تصویب دو فوریت آن ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳- طرج و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه مجلس شورای ملی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقایان رفیع ووزیر مشاور و دکتر شفق راجع بدستور ۳- اعلام جرم آقای فرخ نسبت بآقای سهیلی و پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان طبق اصل ۳۴ قانون اساسی راجع به این موضوع ۴- تقدیم آئین نامه قانون مالیات بر درآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۵- انتخاب دو نفر نظار بانک و گزارش آقای نراقی عضو هیئت نظارت بانک به مجلس شورای ملی ۶- طرح گزارش شعبه پنجم راجع بانتخابات سبزوار و تصویب نمایندگی آقای طباطبائی و پروین گنابادی ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای یمین اسفندیاری ۴- اعلام اسامی دونفر ناظر منتخبه جهت نظارت ذخیره اسکناس ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب پیشنهاد آقای فرمان فرمائیان دائر باختصاص ایام چهارشنبه بسؤالات و نطقهای متفرقه آقایان نمایندگان ۳- قرائت مراسله وزارت دادگستری راجع بآقای تدین و ارجاع آن بکمیسیون عرایض ۴- تصویب پیشنهاد آقای فاطمی راجع بخروج اعتبارنامه آقای یمین اسفندیاری از دستور ۵- قرائت گزارش شعبه دوم راجع برد نمایندگی آقای شریعت زاده از بابل و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۶- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقایان تهرانی و فیروز آبادی از تهران و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۷- تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بمرخصی آقای عباس مسعودی ۸- تصویب پیشنهاد آقای دکتر معظمی راجع بخروج طرح قانونی راجع باجرای مراسم سوگند آقایان وزراء از دستور ۹- اجرای مراسم تحلیف از طرف ۲۳ نفر از آقایان نمایندگان ۱۰- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت بآقای تدین از طرف آقای سید محمد طباطبائی ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگی به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۴- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان شریعت زاده و یمین اسفندیاری و رحمان قلی خلعت بری ۵- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان حسین تهرانی و فیروز آبادی ۶- تقدیم لایحه مربوط بترتیب امور زندان ۷- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای رحیمیان ۳- تقدیم طرح مربوط به تهیه قانون کار ۴- مذاکره راجع به تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصوی صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور ۴- سئوال آقایان: ساسان- فرمند و دکتر کشاورز و جواب آقای هژیر وزیر کشور ۵- تقدیم یک فقره طرح لایحه از آقای وزیر کشور ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- سئوالات آقایان: قبادیان و دکتر اعتبار و فرمانفرمائیان و فرود از آقای وزیر دارائی و پاسخ ایشان ۳- تقدیم و قرائت ورقه استیضاحیه آقای مهندس فریور ۴- قرائت پنج فقره گزارش شعبه دوم راجع بانتخابات شیراز و موکول شدن بجلسه آتیه ۵- قرائت و تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بکمیسیون نظارت امور خواربار و ارجاع آن بکمیسیون دارائی ۶- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بانضمام کلیه مؤسسات آموزشی بوزارت فرهنگ و ارجاع آن بکمسیونهای بودجه و فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین موقع جواب استیضاح آقای مهندس فریور. ۳- جواب آقای وزیر جنگ به سئوالات آقایان اسعد و فرمند و ساسان و قبادیان و تقدیم سه فقره لایحه ۴- تصویب استوارنامه نمایندگی آقایان رضا حکمت و نمازی و معدی و امام جمعه از شیراز ۵- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۰]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- استیضاح آقای مهندس فریور از هیئت دولت ۳- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای نخست وزیر و ابراز رأی اعتماد به کابینه آقای ساعد ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب یک فوریت آن ۴ - '''سئوال آقای دکتر شفق از آقای وزیر کشور و جواب آن''' ۵ - تصویب استوارنامة آقایان دهقان و اسکندری و تجدد ۶ - قرائت گزارش شعبه راجع بابطال انتخابات ایوانکی و موکول شدن به جلسه بعد ۷ - تصویب استوار نامه آقایان مجد- کام بخش و رفیعی ۸ - قرائت گزارش شعبه راجع بانتخابات شاهرود و موکول شدن به جلسه دیگر ۹ - تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به استمهال ۱۵ روزه جهت رسیدگی باتهام منتسبه به آقای تدین ۱۰ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور و تصویب یک فوریت آن ۱۱ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای فرهودی ۳- طرح و رد گزارش شعبه اول راجع برد انتخابات ورامین و تصویب نمایندگی آقای آشتیانی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۳]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اقتراع شعب ۳ - تصویب نمایندگی آقای صدریه از شاهرود ۴ - شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری راجع بتمدید یکماه برای رسیدگی بپرونده اعلام جرم نسبت به آقای سهیلی و تدین ۵ - تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ ۶ - '''تصویب فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای دکتر شفق'''(محاسبه آسیب های جنگ و دریافت آن از متفقین) ۷ - رد فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای نراقی و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۴]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع باعلام جرم آقایان سهیلی و تدین و ارجاع بکمیسیون دادگستری ۳ - تصویب دو فقره گزارش مرخصی ۴ - اجرای مراسم تحلیف از طرف شانزده نفر از آقایان نمایندگان ۵ - قرائت گزارش کمیسیون مبتکرات راجع بمستشاران امریکائی و خروج آن از دستور ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای رئیس راجع بتعویق جلسه ۳- سئوال آقایان: نراقی و ایرج اسکندری از آقای وزیر پیشه و هنر و پاسخ ایشان ۴- سئوال آقایان: اردلان- نبوی و عماد تربتی از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ ایشان ۵- تصویب نمایندگی آقای حشمتی ۶- شور گزارش کمیسیون قوانین دارائی راجع به کتیبه‌های آستان قدس ۷- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری راجع بطرح پیشنهادی اصلاح پاره از قوانین ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه استرداد کتیبه‌های علیرضای عباسی به استان قدس رضوی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۷]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۳ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دولت آبادی ۴ - سئوال آقایان: دکتر شفق – دکتر عبده – امینی – و دکتر معظمی و جواب آقای وزیر کشور ۵ - بیانات آقای نخست وزیر و معرفی آقایان: معاون وزارت فرهنگ و معاون نخست وزیر ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزارت دارائی راجع بواگذاری مقداری اراضی برای ایجاد گورستان جهت اتباع امریکا بقید دو فوریت و تصویب آن ۴- معرفی آقای دکتر آزموده بمعاونت وزارت کشاورزی ۵- سئوال یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ ۶- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ راجع بحقوق آموزگاران و دبیران و تصویب آن ۷- اعلام وصول طرح قانونی راجع بالغاء انحصار پنبه و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸- تصویب اعتبارنامه آقای سید مهدی عدل از مشکین شهر ۹- مذاکره در طرح قانونی راجع بآئین نامه مازاد غله و موکول شدن بجلسه آتیه ۱۰- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۱- سئوال آقایان اردلان و مهندس فریور و پاسخ آقای وزیر کشور ۱۲- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳ - '''بیانات آقای هژیر وزیر کشور راجع به مسافرت به لندن''' در جواب سئوال چند نفر از آقایان نمایندگان ۴ - سئوال آقای دکتر کشاورز از آقای وزیر دارائی ۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح لایحه مربوط به کیفر مأمورین متخلف نظام وظیفه ۳ - معرفی آقای دکتر اقبال بمعاونت وزارت بهداری ۴ - تقدیم لایحه تشکیلات وزارت بهداری و لایحه اجرای آن پس از تصویب کمیسیون بهداری بقید یک فوریت ۵ - تصویب یک فوریت لایحه تقدیمی وزارت بهداری ۶ - بقیه شور لایحه تخلفات مأمورین نظام وظیفه ۷ - قرائت گزارش مربوط به تقلیل کارمندان دادگاههای عادی و تجدید نظر ۸ - تصویب نمایندگی آقای گله داری ۹ - '''طرح گزارش نمایندگی نمایندگان تبریز''' ۱۰ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقای دکترآقایان و موکول شدن به بعد ۳- '''طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای رحیم زاده خوئی از تبریز''' ۴- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۲]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''رد نمایندگی آقای رحیم زاده خوئی و خروج طرح گزارش نمایندگی چند نفر از نمایندگان تبریز از دستور''' ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر بهداری ۴- تصویب استوارنامه آقای دکتر آقایان ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای دکتر مصدق و تقدیم یک برگ سئوالیه از آقای نخست وزیر (درباره رحیم‌زاده خویی)''' ۳- تقدیم دو فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۴- تقدیم پیشنهادی راجع به تشکیل کمیسیون منتخبه از شعب جهت رسیدگی به حسابهای بیست ساله ۵- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- سئوال آقایان فرهودی و فرخ و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۷- موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت به آقای محمود پدر وزیر سابق پیشه و هنر ۳- سئوال آقای دکتر معاون و پاسخ آقای وزیر بهداری ۴- تصویب هشت فقره مرخصی ۵- تصویب و تمدید مدت رسیدگی به پرونده مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۶- قرائت دو فقره گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم ۳ فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - بیانات آقای رئیس راجع به تشکیل کمیسیونها و موقع و دستور جلسات ۴ - قرائت ورقه استیضاحیه آقای فرهودی ۵ - معرفی آقای سرتیب عبدالله هدایت به معاونت وزارت جنگ ۶ - '''طرح اعتبارنامه آقای پیشه‌وری از تبریز و رد آن''' ۷ - ختم جلسه بعنوان تنفس و تشکیل آن روز یکشنبه ۲۵ تیر ۸ - تقدیم لایحه تعیین تکلیف کارگر و کارفرما و تصویب یک فوریت آن ۹ - سئوال آقای فرهودی و جواب آقای وزیر جنگ ۱۰ - تصویب اعتبارنامه آقای ابوالحسن صادقی از تبریز ۱۱ - طرح اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز و خروج آن از دستور ۱۲ - تقدیم ورقه سئوالیه از آقای نخست وزیر از طرف آقای جمال امامی ۱۳ - سئوال آقای حشمتی و جواب آقای وزیر کشاورزی ۱۴ - اقتراع جهت شرفیابی در روز عید مبعث ۱۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی آقای دکتر غلامحسین خوشبین به معاونت وزارت دادگستری ۳- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم هزینه تیرو مرداد ۱۳۲۳ کل کشود ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم بودجه مجلس ۳- مذاکره راجع به تشکیل کمیسیونها ۴- تصویب اعتبارنامه آقای حاذقی از جهرم ۵- طرح لایحه مربوط به سازمان وزارت بهداری ۶- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره نسبت بورود در دستور ۳- مذاکره و تصویب پیشنهاد آقای طوسی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع بواگذاری طرح رسیدگی بحساب بیست ساله بکمیسیون خاص ۴- تصویب پیشنهاد آقای فولادوند راجع بطرح ماده واحده مربوط به آئین نامه مازاد و موکول شدن تعیین تکلیف آن بجلسه آتیه ۵- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرم نسبت بآقای علی سهیلی و ارجاع آن بضمیمه دو اعلام جرم دیگر آقای فرخ بکمیسیون دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳ - تصویب دو فوریت طرح پیشنهادی راجع به آئین نامه مازاد غله سهم رعایا و مذاکره در اصل طرح ۴ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف محمد طباطبائی ۵ - بقیه مذاکره در طرح قانونی راجع بمازاد غله ۶ - تقدیم دو فقره لایحه قانونی از طرف آقای وزیر جنگ ۷ - اظهارات آقای رئیس ارجع بجلسه آتیه – موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''اعلام فوت اعلیحضرت رضا شاه از طرف آقای نخست‌وزیر''' ۳ - بیانات آقای رئیس و اقتراع جهت شرفیابی حضور اعلیحضرت همایونی جهت تقدیم تعزیت ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات در خصوص صورت جلسه گذشته و اخذ رای نسبت به آن ۲- مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ ۴- تعیین روز استیضاح از طرف آقای نخست وزیر ۵- '''سوال آقایان طوسی و دکتر رادمنش راجع به نفت و پاسخ آقای نخست‌وزیر''' ۶- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه آنیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اظهارات آقایان: کام بخش، نائب رئیس و دکتر شفق راجع به کمیسیون فرهنگ ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف اقای وزیر بهداری ۴ - مذاکره در دستور ۵ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای جمال امامی از خوی و ماکو ۶ - قرائت گزارش شعبه ۴ راجع به نمایندگی آقای عباس پاشا تیموری از خوی و موکول شدن آن به جلسه بعد ۷ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای جمال امامی ۸ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۹ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق ۱۰ - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع به دستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ۵- بقیه مذاکره در دستور ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- خروج استیضاح از دستور ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]''' - دربرگیرنده: ۱-تصویب صورت مجلس ۲-مذاکره در دستور ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]''' - دربرگیرنده:* ۱-تصویب صورت مجلس ۲-مذاکره در دستور ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات ۴- معرفی هیات دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۵- مذاکره در دستور ۶- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیائی راجع به اعضای کمیسیون مبتکرات ۷- اظهارات آقای مهندس فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر ۸- موقع و دستور جلسه آیته - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۳- موقع و دستور جلسه آتبه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۵]]''' - دربرگیرنده: *۲۸-۳۴*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۶]]''' - دربرگیرنده: *۲۷-۳۰*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۳]]''' - دربرگیرنده:*۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- بقیه شور لایحه ۱۵۰ میلیون ریال اعتبار وزارت جنگ ۴- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اصلاح حقوق و هزینه سفر آقای پروفسور ابرلین ۵- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع به موضوع نفت''' ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == - مرتضی بیات نخست‌وزیر آذر ماه ۱۳۲۳ ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۸]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه از طرف آقای بیات نخست‌وزیر ۳- مذاکره در اطراف طرح برنامه ۴- تصویب اعتبارنامه آقای مراد اریه نمایند کلیمیان ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در پیشنهاد آقای فرهودی راجع به دستور ۳- تصویب اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز ۴- مذاکره در برنامه دولت ۵- قرائت پیشنهاد آقای دکتر شفق و بیانات آقای نایب رئیس راجع به پایان سال اول کنفرانس تهران ۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۷- افتراغ شعب ۸- قرائت گزارش شعبه چهارم راجع به نمایندگی آقای پور رضا از فیروزآباد فارس ۹- '''بقیه مذاکره در برنامه دولت''' ۱۰- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مصدق راجع به نفت به قید در فوریت و تصویب دو فوریت و اصل طرح''' ۱۱- تصویب اعتبارنامه آقایان لنکرانی و پور رضا ۱۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۱۳- افتراغ جنت شرفیابی روز عید غدیر ۱۴- قرائت گزارش کمیسیون عرایض عرایض راجع به عدم کفایت ادله و مستندات نسبت به اعلام بر علیه آقای سهیلی و ارجاع آن به کمیسیون دادگستری ۱۵- قرائت و تصویب ده فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۱۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۴]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۰]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات راجع بدستور ۲- تصویب صورت مجلس ۳- مذاکرات قبل از دستور آقایان مهندس فریور و دکتر کشاورز و کاظمی و دکتر شفق ۴- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف آقای وزیر دادکستری و ارجاع آن بکمیسیون ۵- سؤال آقای فرمانفرمائیان و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۶- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع باضافه اعتبار آبیاری و راهسازی ۷- موقغ و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت محلس ۲- بیانات آقای نخست وزیر راجع بمراسلات متبادله بین هیئت دولت و آقای دکتر میلسپو ۳- تقدیم و تصویب پیشنهاد مربوط بتشکیل کمیسیون جهة اصلاح نظامنامه داخلی ۴- تقدیم لایحه دو دوازدهم از طرف آقای وزیر دارائی ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت مجلس جلسه پیش ۲- بیانات قبل از دستورآقایان فرخ و وزیر فرهنگ و دکتر اعتبار ۳- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به اعلام جرم به آقای تدین وزیر سابق خواربار. <br /> <br /> <br /> * [[سالروز نخستین دوره روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ۲۲ بهمن ۱۳۲۳]] با سخنان رئیس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه جلسه پیش ۲- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع به باز خرید حقوق کمتر از یکصد ریال وراث مستخدمین بازنشسته ۳- مذاکرات قبل از دستور آقای آصف ۴- مذاکره راجع بدستور ۵- طرح گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به سردفترها ۶- موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه. ۲- مذاکره راجع بدستور. ۳- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق. ۴- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع بسردفتران. ۵- طرح گزارش مربوط بتجدید استخدام آقای گدار. ۶- معرفی آقای دکتر شیخ بمعاونت وزارت پیشه و هنر. ۷- بقیه مذاکره راجع باستخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه پیش ۲- اظهارات آقای نخست وزیر راجع به اعلان جنگ به ژاین و تقاضای رأی اعتماد. ۳- اخذ رأی اعتماد نسبت بدولت. ۴- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۵-تقدیم لایحه سازمان اقتصادی دولت از طرف آقای نخست وزیر. ۶- سؤال آقای فرمند و پاسخ آقای نخست وزیر.۷- طرح لایحه تجدید استخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه –ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۱]]''' - دربرگیرنده: *۱۴-۱۵*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت خلاصه جلسه قبل و تصویب آن ۲ - تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - مذاکره راجع به انتخابات یک نفر ناظر بانک ۴ - ختم جلسه به عنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۳]]''' - دربرگیرنده: *۸*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - اعلام نتیجه انتخاب یکنفر ناظر ذخیره اسکناس ۳ - افتـرع جهته شرفیـابی حضور ملوکانه در روز عید نوروز ۴ - تصویب دو فقره مرخصی ۵ - مذاکره در دستور و تصویب تجزیه و طرح ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه ۶ - ارجاع ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه بکمیسیون قوانین دارائی ۷ - تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس شورای ملی ۸ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ – قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – انتخاب هیئت رئیسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس دائر به فوت پرزیدنت روزولت رئیس جمهور امریکای متحده شمالی ۳- یک دقیقه سکوت وختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- اعلام اسامی اعضاء کمیسیونها ۳- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع بخدمات دولت و تقاضای رای‌اعتماد''' ۴- مذاکره در اطراف رای اعتماد و اخذ رای ۵- موقع جلسه بعد-ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - شور و تصویب طرح پیشنهادی مربوط بدو دوازدهم بودجه فروردین و اردیبهشت ۲۴ کل کشور ۳ - طرح و تصویب لایحه بودجه دو دوازدهم مجلس شورای ملی ۴ - ختم جلسه و موقع جلسه آتیه ۵ تصویب نامه‌ها<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقایان حکیمی نخست وزیر''' و رئیس ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقای حکیمی نخست وزیر و معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه دولت'''. ۳ – مذاکره راجع به دستور ۴ – مذاکره راجع به گزارش کمیسیون قوانین دادگستری مربوط به آقای تدین ۵ – موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- قرائت تلگراف واصله از گرمسار مربوط به حادثه مؤلمه زلزله. ۳- اجرای مراسم تحلیف از طرف عده از آقایان نمایندگان ۴- قرائت گزارش وضعیت اسکناس و پشتوانه آن از طرف آقای بوشهری ناظر ذخیره اسکناس. ۵- اخذ رای جهت انتخاب دو نفر ناظر ذخیره اسکناس. ۶- مذاکره در گزارش مربوط به آقای تدین ۷- همهمه و خروج عده‌ای از آقایان نمایندگان و ختم جلسه به عنوان ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - اعلام نتیجه اخذ رای نسبت به دو نفر ناظر ذخیره اسکناس ۲ - '''طرح برنامه دولت (جنگ، پیمان سه دولت و متفقین و پروپاگاندای دکتر رادمنش لیدر حزب توده علیه دولت)''' ۳ - موقع دستور جلسه بعد – ختم جلسه ۴ - اخبار دانشگاه مراسم اعطای درجه دکتری افتخاری دانشگاه تهران به آقای ادوار هریو در دویست و پنجمین جلسه شورای دانشگاه مورخ یک شنبه ۲۳ اردی بهشت ماه ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و مذاکره و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - '''طرح برنامه دولت''' ۳ - ختم جلسه ۴ - سواد فرمان همایونی دائر بانتصاب آقای نخست وزیر ۵ - اخبار مجلس ۶ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی مجلس شورای ملی ۷ - اخبار کشور اخبار دربار شاهنشاهی ۸ - انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> *'''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - سقوط دولت حکیمی<br /> <br /> == نخست‌وزیر محسن صدر ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۸]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع شعب ششگانه ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴- مذاکره قبل از دستور آقای فیروزآبادی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تصویب سیزده فقره مرخصی ۴- طرح و تصویب یک دوازدهم بودجه کشور ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس ۳- '''حضور هیئت دولت در مجلس و خروج مصدق و نمایندگان اقلیت به سرکردگی وی از سالن مجلس و ختم جلسه بعنوان تنفس'''--<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین دایر بر کاوش معدن‌های نفت در شمال ایران ۳۱ خرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- دنباله گفتگوهای جلسه ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ ۲- اخبار مجلس (۲٫۱ نمایندگان تجار در مجلس، ۲٫۲ گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی، ۲٫۳ نامه آقای نخست‌وزیر به جناب آقای طباطبائی رئیس مجلس شورای ملی ، ۲٫۴ پاسخ محمد مصدق و حکیمی نمایندگان اقلیت به آقای رئیس مجلس ، ۲٫۵ پاسخ آقای رئیس مجلس به آقای صدر نخست‌وزیر)<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: دنباله جلسه ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ و '''جلوگیری از معرفی کابینه محسن صدر و رای اعتماد'''.<br /> <br /> <br /> * '''[[دعوت اعلیحضرت همایونی محمدرضا شاه پهلوی از نمایندگان اقلیت و اکثریت ۹ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین برای بنیان جنبش جدایی خواهی در آذربایجان، کردستان و گیلان ۱۵ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱- '''قرائت و تصویب صورت مجلس قبل ۲- معرفی دولت از طرف آقای صدر نخست‌وزیر و تقدیم و قرائت برنامه''' ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر مصدق ۴- موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه. ۵- اخبار مجلس ۵٫۱ - جلسات محرمانه ۵٫۲ - '''دعوت اعلیحضرت همایونی از نمایندگان اقلیت و اکثریت''' ۵٫۳ - کمیسیون بودجه ۵٫۴ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۵٫۵ - لایحه تقدیمی به مجلس شورای ملی ۶- تصویب نامه‌ها ۷- انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه قانونی دو دوازدهم از طرف آقای بدر وزیر دارائی ۳- '''طرح برنامه دولت (آقای صدر نخست‌وزیر''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور و تصویب پیشنهاد آقای قبادیان راجع به طرح لایحه دو دوازدهم ۳- خروج عده ای از آقایان نمایندگان از مجلس و کافی نبودن عده برای مذاکره و ختم جلسه بعنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ امرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دنباله جلسه ۱۳۳ دربرگیرنده: ۴- قرائت گزارش کمیسیون بودجه راجع بدو دوازدهم(برپا کردن آشوب در مجلس به وسیله مصدق در نپرداختن حقوق کارمندان دولت) ۵- تقدیم طرح یک دوازدهم بودجه تیرماه ۱۳۲۴ از طرف آقای دکتر مصدق و استرداد آن ۶- طرح و تصویب یکدوازدهم بودجه تیرماه کل کشور ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[گزارش هیات نمایندگی ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو ۹ امرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ جهانی]]''' چهارشنبه ۲۴ امرداد ۱۳۲۴ با تسلیم ژاپن و پذیرفتن بی چون و چرای پیش نیازهای کنفرانس پتسدام<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و سفیر کبیر انگلستان در ضیافت دربار شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ]]''' - چهارشنبه ۲۴ امرداد ماه ۱۳۲۴ در کاخ سفید سعدآباد<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- '''طرح برنامه دولت''' ۳- تقدیم منشور ملل متفق از طرف آقای صدر نخست‌وزیر ۴- '''بقیه شور در برنامه دولت''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه (فوری) دو دوازدهم حقوق امرداد و شهریور از طرف آقای وزیر دارائی ۳- بیانات آقای رئیس دائر بابراز تاسف از فوت مرحوم حاج امام جمعه خوئی ۴- طرح لایحه دو دوازدهم ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به وقایع کشور ۳- طرح لایحه دو دوازدهم بودجه امرداد و شهریور ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - افتراغ شعب ششگانه ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۴ - تقدیم لایحه درخواست اعتبار اضافی از طرف وزارت جنگ و معرفی آقای سرتیپ مقتدر به معاونت وزارت جنگ ۵ - مذاکره در اخذ رأی نسبت به ورود در دستور ۶ - '''بیانات آقای دکتر مصدق راجع به دلایل اوبستروکسیون''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۲]]''' - دربرگیرنده:* ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر کشاورز راجع به وقایع اخیر و اظهارات آقای وزیر جنگ ۳- طرح لایحه دو دوازدهم ۴- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقایان نخست وزیر و دکتر مصدق ۳ - مذاکره راجع به دستور ۴ - بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵ - تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه‌های مرداد و شهریور ماه ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکره راجع به دستور ۳ - بیانات قبل از دستور آقایان مهندس پناهی و حکمت ۴ - اظهارات آقایان وزیر دادگستری و وزیر امور خارجه و وزیر دارائی ۵ - بیانات آقایان دکتر مصدق و وزیر دارائی و وزیر دادگستری ۶ - '''اخذ رأی اعتماد نسبت به هیئت دولت''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر جنگ راجع بطرح لایحه اضافات افسران ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۴- '''توضیحات آقای وزیر دارایی نسبت به اظهارات آقای دکتر مصدق در جلسه چهارم مهر''' ۵- بیانات آقای وزیر امور خارجه ۶- بیانات قبل از دستور آقای یمین اسفندیاری ۷- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای نخست وزیر ۸- '''بیانات آقایان دکتر مصدق و نخست وزیر''' ۹- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره در اطراف بقیه انتخاب هیئت رئیسه''' و انتخاب چهار نفرمنشی '''(سخنان مصدق با دادن اطلاعات نادرست درباره سیستم پارلمانی انگلیس)''' ۳- بیانات آقای وزیر بهداری راجع بطرح لوایح وزارت بهداری ۴- تقدیم ورقه سئوالیه از طرف آقای دکتر کشاورز (درباره بسته شدن کلوب حزب توده) ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه انتخاب هیئت رئیسه ۳- تقدیم یک ورقه سئوال از طرف آقای اردلان و آقای مهندس فریور از وزارت کشور راجع به برق تهران ۴- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای بهبهانی به امضای ۸۰ نفر از نمایندگان راجع به تأخیر انتخابات دوره ۱۵''' ۵- تقدیم و تصویب یک پیشنهاد از طرف آقای رضا حکمت در موضوع طرح فوق <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - مذاکره راجع بصورت مجلس و تصویب آن ۲ - تقدیم پنج فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - '''مذاکره و اخطارنظامنامه راجع بجریان تصویب طرح مربوط بتاخیر انتخابات (مصدق)''' ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان محمد طباطبائی، مصدق و بهبهانی''' ۳- معرفی آقای دکتر خشایار بسمت معاونت وزارت کشاورزی از طرف آقای وزیر کشاورزی ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳- تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای شهاب فردوسی ۴- بیانات قبل از دستور آقای آصف ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس‌های روز سه شنبه ۲۴ و پنجشنبه ۲۶ مهرماه ۲- انتخاب کمیسیونها ۳- قرائت ورقه استیضاح آقای فداکار ۴- '''بیانات آقای وزیر امور راجع بتخلیه ایران''' ۵- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۶- طرح لایحه مربوط بوام برای خرید اشیاء راه‌آهن ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در طرح یک دوازدهم بودجه مهر ماه ۲۴ ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست وزیر حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''معرفی هیئت دولت از طرف آقای حکیمی نخست‌وزیر و تقدیم برنامه''' ۳- قرائت استعفا نامه آقای نمازی از نمایندگی مجلس شورای ملی ۴- بیانات آقای لنکرانی راجع به سوال از آقای وزیر امور خارجه ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس و تقدیم یکورقه سوال از طرف آقای لنکرانی ۲- '''طرح برنامه دولت آقای حکیمی''' ۳- تعطیل جلسه بعنوان تنفس ۴- تشکیل جلسه بقیه مذاکرات راجع ببرنامه دولت ۵- اخذ رای اعتماد بکابینه آقای حکیمی ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اخطار نظامنامه‌ آقای طوسی راجع بطرح رسیدگی بحسابهای بیست ساله ۳- بیانات قبل از دستور آقایان دکتر مصدق - فولادوند - افشارصادقی و فیروزآبادی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب گزارش راجع به استخدام آقای دکتر اوری مشاور فنی وزارت بهداری ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به اصلاح قانون نظام وظیفه ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات قبل از دستور راجع به اخبار منتشر مربوط به کردستان ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به افزایش دو لشگر و اضافات افسران ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر شفق و آقای هدایت وزیر مشاور و آقای وزیر جنگ ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۴- '''تصویب لایحه وزارت جنگ راجع بافزایش قوا و ترمیم حقوق افسران''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۲]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقایان آصف، صدرقاضی، فرمانفرمائیان و نخست‌وزیر راجع بشایعات مربوط بکردستان و آذربایجان''' ۳- تقدیم یک لایحه راجع به اصلاح قانون مالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی و طرح فوریت آن ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۳]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه بمناسبت عید غدیر ۳- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع بعهدنامه معاونت بین‌المللی و یکدوازدهم هزینه های دولتی نسبت بآبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال ۴- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تصویب فوریت و طرح لایحه یکدوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن ۶- تصویب سیزده فقره مرخصی ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری ۸- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای وزیر کشور در موضوع اوضاع آذربایجان''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر مالی بانک ۴- طرح پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان راجع به فوریت طرح پیشنهادی بیمه کشاورزان ۵- تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به اختیارات قوانین دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۵]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۳- اعلام نتیجه استخراج آراء متخذه جهت ناظر دخیره اسکناس و تجدید اخذ رای ۴- اخذ رای نسبت بطرح پیشنهادی آقای فرهودی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۶]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس به مناسبت روز انعقاد انجمن سران سه دولت متفق در تهران''' ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان دکتر عبده و دکتر اعتبار در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۵- '''متن نامه‌های دولت شاهنشاهی ایران به دولت شوروی و پاسخ به آن''' ( ۵٫۱ نامه وزارت امور خارجه کشور شاهنشاهی ایران به سفارت شوروی درباره دخالت ارتش اشغالی شوروی در امور داخلی ایران ۲۶ آبان ۱۳۲۴ ۵٫۲ ترجمه یادداشت شماره ۵۲۶ مورخ ۲۶ نوامبر ۱۹۴۵ سفارت شوروی که ساعت ده و نیم روز پنجم آذر ۱۳۲۴ بدفتر اداره سیاسی وزارت امور خارجه تسلیم شده است ۵٫۳ متن یادداشت مجدد دولت ایران بسفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی ۶ اخبار مجلس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر دادگستری دائر به طرح لایحه مربوط بدادگاههای نظامی ۳- بیانات قبل از دستور آقایان گرگانی، هاشمی و صادقی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای فرخ ۳- تقدیم یک فقره لایحه راجع بمالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۴- طرح خبر کمیسیون قوانین دارائی راجع باصلاح مالیات بردرآمد ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان اردلان و دکتر مصدق''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر بانک ۴- مذاکره در باب تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرمهای ارجاع شده به کمیسیون عرایض ۵- بقیه مذاکره در لایحه طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۷- اخبار کشور ۷،۱- '''پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران'''-*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین شعب ششگانه مجلس بحکم قرعه ۳- بیانات آقای دکتر معظمی - تهرانچی راجع بدستور مجلس و اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به اوضاع جاریه (آذربایجان)''' ۳- اظهارات آقای مهندس فریور در مخالفت با ورود به دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۴- بقیه مذاکره در پیشنهادهای مربوط به لایحه طرز خل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۶- اخبار رسمی ۶٫۱ پرسش‌های خبرنگاران جراید انگلستان از هیات دولت و پاسخ نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ۱۹ آذر ۱۳۲۹ ۷- سئوالات نمایندگان<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- بیانات آقای صدرقاضی بعنوان مخالفت با دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۳- تصویب قانون طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر بمناسبت وقایع آذربایجان''' ۳ - مذاکره درباره پیشنهاد آقای لنکرانی دائر به تشکیل جلسه خصوصی و تعطیل جلسه بواسطه کافی نبودن عده برای مذاکرات ۴- اخبار رسمی ۴٫۱ - یادداشت دولت ایران به سفارت‌های کبرای شوروی انگلستان و امریکا ۴٫۲ - تلگراف پاسخ اتلی نخست‌وزیر بریتانیا به تلگراف حکیمی نخست‌وزیر ۱۰ آذر ۱۳۲۴ در سالروز کنفرانس تهران<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای دکتر مصدق راجع باوضاع کشور ۲- مذاکره در باب دستور و پیشنهاد چند نفر از نمایندگان ۳- '''بیانات آقای فرهودی راجع بسیاست دولت''' ۴ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب پیشنهاد آقای دولت‌آبادی راجع به طرح لایحه چهاردوازدهم ۳- تقدیم لایحه مشارکت در تاسیس صندوق بانک بین‌المللی بقید یک فوریت از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب فوریت آن ۴ - طرح خبر کمیسیون بودجه راجع بچهار دواردهم سال جاری ۵- تعطیل جلسه بعنوان تنفس --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه مملکتی ۲- تقدیم هقت فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دارائی و وزیر دادگستری و وزیر بهداری ۳- بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه ۴ - اعلام تنفس و تعطیل جلسه --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای طوسی ۲- شور در ماده اول لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- اعلام تنفس و تعطیل جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۲- معرفی آقای الهیار سالح بسمت وزارت کشور و آقای هاشم صهبا بسمت وزارت پیشه و هنر از طرف آقای نخست وزیر ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بتمدید مدت رسیدگی باعلام جرم ۲- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب قرارداد مشارکت دولت ایران در صندوق و بانک بین‌المللی ۳- قرائت گزارش طرح پیشنهادی نمایندگان راجع باصلاح آئین‌نامه داخلی مجلس و طرز تشکیل جلسات ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم ورقه استیضاح از دولت از طرف آقای تهرانچی و قرائت آن ۳- '''اخطار آقای کام بخش راجع بطرح لوایح''' ۴- مذاکره در باب طرح طرز تشکیل جلسات مجلس و تصویب پیشنهاد ارجاع امر بهیئت رئیسه ۵- تقدیم لایحه مجازات رانندگان از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- تقدیم دو فقره لایحه راجع بقانون نظام وظیفه و شهدا نظامیان از طرف آقای وزیر جنگ ۷- بیانات آقای مظفرزاده راجع بتلگراف اهالی گیلان و قرائت تلگراف ۸- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری دایر به منع تعقیب آقای تدین و اخذ رای و عدم تصویب آن ۴- اظهارات آقای وزیر دارایی در پاسخ آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده: بقیه جلسه پیشین ۱- بقیه نطق آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۲- اعلامیه تصمیم هیات رئیسه در خصوس تشکیل جلسات ۳- سوال آقای فداکار از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ آقای وزیر ۴- معرفی آقای مهندس بیات به سمت معاونت وزارت کشاورزی ۵- تصویب گزارش کمیسیون دارادی راجع به اجازه استقراض از بانک ملی برای کمک به حریق‌زدگان قزوین ۶- '''قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به تلگرافات اهالی شهرستانها در موضوع قضایای آذربایجان''' ۷- تصویب فوریت طرح راجع به کارمندان پیمانی ۸- بقیه مذاکره در لایحه ۳ دوازدهم ۹ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲-نطق قبل از دستور آقای ثقه‌الاسلامی ۳- اخطارنامه آقای تیمورتاش ۴- بیانات آقای وزیر دارائی بمناسبت اظهارات آقای ثقه‌الاسلامی ۵- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۶- '''تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر فرهنگ راجع بشورای عالی فرهنگ بقید فوریت''' ۷- توضیحات آقای وزیر دارائی بمناسبت بیاتات آقای دکتر مصدق ۸- توضیحات آقای وزیر بهداری ۹ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر کشاورزی راحع بسازمان بنگاه مستقل آبیاری ۱- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۹]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقایان صادقی - اردلان و مهندس فریور ۳- اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- نطق قبل از دستور آقای صفوی ۵- بیانات آقای مصدق بعنوان اخطار نظامنامه‌ای در پاسخ آقایان وزیر دارائی و صفوی ۶- سوال آقای فرمانفرمائیان از آقای وزیر جنگ ۷- اخطار آقای نایب رئیس و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح گزارش راجع به شهریه وراث افسران ۳- تصویب فوریت لایحه اصلاح قانون شورای عالی فرهنگ ۴- تصویب فوریت لایحه ایجاد صندوقهای تعاونی کشاورزی ۵- طرح فوریت لایجه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۶- تقدیم لایحه راجع به دیوان محاسبات از طرف آقای وزیر کشاورزی ۷- تصویب فوریت لایحه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۸- تصویب قانون کمک به وراث افسران ۹- ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب طرح قانونی چاپ کتاب فرهنگ دهخدا ۳ - '''بیانات آقای نخست‌وزیر''' (شکایت دولت شاهنشاهی ایران از شوروی و ارتش سرخ در آذربایجان) ۴ - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- استرداد استیضاح از طرف آقای تهرانچی ۳- تصویب صورت مجلس ۴- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۵- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به اعلام جرم آقای بدر و ارجاع به کمیسیون دادگستری ۶- تصویب دو فقره مرخصی ۷- قرائت ورقه استیضاح از طرف آقای فرهودی ۸- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب دوازده فقره مرخصی و رد مرخصی آقای دکتر آقایان ۳- تصویب طرح قانونی یک دوازدهم هزینه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات با فوریت ۴- قرائت اعلام جرم نسبت بآقای بدر از طرف آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای دئیس در نتیجه شرفیابی حضور همایونی ۶- بیانات آقای دکتر مصدق ۷- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[جشن چهارمین سال استقلال و دوازدهمین سال تاسیس دانشگاه تهران در حضور اعلیحضرت همایون شاهنشاهی گزارش رنیس دانشگاه تهران]]''' - برگزار شده ۱۵ بهمن ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات قبل از دستور آقایان فیروزآبادی، اردلان و محمدطباطبائی (کام‌بخش و کشاورز توده‌ای‌هایی که به [[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴|فرمان استالین]] در باکو دوره آشوب و جداسازی دیده بودند نیز به نمایندگان درباره آذربایجان توهین کردند و نایب رئیس از نشست بیرون رفت)''' ۳- تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- تصویب دو فقره صورت مجلس ۴- بقیه نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵- بیانات قبل از دستور آقای شهاب فردوس ۶- اظهارات آقای فیروزآبادی ۷- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * [[آغاز دومین سال روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی گزارش مدیر روزنامه به هیات رئیسه و نمایندگان مجلس بیانات آقای رئیس مجلس]] -<br /> <br /> == نخست‌وزیر احمد قوام ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات آقای احمد قوام نخست‌وزیر و معرفی هیات دولت''' ۳- بیانات آقای رئیس ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه پرداخت یك دوازدهم هزینه وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی برای بهمن ماه ۱۳۲۴ ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری (درباره باجگیری و مزاحمت حزب توده از مردم مازندران)''' ۴- تشنج و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - طرح گزارش کمیسیون بودجه و قوانین دارایی راجع به لایحه کارمندان پیمانی ۳- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای دکتر معظمی راجع بساختمان جهت خدمتگزاران دولت و کارگران بی بضاعت ۴- بقیه مذاکره در لایحه مربوط بکارمندان پیمانی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ۶- تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس و هزینه چاپ کتاب لغت دهخدا از طرف آقای مرآت اسفندیاری--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- مذاکره راجع بدستور جلسه ۳- طرح گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم برعلیه آقای سهیلی و بیانات آقای دکتر مصدق ۴- قرائت دو ورقه سوال از طرف آقایان دولت‌آبادی و فداکار از وزارت دارائی و وزارت کشور ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری و بیانات آقای نقابت ۶- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- اخطار نظامنامه‌ای آقای دکتر معظمی ۳- مذاکره راجع بدستور و بیانات آقایان دشتی و فداکار ۴- تصویب فوریت طرح قانونی ساختمان پنجهزار خانه جهت سکونت مستخدمین دولت و کارگران بی‌بضاعت ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم منتسبه به آقای سهیلی و اخذ رای نسبت به دو گزارش ۶- تعیین موقع جلسه بعد ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به قرارداد مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی با دولتین عراق و شوروی ۸- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق راجع به تخلیه ایران از قوای متفقین ۳- اظهارات آقای وزیر فرهنگ ۴- بیانات آقای دولت‌آبادی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در لایحه مربوط به کارمندان پیمانی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۴]]''' - دربرگیرنده: - تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب قانون هزینه آخر سال چاپ کتاب لغت دهخدا و بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس شورای ملی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111819 2015-02-24T11:23:29Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند. و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟ عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نخست‌وزیر-''' جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند. در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید. البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد. این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند. با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد. البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند. چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد. در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند. به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند. موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود. این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند. امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد. در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید. نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند. جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است. این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> == -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ==<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> == -بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله ==<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی-''' بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند. (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> '''مجد رضایی-''' پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> '''مجد رضایی-''' عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> '''فاطمی-''' اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فاطمی-''' مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر-''' اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند. بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> '''دکتر کیان-''' عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> '''فاطمی-''' عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> '''تهرانی'''- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> '''هاشمی-''' با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> '''فداکار'''- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند ('''فاطمی-''' نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> '''فداکار'''- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر-''' ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- تکرار است آقا<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> '''فاطمی-''' کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> '''فاطمی-''' بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> '''طوسی'''- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111818 2015-02-24T11:17:55Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند. و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟ عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نخست‌وزیر-''' جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند. در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید. البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد. این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند. با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد. البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند. چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد. در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند. به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند. موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود. این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند. امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد. در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید. نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند. جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است. این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> == -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ==<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> == -بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله ==<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی-''' بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند. (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> '''مجد رضایی-''' پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> '''مجد رضایی-''' عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> '''فاطمی-''' اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فاطمی-''' مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر-''' اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> '''فاطمی-''' عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> '''هاشمی-''' با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند ('''فاطمی-''' نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر-''' ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> '''فاطمی-''' کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> '''فاطمی-''' بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111816 2015-02-24T11:12:38Z

<p>Zamzam: /* -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند. و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟ عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نخست‌وزیر-''' جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند. در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید. البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد. این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند. با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد. البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند. چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد. در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند. به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند. موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود. این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند. امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد. در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید. نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند. جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است. این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> == -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ==<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> == -بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله ==<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111815 2015-02-24T11:10:23Z

<p>Zamzam: /* -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند. و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟ عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نخست‌وزیر-''' جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند. در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید. البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد. این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند. با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد. البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند. چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد. در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند. به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند. موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود. این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند. امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد. در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید. نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند. جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است. این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> == -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ==<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111814 2015-02-24T11:00:24Z

<p>Zamzam: /* -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند. و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟ عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نخست‌وزیر-''' جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند. در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید. البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد. این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند. با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد. البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند. چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد. در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند. به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند. موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود. این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند. امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد. در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید. نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند. جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است. این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> == -تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد ==<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> '''دکتر مصدق-''' اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111812 2015-02-24T10:56:38Z

<p>Zamzam: /* -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> == -تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور ==<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> '''وزیر دادگستری-''' لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> '''وزیر کشور''' (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111811 2015-02-24T10:54:23Z

<p>Zamzam: /* -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> ''''''وزیر دارایی-'''''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111810 2015-02-24T10:53:16Z

<p>Zamzam: /* -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> '''نخست‌وزیر (آقای ساعد)-''' آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله. در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود. در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد. چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> == -سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور ==<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> ''''''وزیر دارایی-'''''' آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111809 2015-02-24T10:49:20Z

<p>Zamzam: /* -مذاکره در دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> '''ساسان-''' عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> '''روحی-''' حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> '''ساسان-''' باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر ==<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> '''ساسان-''' اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده<br /> <br /> است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> نخست‌وزیر (آقای ساعد)- آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان<br /> <br /> باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله.<br /> <br /> در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود.<br /> <br /> در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد.<br /> <br /> چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> <br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی-''' بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع<br /> <br /> استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت<br /> <br /> از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی<br /> <br /> عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است<br /> <br /> که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> وزیر دارایی- از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> وزیر دارایی- اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> وزیر دارایی- این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> وزیر دارایی- البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده ('''مهندس فریور-''' اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111794 2015-02-24T06:47:41Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی <br /> <br /> '''طوسی'''- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟ آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> '''فریور'''- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> مهندس فریور- در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> ساسان- بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> ساسان- عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> روحی- حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> ساسان- اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> روحی- بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده<br /> <br /> است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> نخست‌وزیر (آقای ساعد)- آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان<br /> <br /> باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله.<br /> <br /> در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود.<br /> <br /> در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد.<br /> <br /> چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> <br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع<br /> <br /> استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت<br /> <br /> از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی<br /> <br /> عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است<br /> <br /> که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی-''' عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> وزیر دارایی- از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> وزیر دارایی- اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> وزیر دارایی- این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> وزیر دارایی- البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده (مهندس فریور- اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> مهندس فریور- بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> مهندس فریور- ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> مهندس فریور- عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111786 2015-02-23T15:25:16Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> بهبهانی- بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی طوسی- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> روحی- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> فریور- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> مهندس فریور- در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> ساسان- بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> ساسان- عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> روحی- حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> ساسان- اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> روحی- بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده<br /> <br /> است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> نخست‌وزیر (آقای ساعد)- آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان<br /> <br /> باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله.<br /> <br /> در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود.<br /> <br /> در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد.<br /> <br /> چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> <br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع<br /> <br /> استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت<br /> <br /> از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی<br /> <br /> عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است<br /> <br /> که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> کاظمی- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> وزیر دارایی- از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> وزیر دارایی- اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> وزیر دارایی- این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> وزیر دارایی- البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده (مهندس فریور- اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> مهندس فریور- بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> مهندس فریور- ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> مهندس فریور- عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B3%DB%B1_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B6&diff=111785 2015-02-23T15:24:06Z

<p>Zamzam: اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح سجاوندی، اصلاح ارقام</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 56.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۶'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و ربع قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غایب با اجازه - آقای فرمند<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - بیات - خاکباز- ذوالقدر- نبوی- نقابت - کفایی- رحیمیان- کاظمی- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- سیدضیاءالدین- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- بهبهانی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای تیمورتاش<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ''''''نائب رئیس-'''''' در صورت مجلس اعتراضی هست؟ آقای بهبهانی<br /> <br /> بهبهانی- بنده چند روز کسالت داشتم اجازه مرخصی خواسته بودم با این حال بنده را غایب بی‌اجازه نوشته‌اند حالا هم کسالت دارم و با حال تب آمده‌ام و می‌خواهم مرخص بشوم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- در جلسه گذشته بنده را نیز غایب بی‌اجازه نوشته بودند، و حال آن که بنده اجازه داشته‌ام.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اصلاح می‌شود. آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- قبل از دستور عرضی داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای طوسی طوسی- عرض کنم که بنده دو تذکر دارم، یکی این که البته خاطر آقایان نمایندگان محترم مسبوق است مادامی که اطلاع نداده‌اند و به کمیسیون عرایض و مرخصی نرفته است لابد غایب بدون اجازه می‌نویسند تا این که بعد تکلیفش در کمیسیون معلوم شود و به عرض مجلس برسد دیگر این که در آخر جلسه قبل راجع به تعیین موقع جلسات مذاکراتی شد ولی تعیین نشد و اکثریت نبود بنده اندیشه دارم که باز در آخر جلسه که می‌خواهید مذاکره بشود تکلیف تعیین نشود اکثریت نشود و اسباب زحمت بشود این است که استدعا دارم قبل از ورود و دستور تعیین جلسات را بکنند که اسباب زحمت نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی هست؟<br /> <br /> آقای روحی<br /> <br /> روحی- البته آقایان سابقه دارند و خود حضرتعالی مسبوق هستید که بنده سه ماه تمام است که از آقای ساعد نخست‌وزیر راجع به قتل ابوطالب یزدی در مکه معظمه سئوال کرده‌ام، مکرر هم تذکر دادم برای جواب حاضر نمی‌شوند این است که بنده تذکر می‌دهم جلسه آینده اگر نیایند و به سئوالات بنده جواب ندهند بنده استیضاح می‌کنم و همین عدم توجه سبب استیضاح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> آقای فریور نسبت به صورت جلسه اعتراضی داشتید؟<br /> <br /> فریور- خیر بنده یک تذکری داشتم بعد از تصویب صورت جلسه عرض خواهم کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا آقای نخست‌وزیر هم تشریف آوردند آقای روحی. دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضی نیست؟<br /> <br /> (نمایندگان- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده از آقایان: دکتر شفق - فیروزآبادی- گله‌داری- حاذقی اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مهندس فریور یک تذکری دارند به ایشان اجازه داده می‌شود که تذکر خودشان را بدهند (صحیح است) بفرمایید.<br /> <br /> مهندس فریور- در موضوع اعلام جرمی که بر علیه آقای محمود بدر کرده بودم الان متجاوز از یک ماه است که چندین مرتبه از مجلس شورای ملی نوشته است به وزارت دادگستری که پرونده‌ها را بفرستند و با وجود این که تصریح شده بود که پرونده‌ها قسمتی در دیوان کیفر است و قسمتی در شعبه ۸ بازپرسی دیگر این معطلی نباید داشته باشد یا تلفن هم چندین مرتبه از طرف دبیرخانه تذکر داده شده است. خود بنده هم یک یادداشتی به آقای وزیر عدلیه نوشتم امروز هم تلفن کردم گفتند که من دستور داده بودم نمی‌دانم چرا عمل نکرده‌اند. البته وظیفه کمیسیون عرایض رسیدگی است بعد از ارسال پرونده تا پانزده روز و بنده خواستم که این موضوع را تذکر بدهم راجع به جریانات ادارات دولتی و تلویحاً عرض کنم که جریان ادارات را ملاحظه بفرمایند که زیرکی چه جریانی و چه صورتی پیدا می‌کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ساسان فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> ساسان- بنده با ورود در دستور مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید مخالفت‌تان را با ورود دستور بیان کنید.<br /> <br /> ساسان- عرض کنم به طوری که آقایان مستحضر هستند به قدری قوانین و نظامات و مقررات در این مملکت وضع شده است که پشت ملت زیر بار قوانین و نظامات واقعاً خم شده و هیچ یک هم اجرا نشده بنده سال‌ها در حدود ۱۸ سال در تشکیلات قضایی این مملکت کار کردم و معذلک هر وقت خواستم که به یک سابقه مراجعه کنیم و به یک موضوعی رسیدگی کنیم دیدیم که باید چندین جلد قانون را ورق زد و ناسخ و منسوخ قوانین را نظر کرد تا بتوان یک قضاوتی کرد و به قدری قضات در فشار و مضیقه هستند در این قسمت که حد و حصر ندارد و خیلی اسباب زحمت است (یکی از نمایندگان- این که نطق راجع به ورود در دستور نیست؟) .... نه خیر آقا این مربوط به دستور است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم صحبت خصوصی نفرمایید و راجع به ورود در دستور مخالفت‌تان را بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- ... ملت دارای مصائب و گرفتاری هستند هر روز به وسیله جراید و تکالیف به تمام نمایندگان مراجعه می‌کنند و هر روز در جلسه فقط سه چهار نفر اجازه نطق قبل از دستور داده می‌شود و بعد می‌گویند دستور دستور و این برخلاف صلاح ملت است آقا فرض کنیم که قانون سازمان بهداری هم طرح شد یا مثلاً سایر قوانینی که هر روز طرح می‌شود و می‌رود در بوته اجمال می‌ماند و هیچ یک هم اجرا نمی‌شود، دستگاه دولتی سست است فلج است و با وضع مقررات و قوانین جدید مملکت اصلاح نخواهد شد بلکه بایستی در اساس تشکیلات دولت و وزارتخانه‌ها فکر عاجلی کرد و تصمیم مؤثری گرفت هر روز یک آیین نامه یک بخش نامه یک تصویب نامه و یک قانون جز این که با این گرانی کاغذ دست و پای مستخدمین را هم بیشتر ببندیم و مانع انجام وظیفه آنها بشویم فایده و اثر دیگری ندارد، این است که استدعا می‌کنم اکثریت موافقت بفرمایند که دردهای بی‌درمان این جامه را در چندین قسمت بنده به عرض مجلس برسانم که مورد تذکر واقع شود.<br /> <br /> روحی- حرف که فایده ندارد آقا راجع به ورود و دستور بفرمایید.<br /> <br /> ساسان- باید مطالب اینجا گفته شود<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بین هم صحبت نفرمایید (عده از نمایندگان- رأی بگیرید) آقایانی که با ورود در دستور موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-سئوال آقای روحی و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی جناب آقای نخست‌وزیر برای جواب سئوال شما حاضر هستند فرمایشی دارید بفرمایید؟<br /> <br /> ساسان- اگر برای جواب سئوال بنده هم حاضر هستند بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جلسه دیگر نوبت شما هم می‌رسد.<br /> <br /> روحی- بنده خیلی خوشوقتم که آقای نخست‌وزیر به وعده خودشان وفا فرمودند و تشریف آوردند که این سئوال بنده را جواب بدهند اگر چه این سئوال خیلی پیشتر کرده بودم ولی موقعیتش به حدی تازه است برای ملت ایران که هیچ وقت از بین نخواهد رفت. مکه معظمه آقا یکی از اماکن مهم تاریخی دنیا است که از بدو پیدایش تاریخ و زمان حضرت ابراهیم این محل ورود تقدیس و احترام و تکریم بوده و بعد از اسلام هم قبله مسلمین شناخته شده است و هر روز دویست و پنجاه میلیون نفوس مسلم رو به آن محل خدا را چندین نوبت پرستش می‌کنند پس این محل مال عموم مسلمین است و هر مسلمی حق دارد در این معبد مقدس در این قبله بزرگ هر نوع حق خودش را محفوظ بدارد از تمام ملل عالم هم از مسلمین متفرق دنیا همه ساله یک عده برای زیارت این خانه خدا می‌روند، من جمله از ایران. در سال گذشته دیدیم که این قضیه اسف‌آور واقع شد این جوان یزدی خداپرست بی‌گناه را به طرز بس فجیعی در مکه کشتند و دولت از آن روز تا این تاریخ به عقیده بنده هیچ ترتیب اثری و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نداده اینها طوری رفتار کردند عیناً مثل عملی است که قرون وسط در عصر بربریت وحشی‌گری معمول بوده هیچ جای دنیا یک نفر را بدون حکم دادگاه در یک محل نمی‌کشند آن هم به این طرز فجیع ولی در آنجا کشتند یک نفر مسلمان را به صرف شهادت دو نفر و قضاوت یک نفر یک آخوند رأی داد دو نفر هم شهادت دادند و آنها هم او را کشتند، آیا امروز با عصر حاضر یک همچو اصلی منبع است قابل قبول است؟ ما باید با همچو دولتی روابط داشته باشیم که به این طرز ظالمانه رفتار کنند؟ ما آقا با آنها در اصول مذهبی به هیچ وجه کوچکترین اختلافی نداریم و نداشتیم در فروع است در فروع با سایر شعب اسلام هم اختلاف‌هایی داریم ولی خیلی متأسف هستیم که روی تعصب و لجاجت فروع را مقدم بر اصل می‌شمارند اینها برداشتند یک نفر مسلمان را یک مهمان را به جرم یک سوءتفاهم ناحق و ناروا کشتند بنده می‌خواستم ببینم دولت راجع به این موضوع چه اقدام و چه عملیاتی کرده<br /> <br /> است، شما تصور می‌فرمایید اگر با اینها قطع روابط می‌کردید مهم‌ترین راه اقتصادی ما از بین می‌رفت؟ ببینید از چند سال به این طرف یک من خشگبار یا یک قالی از شما خریده‌اند آیا با شما تجارت داشته‌اند که ترسیدید از این راه به اقتصادیات کشور ضرر وارد بیاید از آن طرف ما از آنها چه استفاده می‌کنیم ترسیدید که منابع حیاتی ما خشک شود؟ اگر قطع روابط می‌کردید چه می‌شد؟ من هیچ نمی‌فهمم چه طور دولت در مقابل یک همچو عمل فجیعی ایستادگی نکرد و هیچ جواب نداد؟ بنده بنابر به امر جناب آقای ساعد رفتم به وزارت امور خارجه پرونده این امر را دقیقاً دیدم فقط یک تلگرافی است که اعلیحضرت پادشاه حجاز به اعلیحضرت شاهنشاهی مخابره می‌کند و اظهار تأسف می‌کند دیگر من جز این چیزی ندیدم و هیچ عکس‌العملی هم ندیدم که از طرف دولت شده باشد تا بگویم مایه تسلی ما باشد این عمل به قدری وحشیانه بوده است که برداشته‌اند یک نفر مسلمان بی‌گناه را آن هم از قفا سرش را به هم بریده‌اند آیا هیچ جا اجازه داده می‌شود که با یک سباع ضاره این عمل را بکنند این را کشتند سرش را از قفا بریدند آن وقت آمدند سر این را وارونه دوختند، پشت سر را رو به طرف سینه‌رو را به طرف پشت آن وقت آن را به ورثه داده‌اند و گفته‌اند ببرید دفن کنید آخر این اعمال بی‌رویه چیست پس فردا موقع حج است این باعث می‌شود که به ما بی‌احترامی کنند با این بی‌احترامی که به ما کرده‌اند به ملت ایران کرده‌اند دولت باید حقیقه از این کار جلوگیری کند و قضیه را به یک ترتیبی قرار بدهد که در آینده از این گونه فجایع پیش نیایدبه علاوه بالفرض ما با اینها مناسبات داشتیم شما چه عیب دارد که یک امیر الحاج معین بکنید و از هر حاجی یک حقوقی علیحده بگیرید یک آدم محترم همراه‌شان کنید که برود مخصوصاً آنها را حفظ کند ما با یک دولتی روابط داریم که متأسفانه نه ما در پایتخت او یک نفر داریم و نه آنها در اینجا یک نماینده دارند، این طرز مناسبات ما است، این هم رویه تازه‌ای است که در هیچ جای دنیا هم سابقه ندارد که ما با یک دولتی مناسبات داشته باشیم اما یک نفر نماینده نداشته باشیم آنها هم نداشته باشند، فقط به سفارت کبرای مصر یعنی به سفارت کبرای خودمان در قاهره یک مراسلاتی بفرستند آن هم بی‌تأثیر، این طرز طرز پسندیده نیست، بنده تصور می‌کنم که دولت نبایستی به یک نفر اجازه بدهد که به مکه برود (نمایندگان- صحیح است) مگر این که استرضای خاطر ما را فراهم بکنند، ما از آنها یک دینار استفاده نمی‌کنیم ولی در سال میلیون‌ها پول ما به جیب آنها می‌رود این عمل لااقل باید طوری باشد که آنها رسماً معذرت بخواهند از این عمل ناشایسته که انجام داده‌اند، یک نفر از بین رفته است اگر دولت نتواند حقوق افراد خودش را حفظ بکند، این دولت نتوانسته است به عقیده بنده آن طور که ملت انتظار دارند به وظیفه خودش عمل کند، این است که من از جناب آقای ساعد خواهشمندم و صریحاً عرض می‌کنم راجع به این کار هر اقدامی کرده‌اند اینجا بفرمایند ما اگر با دولت سعودی قطع روابط کنیم چیزی گم نمی‌کنیم بلکه هر چه داریم همان طور باقی خواهد ماند (نمایندگان- صحیح است)<br /> <br /> نخست‌وزیر (آقای ساعد)- آقای روحی قضیه ابوطالب یزدی را به طور مختصر به عرض مجلس رساندند دولت در موقع خود وقتی که این خبر را شنید خیلی متأثر و متاسف شده بود که چه طور یک نفر ایرانی را در موقعی که وظیفه دینی را ادا می‌کرد با او این عمل را کرده‌اند، در آن موقع در اطراف این قضیه خیلی مذاکره شد و بنده شخصاً به احساسات دینی و ملی آقای روحی خیلی احترام می‌گذارم و در عین حال در مسائلی که مربوط بر روابط سیاسی ما با سایر دول است باید خیلی خونسردی و بردباری و دوراندیش را در نظر داشت البته خون ایرانی هر جا ریخته شود بنا حق باید دولت در صدد جبران آن برآید چه در داخله خون ریخته شود و چه در خارجه (نمایندگان- صحیح است) از آقایان نمایندگان هم بنده بدون اشاره به وقایعی نظر آنها را معطوف می‌کنم به خون‌هایی که در خود ایران ریخته می‌شود بنده نمی‌خواهم در این خصوص زیاد شرح و بسط بدهم و حرف بزنم آقایان<br /> <br /> باید در نظر بگیرند که اخیراً یک جریاناتی پیش آمده که ایرانی‌ها را خون‌شان را بنا حق می‌ریزند و باید جلوگیری بشود از این مسائل و ملت به دولت باید کمک بکند هر دولتی که سر کار باشد که از این نوع مسائل و فجایع جلوگیری به عمل می‌آید (ایرج اسکندری- دولت خودش مسبب است) و حالا نمی‌خواهم عرض کنم دولت نمی‌خواهد بگوید بعضی مسائل را که یک وقت آنها که تحریک می‌شوند و تشجیع می‌شوند به وسیله چه اشخاصی تحریک می‌شوند اغلب قاتلین قاتل نیستند، محرکین و مسببین قاتل هستند، می‌گذریم به سر مسئله.<br /> <br /> در جواب توضیحاتی که آقایان روحی و دکتر زنگنه در خصوص قتل ابوطالب یزدی و اقداماتی که دولت به عمل آورده است خواسته‌اند خاطر آقایان محترم را مستحضر می‌دارد به محض وصول این خبر ناگوار دولت ایران به دولت عربی سعودی شدیداً اعتراض و ضمناً به دولت عربی سعودی اطلاع داده شد که هر گاه تا تاریخ معین موجبات استرضای خاطر ایران فراهم نگردد دولت ایران در روابط خود تجدیدنظر خواهد نمود.<br /> <br /> در خلال مدت مزبور تلگراف تبریکی به مناسبت مقدم عید نوروز از طرف اعلیحضرت ابن سعود حضور اعلیحضرت همایونی واصل گردید در جواب، اعلیحضرت همایونی ضمن امتنان از تلگراف تبریک اظهار امیدواری فرمودند که دولت عربی سعودی با پیشنهاد راه حل دوستانه و رضایت‌بخش راجع به مسائل مورد بحث مساعی دو دولت را برای تحکیم روابط تسهیل خواهند نمود و متعاقب آن تلگراف دیگری رسید که اعلیحضرت ابن السعود ضمن اظهار تأسف از این حادثه اسف‌انگیز خاطر مبارک ملوکانه را اصمینان داده بودند که در این امر هیچ قصدی نبوده که احساسات ملت دوستی را که هزاران تن از آنها را امسال هنگام آمد و رفت‌شان در صحاری و برابری از دست مرگ نجات داده‌اند جریحه‌دار کند و علاوه فرموده بودند که با کمال تأسف و از برای نهایت اضطرار آنچه را که قانون مملکت اقتضا نموده اجرا داشته و آنچه واقع شده متضمن هیچ قصدی نبوده و فقط از برای حکم شرع و خاموش کردن فتنه در بین حجاج اجراء شده است. این دو تلگراف موجب گردید که قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی راه حلی دوستانه و قابل قبول دو دولت پیدا گردد.<br /> <br /> چون دولت سعودی حاضر برای پذیرفتن نظریه دولت نگردید اخیراً کمیسیونی از اشخاص بصیر و مطلع تشکیل و تصمیمی اتخاذ شد که پس از طرح در یکی از جلسات هیئت دولت قرار شد موضوع در کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی مورد شور قرار گیرد و به همین جهت از مقام محترم ریاست تقاضا شده است که دستور فرمایند مراتب را به اطلاع کمیسیون خارجه مجلس برسانند. از موقع استفاده نموده در اینجا از احساسات برادرانه مسلمانان سایر کشورها که به مناسبت این حادثه ناگوار ابراز داشته‌اند اظهار تشکر و سپاسگزاری می‌نمایم.<br /> <br /> در اینجا آقای روحی اشاره فرمودند به قطع روابط، قطع روابط یکی از مسائلی است که دولت تنها نمی‌تواند اقدام کند زیرا قطع روابط مقدمه به یک اقدامات دیگری است این است که دولت تنها نمی‌تواند در این طور مواقع تصمیم اتخاذ کند بنابراین نظر کمیسیون خارجه مجلس را باید جلب کنیم اگر آنجا راجع به این موضوع نظری اتخاذ فرمودند دولت هم مطیع نظر مجلس است، این است عرایض بنده.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- بنده خیلی متشکر و خیلی خوشوقت می‌شوم که هیئت دولت موافقت کرد که این موضوع در کمیسیون امور خارجه مجلس شورای ملی مطرح شود و هر تصمیمی که گرفتند در آنجا به عرض مجلس برسانند (نمایندگان- دستور دستور)<br /> <br /> ۴-سئوال آقای دکتر شفق و پاسخ آقای وزیر دارایی و تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق آقای وزیر دارایی برای جوابی که تذکر فرمودید حاضرند<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان اجازه می‌فرمایند بنده از موقع<br /> <br /> استفاده می‌کنیم راجع به واقعه مکه عرض بکنم که دولت ایران یک وظیفه دارد، ملت ایران هم یک وظیفه دارد، بنده به حج و میقات و احکام مقدس اسلام به تعظیم و احترام به ایمان و عقیده دارم ولی قرآن فرمود من استطاع الیه سبیلاً وظیفه علمای ما است که این آیه را به طوری که شارع فرموده توضیح و تفسیر کنند، ما مجبور نیستیم که طلاهای کشور خودمان را که سالی نیم میلیون شاید یک میلیون است بریزیم به کیسه و جیب اشخاص و در آن وقت امنیت هم نداشته باشیم (نمایندگان- صحیح است) به عقیده بنده تمام ملت ایران از رفتن به این محل باید خودداری کنند و بدون تردید در محضر حضرت پروردگار ما هیچ گونه مسئولیتی نداریم چون امنیت شرط هر نوع اقدام است به خصوص در عالم دیانت اما سئوالی که بنده از آقای وزیر دارایی داشتم یکی مربوط به تنوع و اختلاف و تبعیض در امتیازات حقوق‌های مختلف اداری بود که دو ماه قبل بنده این سئوال را کرده بودم و در ظرف پنج دقیقه هم به سئوال خود خاتمه می‌دهم، حقوق پایه‌های اداری گو این که در سایر کشورها مختلف است ولی گمان می‌کنم اختلاف حقوق در ایران تنوعش بیش از حد لزوم است که پایه‌های قضایی و اداری و پیمانی و فنی و روز مزدی در اینجا تمام نمی‌شود یک علتش هم چنان که همه می‌دانند این است که غالباً دسته‌ها یا اشخاصی در گذراندن یک ماده با یک قانونی مؤثر بوده‌اند و راه حل این قضیه غیر از این که یک سازمان جدیدی در وزارتخانه‌ها ترتیب داده شود و معمول شود میسور نیست، عده زیادی از کارمندان دولت در فشار و زحمت و مضیقه‌اند و عده هم شاید بی‌جهه حقوق گزاف می‌گیرند به خصوص در باب افزایش و کمک هزینه و خرج سفرها و کمک‌های مختلف دیگر یک اختلافاتی پیش آمده مثلاً در باب بومی‌های غیر مقیم که گاهی تا سه چهار پنج جور اختلاف پیدا می‌شود و دیگر راجع به حقوق از نقل پایه‌های فنی به اداری یک اختلافات عجیبی پیدا می‌شود که گاهی با یک تبصره اصلاح می‌شود و گاهی هم همین تبصره‌ها بیشتر اسباب اشکال می‌شوند من به طور کلی خواستم از جناب آقای وزیر دارایی بپرسم آیا در باب تعیین حقوق پایه‌های ادارات یک تصمیم اساسی اتخاذ شده است و سازمان جدیدی در کار خواهد بود یا نخواهد بود. سئوال دوم بنده، راجع به ماده ۱۲ قانون تعلیمات اجباری است از ایشان پرسیده بودم و چون این موضوع در کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون بودجه هم مطرح بود ایشان در حضور اعضای محترم کمیسیون فرمودند در این باب مطالعه خواهند فرمود و نظر مساعد ابراز فرمودند این قسمت را حالا اگر توضیحی بفرمایند بنده عرضی نخواهم کرد یکی دیگر هم راجع به کارخانه‌های دولتی بود که همه می‌دانیم از آنها جز خانه خرابی باقی نمانده و کارخانه‌جات از کار افتاده است و کار ندارد آیا برای نگهداری و کمک به کارخانه‌ها و به کار افتادن آب تاکنون آقای وزیر دارایی چه اقدامی کرده و چه نقشه تهیه کرده‌اند. البته بنده می‌دانم که وقت دولت کم بوده است آقایان می‌فرمایند پنج ماه بنده می‌دانم که دوماه و نیم از این وقت صرف پیش‌آمدهای مختلف شده است و راجع به دو ماه نیم دیگر هم بنده می‌دانم لابد دولت یک نقشه‌ها و یک تصمیم‌هایی در نظر دارد که بهتر است بفرمایند یکی هم آخرین عرض بنده در موضوع انحصار بود. مواردی هست که یک قسمت از یک ماده در تحت انحصار است و یک قسمت دیگر آن در تحت انحصار نیست مثلاً مثل نخ و پنبه که پنبه به قیمت خیلی نازلی دارد به فروش می‌رسد و بعضی دیگر مثل نخ که خیلی گران است و بده بیست مقابل فروخته می‌شود آن وقت این انحصار ناقص چه فایده دارد بنده خواستم ببینم در این باب چه تصمیمی اتخاذ فرموده‌اند و باز هم از این فرصت چون فرصت دیگری نیست استفاده می‌کنم، یک موادی به عنوان طرح تهیه شده است راجع به مسئله نطق قبل از دستور و در حدود بیست سی نفر از آقایان هم امضا کرده‌اند تنها نیم صفحه است اگر آقایان اجازه بفرمایند این قرائت شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- آقای دکتر شفق مسبوق هستند که قبل از سنه ۱۳۰۰ از برای مستخدمین دولت و روابط آنها با دولت<br /> <br /> از قبیل اضافه حقوق، ترفیعات و غیره روی اصول معینی نبود بعداً قانون استخدام وضع شد. قانون استخدام که در آن موقع وضع شد تا اندازه این مشکل را حل کرد و وضعیت دولت و احتیاجات مردم را تسهیل کرد ولی بر حسب مندرجات همان قانون اولاً یک عیب اساسی در قانون پیش‌بینی شده بود که درب را بسته بود به روی یک عده اشخاصی که به قصد خدمت به کشور مشغول تحصیل بودند در خارجه و داخله، درب ورود از برای این اشخاص بسته شده بود پایه کلیه مستخدمین دولت را در یک ردیف قرار داده بود و متأسفانه بنده باید ذکر کنم چون همیشه بودجه‌های کشور کافی برای اصلاحات کشور نبوده است نمی‌شده است که به مستخدمین حقوق کافی داده این علل مختلفه باعث این شد که در قانون استخدام یک سوراخ‌هایی به اصطلاح باز کردند که هر کسی همان طور که فرمودند هر قدر قدرت داشت یک کسی آمد گفت که کسانی که از فرنگستان می‌آیند و تحصیل کرده هستند حقاً بایستی که خدمات دولتی به آنها تفویض شده و قانون استخدام باید طوری باشد که تا این اشخاص هستند دیگران را استخدام نکنند بنابراین قوانینی وضع شد مخصوص لیسانسیه‌ها و دکترها که وارد خدمت بشوند آمدند و مطالعه کردند بین مستخدمین سابق که دیپلمه نبودند و تحصیل کرده نبودند با اشخاصی که تحصیلات عالی دارند و داخل خدمت می‌شوند یک تفاوتی قائل بشوند این بود که گفتند با رتبه سه داخل خدمت بشوند و مدت باقی ماندن در یک رتبه‌شان کمتر از سایرین باشد. عدلیه را خواستیم اصلاح کنیم به قضات خواستیم حقوق کافی داده باشیم که بلکه به این وسیله جلوگیری بشود از یک صحبت‌هایی که در اطراف عملیات آنها می‌شد آمدیم یک امتیاز مخصوصی برای آنها قائل شدیم و اضافه کردیم بر رتبه‌های قانون استخدام بالاخره حقوق آنها را مخصوصاً از پایین مبناهای دیگری اتخاذ کردیم و همین طور از برای سایر مستخدمین و اخیراً هم از برای معلیمن یک قوانینی وضع شد همان طور که خودتان تشخیص فرمودید نظر به این که قانون اولیه استخدام کافی برای رفع احتیاجات کشور نبود هر کسی که آمد هر وزیری که اختیاری داشت به این قوانین یک لطمه وارد آورد و بیشتر هم متأسفانه آن وزیر فکر این بود که برای اعضای وزارتخانه خودش یک امتیازی قائل بشود و فکر سایرین مستخدمین دولت نباشد بالاخره بدبختی دیگری پیش آمده است اخیراً و آن عبارت از این است که مستخدمین دولت هم اعم از این که استفاده از این قانون‌های مختلف به ترتیب‌های مختلف می‌کنند باز هم وضعیت زندگی‌شان به اندازه سخت شده است که یان حقوقاتی که می‌پردازیم کافی نیست مستخدمین قراردادی خواستیم استخدام کنیم مستخدمین قراردادی بالاخره آمدند و حاضر نشدند با این حقوق‌هایی که در قانون معین است حتی در ردیف مستخدمین عالی رتبه دولت هم قبول بکنند و داخل خدمت بشوند این است وضعیت مختل یک کارمند دولت که نمی‌خواهیم به اطلاع آقایان برسانم و همه آقایان مسبوق هستند یک مستخدم دولت که هم تحصیل کرده است و هم چندین سال است که به دولت خدمت می‌کند امروز در مقابل یک مستخدم قراردادی حقوقش کمتر است و مقید به یک قیودی هست که یک مستخدم قراردادی نیست البته تمان این وضعیات ایجاب این را می‌کند که یک تجدیدنظری در قانون استخدام بشود و البته این قانون استخدامی را که مشغول هستند که درش یک تجدیدنظری بکنند و نظریه وزارتخانه‌های مختلف را در این موضوع بخواهند نباید این را در نظر بگیریم که کاملاً متحدالشکل و یک نهج باشد و همه را یک حقوق بدهیم ولی البته باید سعی کرد که این بی‌عدالتی‌ها و این تبعیضات و این بی‌ترتیبی‌ها بهش خاتمه داده شود البته آن وقت آقایان هم باید سعی بفرمایند که برای وصول عایدات دولت با دولت کمک و مساعدت بفرمایند که ما مستخدمین را بتوانیم بهشان کمک بکنیم و بالاخره آنها را از این وضعیت نجات بدهیم که به این وسیله بتوانند به کشورشان خدمت بکنند راست است که هر خاطی را هر وقتی که خطایی کرده است دولت‌ها شدیداً تعقیب کرده‌اند دولت امروز هم همین کار را کرده است صدها دوسیه در دیوان کیفر است و ما آنها را تعقیب می‌کنیم ولی بنده اینجا مجبور هستم که به عنوان یک نفر ایرانی<br /> <br /> عرض کنم که ما خود را محقق به تعقیب بعضی از آنها نمی‌دانیم یک کسی که گرسنه است ما تعقیب می‌کنیم و مجازاتش هم می‌کنیم ولی این از نقطه نظر حفظ انتظامات است والا ما خودمان هم معتقد به این اصل نیستیم و البته بایستی این اصل مجازات و حفظ انتظامات را اجرا کرد در وزارت دارایی از چندی پیش یک کمیسیون‌هایی در اطراف متحدالشکل شدن تمام قوانین استخدامی به عمل آمده و بنده تصور می‌کنم چون موضوع فوق‌العاده مهم بوده است تأخیر او را تصور می‌کنم که دلیل بر تسامح نباید قرار داد بلکه دلیل بر دقت است ما کاری که می‌کنیم اقلاً باید موارد مختلفه را پیش‌بینی کرده باشیم و اشکالاتی که در آتیه هم ممکن است با آنها مواجه بشویم رفع بشود و به آن اندازه که بنده اطلاح حاصل کرده‌ام یحتمل دولت موفق بشود که در ظرف سی چهل روز دیگر یک چنین قانونی را تقدیم مجلس شورای ملی بکند ولی باز من باید عرض کنم که ما متکی هستیم به کمک‌های فکری و عملی آقایان نمایندگان که این موضوع مهم استخدام دولت را و عملی کردن کارهای دولتی را با هم حل بکنیم دولت به تنهایی خودش را قادر نمی‌داند که این قضیه را به شخصه حل کند راجع به قانون تعلیمات اجباری البته در ماده ۱۲ یک مقرراتی هست ولی جنابعالی در موقعی که راجع به حج صحبت می‌فرمودید یک آیه را فرمودید بنده نظیر همان آیه را معنی می‌کنم و عرض می‌کنم که انسان همیشه مطابق امکان و وسع خودش تکلیف دارد از جانب خدا هر اندازه که تکلیف داشته باشد به قدر وسع و قدرت است و لا یکلف الله نفساً الا وسعها البته خودتان می‌دانید ما امسال درست است که یک بودجه یک میلیاردی تقدیم مجلس کردیم ولی بنده مجبور هستم به عرض برسانم که این یک میلیارد تومان عایدات نیست این یک میلیارد تومان قسمت اعظمش که ۶۰۰ میلیون تومان باشد صحبت جمع و خرج است صحبت عایدی نیست ما اگر در سال ۲۵۰ هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که هزار تن گندم می‌خریم چون ما دولت هستیم مجبوریم که قیمت خرید را جزو خرج ببریم و حاصل فروش را هم بیاوریم جزء عایدات ما اگر یک کارخانه را اداره می‌کنیم ما مجبوریم قیمت مواد اولیه اجرت عمله، استهلاک کارخانه را هم جزء مخارج قلمداد کنیم و عایداتش را جزء جمع بیاوریم به این ترتیب رقم ۶۰۰ میلیون تومان به نظر خیلی زیاد می‌آید ولی حقیقه باید گفت که ما در حدود ۳۹۵ میلیون تومان عایدات داریم در حدود ۴۰، ۵۰ میلیون تومان هم تصور می‌کنم در اثر تصدی کارخانه‌جات دولتی می‌توانیم عایدی داشته باشیم بنابراین بودجه حقیقی تا در حدود چهارصد و سی و چند میلیون تومان بیشتر نیست و ضمناً بایستی به عرض آقایان برسانم در سنه گذشته قانونی راجع به ازدیاد عایدات از تصویب مجلس شورای ملی نگذشته است مگر یک قانون مالیات بر درآمد این مالیات بر درآمد به طور جدیدی اصلاح و تصویب شد و آیین‌نامه‌اش هم منتشر شد ولی عملاً امسال چون سال اول است دچار اشکالات و محظوراتی هستیم به همین مناسبت ما از مالیات بر درآمد بودجه فعلی بیش از ۸۸ میلیون تومان عایدی منظور نکردیم این ۸۸ میلیون هم عبارت از این است که ۳۹ میلیون تومان پارسال عایدات بر درآمد کشور بوده است و پانزده میلیون تومان از بابت صدی سه بوده است که جمعاً ۴۴ میلیون این را هم بایستی تصدیق بفرمایید که عایدات ما که ۴۴ میلیون تومان به طور قطع بیشتر اضافه نشده است از این مبلغ ما نمی‌توانستیم به بودجه فرهنگ بیش از پنج میلیون افزوده کنیم این صحبت نه صحبت خست است نه صحبت این است ما در حدود توانایی به فرهنگ کمک می‌کنیم و به قدر توانایی که داریم یک مبلغی پیش‌بینی شده است برای عایدات کشور و ما یک نهم از اضافه عایدات ر ا اختصاص دادیم به این محل آقا خودتان هم در کمیسیون بودجه تشریف دارید و سایر آقایان نمایندگان هم هستند البته اگر بتوانند از یک محل‌های دیگری بدون این که ظلمی به یک اشخاص کرده باشند بدون آن که یک بی‌عدالتی‌هایی نسبت به اشخاص بکنند و بدون این که نان کسی قطع بشود به خرج معارف بخواهیم بزنیم مسلماً نه این دولت بلکه هیچ دولتی نمی‌آید با این موضوع مخالفت بکند راجع به اداره کردن کارخانه‌جات البته دفاع از این موضوع به عهده آقای وزیر پیشه هنر است<br /> <br /> که مستقیماً کارخانه‌جات دولتی در تحت اداره مستقیم ایشان هستند و کارخانه‌جات ملی هم در تحت نظر ایشان هستند ولی بنده به طور خلاصه عرض می‌کنم که کارخانه‌جات با این شکلی که اداره می‌شوند البته ما را به مقصود نمی‌رسانددولت هیچ وقت یک متصدی خوبی و یک تاجر خوبی نیست و قواعد و قوانینی را که دولت به آن متکی است و می‌خواهد یک امور را اداره کند اصلاً وفق نمی‌دهد با موازین تجارتی از این جهت خود آقایان می‌دانید ما هم اذعان داریم که کارخانه‌جاتمان خوب اداره نمی‌شود ولی خوشبختانه ۱۳۲۰ در قانون متمم بودجه اجازه به دولت داده شده است که کارخانه‌جات و مؤسسات صنعتی خودش خودش را می‌تواند روی اصول بازرگانی اداره کند اخیراً هم کمیسیون‌هایی در وزارت دارایی و پیشه و هنر تشکیل شده است تبادل نظرهایی هم شده است به محض این که ببینیم مطابق اصول بازرگانی چه جور می‌شود اینها را اداره کرد در نظر گرفته شده است که ۹ کارخانه که اطراف تهران هستند به همان ترتیب اداره بشود آیین‌نامه‌اش هم تنظیم شده است و این چندین روز است که در هیئت دولت مورد بحث است و عجاله چون که بایستی نظر مالی هم در آن اعمال بشود فرستاده شده است به دفتر دکتر میلسپو و امیدواریم که پس از مراجعت ایشان هم موافقت بکنند و این قسمت را ما شروع کرده‌ایم و یواش یواش می‌رویم پیش راجع به انحصارات البته تاریخ وضع انحصارات را اگر در ایران مراجعه بفرمایید خواهید دید که انحصارهایی که در ایران وضع شد از دو نقطه نظر بود. یکی از نقطه نظر این بود که از صنایع داخلی ما بتوانیم به وسیله وضع قوانین انحصاری دفاع بکنیم از محصولات داخلی تا فروش برود و همچنین اجناس خارجی را طوری نگذاریم وارد بشوند که بتوانند رقابت با این اجناس بکنند یک نظر این بود ولی یک نظر دومی هم در وضع آن بود و آن مخارج زیاد داشت و پول کم، عایدات نداشت دولت مجبور شد وارد انحصارات بشود که بتواند بر عایدات خود بیفزاید و کسر بودجه خود را تأمین کند از این دو نظر بود که انحصارها را وضع کردند امروز یک نظر سومی به این دو نظر اضافه شده و آن نظر مخصوصاً نسبت به واردات است ما یک قسمت از اجناس وارداتی را که انحصار می‌کنیم محض این است که اگر در تحت نظر ما نباشد یا در انحصار ما نباشد به ما نمی‌دهند که بیاوریم و توزیع بکنیم این یک موضوع دیگر است. سابق بر این تجارت آزاد بود و هر تاجری که می‌خواست می‌بایست برود و جنبش را بخرد ولی امروز تجارت این طور نیست خریدار و مصرف کننده باید برود و التماس بکند که به او سهمیه بدهند بنابراین یک قسمت مهمی از بقایای انحصارها روی این اصل احتیاجات است و قبول شرایط آن دولی که این جنس‌ها را به ما می‌دهند ولی به طور کلی چون امیدوار هستیم که جنگ تمام بشود و این نظریات هم از بین برود هیچ دولتی هم نیست که خودش را بتواند معرفی بکند که تاجر خوبی است یا کارخانه‌چی خوبی است این محظورات که از بین رفت بنده تصور می‌کنم قطعاً انحصارات هم بالطبع از بین خواهد رفت و وضع عمومی مردم بهتر خواهد شد و آزادی تجارت برقرار خواهد شد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور دستور.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- از توجه آقای وزیر محترم دارایی تشکر می‌کنم که نقایص قانون استخدام را خودشان فرمودند چون فرمودند که در بعضی موارد نشستند و فکر کردند و قانونی ترتیب دادند این صحیح است ولی من یک عرایضی کردم که خودشان هم فرمودند علل بعضی وقایع اتفاقی بوده است برای مثال موضوع دانشگاه را عرض کنم وقتی آقای ابرلن اینجا آمدند به محض آمدن ایشان حقوق دانشگاه دو طرز پیدا کرد یعنی یک بام و دو هوا شد در باب افزایش هم نظیر این است مثلاً دفتردارانی هستند در ثبت اسناد یا قسمتی از مستخدمین بنگاه راه‌آهن هستند که وضع‌شان با هیچ یک از این قانون‌ها هم تطبیق نمی‌کند و هم گاهی از اوقات بعضی مواد در حال‌شان تطبیق نمی‌کند و اسباب زحمت و اشکال‌شان شده و از این لحاظ با هم تناقض دارند و در کشمکش هستند در باب ماده ۱۲ فرمودند می‌خواستم عرض کنم که خودشان نسبت<br /> <br /> به این پنج میلیون تقریباً موافقت فرمودند که اگر کمیسیون بودجه هم راه حلی پیدا بکند قسمتی از این پنج میلیون صرف این قسمت بشود و از قرار معلوم ۵/۲ میلیون هم بیشتر برای عملی شدن این مقصود لزوم نخواهد داشت و راجع به انحصار بنده سئوال کلی نکرده بودم عرض کردم که در انحصار اگر در یک ماده انحصاری تناقضی پیدا شد مثل پنبه و نخ چه تصمیمی اتخاذ می‌فرمایید این که یک مورد دیگری است که البته راجع به آن بعداً صحبت می‌شود و بحث می‌شود.<br /> <br /> ۵-تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دادگستری و وزیر کشور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دادگستری فرمایشی دارید بفرمایید.<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه راجع به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه است که تقدیم می‌کنم راجع به قسمت بازرسی کل کشور که تا به حال در تحت نظر وزیر دادگستری بود خواستیم داخل تشکیلات عدلیه قرار بدهیم که مستقیماً تحت نظر وزیر دادگستری نباشد.<br /> <br /> یکی از نمایندگان�- بلندتر آقا<br /> <br /> وزیر دادگستری- لایحه‌ای است مربوط به اصلاح ماده اول قانون تشکیلات عدلیه راجع به انجام وظیفه بازرسی کل کشور و امور دادسراها که تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون دادگستری مراجعه می‌شود آقای وزیر کشور<br /> <br /> وزیر کشور (آقای هژیر)- به مناسبت تصمیمی که مدتی قبل از طرف مجلس شورای ملی اتخاذ شده بود راجع به این که ژاندارمری تحت نظر وزارت کشور اداره بشود احتیاج دارد اداره ژاندارمری به بعضی قوانین که مربوط باشد به کار خودش من جمله سابقاً دادرسی افسران و افراد ژاندارمری هم در وزارت جنگ به عمل می‌آمد یعنی در محاکمات وزارت جنگ حالا چون اینها از هم جدا شده است یک طرحی تهیه شده است که اگر مجلس شورای ملی اجازه بفرمایند همان مقررات و قوانینی که آنجا هست شامل حال ژاندارمری هم بشود منتها در تحت نظر وزارت کشور اکنون لایحه‌اش را تقدیم می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> ۶-سئوال آقای دکتر مصدق و پاسخ آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق برای جواب سئوالی که جنابعالی در موضوع پول ایران و انحصارات هم فرمودید آقای نخست‌وزیر حاضرند.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبلاً به عرض می‌رسانم که یکی از محترمین شهر تبریز یک عریضه به مجلس عرض کرده است و یک مقداری هم نان سیلوی شهر تهران را فرستاده است که آن را تقدیم آقای نخست‌وزیر نمودیم و استدعا می‌کنم که توجه بفرمایند که نان یک قدری از این بهتر بود به جهت این که خوردن این نان برای مردم خیلی مشکل است و باید به حال این مردم رحم کرد (یکی از نمایندگان- نان تبریز است) خیر نان سیلوی تهران است اما موضوع سئوال بنده در بیست و یکم خرداد از جناب آقای نخست‌وزیر دو سئوال نمودم که تکرار می‌کنم:<br /> <br /> ۱- در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظر دارند؟<br /> <br /> در صورت امکان مجلس را از دستوری که به نماینده دولت در کنفرانس می‌دهند مستحضر نمایند.<br /> <br /> ۲- برای ورود کالا به ایران چه فکری فرموده‌اید آیا تصور می‌فرمایند اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم از این هم بدتر شود؟<br /> <br /> سئوال اول از این نظر شده بود که در کنفرانس پولی واشنگتن بتوان علاجی برای اعاده وضعیت پولی ایران به حال قبل از جنگ نمود معلوم شد که کنفرانس بین‌المللی برای موضوع دیگری تشکیل شده و جناب آقای نخست‌وزیر گزارش آن را به عرض مجلس می‌رسانند تا عامه مستحضر شوند و بعد چون اصلاح پول ما بستگی تامی به مسائل اقتصادی دارد اینجانب سئوال خود را در الغای بعضی از انحصارها و<br /> <br /> اصلاح پول با هم عرض می‌کنم و انتظار دارم که آقای نخست‌وزیر راجع به هر یک از آنها نظریات خود را بفرمایند و اقدام نمایند. که از محیط حرف خارج به دایره عمل وارد شود.<br /> <br /> اول- چنین تصور می‌کنم که انحصار تمام کالاهایی که امروز با دولت است عملی نیست و هر چه این رویه ادامه یابد بر ضرر مملکت است وروزی خواهد رسید که هر دولتی از آن شایسته‌تر نتواند خساراتی را که از این بابت به ملت رسیده است جبران کند من عرض می‌کنم که به واسطه الغای انحصار تجارت می‌توانند به قدر احتیاج ما کالا وارد کنند و جامعه را از وضعیت کنونی خلاص نمایند. زیرا که در موقع جنگ و شاید تا چندی بعد از جنگ هم متفقین به قدر توانایی خود از حیث تولید و وسایل حمل برای هر کشور سهم معین می‌کنند و از آن نمی‌شود تجاوز کرد ولی عرض می‌کنم از آنچه هم که منتفقین برای ما معین نموده‌اند که متناسب با عده ساکنین و احتیاجات ما نبود مقدار مهمی وارد نشد و قیمت‌ها بسیار ترقی کرده است آن مقدار هم که وارد شد به واسطه سوء اداره نبود چرا در ظرف چند ماه چهار نفر که رابنسون و لمپ و هانن و فرکسن باشند یکی پس از دیگری متصدی کار کالای خارجی شدند.<br /> <br /> اگر مقصود دولت اجرای اصول جیره‌بندی است منافاتی ندارد به این که سه رقم از کالای مورد احتیاج عمومی از قبیل قند و چای و قماش را تجار وارد کنند و با دستور دولت و نرخی که معین می‌شود با سود عادلانه در مقابل کوپن بفروشند و چون تجار با سرمایه خود کالا وارد می‌کنند هیچ وقت کالا در انبارهای دولتی نخواهد ماند که هم فاسد شود و مردم از آن منتفع نگردند و هم بعضی از مقامات مربوطه متفقین این طور قضاوت کنند که در ایران مقدار مهمی از کالا چون مورد استفاده نیست فاسد شده و همین مطلب سبب می‌شود که از سهمیه ما بکاهند.<br /> <br /> و اما این که اجازه ورود به هر کسی که داوطلب است داده شود و یا به شرکت‌های خاصی که برای این کار تشکیل می‌شود من تصور می‌کنم که اگر اجازه بدون قید و شرط به همه کس داوطلب است داده شود نظارت دولت عملی نمی‌شود و دولت نمی‌تواند آن جایی را که از مقررات تخلف شده کشف نماید ولی اگر برای هر یک از این سه رقم کالا شرکت‌های خاصی تشکیل شد و آنها تعهد نمودند که مقررات دولت را در خصوص جیره‌بندی و قیمت اجرا نمایند کار تمرکز پیدا می‌کند و نظارت دولت عملی می‌شود و شرکت‌ها نمی‌توانند بیش از سود مقرره استفاده کنند و مثل دوره دیکتاتوری قسمت مهمی از سرمایه مملکت در بعضی شرکت‌ها تمرکز یابد.<br /> <br /> دوم- برای اصلاح پول تصور می‌کنم به هر صورتی که هست باید مقدار مهمی اسکناس را از جریان خارج نمود اگر دلیل عمده ترقی مخارج کم بودن کالای خارجی است چرا نسبت به چیزهایی که در خود مملکت تولید می‌شود قیمت فوق‌العاده بالا است اگر کسی می‌توانست قبل از جنگ با صد تومان یک اسب بخرد امروز همان اسب را با هزار و پانصد تومان نمی‌تواند تهیه کند و همچنین اگر یک رأس گاو با چهل تومان تهیه می‌شد امروز با هشتصد تومان تهیه نمی‌شود ترقی ارزش زندگی بیشتر مربوط به تورم پول است مملکتی که تا قبل از جنگ ۱۸۰ میلیون تومان اسکناس آن را اداره می‌کرد کارش به جایی رسیده که امروز ۷۰۰ میلیون تومان اسکناس در جریان است هیچ کس نمی‌تواند بگوید که قشون متفقین به قدری بود که ایجاب نمود ۵۲۰ میلیون تومان اسکناس بیشتر در جریان گذارده شود به عقیده من باید پول از این تورم درآید و برای این کار فعلاً دو راه در نظر است.<br /> <br /> ۱)چون فتح و پیروزی نصیب متفقین و آخر جنگ نزدیک است باید به ما کمک کنند که ماده ۳ قرارداد مالی از حیث زمانی مبلغ محدود شود یعنی مردم بدانند که متفقین باز چه مبلغ از ما ریال می‌خواهند تا نگرانی که از محدود نبودن این ماده دارند مرتفع شود و از بذل این مساعدت نباید مضایقه کنند زیرا که مملکت قادر نیست بیش از این متضرر بشود.<br /> <br /> ۲)چون قیمت‌ها رو به تنزل است گذشته از این که کالا هر چه بیشتر در انبار بماند بیشتر فاسد می‌شود تنزل قیمت هم سبب می‌شود که دولت زیاد متضرر شود.<br /> <br /> می‌گویند که دولت از معامله برنجی که نموده چون در مقابل و چه کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات گرفته ۲۶ میلیون تومان متضرر شده است و نیز می‌گویند که موقع معامله شرکت برنج رشت حاضر بوده که معامله را خود قبول کند و ۴ میلیون هم به دولت نفع بدهد و ضرر دولتاز این راه نیست که کالا در موقع معامله زیاد قیمت شده بلکه برای این است که کالا در انبار مانده و از ارزش آن کم شده است از آقای نخست‌وزیر انتظار دارم که اطلاعات خود را بفرمایند نامعلوم شود که ۲۶ میلیون تومان ضرر از چه جهت است و یا این که کالا فروخته نشده چه طور تحقیقاً می‌گویند ۲۶ میلیون تومان ضرر است؟<br /> <br /> عقیده من این است که نگاهداری کالا یک روز هم صلاح نیست و هر ساعت که آقای نخست‌وزیر در تصمیم فروش تأخیر کنند و در این باب غفلت نمایند ایشان مسئول خسارات مملکت‌اند تا کالای موجوده بیش از این فاسد و از صورت معامله خارج نشده و قیمت تنزل نه نموده است باید فروخته بشود تا جامعه از استیصال درآید و دولت هم بیش از این ضرر نکند در خاتمه عرض می‌کنم که از فروش کالا هر قدر عاید شود دولت حق استفاده ندارد و باید از بابت قرضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس از جریان خارج و جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا معقول نیست که بانک در مقابل اسکناس به کسی جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل پول جواهر بدهد آن روز که بانک بخواهد در مقابل جواهر بدهد روزی است که هیئت تصفیه جواهرات را بفروشد و قیمت آن را پیش دیان غرما کند بودن جواهرات جزو پشتوانه سبب می‌شود که دولت با این وثیقه از بانک زیاد فرض و بانک را بی‌اعتبار کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' جناب آقای نخست‌وزیر<br /> <br /> نخست‌وزیر- جواب آقای دکتر مصدق را تهیه کرده‌ایم مدتی است ولی چون خیلی مفصل است از مقام ریاست تمنا دارم که آقای معاون پارلمانی بخوانند چون یک قدری حالم خوب نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید. با اجازه مجلس آقای دکتر نخعی جواب را قرائت می‌فرمایند.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> راجع به سئوال آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند در این موقع که دولت به کنفرانس پولی واشنگتن نماینده می‌فرستد برای اصلاح پول ایران چه نظری دارد. خاطر نماینده محترم را مستحضر می‌دارد که اساساً کنفرانس پولی واشنگتن برای تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها در زمان بعد از جنگ تشکیل گردیده و یکی از مقاصد کنفرانس این بوده است که به دولت‌های شرکت کننده پیشنهاد شود برای تثبیت بهای ارز و حفظ آن جهت مبادله بین کشورها در صندوق بین‌المللی و همچنین بانکی که برای کمک مالی به کشورهای شرکت کننده تأسیس می‌گردد سهیم و شریک گردند.<br /> <br /> در این کنفرانس مذاکراتی در خصوص تثبیت نرخ بین‌المللی پول کشورها به عمل آمده و البته دولت از نظریات و تدابیر متخذه در کنفرانس با اطلاع مجلس شورای ملی استفاده خواهد کرد. ولی مسئله اصلاح پول ایران که مربوط به تعدیل نشر اسکناس و تهیه وسایل برای برگشت اسکانس‌های زائد به بانک ملی ایران می‌باشد از مسائل مهمه است که مورد توجه خاص دولت قرار گرفته و امید است طبق برنامه‌هایی که تهیه می‌شود در آینده و مخصوصاً بلافاصله بعد از جنگ اصلاحات مورد نظر به عمل آید.<br /> <br /> البته بر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که در ظرف مدت این جنگ غالب کشورها ناچار گردیده‌اند مبالغ هنگفتی اسکناس برای مخارج فوق‌العاده خود منتشر نمایند و چون امر ورود کالا به این کشورها نیز مختل گردیده هزینه زندگی به طور خارق‌العاده ترقی نموده و اشکالات مالی و بحران اقتصادی در همه جا به وجود آمده است و هر یک به مقتضیات<br /> <br /> وقت و توجه به علل پیدایش این اشکالات در رفع این بحران کم و بیش چاره‌جویی‌هایی نموده‌اند ناگفته نماند که در غالب کشورهای دیگر علل ترقی هزینه زندگی با عدم برگشت اسکناس به بانک محدود بوده و تدابیر و تصمیماتی که جهت اصلاح آن اتخاذ شده است مشخص و معین می‌باشد ولی تنها اجرای این تدابیر و تصمیمات نظر به این که با بنیه مالی ما و ساختمان اقتصادی کشور وفق می‌دهد مشگل ما را در موقع جنگ حل نمی‌کند زیرا در ایران نظر به تنوع علل پیدایش این اشکالات علاج هر یک باید جداگانه که با مقتضیات محیط و وسایل اجرایی آن موافقت داشته باشد به عمل آید و به همین جهت در اساسنامه شورای اقتصادی که اخیراً به تصویب هیئت دولت رسیده است تثبیت ارزش پول تعدیل نشر اسکناس و همچنین برگشت اسکناس زائد به بانک ملی در رأس کلیه مسائلی که باید مورد بررسی اشخاص بصیر واقع شود قرار گرفته است ولی اصلاح پول ایران در زمان بعد از جنگ به سهولت انجام خواهد گرفت زیرا خوشبختانه ایران یکی از ممالکی است که به واسطه داشتن ارز و طلا می‌تواند بعد از جنگ اوضاع مالی و اقتصادی خود را به حال طبیعی قبل از جنگ اعاده دهد.<br /> <br /> این ارز و طلایی که ایران در نتیجه اجرای قرارداد مالی خود با متفقین به دست آورده است بهترین وسیله برای برگردانیدن اسکانس‌های زاید به بانک ملی ایران و در عین حال تنزل هزینه زندگی می‌باشد به این ترتیب که در موقعی که ارزی را که در نتیجه اجرای قراردادهای مالی با متفقین به دست آورده‌ایم برای وارد نمودن کالا به فروش می‌رسانیم بانک ملی ایران مجبور خواهد بود ریالی را که در قبال ارز مزبور دریافت می‌دارد و پشتوانه آن همان ارزی بوده است که به فروش رسانده از گردش خارج کند.<br /> <br /> با این حال هر قدر بتوانیم در آن موقع بیشتر ارز موجودی خود را مصرف کنیم به همان تناسب از مقدار پول در گردش کاسته خواهد شد و به همان نسبت کالا وارد کشور خواهد گردید بدو در نتیجه هزینه زندگانی تقلیل قابل ملاحظه به وجود خواهد آمد.<br /> <br /> البته اجرای این منظور محتاج به داشتن برنامه اساسی دقیق است تا بعد از جنگ بتوانیم از این اندوخته برای ایجاد و بسط قوه تولید کشور استفاده نموده و نقشه عمران و آبادی مملکت را عملی سازیم. بدیهی است لازمه این موضوع این است که از حالا در فکر آن باشیم و با اجرای نقشه‌های صحیح تدریجی اوضاع را طور ی تعدیل نماییم که در خاتمه جنگ و دوره که تا تثبیت اوضاع اقتصادی جهانی در پیش داریم دچار عوارض نشویم و تا آنجا که ممکن است به وسیله اتخاذ سیاست بانکی و پولی عاقلانه و سیاسیت مالیاتی صحیح تربیتی دهیم که اوضاع مالی و اقتصادی کشور بهبودی یابد و موجودی‌های فلزی و ارزی ما که یک ثروت ملی است و در نتیجه محرومیت‌هایی به دست آمده مصون بماند.<br /> <br /> چندی است که برای جلوگیری از فرار سرمایه و خروج ارز از کشور اقداماتی به عمل آمده است و به علاوه در نظر است که از اکنون با جلب نظر اشخاص بصیر و مطلع معلوم شود بعد از جنگ ورود چه نوع کالاهایی برای کشور ضروری است که اندوخته ما صرف ورود کالاهای غیرضروری نگردد.<br /> <br /> در جواب سئوال دوم جناب آقای دکتر مصدق که استعلام فرموده‌اند برای ورود کالا به کشور چه فکری شده و آیا تصور می‌رود که اگر انحصار موقوف شود و تجار بتوانند کالا وارد کنند وضعیت مردم هم از این بدتر شود به عرض می‌رساند.<br /> <br /> به طوری که خاطر آقایان مستحضر است خرید و حمل کالا مخصوصاً کالاهایی که مورد احتیاج عمومی است از قبیل قند و شکر و چای از سایر کشورها آزاد نبوده به واسطه نبودن وسایل نقلیه و سایر اشکالات موجود این کالاها طبق سهمیه که قبلاً تعیین و موافقت می‌شود به ایران به فروش می‌رسد. البته نسبت به میزان و مقدار آن اخیراً نیز مذاکرات و اقداماتی به عمل آمده است که تا آنجایی که ممکن است بیشتر مساعدت نمایند.<br /> <br /> موضوع انحصار در مواقع عادی غیر از زمان جنگ همواره مورد بحث و اختلاف بوده عده آن را به صلاح امور اقتصادی<br /> <br /> کشور دانسته و دسته آزادی کامل تجارت را به بهترین وسیله بسط و توسعه بازرگانی داخلی و خارجی و ازدیاد ثروت کنونی و اشکالات مالی و اقتصادی موجود نبود بازرگانی آزاد را به حال کشور نافع تشخیص می‌داد لیکن اکنون که سهمیه واردات کشور از قبیل قند و شکر و قماش و چای که جزو مایحتاج اولیه و ضروری عموم اهالی کشور است از طرف متفقین ما تشخیص و تعیین و پس از ورود پخش آن باید طبق اصول معموله در کلیه ممالک با جیره‌بندی صورت گیرد موضوع آزاد نمودن کامل تجارت این کالاها همان طور که جناب آقای دکتر نیز معتقدند و متوجه می‌باشند صرف نظر از این که منظور را تأمین نمی‌کند بلکه با نظر دولت‌های فروشنده این کالاها نیز وفق نمی‌دهد و از همین نقطه نظر دولت اخیراً ضمن طرح و پیشنهادات متقابله در خصوص سهمیه کالاهای وارداتی پیشنهاد نموده است که موافقت حاصل شود کالاهایی که ورود و استفاده آنها به دولت اختصاص داده شده بتوان به وسیله بنگاه‌هایی که در تحت نظر دولت تشکیل می‌شوند و دولت آنها را رسماً معرفی می‌کند وارد شود.<br /> <br /> این پیشنهاد کاملاً منظور جناب آقای دکتر مصدق را تأمین می‌کند و در نتیجه اجرای آن بازرگانان خواهند توانست سرمایه خود را با رعایت شرایط و مقررات مربوطه به کار بیندازند موضوع قابل توجه این است که از انحصار و جیره‌بندی این کالاها نفعی عاید دولت نمی‌شود و انجام این ترتیب در کلیه ممالک به منظور تأمین رفاه و آسایش اهالی بوده و می‌باشد زیرا در چنین موقعی که کلیه وسایط حمل و نقل و کارخانه‌جات در دست دولت‌ها است دولت‌های متفق حاضر نخواهند بود محصول کارخانه‌جات مزبور را با وسایط نقلیه خود حمل نمایند و در اختیار اشخاص بگذارند که در هر وقت و به هر قیمتی که بخواهند به فروش برسانند.<br /> <br /> امروز این کالاها به منظور تجارت از کشوری به کشور دیگر حمل نمی‌شود بلکه کالاهای مزبور بین ممالک متفق طبق اصول و مقررات مخصوصی تقسیم می‌گردد و نباید این کالاها که با قیمت نازل اختصاص به اهالی یک کشور داده می‌شود موجب سوءاستفاده عده معدودی قرار گیرد به علاوه با فقدان وسایل نقلیه آزاد و همچنین بازار خرید و فروش آزاد فقط دولت می‌تواند با قیمت مناسب این کالاها را در دسترس عموم بگذارد.<br /> <br /> در خاتمه خاطر محترم آقایان را مستحضر می‌دارد که در کشور ما هنوز کالاهای مورد جیره‌بندی در بازار آزاد نیز رسماً معامله می‌شود که در سایر ممالک بی‌سابقه می‌باشد با انتظاری که دولت در اصلاح امور جیره‌بندی و پخش کالا دارد امید است به زودی رفع هر گونه نگرانی به عمل آید.<br /> <br /> نسبت به مطالبی که جناب آقای دکتر مصدق علاوه فرموده‌اند جداگانه جواب عرض می‌شود:<br /> <br /> در مورد ماده سه قرارداد مالی که پیشنهاد می‌نمایند از حیث زمان و مبلغ محدود شود تصدیق می‌فرمایید که چون خاتمه جنگ نزدیک می‌باشد و مدتی است که مخارج متفقین در ایران تقلیل کلی یافته است نظر جناب آقای دکتر در این باب تأمین و مخصوصاً با تبدیل صدی شصت لیره‌های مورد نظر به طلا به هیچ وجه جای نگرانی باقی نمی‌ماند.<br /> <br /> جناب آقای دکتر راجع به توقف کالاها در انبار که بالنتیجه منجر به فساد آنها می‌گردد نیز اشاره فرمودند برای استحضار خاطر ایشان عرض می‌کنم که مدتی است دستور داده شده کالاها را از انبار خارج و در دسترس عموم بگذارند و در نتیجه اقداماتی هم در خارج کردن کالاها از انبارها به عمل آمده است ولی نسبت به توقف کالاهایی از قبیل قماش و بلور آلات که با برنج معاوضه گردیده و در نتیجه مبلغ معتنابهی ضرر متوجه دولت شده است در چندی قبل شرحی در این خصوص به وزارت دارایی نوشته شده که موضوع را رسیدگی و چگونگی امر را گزارش دهند.<br /> <br /> البته پس از اعلام نتیجه اقدامی که لازم است به عمل خواهد آمد این که فرموده‌اند از فروش کالا هر مبلغی عاید شود دولت حق استفاده نداشته و باید بابت قروضی که وزارت دارایی به بانک ملی دارد حساب شود و معادل آنچه به بانک رسید اسکناس<br /> <br /> از جریان خارج گردد توضیح می‌دهد که کالاهای موجود در کشور که متعلق به دولت می‌باشد بر دو نوع است یکی کالاهایی که وزارت دارایی برای توزیع بین اهالی وارد نموده و دیگری کالاهایی که محصول کارخانه‌جات داخلی کشور می‌باشد وجوه حاصله از فروش این کالاها آنچه مربوط به کالاهای خارجی است باید مجدداً صرف خرید کالاهای مورد نیاز گردد و در مورد کالاهایی که محصول کارخانه‌ج ات داخلی است وجوه حاصله باید به مصرف خرید مواد اولیه و هزینه کارخانه‌جات برسد به طوری که قبلاً عرض شد از این نوع معاملات معمولاً نفعی عاید خزانه دولت نمی‌شود تا بتوان از این باب قروض بانک ملی ایران را پرداخت تا اسکناس‌های مربوطه از گردش خارج گردد ضمناً علاوه می‌نماید که دولت مصمم است به هیچ وجه قرضه تازه ننماید و نسبت به پرداخت قروض گذشته به طوری که ملاحظه فرموده‌اند در بودجه کشور همه ساله مبلغی در قسمت هزینه برای استهلاک تدریجی پیش‌بینی شده است.<br /> <br /> این که اشاره فرموده‌اند که بهتر است جواهرات از پشتوانه اسکناس حذف شود زیرا روزی خواهد آمد که هیئت تصفیه مجبور خواهد شد جواهرات را به فروش رسانده و قیمت آن را بین دیانی که اسکناس در دست دارند غرما کند البته خاطر نماینده محترم مستحضر است که فعلاً ۱۶/۵۰ پشتوانه پول ایران فلزات قیمتی و فقط کسر آن تا میزان ۶۰ درصد از محل جواهرات سلطنتی تأمین گردیده و به این ترتیب هیچ گاه نباید تصور نمود که روزی بانک مجبور شود که جواهرات خود را بین دیان غرما کنند و به علاوه طبق ماده ۱۰ قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول مصوب اسفند ماه ۱۳۱۰ به بانک ملی اجازه داده شده است که تا اعاده اوضاع عادی اقتصادی از تأدیه مسکوک و یا شمش طلا خودداری نماید و در قانون دیگری همین اجازه نیز در مورد نقره به بانک ملی داده شده است در صورتی که چنین تصمیمی برای فلزات قیمتی گرفته شده جای هیچ گونه نگرانی برای جواهرات که پشتوانه اسکناس می‌باشد باقی نخواهد ماند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر مصدق فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر مصدق- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر کشور هم برای جواب سئوالات آقای فرود و حکمت و فرمانفرماییان و آقای اردلان وزیر پیشه و هنر هم برای سئوالاتی که از ایشان شده است حاضرند ولی چون آقایان تمایل دارند که وارد دستور بشویم اگر اجازه می‌فرمایند جواب این سئوالات به جلسه موکول بشود.<br /> <br /> ۷-تصویب فوریت طرح پیشنهادی آقای دولت‌آبادی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع به تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بردرآمد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- طرحی که بنده استدعا کردم در دستور گذارده شود با قید یک فوریت هم تهیه شده بود و به امضای شاید سی نفر از آقایان رسیده است اصلاح بند ط از ماده شش قانون مالیات بر درآمد پیدا شده است عرض می‌کنم که در بند ط در این ماده نوشته شده است ضمن معافیت‌ها اشخاصی که تا ده درصد عوایدشان را به بنگاه‌های خیریه بدهند و آن بنگاه‌ها به رسمیت شناخته شده باشند از مالیات معاف باشند البته شخصی که در آن جا ذکر شده ناظر به شخصیت حقوقی هستند و چون تأسیسات خیریه‌ای در این یکی دو ساله اخیر از اعانه این شرکت‌ها اداره می‌شد و استفاده کرده‌اند این است که در این طرح این ماده تفسیر شده مخصوصاً به قید یک فوریت هم تهیه شده است که اگر مجلس موافقت بفرماید برود به کمیسیون و رسیدگی بشود این یک چیز ساده‌ای است اگر موافقت بکنند قبلاً با یک فوریت موافقت بشود بعد برود در کمیسیون طرح می‌شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- الان چند جلسه است که ما در دستورمان یکی لایحه بهداری بود که قریب به اتمام بود فقط پنج شش تا پیشنهاد بود که قرار بود رأی گرفته شود و تمام شود و در آن جلسه قبل به عقیده بنده مناسب نبود اصلاً آن را از دستور خارج کنند و آن لایحه آقای وزیر دارایی را بپذیرند در وسط کار آن را آوردند پذیرفتند مدتی هم در اطرافش گفتگو شد هر دو این لوایح ناقص و ناتمام آقایان وزرا هم وقت خودشان را تلف می‌کنند هم وقت ما را با وجود این که بنده با این پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقم تمنی می‌کنم آقا موافقت بفرمایند پس از این که این دو لایحه خاتمه یافت مطرح شود. این طرح آقا فقط یک رأی می‌خواهد بماند برای جلسات دیگر.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- چون این موضوع فقط یک رأی مجلس را می‌خواهد و مدتی هم بایستی در کمیسیون مورد مطالعه قرار گیرد من از این جهت استدعا کردم طرح شود البته بسته به نظر مجلس است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دولت‌آبادی موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد خوب طرح پیشنهادی ایشان قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که در بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد قید شده است (تا میزان ده درصد عایدات هر شخصی که برای مصارف خیریه به بنگاه‌های خیریه که دولت آنها را شناخته باشد و از آن مؤسسات قبض رسمی داشته باشد) و کلمه شخص ناظر بر شخص معین و شخصیت قانونی است که کارخانه‌جات و بنگاه‌ها و شرکت‌های ثبت شده را هم شامل خواهد بود و مؤسسات فوق مساعدت‌های مالی مؤثر در امور خیریه نموده و می‌نمایند امضاکنندگان تفسیر ذیل را با قید یک فوریت پیشنهاد و تقاضای تصویب آن را می‌نمایند- تفسیر بند ط از ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد مقصود از کلمه شخص در بند ط ماده ۶ قانون مالیات بر درآمد شخص و شخصیت‌های حقوقی یعنی بنگاه‌ها کارخانه‌جات و کلیه شرکت‌های ثبت شده می‌باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا کاظمی<br /> <br /> کاظمی- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اسکندری با فوریت مخالفند؟<br /> <br /> ایرج اسکندری- عرض کنم به طور کلی اصل در لوایح مطابق نظامنامه دو شوری است بنابراین دلایل فوریت اینها را باید ذکر کرد بعد نسبت به فوریتش رأی گرفت این که تقاضای فوریت شده الان تصور نمی‌کنم که شرکت‌ها و مؤسسات سود خودشان را حاضر کرده باشند برای خیریه که پیشنهاد فوریت بکنیم من تقاضایم این است که آقای دولت‌آبادی موافقت بفرمایند چون در این جور موارد مخصوصاً اشکال قانونی هم هست و در این موضوع اشکال عملی هم هست موافقت بشود مثل سایر لوایح برود به کمیسیون‌ها و دو شوری هم باشد برای این که بهتر تدقیق و رسیدگی بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم فوریت این موضوع از این نظر است که مؤسسات خیریه‌ای در بعضی از ولایات هستکه از راه مساعدت‌ها و اعانه اداره می‌شود مریضخانه‌ها هست دارالایتام‌ها هست مؤسسات دیگری هست و اینها کارشان لنگ شده و علت این هم که کارشان لنگ شده این است که پرداخت‌هایی را که مؤسسات و شرکت‌ها به اینها می‌کنند به عنوان خیریه اینها را وزارت دارایی به عنوان خرج قبول نمی‌کند و می‌گوید این ماده قانون مربوط به این است که شخصاً خیریه بدهند و این مؤسسات دارند از بین می‌روند به این جهت این ماده تفسیر شده و در قوانینی هم که هست این است که شخصاً مالیات بپردازند و البته مقصود از شخص شخصیت قانونی است هر مؤدی مالیاتی اعم از آن کسانی است که شخصاً می‌پردازند یا به اسم شرکت و در قانون معین کرده اگر در امور خیریه خرج<br /> <br /> بکنند این در امور مالیاتی محسوب می‌شود تقاضای فوریتش هم از این نظر است و این موضوع هم خیلی فوری است و خیال هم نمی‌کنم در مجلس شورای ملی کسی باشد که با این نظر مخالف باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر زنگنه<br /> <br /> دکتر زنگنه- به عقیده بنده مطلب این قدر فوری نیست از نظر محاسبات و مالیات بر درآمد است فرض بفرمایید اگر یک ماه یا بیست روز هم عقب بیفتد عیبی ندارد به خصوص این مطلبی را که آقای امینی به طور حاشیه فرمودند بنده بلندتر عرض می‌کنم که بعد از انتخابات ما مؤسسات خیریه زیادی نداریم به این جهت یک قدری هم سوءظن هست که این یک راه فراری از دادن مالیات بر درآمد باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت‌آبادی- از لحاظ فوریت موضوع - آقای کاظمی توضیحاتی به استحضار مجلس رساندند ولی بنده می‌خواهم این موضوع را تکمیل کنم البته همان طوری که آقای دکتر زنگنه فرمودند ممکن است بعضی از بنگاه‌های خیریه لنگ شده و تعطیل شده باشد اما در اصفهان و تهران و بعضی از جاهای دیگر هنوز بعضی از بنگاه‌های خیریه هست که آنها قبل از انتخابات تشکیل بوده است و به همین دلیل هم بعد از انتخابات می‌ماند. در خود اصفهان و همین تهران که دو سال است قانون مالیات بر درآمد گذشته است افراد و بنگاه‌ها برای کمک به پرورشگاه شیرخوارگاه تیمارگاه‌ها، بیمارستان‌ها اعائه‌هایی می‌دادند مقرره‌ای هم داشت که در قانون ذکر شده است و شخص را معاف کرده است به فتوای خود قانون شخصی ناظر بر شخصیت حقوقی است این است که شرکت و فرد فرقی ندارد اما اشخاصی که شاید بعضی به ملاحظاتی این کمک را کرده‌اند با این تربیت شاید موافقت نکنند که دیگر بدهند اما راجع به فوریت که فرمودند خیلی متأسفم که این را عرض بکنم که اگر قید فوریت نداشت بایستی برود به کمیسیون مبتکرات و بعد از یک سال شاید جلسات تشکیل بشود یا نشود یا خدای ناکرده آقایان مریض باشند ولی قید یک فوریت این نظر را تأمین می‌کند و بر خلاف نظری که آقای اسکندری فرمودند مزاحم شور آن هم نیست برای این که یک فوریت یعنی می‌رود به کمیسیون دارایی که مقام صالح این کار است رسیدگی می‌کنند.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- یک مرتبه قرائت بشود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقایانی که با فوریت طرح پیشنهادی موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. به کمیسیون قوانین دارایی ارجاع می‌شود.<br /> <br /> ۸-بقیه شور در ماده واحده پیشنهادی وزارت دارایی راجع به جمع‌آوری مازاد غله<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه تقدیمی وزارت دارایی که در جلسه قبل مطرح بود جزء دستور است با کفایت مذاکرات اگر موافقند پیشنهادات قرائت می‌شود پیشنهاد آقای دهستانی:<br /> <br /> خرده مالکینی که کلیه درآمد مالکانه آنان کمتر از دو تن باشد از پرداخت مازاد معاف خواهند بود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- در سال گذشته در بخشنامه‌ای که دکتر میلسپو منتشر کرده بود برای هر مالکی دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای دو تن منظور کرده بود از این جهت خرده مالکینی که دارای پنجاه من یک خروار دو خروار الی سه خروار گندم بودند از پرداخت مازاد معاف بودند متأسفانه امسال نسبت به اینها رعایت نشده حالا اگر آقایان با پیشنهاد بنده موافقت نکند مثل این است که عمده مالکین خواسته‌اند خرده مالکین را از میان ببرند به جهت این که یکی از رل‌های مالک‌های عمده این است که آن مالک‌های ضعیف را به مضیقه بیندازند که بتوانند ملک آنها را خریداری کنند. بنده یک مطلب ساده عرض می‌کنم یک نفر خرده مالکی که دارای پنجاه من الی پنج خروار گندم است یا جو تصدیق بفرمایید که این نان یک عائله بیشتر نیست پس برای این شخص مازادی نمی‌ماند و اگر از این شخص بخواهیم مازاد بگیریم مثل این است که نان خودش را از دستش بخریم و این را مجبور کنیم برود از دهسانی مالک به نرخ گران‌تری گندم بخرد و این سزاوار نیست بنده از آقایان تمنی می‌کنم برای این قبیل اشخاصی که<br /> <br /> ده نشین و خرده مالک هستند و فوق تصور سه خروار یا چهار خروار کل درآمد مالکانه دارند از آنها مازاد گرفته نشود ولی از اشخاصی که مالک هستند مثل بنده وقتی صدی چهار هم بگیرند باز ده خروار می‌شود آقایان نان خرده مالکین را از دست‌شان نگیریدد و همان طور که رعایت درباره مالکین عمده می‌فرمایید خواهش می‌کنم نسبت به اینها هم رعایت بفرمایند.<br /> <br /> وزیر دارایی- از آقای دهستانی باید تشکر کرد با وجود این که خرده مالک نیستند سنگ خرده مالکین را به سینه می‌زنند ولی بنده می‌خواستم به ایشان عرض کنم در آیین‌نامه‌ای که نوشته شده رعایت این نکات درش شده دلیلش هم این است که در آن جلسه‌ای که نمایندگان فراکسیون‌ها داخل در مذاکره با آقای دکتر میلسپو شدند و نواقص این آیین‌نامه‌ها را فرمودند این موضوع در آنجا در نظر بوده اگر یک همچو نقیصه‌ای هم در اینجا بود با رئیس کل دارایی مذاکره می‌کردند و ایشان هم رفع می‌کردند دوم این که اصولاً تشخیص این که کی خرده مالک است و کی خرده مالک نیست با این ترتیبی که ایشان پیشنهاد کرده‌اند ممکن نیست و در عمل ما دچار اشکال خواهیم شد و بالاخره بنده به شما قول می‌دهم همیشه هم این طور بوده است هیچ وقت آن کسی که جنس دارد حاضر نمی‌شود خوارک خودش و عائله خودش را از دست بدهد همیشه به اندازه خودش نگاه می‌دارد و نمی‌شود مازاد از او گرفت بنابراین استدعا می‌کنم از ایشان که این موضوع را تعقیب نفرمایند و اجازه بدهند که این لایحه زودتر بگذرد اگر در عمل هم یک نواقصی باشد و بخواهند به یک اشخاصی تعدی بکنند (گر چه اشخاصی را که عرض کردم زیر بار تعدی نخواهند رفت) آن نقیضه بعداً رفع خواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده می‌خواستم یک توضیحی عرض کرده باشم که اغلب آقایان خاطرشان مستحضر است سال گذشته مذاکرات زیادی شد که این منبع ورود آرد را برای تهران و شهرستان‌ها موقوف کنند که هر کس بتواند یک مقداری آرد بیاورد توی خانه‌اش بگذارد و از این حیث راحت باشد چون یک اشخاصی هستند که معتقدند بایستی نان خودشان را خودشان تهیه کنند و از نان بازار یا سیلو خریداری نکنند پارسال متأسفانه هر اندازه ما مذاکره کردیم این قضیه به جایی نرسید و در آخر هم که مجاز کردند آن قدر قید و شرط کردند که برای هیچ کس مقدور نبود ولی خوشبختانه امسال در نتیجه مذاکراتی که در این ده پانزده روز آخر با رئیس کل دارایی دکتر میلسپو شده با این نظر موافقت کرده است و به نظر بنده این یک کاری است که خیلی برای زندگی عمومی مفید است و رفع مشکلات را هم می‌کند و ضمناً در طی این جریان تقاضای تمدید این قانون هم شده است به کیفیتی که سابقاً بوده بنابراین بنده خواستم استدعا کنم آقایان تکالیف این لایحه را زودتر معلوم بفرمایند که چون ماه رمضان هم هست زودتر این آیین‌نامه منتشر شود و مردم بتوانند هر کس به قدر خودش یک آردی بیاورد توی خانه‌اش و رفع نگرانی بشود اما نظر آقای دهستانی این بود که خرده مالکین هم که کمتر از دو تن جنس دارند از مازاد معاف باشند البته این نظر ایشان بسیار بی‌مورد است و طرف توجه همه آقایان نمایندگان هم بود و در آن کمیسیونی که تشکیل شد مذاکره شد چند نفر از آقایان تشریف داشتند آقای فاطمی هم تشریف داشتند آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک رئیس غله معاون ایشان هم بودند و قرار شد که تا نصف یک تن را بخشودگی بدهند سهم زارع را هم که معاف کرده‌ایم اگر بخواهیم زیادتر بخشودگی بدهیم یک اشکالاتی برای ما پیش می‌آید توضیحاتی هم که می‌دهند این است که یک کسی که گفته می‌شود خرده مالک خرده مالک کسی است که خودش هم زراعت می‌کند سهم زراعت خودش هم قسمت خودش می‌شود و آن هم معاف است بنابراین جای نگرانی نیست بنده خواستم این موضوع را به عرض مجلس برسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دهستانی موافقند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای اردلان:<br /> <br /> تبصره- ورود آرد جهت مصرف شخصی برای عموم خانواده‌ها در تمام کشور آزاد و بلامانع است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- عرض کنم بنده تبصره‌ای پیشنهاد کردم ورود آرد برای خانه‌دارها آزاد باشد همین است که آقای فاطمی فرمودند دکتر میلسپو می‌خواهد آیین‌نامه‌ای صادر کند که مردم بتوانند آرد برای خانه‌هایشان بیاورند این است که بنده تقاضا می‌کنم رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده تصور می‌کنم که آقای اردلان توجه به عرض بنده نفرمودند عرض کردم پیشنهاد آقای عملی شده است آیین‌نامه‌اش هم حاضر شده و اینجا موجود است (اشاره به آقای وزیر دارایی کردند) وقتی که این قانون گذشت آقای وزیر دارایی هم این آیین‌امه را خواهند داد در آنجا نوشته شده است بلاشرط و بدون هیچ قید و اجازه و هیچ مانعی هر کس حق دارد در شهر تهران یا در جاهای دیگر هر قدر آرد بخواهد وارد کند چرا مدعی هستید که آیین‌نامه باشد یا نباشد آن آیین‌نامه اولی را او صادر کرده است و در این آیین‌نامه نوشته است که آزاد است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای اردلان موافق هستند قیام فرمایند.<br /> <br /> (عده کمی برخاستند)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- یک دفعه دیگر بخوانند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خواهش می‌کنم موقعی که قرائت می‌شود توجه بفرمایند رد شد. پیشنهاد آقای هاشمی<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم لفظ فوت از اول ماده حذف شودبه جای آن لفظ عین گذاشته شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- در ماده واحده پیشنهادی دولت در آغاز ماده دارد که قوت فلان ماده تمدید شود قوت بی‌موضوع است عین بگذارند. اصلاح عبارتی است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر دارایی نظر شما چیست؟<br /> <br /> وزیر دارایی- اعتبار بگذارید یا عین بگذارید به عقیده بنده یک معنی دارد اشکالی ندارد موافقم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''پیشنهاد آقای مجد رضایی:<br /> <br /> دولت مکلف است وسایل تسهیل حمل و نقل فیمابین قصبات برای اخذ تعهد و وسایل لازمه را برای اخذ تعهد فراهم کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مجد رضایی<br /> <br /> مجد رضایی- پارسال معمول بود وسایل تسهیل و ایجاد شعبات را در مراکز فراهم کنند بنده از زنجان اطلاع دارم می‌گویند ما حاضر شده‌ایم تعهد بدهیم ولی وسایل تشکیل شعبات فراهم نیست این است که نقاشی می‌کنم از دولت دستور بفرمایند وسایل تأسیس شعب تحویل گندم و تسهیل حمل را فراهم کنند.<br /> <br /> وزیر دارایی- این وسایل فراهم شده است دلیلش هم این است که دولت بیشتر نظر دارد که تعهدات را زودتر وصول کند تا آقایان تعهدات خودشان را بپردازند بنابراین وسایل تسهیل به خوبی فراهم شده است.<br /> <br /> مجد رضایی- عرض کنم که مأمورین اشکال فراهم می‌کنند و اسباب زحمت مردم را فراهم می‌کنند و تعهد را نمی‌گیرند تا موقعی که آن خورده حساب فیمابین را لازم است از ایشان بگیرند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح بدهم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فاطمی- مطلب کاملاً صحیح است ولی این موضوع را قطعاً در کمیسیون مذاکره کردیم و قرار هم شدکه یک نقاطی که ندارند وسایل این شعب را ایجاد کنند و آقای مجد رضایی مطمئن باشند که شعب را ایجاد می‌کنند و جایش هم در این قانون نیست و تقاضی می‌کنم چون نظرشان تأمین است پیشنهادشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر اعتبار:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.<br /> <br /> تبصره- تجارت اتباع و یا شرکت‌های خارجی در ایران منوط به اجازه دولت است. اشخاص و شرکت‌هایی که تا به حال در ایران بوده‌اند مشمول این ماده تبصره می‌باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض شود که از آغاز جنگ از اغلب ممالک دنیا در انگلستان در ترکیه در جاهای دیگر عین همین قانون گذشته است یعنی اشخاص خارجی که در آنجا می‌خواهند تجارت بکنند بایستی پروانه داشته باشند و این پروانه محدود است متأسفانه در مملکت ما این طور نیست تقریباً تجارت مملکت ما آزاد است یک عده تجار بین‌النهرین و سوریه دارند به تمام معنی مملکت ما را غارت می‌کنند و تجار ایرانی فقط بدنام هستند به این دلیل بنده تقاضا می‌کنم با این پیشنهاد موافقت بفرمایند عده‌ای که واقعاً به جان مردم افتاده‌اند گمان می‌کنم همه آقایان می‌شناسند کتانه، مشعل، تفنگچیان، مصری امثال اینها از راه مشروع و غیرمشروع سرمایه این مملکت را می‌برند بنده تقاضا می‌کنم برای حفظ منافع اتباع ایرانی و برای اصلاح این مملکت با این تبصره موافقت بفرمایند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مجدداً قرائت شود<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر اعتبار مجدداً خوانده شد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- اصل پیشنهاد آقا موضوعی است که قابل مطالعه است باید گفت قابل رد کردن هم نیست ولی در عین حال که یک پیشنهاد خوبی است جایش اینجا نیست و مربوط به موضوع نیست یک مطلب مهمی را که این لایحه می‌رساند آقا این است که دولت مقتدر باشد از کسانی که تعهد سپرده‌اند آن تعهدشان را بگیرد و اگر آنها پول بگیرد حالا اگر ما می‌خواهیم در این موضوع یک موارد تجارت عمومی ایران و احتکار و این که کی چه کار می‌کند اینها را وارد بکنیم از آقا تمنی می‌کنم که یک طرح قانونی تهیه بکنید والا در این موضوع ۵۰ پیشنهاد داده خواهد شد در این که تجارت ایران آیا آزاد باشد خارجی در ایران تجارت بکند نکند جوازش را کی بدهد سرمایه آن چه اندازه باشد اینها یک مواردی است که آقا نمی‌شود گفت که یک تبصره بگذرد که تجارت اتباع خارجه در ایران ممنوع باشد این است که تمنا می‌کنم مخلوط به هم نکنید این کارها را آقایان مساعدت بفرمایند این کار مهم بهش خاتمه داده شود و بعداً آقا یک طرحی پیشنهاد بکنند که ما رویش مطالعه بکنیم.<br /> <br /> دکتر اعتبار- عرض کنم که فرمایشات آقای وزیر پیشه و هنر البته به جای خودش صحیح است و نباید یک موضوع دیگری را در اینجا وارد بکنیم ولی تبصره خود این قانون موضوع علیحده است و از این جهت است که بنده طرح قانونی تهیه نکردم پیشنهاد نکردم متأسفانه سرمایه این آقایان ممکن است اخلال بکند اگر واقعاً طرح قانونی تهیه شود تمنا می‌کنم اجازه بفرمایید که رأی گرفته شود با این پیشنهاد<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- اجازه بدهید این را عرض کنم بنده اولاً اینجا سرمایه آقایان به نظر نمی‌آید که آقایان نمایندگان محترم تحت تأثیری واقع شوند که در مواقعی که لازم نباشد رأی بدهند و با تصویب این موضوع ممکن است تجارت خارجی ما در ممالک دیگر دچار وقفه بشود و باید با مطالعه این کار را کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر اعتبار موافق هستند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- می‌رود به کمیسیون<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو فوریت لایحه تصویب شده است آقا رفتن به کمیسیون موضوعی ندارد<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر مصدق به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (پیشنهاد آقای دکتر مصدق به شرح ذیل قرائت):<br /> <br /> ماده ذیل را به جای ماده ۲ دولت پیشنهاد می‌نمایم<br /> <br /> ماده ۲- قیمت غله‌ای که از مازاد مالکین به متفقین تحویل داده می‌شود دو برابر قیمتی است که در هر محل دولت به مالکین می‌پردازد.<br /> <br /> دکتر مصدق- قبل از این که در توضیح پیشنهاد وارد شود لازم می‌دانم عرض کنم که از آمریکا میسیون در ایران<br /> <br /> نیست ما از آن دولت مستشار و عده مستخدم استخدام نموده‌ایم و اگر من هموطنانم از آنها انتقادی کنیم انتقاد ما در روابط بین‌المللی ایران و آمریکا بلااثر است من یقین دارم که ملت آمریکا حاضر نیست یکی از افراد آن ملت مستخدم و حقوق‌بگیر این ملت باشد و با ما این طور رفتار کند ملت ایران هیچ وقت دفاعی که دولت آمریکا در سال ۱۹۱۹ از او نمود فراموش نمی‌کند و همیشه خود را به کمک و مساعدت آن ملت مستظهر می‌داند و محبوبیتی که جناب دریفوس و خانم محترم‌شان در جامعه ایرانی داشتند حاکی از احساسات یک و بی‌آلایشی است که ملت ایران نسبت به ملت آمریکا دارد و بیش از این لازم نیست که من هموطنان خود را معرفی کنم و راجع به پیشنهاد عرض می‌کنم که بین مستخدمین آمریکایی و من رابطه خصوصی و سابقه بدی نیست که نسبت به آنان بخواهم اعمال غرض کنم من در این مجلس هر وقت عرضی نموده‌ام از نظر انجام وظیفه و خیر این مملکت بوده است همه می‌دانند که کشور ما هیچ وقت احتیاج به گرفتن مازاد نداشت و چون محصول اطراف طهران کفاف مصرف اهل شهر را نمی‌نمود دولت با تشکیل اداره تثبیت غله از نقاط دور و نزدیک گندم می‌خرید و آن را برای مصرف نان تهران حمل به مرکز می‌کرد وصول مازاد به صورت فعلی که گاه به این عنوان که کشور باید مثل سایر ممالک جیره‌بندی شود و گاه به عنوان این که مالکین بی‌انصاف جنس را احتکار می‌کنند و مردم ناتوان را از پا درمی‌آورند تصمیمی بوده که بعد از ورود متفقین اتخاذ شده است زیرا تجربه ثابت نموده که جیره‌بندی فعلاً عملی نیست و گندم هم هر چیزی نیست که محتکر بتواند آن را برای مدت نامحدودی حفظ کند گندم و یا آرد در ظرف یک سال مصرف می‌شود و فروش کالای انحصاری اعم از غله و آرد و قند و چای و قماش در بازار آزاد که دکتر از آن جلوگیری نکرد عرایض من را ثابت می‌کند من از دکتر میلسپو هشت فقره سئوال که یکی از آنها راجع به مازاد سال ۱۳۲۲ است نموده‌ام و به هیچ یک جوابی نداد معلوم شد که امتناع دکتر از دخالت دولت در امور اقتصادی برای این نیست که امضای وزیر دارایی در مراسلات سبب تأخیر کار می‌شود بلکه دکتر می‌خواهد که از تصمیمات او کسی مطلع نشود و هر چه می‌کند در پرده باشد و مستور بماند و اگر به من جوابی نمی‌داد می‌توانست توضیحاتی به هیئت دولت و یا توسط وزیر دارایی به مجلس و یا به وسیله مصاحبه در روزنامه‌ها منتشر کند و خود را از اتهاماتی که به او نسبت داده شده پاک و مبری نماید اگر به یکی از سئوالات من که راجع به مازاد غله سال ۱۳۲۲ بود جواب می‌داد معلوم می‌شد که در سال قبل فقط از این بابت مملکت چقدر ضرر نموده است می‌گویند که در آن سال متفقین از صدهزار تن غله کمتر نبرده‌اند و گفته‌های دکتر که در این سال به مقدار ۳۵۰ هزار تن غله محتاج است که ۳۰۰ هزار تن آن را مالکین می‌دهند و ۵۰ هزار تن آن را هم باید از زارعین گرفت که شکر خدای را وصول مازاد از زارع موقوف شد این مطلب را ثابت می‌کند. اگر متفقین صد هزار تن در سال ۱۳۲۲ برده باشند باید به نرخ رسمی دولت ۳۰ میلیون تومان پرداخته باشند و نرخ رسمی دولت تناسبی با قیمت سایر کالاها نداشت زیرا قبل از جنگ یک گاو از قیمت دو خروار گندم تجاوز نمی‌کرد ولی با نرخ رسمی سال ۱۳۲۲ یک زارع که به حد متوسط بیش از چهار خروار محصول ندارد باید قیمت ده خروار گندم را بدهد و برای خود یک گاو تهیه کند اگر قبل از جنگ زارع با ۱۲ تومان یک دست لباس می‌خرید امروز با ۱۲۰ تومان نمی‌تواند آن را تهیه نماید گذشته از این که متفقین می‌بایست لااقل به ما ۶۰ میلیون داده باشند سی میلیون نداده‌اند سکته بزرگی هم به کشاورزی برای این که نرخ غله کم است وارد شده است اگر من پیشنهاد می‌نمودم که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که قیمت مازاد مالکین را زیاد کنند ممکن بود تصور کنند که می‌خواهم حمایت از نوع ملاک بکنم ولی انصراف من از این پیشنهاد سبب نمی‌شود که مملکت از تصمیم دکتر سی میلیون تومان ضرر برد اگر دکتر بگوید که مصالح عمومی مرا وادار کرد که یک تن گندم سیصد تومان بخرم و سیصد تومان هم که برای تشخیص مازاد و وصول و حمل و تحویل آن خرج بکنم و آن را به همان قیمت<br /> <br /> خرید به خباز بدهم ایراد وارد نیست هر کس یک نظری دارد ایشان این طور تشخیص داده‌اند که خزانه دولت در منافع عمومی مملکت برای هر یک تن گندم سیصد تومان ضرر بکشد ولی دکتر نمی‌تواند بگوید که مصالح متفقین چنین ایجاب می‌کند که با آنها همین طور معامله نماییم لذا وظیفه مجلس شورای ملی است که از معاملات اضراری او جلوگیری کند و نرخ غله که به متفقین داده می‌شود خود مجلس تعیین نماید اگر نمایندگان ملت نتواند این کار را بکنند از دکتر که اجنبی است چرا باید انتظار داشت اگر متفقین بتوانند از نرخی که مجلس معین می‌کند غله را ارزان‌تر تهیه کنند راه باز است و بازار در هیچ کس نمی‌تواند از حمل غله به وسیله کامیون‌های متفقین جلوگیری کند بنابراین متفقین می‌توانند آنچه لازم دارند تهیه و حمل کنند کما این که در ۱۳۲۲ غیر از معاملاتی که با دولت نمودند در بازار آزاد هم غله خریده و حمل نمودند و اگر نتوانستند تهیه کنند البته به سراغ دکتر می‌روند از مجلس هم راضی می‌شوند برای این که نرخ مجلس از نرخ آزاد هم کمتر است در خاتمه عرض می‌کنم که قسمت مهمی از تشکیلات پر عرض و طول اداره غله و نان برای انجام حوایج متفقین است در این صورت انصاف نیست که دولت غله از آن قیمتی هم که برای او تمام می‌شود کمتر معامله کند و از بابت مخارج اداری و کرایه حمل متضرر شود. (صحیح است)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- پیشنهاد آقای دکتر مصدق مجدداً قرائت می‌شود (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> وزیر دارایی- البته اطلاعاتی که بنده خدمت آقایان عرض می‌کنم چون منتظر این پیشنهاد آقای دکتر مصدق نبودم اطلاعاتی نخواهد بود که متکی به یک ارقام معین و مشخصی باشد یک چیزهایی که ممکن است به عرض آقایان می‌رسانم آن اندازه‌ای که بنده به خاطر دارم متفقین در سنوات گذشته مقدار زیادی از حیث اجازه ورود گندم و آرد به ایران کمک کردند مخصوصاً در سنه ۱۳۲۱ به موجب آماری که کمیته خاورمیانه داده است و چند روز پیش بنده گرفتم از برای این که در سال ۱۹۴۵ چه چیزهایی به ایران تخصیص می‌دهند دیدم که ۲۵ هزار تن گندم و حبوبات به ایران کمک شده است و این قسمت مهمی بوده است که از قحط و غلای ایران در سال ۱۳۲۱ جلوگیری کرده است و قسمت اعظم اینها هم به تهران آمده است و به مصرف عمومی رسیده است (رفیع - ۲۵ هزار تن هم دولت شوروی داده است) اجازه بفرمایید یک قسمت مهم هم دولت شوروی در همان سنه از گندم‌هایی که به وسیله راه‌آهن حمل شد به کشور ایران کمک کردند همچنین به موجب اطلاعاتی که دارم در سنه ماضیه از برای حمل غلات از نقاط مختلفه کشور به طهران دولتین شوروی و انگلیس کمک‌های شایانی به ما کرده‌اند چون ما وسیله کافی نداشتیم و آنها توانستند که یک قسمت‌های مهمی از غلات به ایران بفرستند راجع به مازاد ۱۳۲۳ هم البته با توضیحاتی که آقای رئیس کل دارایی به آقایان نمایندگان داده‌اند اما هنوز امسال تعهدات خودمان را جمع‌آوری نکرده‌ایم و از همان مازاد سنه ماضیه داریم نان شهر را تأمین می‌کنیم سی و چند هزار تن جنس هم که در سیلوی تهران موجود داریم از جنس‌های پارسال است مربوط به محصول امسال نیست و از این بابت نگرانی نیست حتی متفقین به ما یک کمک‌های دیگری هم کردند مثلاً اخیراً ما ۳۰۰۰ تن جنس در زابل داشتیم که حملش به تهران به صرفه ما نبود مبادله کردیم و معادل آن جنس هم در بصره گرفتیم. بنده تصور می‌کنم که ما سراغ نداشته باشیم که چیزی به متفقین داده شده باشد تا مشمول این پیشنهاد آقای دکتر باشد ولی آن چیزی را که اطمینان دارم خوب البته در هر تشکیلاتی یک نواقص و یک معایبی موجود است ولی به طور قطع می‌توانم بگویم تا جنس خوراک این کشور تأمین نشود به کسی جنس داده نمی‌شود زیاد هم هست نگرانی هم نیست.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی مخالفید با پیشنهاد؟<br /> <br /> ملک مدنی- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> ملک مدنی- بنده از این جهت مخالفت می‌کنم که ما تا وقتی که احتیاجات کشور خودمان تأمین نشود اجازه نمی‌دهیم<br /> <br /> که هیچ یک از دول خارجی از دولت ما غله خرید بکنند مخصوصاً امسال که احتیاج ما محسوس است چون امسال باران نیامده است و قسمت‌های جنوب و کرمان و فارس و بنادر همه احتیاج دارند که به آنها جنس داده شود بنده اینجا عرض می‌کنم اطلاعاتی که از سال گذشته دارم بنده خودم جزو کمیسیون بودم ما خودمان هم در جریان کار کمیسیون غله و جمع‌آوری بودیم مجلس هم تماس داشت همان طوری که آقای وزیر دارایی اظهار کردند در سال ۱۳۲۱ عرض کنم کمیته خاورمیانه جنس به ما داد مقداری هم دولت شوروی داد که از راه همین بندر شاه به طهران آمد و کمک مؤثری هم بود ما امسال هم جنس نداریم که به آنها بدهیم بنده این که مخالفت کردم برای این است که اگر این پیشنهاد تصویب بشود مفهوم خارجیش این است که ما به آنها جنس بدهیم یعنی آنها جنس تهیه بکنند از اینجا و حال آن که ما اجازه نمی‌دهیم و غیرقانونی است که آنها از اینجا تهیه جنس بکنند و ببرند بنابراین این پیشنهاد لزومی ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر فرمایشی دارید بفرمایید<br /> <br /> دکتر مصدق- اولاً آقای وزیر دارایی به تمام معنی از کارشان بی‌اطلاع هستند اسم وزارت سرشان است ولی رسمی ندارند و موضوعی که فرمودند جنس از زابل به هندوستان رفته عرض کنم از محمره به طهران برای ما آمده آن کرایه جنس و آردی که از محمره به طهران برای ما آمده مبلغ زیادی است که از یک میلیون هم تجاوز می‌کند کرایه ازش گرفته‌اند و همین آردی را که باید خودشان از محمره ببرند به هندوستان آن قسمت حمل و کرایه را که از آن کسر نکرده‌اند پس سر کار به قدر بنده از مالیه اطلاع ندارید وزیر مالیه هستید وی اطلاع ندارید چیزی که عرض کردم من ... آقا من دارید در مجلس جلوه می‌دهید بنده چه وقت عرض کردم که متفقین از این مملکت جنس ببرند. من عرض می‌کنم که متفقین یک مقدار جنسی را که تقریباً از صد هزار تن قدری کمتر بوده است یا بیشتر بوده است از این کشور برده‌اند.<br /> <br /> بنده از آقای دکتر میلسپو خواستم به من صورت بدهد و نداد. البته این مقدار جنس را پارسال از مالیه مملکت ما گرفته‌اند این جنس را که آنها می‌گیرند باید آقا منصفانه با ما رفتار کنند آنها اگر به ما یک مساعدتی در کار خیریه یا در کار اعانه می‌کنند این ربطی به معامله تجارتی ندارد از معاملات خیریه آنها کمال تشکر را داریم همیشه دولت و ملت ایران از همراهی متفقین خود متشکر است ولی مسئله معامله آقا غیر از این است من عرض می‌کنم که شما یک جنسی را از مردم به عنوان مازاد می‌گیرید تنی ۳۰۰ تومان به مردم پول می‌دهید بعد یک مأموریتی دارید که مازاد را باید تشخیص بدهند مازاد را وصول بکنند مازاد را حمل کنند به انبار مرکزی بیاورند و در انبار مرکزی به هر کجا که متفقین بخواهند تحویل بگیرند برده شود از برای کرایه به حد متوسط وزارت مالیه هر تنی هفتاد تومان حساب می‌کند کرایه این جنس را که خود دولت می‌پردازد از محل تا به دست متفقین برسد ۷۰ تومان از هر تنی کرایه می‌گیرد آن وقت شما یک اداره پر عرض و طولی به اسم اداره نان و غله دارید که ما همچو اداره نان و غله‌ای در ایران نداشتیم اداره غله و نان در واقع از نظر مصالح متفقین تشکیل شده با آن بودجه عریض و طویل از نظر جنگ و مصالح تشکیل شده است شما امروز بیش از تنی سیصد تومان که به ممالک می‌دهید خرج وصول این مازاد می‌کند و بعد این وصولی مازاد را که ششصد تومان هر یک تن تمام می‌شود به متفقین تحویل می‌دهید سیصد تومان، این معامله معامله ملانصرالدین است. یک کاری نکنید که در مصالح مملکتی نباشد کی به ما اجازه می‌دهد که ما ششصد تومان گندم بخریم و برای متفقین از راه دوستی سیصد تومان بفروشیم بنده عرض می‌کنم که اگر متفقین خریدند. این پیشنهاد بنده مشروط به شرط است بنده عرض می‌کنم به شرط این که متفقین خواستند از ما جنس بگیرند به قیمتی که تمام شده باید از ما بگیرند نه این که نصف قیمت را هم ما ضرر بکنیم و این ضرر را هم به ملت تحمیل کنیم (صحیح است) تقریباً حساب این مسئله، یعنی تفاوت حساب این قضیه سی میلیون تومان<br /> <br /> می‌شود اگر خریدید به آنها این طور حساب کنید اگر هم نخریدند که نخریدند چیزی هم نخریدند و چیزی هم نداده‌ایم اگر متفقین با قوه که دارند می‌فرمایید نمی‌توانند از خارج معامله کنند و بخرند .... یک وقتی است که شما حرف می‌زنید یک وقتی است که از حرف پا به میدان عمل می‌گذارید کی است که امروز از کامیون متفقین جنس درآورد؟ مگر پارسال غیر از آنچه که از اداره مالیه و دولت گرفته‌اند در بازار آزاد معامله نکرده‌اند؟ مقدار زیادی هم جنس در بازار آزاد معامله کرده‌اند و بردند اگر متفقین توانستند از تنی ششصد تومان کمتر بخرند؟ شما می‌توانید مازاد را وصول کنید، شما وقتی که مازاد خودتان را وصول کردید دیگر چه کار دارید که متفقین می‌خرند یا می‌برند، شما باید مازدادتان را با کمال نظم و ترتیب وصول کنید بعد متفقین در بازار آزاد اگر هر یک تن سیصد تومان خریدند بسیار خوب اگر تنی سیصد تومان نتوانستند تهیه کنند می‌آیند خدمت شما و می‌گویند آقا ما از شما این جنس را ششصد تومان می‌خریم پس بنده این غرض را کردم عرض نکردم که متفقین جنس ببرند یا نبرند بنده گفتم این جنسی که می‌خرند با موافقت دولت و ملت باشد حالا می‌خواهید بکنید می‌خواهید نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای هاشمی پیشنهاد ختم جلسه کرده‌اند (خنده نمایندگان)<br /> <br /> هاشمی- بنده پیش از رأی گرفتن عقیده‌ام این بود که این پیشنهاد قابل مطالعه بود و بایستی تا فردا مطالعه بکنیم بعد به آن رأی بدهیم حالا هم پس نمی‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی راجع به ختم جلسه موافقند قیام نمایند (معدودی برخاستند) رد شد پیشنهاد آقای تهرانی و دکتر کیان و اردلان و منصف تقدیم داشته‌اند که به عرض مجلس می‌رسد.<br /> <br /> (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> پیشنهاد می‌نماییم ماده یگانه فقط شامل مالکینی باشد که مقدار محصول‌شان از سه تن تجاوز نماید.<br /> <br /> دکتر کیان- عرض می‌کنم راجع به این موضوع و علت این پیشنهادی که از طرف بنده تقدیم شده است این است به طور کلی از خورده مالکین مقدار قابل ذکری غله جمع‌آوری نمی‌شود به دلیلی که آقای وزیر دارایی هم خودشان بیان فرمودند که اینها اصولاً مازادی ندارند و غله برای مصرف خودشان دارند هر کسی هم که احتیاج برای مصرف شخصی دارد البته نانش را از دست نمی‌دهد بنابراین گرفتن مازاد از اینها به طور کلی امر مشکل و صعب‌الوصول است از ظرف دیگر در این موضوع چون قانون در اینجا عطف به ما سبق شده است و از نظر این که عده خورد مالکین زیاد ولی مقدار محصولی که به عنوان مازاد گرفته می‌شود نسبتاً کم است و از جانب دیگر به مناسبت این که خورده مالکین مردم فقیر هستند که وسیله دفاع از حق خودشان را به قدر کافی ندارند در جایی که اشخاص مالک متنفذ و قوی در مملکت هستند که در مقابل اجحافاتی که از طرف مأمورین وصول نسبت به آنها می‌شود می‌توانند مقاومت بکنند به این دلایل برای این که این اشخاص عده‌شان زیاد است ولی مقدار زیادی از آنها وصول نمی‌شود و به دلایلی که خود آقای وزیر دارایی هم می‌دانند به نتیجه نمی‌رسد از این جهت ما چند نفر پیشنهاد کردیم که نسبت به خورده مالکینی که مقدار محصول‌شان از ۳ تن تجاوز نکند اینها مشمول این ماده نباشند و حق تعقیب آنها را مأمورین دارایی به مناسبت این ماده نمی‌توانند داشته باشند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فاطمی مخالفید؟<br /> <br /> فاطمی- عرض کنم که اولاً منظور پیشنهاد کننده در عمل انجام یافته است برای اینکه مطابق مقرراتی که هست یک مقدار بخشودگی‌ها هست که آن بخشودگی‌ها مشمول حال خورده مالکین می‌شود مشمول حال غیر خورده مالکین هم می‌شود در این قسمت هم تا نیم تن را معاف کردند علاوه بر بخشودگی‌ها تا نیم تن هم معاف است یک نکته دیگری را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که اگر آقایان خیلی دلسوزی به حال مردم دارند این قانون را زودتر تصویب کنند<br /> <br /> تمامش بکنند مردم می‌توانند در این ماه رمضان برای خانه‌هایشان هم در طهران هم در ولایات آرد تهیه کنند بیاورند هی قانون را اینجا معطل می‌کنید جلویش را می‌گیرید اگر می‌خواهید دلسوزی بکنید این قدر پیشنهاد نکنید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای دکتر کیان قیام نمایند (عده کمی برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> پیشنهادی از طرف آقای دکتر عبده رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> مدیران کارخانه‌جاتی که برای فرار از مقررات تبصره ماده واحد مصوبه ۲۶ اسفند ماه ۱۳۲۰ به هر طریق معاملاتی صوری یا اقدام دیگر تصنعی بنمایند از شش ماه تا سه سال حبس تأدیبی و از ده هزار ریال تا یک میلیون ریال غرامت محکوم خواهند شد.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این قانونی که تقاضای تمدیدش از طرف دولت شده است مرکب از یک ماده واحده و یک تبصره است با این تمدید هم ماده واحده تمدید خواهد شد و هم تبصره ولی این تبصره که مربوط به تعیین نرخ از طرف دولت راجع به کالاهای کارخانه‌جات هست این است که عرض می‌کنم دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌های تهیه می‌شود قیمت تعیین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد به طوری که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندند و آقای وزیر پیشه و هنر هم تصدیق فرمودند این تبصره کاملاً اجرا نشده (مهندس فریور- اصلاً اجرا نشده) بله اصلاً اجرا نشده بنده یک قدری رعایت نزاکت را کردم ولی همان طوری که آقایان فرمودند هیچ اجرا نشده است و مقرراتی که بالاخره از طرف مجلس می‌گذرد بایستی به موقع اجرا گذارده شود بنده تصور می‌کنم که از جهه مصالح عمومی که مؤثر در عدم اجرا قوانین است یک تجدید نظری در این تبصره بفرمایند ما آن را در کمیسیون مطالعه کنیم و آن این است که ما یک حکمی را معین و مقرر کردیم یک تکلیفی را برای دولت معین و مقرر کردیم و یک تکلیفی را برای صاحبان کارخانه‌جات قائل شده‌ایم بدون این که هیچ سانگسیون و هیچ تضمینی و هیچ تأمینی برای عدم اجرای این مقررات پیش‌بینی کنیم پیش‌بینی نکردیم که اگر یک صاحب کارخانه آمد از راه تصنع یعنی از راه تغییر دفاتر و تحریف دفاتر یا فرض کنید تشکیل یک شرکتی که آن شرکت مصنوعی است و واقعاً خوش صاحب آن شرکت است یا به طریق دیگر بالاخره اگر یک صاحب کارخانه آمد و به این ترتیب از این ماده فرار کرد یعنی یک کاری کرد که مشمول مقررات این تبصره نشود و سود ۱۲٪ بیشتر ببرد برای این کار قانونگذار هیچ فکری نکرد بنده از این نظر که این تبصره را پیشنهاد کردم واقعاً امیدواری می‌رود که با کمک و فکر دولت این تبصره صددرصد اجرا شود چون تماس کلی با طبقه عمومی مردم دارد بنده پیشنهاد کردم که یک سانگسیونی برای این تبصره قائل شویم یعنی بگوییم کسانی که از راه معاملات مصنوعی یا به هر طریق برای فرار از این حکم یعنی ۱۲٪ سود برای نرخ کالاهای محصول کارخانه‌جات داخلی عملیاتی بکنند به هر ترتیبی که بخواهند از حکم قانون بگریزند که مشمول این قانون نشوند به حبس تأدیبی و سایر غرامات معینه محکوم کردند و این مجازات کاملاً اعمال شود این نظر بنده است (صحیح است)<br /> <br /> مهندس فریور- بانک سانگسیونی هم باید برای دولت در نظر گرفت<br /> <br /> دکتر عبده- پیشنهاد بفرمایید<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای تهرانی<br /> <br /> تهرانی- عرض کنم من با پیشنهاد آقای دکتر عبده راجع به این که یک مجازاتی مقرر شود از برای کسی که تخلف بکند البته موافقم هر قدر هم آن مجازات شدیدتر باشد از برای متخلف بنده هم موافقم البته توجه بفرمایند بنده خودم نه کارخانه دارم و نه سرمایه دارم این نظریه‌ای که می‌بینم گرفتید و هست می‌ترسم که یک زمانی برسد که در کنار کوچه‌ها یک عده کارگری که در کارخانه‌جات داریم از گرسنگی بمیرند (همهمه نمایندگان- خیر این طور نیست) بنده عرضم را می‌کنم تأمل بفرمایید شما هم اگر فرمایشی<br /> <br /> دارید بعد بفرمایید با منفعت صد دوازده در سال کسی کار نمی‌کند یعنی نمی‌توانند اجرا بکنند و نمی‌توانند قناعت بکنند درش را می‌بندند و می‌روند و به علاوه سرمایه یک صاحب کارخانه مال یکی دو تا نیست صد تا بیوه‌زن هزار تا مردم دیگر سهم دارند با منفعت ۱۲٪ چه طور زندگی کنند؟ شاید پنج نفر ده نفر صد هزار تومان پنجاه هزار تومان سرمایه دارند ولی هزار نفر پانصد نفر هم پانصد تومان هزار تومان سرمایه دارد و یک منفعتی آخر سال به او می‌دهند آخر با این وضع زندگی با این اوضاع گرانی چه طور زندگی می‌کنند آقا (همهمه نمایندگان) اجازه بفرمایید آقا بنده یک پیشنهادی کردم چون قانون باید متناسب باشد بنده خودم پیشنهاد کردم نه صدی دوازده که آقای روحی پیشنهاد کرده است و نه آن ترتیبی که آقایان در نظر دارند منافع را صدی بیست در نظر بگیرید و هر نوع مجازاتی را هم که برای متخلف مقرر می‌کنند بکنند بنده هم موافقم ولی قانون را یک طور در نظر بگیرید که عادلانه قابل اجرا باشد (صحیح است)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر عبده فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر عبده- توضیحی می‌خواستم بدهم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به طور خیلی مختصر بفرمایید.<br /> <br /> دکتر عبده- عرض می‌کنم که آقای تهرانی هم ضمن بیانات‌شان تصدیق فرمودند که متأسفانه به کلی تبصره و ماده واحده اجرا نشده است و این واقعاً اسباب مسخره است که ما خودمان یک ماده بگذرانیم و بعد خودمان همه تصدیق کنیم که اجرا نمی‌شود بنده واقعاً اگر بدانم که به صدی بیست قناعت می‌کنند حرفی ندارم ولی به شرط این که یک ماده مجازاتی برای متخلفین قرار بدهیم اعم از مأمورین دولت و اعم از صاحبان کارخانه‌جات و شرکت‌ها (صحیح است) ولی لازم است عرض کنم که زیاد هم دلمان برای صاحبان کارخانه‌جات نسوزد عرض می‌کنم آقا یک عروسی در اصفهان شد وقتی دویست و پنجاه هزار تومان خرج مصارف عروسی شد چرا آقا نظارت نمی‌شود که این قدر اختلاف طبقات در این کشور پیدا نشود این اختلاف طبقاتی برای مملکت مضر است این را از بین ببرید (صحیح است- احسنت)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده آقایانی که موافقند.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده یک توضیحی دارم آن را ممکن است صدی بیست بکنید<br /> <br /> هاشمی- با اصلاحی که کردند صدی بیست به جای صدی دوازده باید رأی گرفته شود.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه بفرمایید اصلاح کنم آن وقت<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فداکار قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده اضافه شود: ماده واحده و تبصره مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ به قوت خود باقی است.<br /> <br /> فداکار- عرض می‌کنم که این ماده واحده‌ای که پیشنهاد کردند خیلی مهم است و قید تبصره در نیست حالا اگر آقای وزیر مالیه موافقت می‌کنند (فاطمی- نوشته‌اند هست آقا) بسیار خوب اگر این طور باشد حرفی ندارم توضیح بدهند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید<br /> <br /> فداکار- بلی اگر تأمین است پس می‌گیریم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' ولی همان طور که آقای فداکار فرمودند در ماده واحده دولت اسمی از تبصره نیست.<br /> <br /> مهندس فریور- ممکن است بنویسند ماده واحده و تبصره<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر- ممکن است ماده واحده و تبصره آن مرقوم بفرمایید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' خوب نظر آقا تأمین است مسترد فرمودند پیشنهاد آقای دکتر آقایان قرائت می‌شود:<br /> <br /> نسبت به خورده مالکین زارع که محصول آنها بیش از یک تن باشد مشمول این قانون نمی‌باشند.<br /> <br /> مهندس فریور- عین این پیشنهاد شده و رد شده است.<br /> <br /> طباطبایی- تکرار است آقا<br /> <br /> دکتر آقایان- بنده از مجلس پنجم سابقه دارم که بعضی اوقات مجلس یک لجاجت‌هایی می‌کند یک قوانینی را نسنجیده می‌گذارند بعد دچار اشکالات می‌شود موضوع قانون ۱۳ اردیبهشت<br /> <br /> دلیل بنده است این ماده‌ای که آقای وزیر دارایی اینجا تقاضا کردند مطالعه نکرده‌اند یک چیزی بوده از قوانین که برداشته‌اند آورده‌اند اینجا بنده پری روز وقتی که با آقایان وزرای مشاور صحبت می‌کردم دیدم که در هیئت وزرا هم دقت در این موضوع نکرده‌اند که این مملکت مطابق احصائبه‌ای که اداره نان بخور شما داده ۵۴ هزار قریه دارد اگر هر قریه را شما حساب کنید که ۵۰ خانوار داشته باشد ۲۵۰ هزار و خورده‌ای خانوار می‌شود (دکتر کشاورز- این ضرب شما غلط بوده است) اگر ۱۰ درصد این خورده مالک باشد ۲۵ هزار تا خورده مالک است شما برای رسیدگی به وضعیت هر یک از این خورده مالکین باید یک مأموری داشته باشید آن مأمورین هم باید وقتی داشته باشند مثل سال گذشته شما باید چندین هزار نفر مأمور اتفاقی داشته باشید یعنی مأموری که مستخدم دولت نیست و در هر قصبه مأمورین باید بروند به حساب خورده مالکین برسند بنده دیروز در اداره غله حساب کردم هر خورده مالکی که دو تن و نیم برایش باقی می‌ماند اگر یک کسی باشد که نتواند زراعت بکند مثلاً یک بیوه زنی باشد یک پیرمردی باشد یک ناخوش بستری باشد که خودش زراعت نکند از ۲ تن ۷۰۰ کیلو بیشتر برایش باقی نمی‌ماند که شما می‌خواهید از آن ۷۰۰ کیلو سیصد و پنجاه کیلویش را بگیرید مقصود چیست شما یک مقصود که بیشتر ندارید شما می‌خواهید که اگر مالک یک اضافه گندمی داشت با این فرمول بیاید و به شما گندمش را بفروشد برای این کار شما می‌توانید همین مقصود را انجامش بدهید بی‌این که مجبور بشوید ۵۰ هزار نفر عضو داشته باشید شما که گفته بودید یک خورده مالک که تا یک تن یا اقلاً نیم تن چون آقای فاطمی فرمودند که اشخاصی که نیم تن اضافه داشته باشد ازش نمی‌گیرند در این اسناد بخشودگی‌هایی که هست همچو چیزی در آن نیست و نوشته است تا ۱۰ تن ۲۰ درصد پس اگر یک کسی یک تن داشت ۲۰۰ کیلو می‌شود عرض می‌کنم مگر ما مجبور هستیم که در زیر بار حرف زور آقای رئیس کل دارایی برویم و پنجاه هزار خانوار از خورده مالک را تسلیم مأمورین جزء جناب آقای وزیر دارایی بکنیم که اگر برای اصلاح کار هر کدام‌شان ۵۰ تومان برایشان تمام شود همان طوری که آقای مجد ضیایی هم اشاره فرمودند خرده مالکین باید چهار پنج میلیون بدهند بنده یک مثالی عرض می‌کنم این که بنده عرض می‌کنم من عمل کرده‌ام آقایان صمصامی‌ها یک ملکی دارند و ایشان حضور دارند قره کهریز....<br /> <br /> ملک مدنی- رعایت بفرمایید آقاماده ۶۳ می‌گوید به اختصار باید توضیح داد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' از موضوع خارج نشوید و به اختصار بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- من هر وقت صحبت کردم شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است شما گفتید خارج از موضوع است امروز هم همین قضیه شروع شده است آقا ما نمی‌توانیم اجازه بدهیم که آن کسی که نیم تن اضافه دارد ازش مازاد بگیرند<br /> <br /> فاطمی- کسی ازش نمی‌گیرد آقای دکتر مطمئن باشید<br /> <br /> دکتر آقایان- کسی نمی‌گیرد ازش قانون که ندارد<br /> <br /> در آئین‌نامه دکتر میلسپو نوشته شده است این است که از یک مثقال تا ۱۰ تن آقا می‌فرمایند گرفته نمی‌شود اگر می‌فرمایید نیم تن گرفته نمی‌شود که پس نیم تنش بکنید.<br /> <br /> فاطمی- بنده کاره‌ای نیستم که قبول کنم.<br /> <br /> دکتر آقایان- اگر نمی‌گیرند این را تصریح بکنید نمی‌شود ۵۰ هزار خانوار را تسلیم کرد به دست مباشرین سال گذشته ۹ خروار ملک را که متعلق به ۱۴ خانوار بود ۱۴۰۰ تومان پول گرفته آخر سر هم ..... (جمعی از نمایندگان- عده برای مذاکره کافی نیست)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست یعنی تکلیف این پیشنهاد و پیشنهاد دیگری که از طرف آقای دکتر آقایان رسیده موکول به بعد می‌شود پیشنهادی آقای طوسی برای ختم جلسه داده‌اند.<br /> <br /> طوسی- اولاً در جلسه گذشته آقای رئیس اعلام داشتند از ساعت ۱۰ تا ۱ بعدازظهر بنده بیش از همه ثابت قدمم صبح از ساعت ۷ می‌آیم تا هر وقت که هم می‌فرمایند حاضر هستم<br /> <br /> ولی باید اراده و نظر مجلس را تا حدی رعایت کنید و آقایان این کار را نمی‌کنند الان بنده می‌بینم که اکثریت نیست و آقایان دارند می‌روند بیرون و غالب پیشنهادها هم که قابل مطالعه دقیق است بدون مطالعه می‌گذرد (صحیح است) بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم. (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایان با ختم جلسه موافقند؟ (صحیح است) بعضی از آقایان پیشنهاد می‌کنند که جلسه‌ها بعد از ظهرها باشد (جمعی از نمایندگان- خیر صبح باشد) بسیار خوب جلسه آتیه صبح پنجشنبه سه ساعت قبل از ظهر دستور هم بقیه دستور امروز.<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85&diff=111784 2015-02-23T13:26:55Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[رای اعتماد به نخست‌وزیران مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی =[[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی =[[اساسنامه‌های مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]] }}<br /> <br /> [[پرونده:Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg|thumb|left|محمد ساعد نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:Ebrahim Hakimiv2.jpg|thumb|left‎|ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:MortezaGholiBayatv2.jpg|thumb|left‎|مرتضی قلی بیات نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:MohsenSadr.jpg|thumb|left‎|محسن صدر نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:AhmadQhavamv2.jpg|thumb|left|احمد قوام (قوام‌السلطنه) نخست‌وزیر]]<br /> * [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]] - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴ - نخست وزیران: [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای محمد ساعد نخست‌وزیر ۱۳۲۳ |محمد ساعد]] (۶ فروردین ۱۳۲۳ تا ۱۸ آبان ۱۳۲۳ ) - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای مرتضی بیات نخست‌وزیر|مرتضی‌قلی بیات ]] (۴ آذر ۱۳۲۳ تا ) - [[تصمیم قانونی راجع به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[تصمیم قانونی دایر به ابراز رای اعتماد به کابینه آقای محسن صدر نخست وزیر|محسن صدر]] - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[معرفی کابینه آقای احمد قوام|احمد قوام]] - رییس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی<br /> <br /> انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی زیر نظر ارتش شوروی و انگلستان انجام شد و این دو کشور استعماری نمایندگان دست چین شده خود را به مجلس شورای ملی فرستادند. در این انتخابات ۱۳۳ تن نماینده از سراسر ایران انتخاب شدند. محمد مصدق در مجلس چهاردهم گروهی به نام اقلیت را دور خود جمع کرد. واژه اقلیت برگردان واژه روسی منشویک است. منشویک یکی از فراکسیون‌های سوسیال دموکرات حزب کارگر روسیه بود. در روز دوم گردهمایی حزب سوسیال دموکرات روسیه در لندن این حزب میان هواداران لنین و مخالفین لنین منشعب شد. هواداران لنین خود را بلشویک (Bolshevic) یا اکثریت و مخالفین خود را منشویک (Menshevik) یا اقلیت نامیدند. مصدق به وسیله گروه اقلیت در مجلس اوبستروکسیون راه انداخت، بدین معنا که هر گاه قانونی می باید تصویب می شد و یا نخست‌وزیری می باید رای اعتماد می گرفت، این گروه از نشست بیرون می رفتند و نشست را از اکثریت می انداختند. محمد مصدق برای ابستروکسیون به ۳۰ نفر نیاز داشت. نمایندگان اقلیت به سرکردگی محمد مصدق دست در دست نمایندگان حزب توده مجلس چهاردهم را به آشوب کشیدند. نام نمایندگان اقلیت به قرار زیر است:<br /> <br /> ۱- محمد مصدق، تهران ۲- ابراهیم افخمی، زنجان ۳- غلامعلی فریور، تهران ۴- محمدرضا تهرانچی، تهران ۵- امیرنصرت اسکندری، تبریز ۶ – ابوالحسن صادقی، تبریز ۷ – فتحعلی ایپکچیان، تبریز ۸ – رضا حکمت (سردار فاخر)، شیراز ۹ – عزت‌الله بیات، اراک ۱۰ – موسی فتوحی، مراغه ۱۱ – میرصالح مظفرزاده، رشت ۱۲ – عبدالله معظمی، گلپایگان ۱۳ – غلامحسین رحیمیان، قوچان ۱۴ – جواد عامری، سمنان ۱۵ – حبیب‌الله درّی، درجز ۱۶ – محمد بهادری، اهر ۱۷ – محسن افشارصادقی، رضائیه ۱۸ – محمدولی فرمانفرمائیان، سراب ۱۹ – ابوالقاسم صدر قاضی، مهاباد ۲۰ – ابراهیم آشتیانی، ایوانکی ۲۱ – حمدالله ذکائی، خلخال ۲۲- مهدی عدل، مشکین‌شهر ۲۳- رضا رفیع (قائم‌مقام)، گرگان‌رود ۲۴- حسن اکبر، فومنات ۲۵- داود طوسی، بجنورد ۲۶- محمد گرگانی، گنبد کاوس ۲۷ – اصغر پناهی، تبریز ۲۸ – منوچهر تیمورتاش، کاشمر ۲۹ – عباس تیموری، خوی ۳۰ – عبدالحمید زنگنه، کرمانشاه ۳۱ – خلیل فلسفی، گرگان ۳۲ - محسن افشارصادقی، رضائیه ۳۳ – اصغر سرتیپ‌زاده، تبریز (این شخص پس از چندی از اقلیت بیرون رفت)<br /> <br /> حزب توده بيست نامزد داشت و از اين بيست نفر با پشتیبانی شوروی هشت نفر به مجلس راه يافتند و فراکسيون حزب توده را تشکيل دادند. نمايندگان حزب توده در شمال ايران، در شهرهایی که در اشغال ارتش شوروی بود بيشترين آراء را به دست آوردند. نام هشت نفر نمایندگان حزب توده بدین قرار است :۱- اردشير آوانسيان نماينده ارامنه شمال، ۲- محمد پروين گنابادي نماينده سبزوار، ۳- عبدالصمد کامبخش نماينده قزوين، ۴- ايرج اسکندری نماينده ساری و تنکابن، ۵- رضا رادمنش نماينده لنگرود و لاهيجان، ۶- ولی‌الله شهاب فردوس نماينده فردوس، تون و طبس، ۷- فريدون کشاورز نماينده بندرپهلوی و ۸- تقی فداکار نماينده اصفهان بودند.<br /> <br /> == نخست وزیر سهیلی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست نخست]]''' - دربرگیرنده:۱ - بیانات آقای رئیس سنی ۲ - انتخاب رئیس و دو نایب رئیس موقتی ۳ - اظهارات آقای اسعد رئیس موقتی ۴ - افتراغ شعب ۵ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب شصت و شش استوارنامه و مخالفت با ده استوارنامه ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۳]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره راجع به استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بقیه مذاکره و تصویب استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه -<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب هفت فقره اعتبارنامه و مخالفت با یک اعتبارنامه (۲٫۱ - مداخلات دولت ۲٫۲ تشکیل انجمن ۲٫۳ معروفیت محلی) ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب هیئت رئیسه دائمی ۳- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب بقیه اعضاء هیئت رئیسه ۳- مذاکره راجع بدستور ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت و تصویب خطابه تقدیمی به پیشگاه ملوکانه ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای ملایری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء کمیسیونهای بودجه و محاسبات و مبتکرات و عرایض و مرخصی ۳ - طرح و عدم تصویب نمایندگی آقای دری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> == نخست‌وزیر محمد ساعد ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۲٫۱ برنامه دولت''': ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای سیف پورفاطمی ۴ - قرائت گزارش مربوط به نمایندگی آقای دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران ۵ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اجرای مراسم تحلیف از طرف هشت نفر از آقایان نمایندگان ۳- بیانات آقای فرخ راجع به اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلی و تدین نخست وزیر و وزیر کشور سابق ۴- طرح گزارش شعبه مربوط به جریان انتخابات طهران ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس‏ ۲ - اجرای مراسم تحلیف از طرف ده نفر از آقایان نمایندگان‏ ۳ -بقیه مذاکره و تصویب گزارش شعبه در خصوص نمایندگان تهران‏ ۴ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏ *۶*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب رئیس و دو نایب رئیس و یک نفر منشی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- انتخاب بقیه اعضای هیئت رئیسه ۴- تصویب نمایندگی آقای مهندس فریور ۵- اجرای مراسم تحلیف از طرف بیست نفر از آقایان نمایندگان ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - معرفی هیئت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۳ - مذاکره راجع بطرح برنامه دولت و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۴ - مذاکره راجع بگزارش شعبه اول راجع بانتخابات تهران ۵ - انتخاب کمیسیونها ۶ - تصویب اعتبارنامة آقای محسن افشار صادقی ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء منتخبه جهت کمیسیونها ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای رئیس و طوسی راجع بزلزله گرگان ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موضع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح برنامه دولت ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت پیشنهاد تشکیل کمیسیونی برای رسیدگی به عملیات میسیون امریکائی ۳ - طرح گزارش نمایندگی آقایان: سید محمد طباطبائی - محمد بهادری – یمین اسفندیاری و رحمن قلی خلعت‌بری ۴ - بقیه شور و تصویب برنامه دولت ۵ - تقدیم لایحه سه دوازدهم از طرف آقای وزیر دارایی ۶ - تقدیم طرح مربوط به اجرای سوگند آقایان وزیران ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به تمدید پانزده روز برای رسیدگی در مورد اتهام آقایان سهیلی و تدین<br /> ۳ - بقیه مذاکره در پیشنهاد راجع بآئین قسم وزراء‌و تصویب دو فوریت آن ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳- طرج و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه مجلس شورای ملی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقایان رفیع ووزیر مشاور و دکتر شفق راجع بدستور ۳- اعلام جرم آقای فرخ نسبت بآقای سهیلی و پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان طبق اصل ۳۴ قانون اساسی راجع به این موضوع ۴- تقدیم آئین نامه قانون مالیات بر درآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۵- انتخاب دو نفر نظار بانک و گزارش آقای نراقی عضو هیئت نظارت بانک به مجلس شورای ملی ۶- طرح گزارش شعبه پنجم راجع بانتخابات سبزوار و تصویب نمایندگی آقای طباطبائی و پروین گنابادی ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای یمین اسفندیاری ۴- اعلام اسامی دونفر ناظر منتخبه جهت نظارت ذخیره اسکناس ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب پیشنهاد آقای فرمان فرمائیان دائر باختصاص ایام چهارشنبه بسؤالات و نطقهای متفرقه آقایان نمایندگان ۳- قرائت مراسله وزارت دادگستری راجع بآقای تدین و ارجاع آن بکمیسیون عرایض ۴- تصویب پیشنهاد آقای فاطمی راجع بخروج اعتبارنامه آقای یمین اسفندیاری از دستور ۵- قرائت گزارش شعبه دوم راجع برد نمایندگی آقای شریعت زاده از بابل و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۶- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقایان تهرانی و فیروز آبادی از تهران و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۷- تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بمرخصی آقای عباس مسعودی ۸- تصویب پیشنهاد آقای دکتر معظمی راجع بخروج طرح قانونی راجع باجرای مراسم سوگند آقایان وزراء از دستور ۹- اجرای مراسم تحلیف از طرف ۲۳ نفر از آقایان نمایندگان ۱۰- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت بآقای تدین از طرف آقای سید محمد طباطبائی ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگی به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۴- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان شریعت زاده و یمین اسفندیاری و رحمان قلی خلعت بری ۵- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان حسین تهرانی و فیروز آبادی ۶- تقدیم لایحه مربوط بترتیب امور زندان ۷- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای رحیمیان ۳- تقدیم طرح مربوط به تهیه قانون کار ۴- مذاکره راجع به تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصوی صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور ۴- سئوال آقایان: ساسان- فرمند و دکتر کشاورز و جواب آقای هژیر وزیر کشور ۵- تقدیم یک فقره طرح لایحه از آقای وزیر کشور ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- سئوالات آقایان: قبادیان و دکتر اعتبار و فرمانفرمائیان و فرود از آقای وزیر دارائی و پاسخ ایشان ۳- تقدیم و قرائت ورقه استیضاحیه آقای مهندس فریور ۴- قرائت پنج فقره گزارش شعبه دوم راجع بانتخابات شیراز و موکول شدن بجلسه آتیه ۵- قرائت و تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بکمیسیون نظارت امور خواربار و ارجاع آن بکمیسیون دارائی ۶- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بانضمام کلیه مؤسسات آموزشی بوزارت فرهنگ و ارجاع آن بکمسیونهای بودجه و فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین موقع جواب استیضاح آقای مهندس فریور. ۳- جواب آقای وزیر جنگ به سئوالات آقایان اسعد و فرمند و ساسان و قبادیان و تقدیم سه فقره لایحه ۴- تصویب استوارنامه نمایندگی آقایان رضا حکمت و نمازی و معدی و امام جمعه از شیراز ۵- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۰]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- استیضاح آقای مهندس فریور از هیئت دولت ۳- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای نخست وزیر و ابراز رأی اعتماد به کابینه آقای ساعد ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب یک فوریت آن ۴ - '''سئوال آقای دکتر شفق از آقای وزیر کشور و جواب آن''' ۵ - تصویب استوارنامة آقایان دهقان و اسکندری و تجدد ۶ - قرائت گزارش شعبه راجع بابطال انتخابات ایوانکی و موکول شدن به جلسه بعد ۷ - تصویب استوار نامه آقایان مجد- کام بخش و رفیعی ۸ - قرائت گزارش شعبه راجع بانتخابات شاهرود و موکول شدن به جلسه دیگر ۹ - تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به استمهال ۱۵ روزه جهت رسیدگی باتهام منتسبه به آقای تدین ۱۰ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور و تصویب یک فوریت آن ۱۱ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای فرهودی ۳- طرح و رد گزارش شعبه اول راجع برد انتخابات ورامین و تصویب نمایندگی آقای آشتیانی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۳]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اقتراع شعب ۳ - تصویب نمایندگی آقای صدریه از شاهرود ۴ - شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری راجع بتمدید یکماه برای رسیدگی بپرونده اعلام جرم نسبت به آقای سهیلی و تدین ۵ - تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ ۶ - '''تصویب فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای دکتر شفق'''(محاسبه آسیب های جنگ و دریافت آن از متفقین) ۷ - رد فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای نراقی و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۴]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع باعلام جرم آقایان سهیلی و تدین و ارجاع بکمیسیون دادگستری ۳ - تصویب دو فقره گزارش مرخصی ۴ - اجرای مراسم تحلیف از طرف شانزده نفر از آقایان نمایندگان ۵ - قرائت گزارش کمیسیون مبتکرات راجع بمستشاران امریکائی و خروج آن از دستور ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای رئیس راجع بتعویق جلسه ۳- سئوال آقایان: نراقی و ایرج اسکندری از آقای وزیر پیشه و هنر و پاسخ ایشان ۴- سئوال آقایان: اردلان- نبوی و عماد تربتی از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ ایشان ۵- تصویب نمایندگی آقای حشمتی ۶- شور گزارش کمیسیون قوانین دارائی راجع به کتیبه‌های آستان قدس ۷- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری راجع بطرح پیشنهادی اصلاح پاره از قوانین ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه استرداد کتیبه‌های علیرضای عباسی به استان قدس رضوی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۷]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۳ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دولت آبادی ۴ - سئوال آقایان: دکتر شفق – دکتر عبده – امینی – و دکتر معظمی و جواب آقای وزیر کشور ۵ - بیانات آقای نخست وزیر و معرفی آقایان: معاون وزارت فرهنگ و معاون نخست وزیر ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزارت دارائی راجع بواگذاری مقداری اراضی برای ایجاد گورستان جهت اتباع امریکا بقید دو فوریت و تصویب آن ۴- معرفی آقای دکتر آزموده بمعاونت وزارت کشاورزی ۵- سئوال یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ ۶- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ راجع بحقوق آموزگاران و دبیران و تصویب آن ۷- اعلام وصول طرح قانونی راجع بالغاء انحصار پنبه و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸- تصویب اعتبارنامه آقای سید مهدی عدل از مشکین شهر ۹- مذاکره در طرح قانونی راجع بآئین نامه مازاد غله و موکول شدن بجلسه آتیه ۱۰- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۱- سئوال آقایان اردلان و مهندس فریور و پاسخ آقای وزیر کشور ۱۲- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳ - '''بیانات آقای هژیر وزیر کشور راجع به مسافرت به لندن''' در جواب سئوال چند نفر از آقایان نمایندگان ۴ - سئوال آقای دکتر کشاورز از آقای وزیر دارائی ۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح لایحه مربوط به کیفر مأمورین متخلف نظام وظیفه ۳ - معرفی آقای دکتر اقبال بمعاونت وزارت بهداری ۴ - تقدیم لایحه تشکیلات وزارت بهداری و لایحه اجرای آن پس از تصویب کمیسیون بهداری بقید یک فوریت ۵ - تصویب یک فوریت لایحه تقدیمی وزارت بهداری ۶ - بقیه شور لایحه تخلفات مأمورین نظام وظیفه ۷ - قرائت گزارش مربوط به تقلیل کارمندان دادگاههای عادی و تجدید نظر ۸ - تصویب نمایندگی آقای گله داری ۹ - '''طرح گزارش نمایندگی نمایندگان تبریز''' ۱۰ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقای دکترآقایان و موکول شدن به بعد ۳- '''طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای رحیم زاده خوئی از تبریز''' ۴- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۲]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''رد نمایندگی آقای رحیم زاده خوئی و خروج طرح گزارش نمایندگی چند نفر از نمایندگان تبریز از دستور''' ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر بهداری ۴- تصویب استوارنامه آقای دکتر آقایان ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای دکتر مصدق و تقدیم یک برگ سئوالیه از آقای نخست وزیر (درباره رحیم‌زاده خویی)''' ۳- تقدیم دو فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۴- تقدیم پیشنهادی راجع به تشکیل کمیسیون منتخبه از شعب جهت رسیدگی به حسابهای بیست ساله ۵- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- سئوال آقایان فرهودی و فرخ و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۷- موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت به آقای محمود پدر وزیر سابق پیشه و هنر ۳- سئوال آقای دکتر معاون و پاسخ آقای وزیر بهداری ۴- تصویب هشت فقره مرخصی ۵- تصویب و تمدید مدت رسیدگی به پرونده مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۶- قرائت دو فقره گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم ۳ فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - بیانات آقای رئیس راجع به تشکیل کمیسیونها و موقع و دستور جلسات ۴ - قرائت ورقه استیضاحیه آقای فرهودی ۵ - معرفی آقای سرتیب عبدالله هدایت به معاونت وزارت جنگ ۶ - '''طرح اعتبارنامه آقای پیشه‌وری از تبریز و رد آن''' ۷ - ختم جلسه بعنوان تنفس و تشکیل آن روز یکشنبه ۲۵ تیر ۸ - تقدیم لایحه تعیین تکلیف کارگر و کارفرما و تصویب یک فوریت آن ۹ - سئوال آقای فرهودی و جواب آقای وزیر جنگ ۱۰ - تصویب اعتبارنامه آقای ابوالحسن صادقی از تبریز ۱۱ - طرح اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز و خروج آن از دستور ۱۲ - تقدیم ورقه سئوالیه از آقای نخست وزیر از طرف آقای جمال امامی ۱۳ - سئوال آقای حشمتی و جواب آقای وزیر کشاورزی ۱۴ - اقتراع جهت شرفیابی در روز عید مبعث ۱۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی آقای دکتر غلامحسین خوشبین به معاونت وزارت دادگستری ۳- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم هزینه تیرو مرداد ۱۳۲۳ کل کشود ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم بودجه مجلس ۳- مذاکره راجع به تشکیل کمیسیونها ۴- تصویب اعتبارنامه آقای حاذقی از جهرم ۵- طرح لایحه مربوط به سازمان وزارت بهداری ۶- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره نسبت بورود در دستور ۳- مذاکره و تصویب پیشنهاد آقای طوسی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع بواگذاری طرح رسیدگی بحساب بیست ساله بکمیسیون خاص ۴- تصویب پیشنهاد آقای فولادوند راجع بطرح ماده واحده مربوط به آئین نامه مازاد و موکول شدن تعیین تکلیف آن بجلسه آتیه ۵- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرم نسبت بآقای علی سهیلی و ارجاع آن بضمیمه دو اعلام جرم دیگر آقای فرخ بکمیسیون دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳ - تصویب دو فوریت طرح پیشنهادی راجع به آئین نامه مازاد غله سهم رعایا و مذاکره در اصل طرح ۴ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف محمد طباطبائی ۵ - بقیه مذاکره در طرح قانونی راجع بمازاد غله ۶ - تقدیم دو فقره لایحه قانونی از طرف آقای وزیر جنگ ۷ - اظهارات آقای رئیس ارجع بجلسه آتیه – موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''اعلام فوت اعلیحضرت رضا شاه از طرف آقای نخست‌وزیر''' ۳ - بیانات آقای رئیس و اقتراع جهت شرفیابی حضور اعلیحضرت همایونی جهت تقدیم تعزیت ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات در خصوص صورت جلسه گذشته و اخذ رای نسبت به آن ۲- مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ ۴- تعیین روز استیضاح از طرف آقای نخست وزیر ۵- '''سوال آقایان طوسی و دکتر رادمنش راجع به نفت و پاسخ آقای نخست‌وزیر''' ۶- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه آنیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اظهارات آقایان: کام بخش، نائب رئیس و دکتر شفق راجع به کمیسیون فرهنگ ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف اقای وزیر بهداری ۴ - مذاکره در دستور ۵ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای جمال امامی از خوی و ماکو ۶ - قرائت گزارش شعبه ۴ راجع به نمایندگی آقای عباس پاشا تیموری از خوی و موکول شدن آن به جلسه بعد ۷ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای جمال امامی ۸ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۹ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق ۱۰ - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع به دستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ۵- بقیه مذاکره در دستور ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- خروج استیضاح از دستور ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]''' - دربرگیرنده: ۱-تصویب صورت مجلس ۲-مذاکره در دستور ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات ۴- معرفی هیات دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۵- مذاکره در دستور ۶- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیائی راجع به اعضای کمیسیون مبتکرات ۷- اظهارات آقای مهندس فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر ۸- موقع و دستور جلسه آیته - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۳- موقع و دستور جلسه آتبه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۵]]''' - دربرگیرنده: *۲۸-۳۴*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۶]]''' - دربرگیرنده: *۲۷-۳۰*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۳]]''' - دربرگیرنده:*۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- بقیه شور لایحه ۱۵۰ میلیون ریال اعتبار وزارت جنگ ۴- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اصلاح حقوق و هزینه سفر آقای پروفسور ابرلین ۵- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع به موضوع نفت''' ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == - مرتضی بیات نخست‌وزیر آذر ماه ۱۳۲۳ ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۸]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه از طرف آقای بیات نخست‌وزیر ۳- مذاکره در اطراف طرح برنامه ۴- تصویب اعتبارنامه آقای مراد اریه نمایند کلیمیان ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در پیشنهاد آقای فرهودی راجع به دستور ۳- تصویب اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز ۴- مذاکره در برنامه دولت ۵- قرائت پیشنهاد آقای دکتر شفق و بیانات آقای نایب رئیس راجع به پایان سال اول کنفرانس تهران ۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۷- افتراغ شعب ۸- قرائت گزارش شعبه چهارم راجع به نمایندگی آقای پور رضا از فیروزآباد فارس ۹- '''بقیه مذاکره در برنامه دولت''' ۱۰- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مصدق راجع به نفت به قید در فوریت و تصویب دو فوریت و اصل طرح''' ۱۱- تصویب اعتبارنامه آقایان لنکرانی و پور رضا ۱۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۱۳- افتراغ جنت شرفیابی روز عید غدیر ۱۴- قرائت گزارش کمیسیون عرایض عرایض راجع به عدم کفایت ادله و مستندات نسبت به اعلام بر علیه آقای سهیلی و ارجاع آن به کمیسیون دادگستری ۱۵- قرائت و تصویب ده فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۱۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۴]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۰]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات راجع بدستور ۲- تصویب صورت مجلس ۳- مذاکرات قبل از دستور آقایان مهندس فریور و دکتر کشاورز و کاظمی و دکتر شفق ۴- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف آقای وزیر دادکستری و ارجاع آن بکمیسیون ۵- سؤال آقای فرمانفرمائیان و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۶- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع باضافه اعتبار آبیاری و راهسازی ۷- موقغ و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت محلس ۲- بیانات آقای نخست وزیر راجع بمراسلات متبادله بین هیئت دولت و آقای دکتر میلسپو ۳- تقدیم و تصویب پیشنهاد مربوط بتشکیل کمیسیون جهة اصلاح نظامنامه داخلی ۴- تقدیم لایحه دو دوازدهم از طرف آقای وزیر دارائی ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت مجلس جلسه پیش ۲- بیانات قبل از دستورآقایان فرخ و وزیر فرهنگ و دکتر اعتبار ۳- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به اعلام جرم به آقای تدین وزیر سابق خواربار. <br /> <br /> <br /> * [[سالروز نخستین دوره روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ۲۲ بهمن ۱۳۲۳]] با سخنان رئیس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه جلسه پیش ۲- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع به باز خرید حقوق کمتر از یکصد ریال وراث مستخدمین بازنشسته ۳- مذاکرات قبل از دستور آقای آصف ۴- مذاکره راجع بدستور ۵- طرح گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به سردفترها ۶- موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه. ۲- مذاکره راجع بدستور. ۳- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق. ۴- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع بسردفتران. ۵- طرح گزارش مربوط بتجدید استخدام آقای گدار. ۶- معرفی آقای دکتر شیخ بمعاونت وزارت پیشه و هنر. ۷- بقیه مذاکره راجع باستخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه پیش ۲- اظهارات آقای نخست وزیر راجع به اعلان جنگ به ژاین و تقاضای رأی اعتماد. ۳- اخذ رأی اعتماد نسبت بدولت. ۴- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۵-تقدیم لایحه سازمان اقتصادی دولت از طرف آقای نخست وزیر. ۶- سؤال آقای فرمند و پاسخ آقای نخست وزیر.۷- طرح لایحه تجدید استخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه –ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۱]]''' - دربرگیرنده: *۱۴-۱۵*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت خلاصه جلسه قبل و تصویب آن ۲ - تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - مذاکره راجع به انتخابات یک نفر ناظر بانک ۴ - ختم جلسه به عنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۳]]''' - دربرگیرنده: *۸*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - اعلام نتیجه انتخاب یکنفر ناظر ذخیره اسکناس ۳ - افتـرع جهته شرفیـابی حضور ملوکانه در روز عید نوروز ۴ - تصویب دو فقره مرخصی ۵ - مذاکره در دستور و تصویب تجزیه و طرح ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه ۶ - ارجاع ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه بکمیسیون قوانین دارائی ۷ - تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس شورای ملی ۸ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ – قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – انتخاب هیئت رئیسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس دائر به فوت پرزیدنت روزولت رئیس جمهور امریکای متحده شمالی ۳- یک دقیقه سکوت وختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- اعلام اسامی اعضاء کمیسیونها ۳- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع بخدمات دولت و تقاضای رای‌اعتماد''' ۴- مذاکره در اطراف رای اعتماد و اخذ رای ۵- موقع جلسه بعد-ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - شور و تصویب طرح پیشنهادی مربوط بدو دوازدهم بودجه فروردین و اردیبهشت ۲۴ کل کشور ۳ - طرح و تصویب لایحه بودجه دو دوازدهم مجلس شورای ملی ۴ - ختم جلسه و موقع جلسه آتیه ۵ تصویب نامه‌ها<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقایان حکیمی نخست وزیر''' و رئیس ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقای حکیمی نخست وزیر و معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه دولت'''. ۳ – مذاکره راجع به دستور ۴ – مذاکره راجع به گزارش کمیسیون قوانین دادگستری مربوط به آقای تدین ۵ – موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- قرائت تلگراف واصله از گرمسار مربوط به حادثه مؤلمه زلزله. ۳- اجرای مراسم تحلیف از طرف عده از آقایان نمایندگان ۴- قرائت گزارش وضعیت اسکناس و پشتوانه آن از طرف آقای بوشهری ناظر ذخیره اسکناس. ۵- اخذ رای جهت انتخاب دو نفر ناظر ذخیره اسکناس. ۶- مذاکره در گزارش مربوط به آقای تدین ۷- همهمه و خروج عده‌ای از آقایان نمایندگان و ختم جلسه به عنوان ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - اعلام نتیجه اخذ رای نسبت به دو نفر ناظر ذخیره اسکناس ۲ - '''طرح برنامه دولت (جنگ، پیمان سه دولت و متفقین و پروپاگاندای دکتر رادمنش لیدر حزب توده علیه دولت)''' ۳ - موقع دستور جلسه بعد – ختم جلسه ۴ - اخبار دانشگاه مراسم اعطای درجه دکتری افتخاری دانشگاه تهران به آقای ادوار هریو در دویست و پنجمین جلسه شورای دانشگاه مورخ یک شنبه ۲۳ اردی بهشت ماه ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و مذاکره و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - '''طرح برنامه دولت''' ۳ - ختم جلسه ۴ - سواد فرمان همایونی دائر بانتصاب آقای نخست وزیر ۵ - اخبار مجلس ۶ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی مجلس شورای ملی ۷ - اخبار کشور اخبار دربار شاهنشاهی ۸ - انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> *'''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - سقوط دولت حکیمی<br /> <br /> == نخست‌وزیر محسن صدر ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۸]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع شعب ششگانه ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴- مذاکره قبل از دستور آقای فیروزآبادی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تصویب سیزده فقره مرخصی ۴- طرح و تصویب یک دوازدهم بودجه کشور ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس ۳- '''حضور هیئت دولت در مجلس و خروج مصدق و نمایندگان اقلیت به سرکردگی وی از سالن مجلس و ختم جلسه بعنوان تنفس'''--<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین دایر بر کاوش معدن‌های نفت در شمال ایران ۳۱ خرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- دنباله گفتگوهای جلسه ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ ۲- اخبار مجلس (۲٫۱ نمایندگان تجار در مجلس، ۲٫۲ گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی، ۲٫۳ نامه آقای نخست‌وزیر به جناب آقای طباطبائی رئیس مجلس شورای ملی ، ۲٫۴ پاسخ محمد مصدق و حکیمی نمایندگان اقلیت به آقای رئیس مجلس ، ۲٫۵ پاسخ آقای رئیس مجلس به آقای صدر نخست‌وزیر)<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: دنباله جلسه ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ و '''جلوگیری از معرفی کابینه محسن صدر و رای اعتماد'''.<br /> <br /> <br /> * '''[[دعوت اعلیحضرت همایونی محمدرضا شاه پهلوی از نمایندگان اقلیت و اکثریت ۹ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین برای بنیان جنبش جدایی خواهی در آذربایجان، کردستان و گیلان ۱۵ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱- '''قرائت و تصویب صورت مجلس قبل ۲- معرفی دولت از طرف آقای صدر نخست‌وزیر و تقدیم و قرائت برنامه''' ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر مصدق ۴- موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه. ۵- اخبار مجلس ۵٫۱ - جلسات محرمانه ۵٫۲ - '''دعوت اعلیحضرت همایونی از نمایندگان اقلیت و اکثریت''' ۵٫۳ - کمیسیون بودجه ۵٫۴ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۵٫۵ - لایحه تقدیمی به مجلس شورای ملی ۶- تصویب نامه‌ها ۷- انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه قانونی دو دوازدهم از طرف آقای بدر وزیر دارائی ۳- '''طرح برنامه دولت (آقای صدر نخست‌وزیر''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور و تصویب پیشنهاد آقای قبادیان راجع به طرح لایحه دو دوازدهم ۳- خروج عده ای از آقایان نمایندگان از مجلس و کافی نبودن عده برای مذاکره و ختم جلسه بعنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ امرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دنباله جلسه ۱۳۳ دربرگیرنده: ۴- قرائت گزارش کمیسیون بودجه راجع بدو دوازدهم(برپا کردن آشوب در مجلس به وسیله مصدق در نپرداختن حقوق کارمندان دولت) ۵- تقدیم طرح یک دوازدهم بودجه تیرماه ۱۳۲۴ از طرف آقای دکتر مصدق و استرداد آن ۶- طرح و تصویب یکدوازدهم بودجه تیرماه کل کشور ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[گزارش هیات نمایندگی ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو ۹ امرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ جهانی]]''' چهارشنبه ۲۴ امرداد ۱۳۲۴ با تسلیم ژاپن و پذیرفتن بی چون و چرای پیش نیازهای کنفرانس پتسدام<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و سفیر کبیر انگلستان در ضیافت دربار شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ]]''' - چهارشنبه ۲۴ امرداد ماه ۱۳۲۴ در کاخ سفید سعدآباد<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- '''طرح برنامه دولت''' ۳- تقدیم منشور ملل متفق از طرف آقای صدر نخست‌وزیر ۴- '''بقیه شور در برنامه دولت''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه (فوری) دو دوازدهم حقوق امرداد و شهریور از طرف آقای وزیر دارائی ۳- بیانات آقای رئیس دائر بابراز تاسف از فوت مرحوم حاج امام جمعه خوئی ۴- طرح لایحه دو دوازدهم ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به وقایع کشور ۳- طرح لایحه دو دوازدهم بودجه امرداد و شهریور ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - افتراغ شعب ششگانه ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۴ - تقدیم لایحه درخواست اعتبار اضافی از طرف وزارت جنگ و معرفی آقای سرتیپ مقتدر به معاونت وزارت جنگ ۵ - مذاکره در اخذ رأی نسبت به ورود در دستور ۶ - '''بیانات آقای دکتر مصدق راجع به دلایل اوبستروکسیون''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۲]]''' - دربرگیرنده:* ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر کشاورز راجع به وقایع اخیر و اظهارات آقای وزیر جنگ ۳- طرح لایحه دو دوازدهم ۴- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقایان نخست وزیر و دکتر مصدق ۳ - مذاکره راجع به دستور ۴ - بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵ - تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه‌های مرداد و شهریور ماه ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکره راجع به دستور ۳ - بیانات قبل از دستور آقایان مهندس پناهی و حکمت ۴ - اظهارات آقایان وزیر دادگستری و وزیر امور خارجه و وزیر دارائی ۵ - بیانات آقایان دکتر مصدق و وزیر دارائی و وزیر دادگستری ۶ - '''اخذ رأی اعتماد نسبت به هیئت دولت''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر جنگ راجع بطرح لایحه اضافات افسران ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۴- '''توضیحات آقای وزیر دارایی نسبت به اظهارات آقای دکتر مصدق در جلسه چهارم مهر''' ۵- بیانات آقای وزیر امور خارجه ۶- بیانات قبل از دستور آقای یمین اسفندیاری ۷- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای نخست وزیر ۸- '''بیانات آقایان دکتر مصدق و نخست وزیر''' ۹- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره در اطراف بقیه انتخاب هیئت رئیسه''' و انتخاب چهار نفرمنشی '''(سخنان مصدق با دادن اطلاعات نادرست درباره سیستم پارلمانی انگلیس)''' ۳- بیانات آقای وزیر بهداری راجع بطرح لوایح وزارت بهداری ۴- تقدیم ورقه سئوالیه از طرف آقای دکتر کشاورز (درباره بسته شدن کلوب حزب توده) ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه انتخاب هیئت رئیسه ۳- تقدیم یک ورقه سئوال از طرف آقای اردلان و آقای مهندس فریور از وزارت کشور راجع به برق تهران ۴- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای بهبهانی به امضای ۸۰ نفر از نمایندگان راجع به تأخیر انتخابات دوره ۱۵''' ۵- تقدیم و تصویب یک پیشنهاد از طرف آقای رضا حکمت در موضوع طرح فوق <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - مذاکره راجع بصورت مجلس و تصویب آن ۲ - تقدیم پنج فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - '''مذاکره و اخطارنظامنامه راجع بجریان تصویب طرح مربوط بتاخیر انتخابات (مصدق)''' ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان محمد طباطبائی، مصدق و بهبهانی''' ۳- معرفی آقای دکتر خشایار بسمت معاونت وزارت کشاورزی از طرف آقای وزیر کشاورزی ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳- تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای شهاب فردوسی ۴- بیانات قبل از دستور آقای آصف ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس‌های روز سه شنبه ۲۴ و پنجشنبه ۲۶ مهرماه ۲- انتخاب کمیسیونها ۳- قرائت ورقه استیضاح آقای فداکار ۴- '''بیانات آقای وزیر امور راجع بتخلیه ایران''' ۵- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۶- طرح لایحه مربوط بوام برای خرید اشیاء راه‌آهن ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در طرح یک دوازدهم بودجه مهر ماه ۲۴ ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست وزیر حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''معرفی هیئت دولت از طرف آقای حکیمی نخست‌وزیر و تقدیم برنامه''' ۳- قرائت استعفا نامه آقای نمازی از نمایندگی مجلس شورای ملی ۴- بیانات آقای لنکرانی راجع به سوال از آقای وزیر امور خارجه ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس و تقدیم یکورقه سوال از طرف آقای لنکرانی ۲- '''طرح برنامه دولت آقای حکیمی''' ۳- تعطیل جلسه بعنوان تنفس ۴- تشکیل جلسه بقیه مذاکرات راجع ببرنامه دولت ۵- اخذ رای اعتماد بکابینه آقای حکیمی ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اخطار نظامنامه‌ آقای طوسی راجع بطرح رسیدگی بحسابهای بیست ساله ۳- بیانات قبل از دستور آقایان دکتر مصدق - فولادوند - افشارصادقی و فیروزآبادی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب گزارش راجع به استخدام آقای دکتر اوری مشاور فنی وزارت بهداری ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به اصلاح قانون نظام وظیفه ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات قبل از دستور راجع به اخبار منتشر مربوط به کردستان ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به افزایش دو لشگر و اضافات افسران ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر شفق و آقای هدایت وزیر مشاور و آقای وزیر جنگ ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۴- '''تصویب لایحه وزارت جنگ راجع بافزایش قوا و ترمیم حقوق افسران''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۲]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقایان آصف، صدرقاضی، فرمانفرمائیان و نخست‌وزیر راجع بشایعات مربوط بکردستان و آذربایجان''' ۳- تقدیم یک لایحه راجع به اصلاح قانون مالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی و طرح فوریت آن ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۳]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه بمناسبت عید غدیر ۳- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع بعهدنامه معاونت بین‌المللی و یکدوازدهم هزینه های دولتی نسبت بآبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال ۴- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تصویب فوریت و طرح لایحه یکدوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن ۶- تصویب سیزده فقره مرخصی ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری ۸- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای وزیر کشور در موضوع اوضاع آذربایجان''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر مالی بانک ۴- طرح پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان راجع به فوریت طرح پیشنهادی بیمه کشاورزان ۵- تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به اختیارات قوانین دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۵]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۳- اعلام نتیجه استخراج آراء متخذه جهت ناظر دخیره اسکناس و تجدید اخذ رای ۴- اخذ رای نسبت بطرح پیشنهادی آقای فرهودی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۶]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس به مناسبت روز انعقاد انجمن سران سه دولت متفق در تهران''' ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان دکتر عبده و دکتر اعتبار در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۵- '''متن نامه‌های دولت شاهنشاهی ایران به دولت شوروی و پاسخ به آن''' ( ۵٫۱ نامه وزارت امور خارجه کشور شاهنشاهی ایران به سفارت شوروی درباره دخالت ارتش اشغالی شوروی در امور داخلی ایران ۲۶ آبان ۱۳۲۴ ۵٫۲ ترجمه یادداشت شماره ۵۲۶ مورخ ۲۶ نوامبر ۱۹۴۵ سفارت شوروی که ساعت ده و نیم روز پنجم آذر ۱۳۲۴ بدفتر اداره سیاسی وزارت امور خارجه تسلیم شده است ۵٫۳ متن یادداشت مجدد دولت ایران بسفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی ۶ اخبار مجلس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر دادگستری دائر به طرح لایحه مربوط بدادگاههای نظامی ۳- بیانات قبل از دستور آقایان گرگانی، هاشمی و صادقی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای فرخ ۳- تقدیم یک فقره لایحه راجع بمالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۴- طرح خبر کمیسیون قوانین دارائی راجع باصلاح مالیات بردرآمد ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان اردلان و دکتر مصدق''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر بانک ۴- مذاکره در باب تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرمهای ارجاع شده به کمیسیون عرایض ۵- بقیه مذاکره در لایحه طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۷- اخبار کشور ۷،۱- '''پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران'''-*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین شعب ششگانه مجلس بحکم قرعه ۳- بیانات آقای دکتر معظمی - تهرانچی راجع بدستور مجلس و اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به اوضاع جاریه (آذربایجان)''' ۳- اظهارات آقای مهندس فریور در مخالفت با ورود به دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۴- بقیه مذاکره در پیشنهادهای مربوط به لایحه طرز خل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۶- اخبار رسمی ۶٫۱ پرسش‌های خبرنگاران جراید انگلستان از هیات دولت و پاسخ نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ۱۹ آذر ۱۳۲۹ ۷- سئوالات نمایندگان<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- بیانات آقای صدرقاضی بعنوان مخالفت با دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۳- تصویب قانون طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر بمناسبت وقایع آذربایجان''' ۳ - مذاکره درباره پیشنهاد آقای لنکرانی دائر به تشکیل جلسه خصوصی و تعطیل جلسه بواسطه کافی نبودن عده برای مذاکرات ۴- اخبار رسمی ۴٫۱ - یادداشت دولت ایران به سفارت‌های کبرای شوروی انگلستان و امریکا ۴٫۲ - تلگراف پاسخ اتلی نخست‌وزیر بریتانیا به تلگراف حکیمی نخست‌وزیر ۱۰ آذر ۱۳۲۴ در سالروز کنفرانس تهران<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای دکتر مصدق راجع باوضاع کشور ۲- مذاکره در باب دستور و پیشنهاد چند نفر از نمایندگان ۳- '''بیانات آقای فرهودی راجع بسیاست دولت''' ۴ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب پیشنهاد آقای دولت‌آبادی راجع به طرح لایحه چهاردوازدهم ۳- تقدیم لایحه مشارکت در تاسیس صندوق بانک بین‌المللی بقید یک فوریت از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب فوریت آن ۴ - طرح خبر کمیسیون بودجه راجع بچهار دواردهم سال جاری ۵- تعطیل جلسه بعنوان تنفس --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه مملکتی ۲- تقدیم هقت فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دارائی و وزیر دادگستری و وزیر بهداری ۳- بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه ۴ - اعلام تنفس و تعطیل جلسه --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای طوسی ۲- شور در ماده اول لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- اعلام تنفس و تعطیل جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۲- معرفی آقای الهیار سالح بسمت وزارت کشور و آقای هاشم صهبا بسمت وزارت پیشه و هنر از طرف آقای نخست وزیر ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بتمدید مدت رسیدگی باعلام جرم ۲- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب قرارداد مشارکت دولت ایران در صندوق و بانک بین‌المللی ۳- قرائت گزارش طرح پیشنهادی نمایندگان راجع باصلاح آئین‌نامه داخلی مجلس و طرز تشکیل جلسات ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم ورقه استیضاح از دولت از طرف آقای تهرانچی و قرائت آن ۳- '''اخطار آقای کام بخش راجع بطرح لوایح''' ۴- مذاکره در باب طرح طرز تشکیل جلسات مجلس و تصویب پیشنهاد ارجاع امر بهیئت رئیسه ۵- تقدیم لایحه مجازات رانندگان از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- تقدیم دو فقره لایحه راجع بقانون نظام وظیفه و شهدا نظامیان از طرف آقای وزیر جنگ ۷- بیانات آقای مظفرزاده راجع بتلگراف اهالی گیلان و قرائت تلگراف ۸- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری دایر به منع تعقیب آقای تدین و اخذ رای و عدم تصویب آن ۴- اظهارات آقای وزیر دارایی در پاسخ آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده: بقیه جلسه پیشین ۱- بقیه نطق آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۲- اعلامیه تصمیم هیات رئیسه در خصوس تشکیل جلسات ۳- سوال آقای فداکار از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ آقای وزیر ۴- معرفی آقای مهندس بیات به سمت معاونت وزارت کشاورزی ۵- تصویب گزارش کمیسیون دارادی راجع به اجازه استقراض از بانک ملی برای کمک به حریق‌زدگان قزوین ۶- '''قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به تلگرافات اهالی شهرستانها در موضوع قضایای آذربایجان''' ۷- تصویب فوریت طرح راجع به کارمندان پیمانی ۸- بقیه مذاکره در لایحه ۳ دوازدهم ۹ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲-نطق قبل از دستور آقای ثقه‌الاسلامی ۳- اخطارنامه آقای تیمورتاش ۴- بیانات آقای وزیر دارائی بمناسبت اظهارات آقای ثقه‌الاسلامی ۵- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۶- '''تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر فرهنگ راجع بشورای عالی فرهنگ بقید فوریت''' ۷- توضیحات آقای وزیر دارائی بمناسبت بیاتات آقای دکتر مصدق ۸- توضیحات آقای وزیر بهداری ۹ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر کشاورزی راحع بسازمان بنگاه مستقل آبیاری ۱- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۹]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقایان صادقی - اردلان و مهندس فریور ۳- اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- نطق قبل از دستور آقای صفوی ۵- بیانات آقای مصدق بعنوان اخطار نظامنامه‌ای در پاسخ آقایان وزیر دارائی و صفوی ۶- سوال آقای فرمانفرمائیان از آقای وزیر جنگ ۷- اخطار آقای نایب رئیس و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح گزارش راجع به شهریه وراث افسران ۳- تصویب فوریت لایحه اصلاح قانون شورای عالی فرهنگ ۴- تصویب فوریت لایحه ایجاد صندوقهای تعاونی کشاورزی ۵- طرح فوریت لایجه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۶- تقدیم لایحه راجع به دیوان محاسبات از طرف آقای وزیر کشاورزی ۷- تصویب فوریت لایحه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۸- تصویب قانون کمک به وراث افسران ۹- ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب طرح قانونی چاپ کتاب فرهنگ دهخدا ۳ - '''بیانات آقای نخست‌وزیر''' (شکایت دولت شاهنشاهی ایران از شوروی و ارتش سرخ در آذربایجان) ۴ - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- استرداد استیضاح از طرف آقای تهرانچی ۳- تصویب صورت مجلس ۴- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۵- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به اعلام جرم آقای بدر و ارجاع به کمیسیون دادگستری ۶- تصویب دو فقره مرخصی ۷- قرائت ورقه استیضاح از طرف آقای فرهودی ۸- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب دوازده فقره مرخصی و رد مرخصی آقای دکتر آقایان ۳- تصویب طرح قانونی یک دوازدهم هزینه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات با فوریت ۴- قرائت اعلام جرم نسبت بآقای بدر از طرف آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای دئیس در نتیجه شرفیابی حضور همایونی ۶- بیانات آقای دکتر مصدق ۷- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[جشن چهارمین سال استقلال و دوازدهمین سال تاسیس دانشگاه تهران در حضور اعلیحضرت همایون شاهنشاهی گزارش رنیس دانشگاه تهران]]''' - برگزار شده ۱۵ بهمن ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات قبل از دستور آقایان فیروزآبادی، اردلان و محمدطباطبائی (کام‌بخش و کشاورز توده‌ای‌هایی که به [[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴|فرمان استالین]] در باکو دوره آشوب و جداسازی دیده بودند نیز به نمایندگان درباره آذربایجان توهین کردند و نایب رئیس از نشست بیرون رفت)''' ۳- تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- تصویب دو فقره صورت مجلس ۴- بقیه نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵- بیانات قبل از دستور آقای شهاب فردوس ۶- اظهارات آقای فیروزآبادی ۷- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * [[آغاز دومین سال روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی گزارش مدیر روزنامه به هیات رئیسه و نمایندگان مجلس بیانات آقای رئیس مجلس]] -<br /> <br /> == نخست‌وزیر احمد قوام ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات آقای احمد قوام نخست‌وزیر و معرفی هیات دولت''' ۳- بیانات آقای رئیس ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه پرداخت یك دوازدهم هزینه وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی برای بهمن ماه ۱۳۲۴ ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری (درباره باجگیری و مزاحمت حزب توده از مردم مازندران)''' ۴- تشنج و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - طرح گزارش کمیسیون بودجه و قوانین دارایی راجع به لایحه کارمندان پیمانی ۳- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای دکتر معظمی راجع بساختمان جهت خدمتگزاران دولت و کارگران بی بضاعت ۴- بقیه مذاکره در لایحه مربوط بکارمندان پیمانی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ۶- تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس و هزینه چاپ کتاب لغت دهخدا از طرف آقای مرآت اسفندیاری--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- مذاکره راجع بدستور جلسه ۳- طرح گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم برعلیه آقای سهیلی و بیانات آقای دکتر مصدق ۴- قرائت دو ورقه سوال از طرف آقایان دولت‌آبادی و فداکار از وزارت دارائی و وزارت کشور ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری و بیانات آقای نقابت ۶- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- اخطار نظامنامه‌ای آقای دکتر معظمی ۳- مذاکره راجع بدستور و بیانات آقایان دشتی و فداکار ۴- تصویب فوریت طرح قانونی ساختمان پنجهزار خانه جهت سکونت مستخدمین دولت و کارگران بی‌بضاعت ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم منتسبه به آقای سهیلی و اخذ رای نسبت به دو گزارش ۶- تعیین موقع جلسه بعد ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به قرارداد مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی با دولتین عراق و شوروی ۸- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق راجع به تخلیه ایران از قوای متفقین ۳- اظهارات آقای وزیر فرهنگ ۴- بیانات آقای دولت‌آبادی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در لایحه مربوط به کارمندان پیمانی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۴]]''' - دربرگیرنده: - تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب قانون هزینه آخر سال چاپ کتاب لغت دهخدا و بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس شورای ملی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111783 2015-02-23T13:25:39Z

<p>Zamzam: /* -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> '''مخبر-''' در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> == -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ==<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی (آقای فروهر)-''' آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> '''طباطبایی'''- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> '''فاطمی'''- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> '''طباطبایی'''- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار'''- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> '''فولادوند'''- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است) پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> '''فولادوند'''- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''روحی'''- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> == - مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ==<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> '''دکتر زنگنه'''- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''دکتر زنگنه'''- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111782 2015-02-23T13:24:54Z

<p>Zamzam: /* - مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> '''مخبر-''' در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> == -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ==<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی (آقای فروهر)-''' آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> '''طباطبایی'''- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> '''فاطمی'''- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> '''طباطبایی'''- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار'''- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> '''فولادوند'''- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است) پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> '''فولادوند'''- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''روحی'''- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> == - مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ==<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> '''دکتر زنگنه'''- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''دکتر زنگنه'''- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111781 2015-02-23T13:23:59Z

<p>Zamzam: /* -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> '''مخبر-''' در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> == -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ==<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی (آقای فروهر)-''' آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> '''طباطبایی'''- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> '''فاطمی'''- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> '''طباطبایی'''- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار'''- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> '''فولادوند'''- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است) پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> '''فولادوند'''- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''روحی'''- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> == - مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ==<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111779 2015-02-23T13:21:11Z

<p>Zamzam: /* -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> '''مخبر-''' در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> == -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ==<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی (آقای فروهر)-''' آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> '''طباطبایی'''- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> '''طباطبایی'''- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار-''' آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> '''فاطمی'''- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> '''مظفرزاده'''- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> '''فاطمی'''- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> '''دکتر آقایان'''- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> '''وزیر دارایی'''- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> '''طباطبایی'''- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> '''دکتر اعتبار'''- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان'''- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> '''فولادوند'''- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> '''وزیر دارایی-''' عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است) پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> '''فولادوند'''- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''روحی'''- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> == - مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات ==<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111777 2015-02-23T13:17:45Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> '''مخبر-''' در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> == -تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن ==<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111775 2015-02-23T13:14:57Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟ (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> '''جمال امامی-''' این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> '''رفیع-''' عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود ('''جمال امامی-''' عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''مخبر کمیسیون بهداری-''' پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم (رئیس- بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است ('''جمال امامی-''' این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111773 2015-02-23T13:10:37Z

<p>Zamzam: /* -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند. اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> == -بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111771 2015-02-23T13:07:31Z

<p>Zamzam: /* -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر ==<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> '''فرهودی-''' مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111770 2015-02-23T13:04:55Z

<p>Zamzam: /* -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> '''دهستانی-''' بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند. مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....(یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا ==<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید ('''ملک مدنی-''' خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111764 2015-02-23T12:53:19Z

<p>Zamzam: /* -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند.<br /> <br /> مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....<br /> <br /> (یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد<br /> <br /> چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> '''طوسی-''' البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''مجد ضیایی-''' نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> ملک مدنی- بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111763 2015-02-23T12:51:42Z

<p>Zamzam: /* -مذاکره در دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> '''حاذقی-''' من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''حاذقی-''' به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر''' (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> '''فداکار-''' وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-''' اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> '''ساسان'''- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ==<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> مجد ضیایی- بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> <br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه<br /> <br /> در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند.<br /> <br /> مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....<br /> <br /> (یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد<br /> <br /> چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> '''فداکار-''' در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> '''وزیر بازرگانی و پیشه و هنر-'''قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> مجد ضیایی- نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> ملک مدنی- بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است ('''فداکار-''' تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> '''حاذقی-''' مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد ('''فداکار-''' هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> '''حاذقی-''' نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> '''حاذقی-''' این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> '''فداکار-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''فداکار-''' البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111762 2015-02-23T12:48:27Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بفرمایید<br /> <br /> '''امیرتیمور'''- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> '''دولت آبادی-''' بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> '''ایرج اسکندری-''' چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> == -مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر طاهری- خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> فداکار- بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> حاذقی- من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> حاذقی- به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا<br /> <br /> موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> فداکار- بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> فداکار- وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> امیرتیمور- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> ساسان- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> مجد ضیایی- بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> <br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه<br /> <br /> در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند.<br /> <br /> مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....<br /> <br /> (یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد<br /> <br /> چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> فداکار- در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> مجد ضیایی- نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> ملک مدنی- بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> حاذقی- مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> دکتر طاهری- در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> حاذقی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> حاذقی- نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> حاذقی- این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> فداکار- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فداکار- البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111761 2015-02-23T12:33:56Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> ''''''امیر تیمور-'''''' بفرمایید<br /> <br /> امیرتیمور- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای<br /> <br /> جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت آبادی- بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> ایرج اسکندری- چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر طاهری- خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> فداکار- بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> حاذقی- من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> حاذقی- به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا<br /> <br /> موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> فداکار- بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> فداکار- وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> امیرتیمور- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> ساسان- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> مجد ضیایی- بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> <br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه<br /> <br /> در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند.<br /> <br /> مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....<br /> <br /> (یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد<br /> <br /> چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> فداکار- در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> مجد ضیایی- نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> ملک مدنی- بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> حاذقی- مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> دکتر طاهری- در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> حاذقی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> حاذقی- نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> حاذقی- این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> فداکار- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فداکار- البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B9_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B5&diff=111760 2015-02-23T12:32:27Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 55.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه :۵۵'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز یکشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین با اجازه آقایان: خاکباز - رحیمیان - جلیلی<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده - بیات - ذوالقدر- نبوی- نقابت- کفایی- عامری- آصف- فتوحی- تولیت- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- ملایری- سیف‌پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس نیست؟ آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' عرض کنم در صورت جلسه ملاحظه فرمودید خوانده شد که بعد از این که راجع به استیضاح صحبت شد (دولت‌آبادی- بلندتر) آقای فرهودی را نوشتند موافقت کردند به پیشنهاد آقای بهبهانی و دولت موکول به نظر مجلس کرد در آخر صورت جلسه هست که بعد از این که مقام ریاست توضیحی داد با موافقت اکثریت یعنی اکثریت مجلس استیضاح به تأخیر افتاد رفت. برای روز یکشنبه پنجم شهریور آقای فرهودی (همه آقایان شاهد هستند) که خودشان اعتراف کردند که این حق مجلس است و شخصاً حق زیادی در این باب ندارند آقای نخست‌وزیر هم تصریح کردند که موکول به نظر مجلس است بنده هم اخطار نظامنامه کردم آخر فصل ششم را مخصوصاً یادآوری کردم آن دو سطر آخر ماده ۴۴ را و حالا دوباره تذکر می‌دهم که استیضاحاتی در باب امور سیاسی داخلی مملکت است نباید بیشتر از یک ماه به عهده تعویق بماند از یک ماه بیشتر بر خلاف قانون است چون این اسمش آئین‌نامه است و مثل آیین‌نامه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی نیست قانون است روی این چندین دوره مجلس عمل کرده است این قوانینی که از تصویب مجلس گذشته است با رعایت این مقررات قانونی گذشته است این یک عمل خلاف قانون است این که نوشته شده است که با موافقت اکثریت آقایان شاهدند که این موافقت اکثریت نبود وقتی موافقت اکثریت حاصل می‌شود که رأی بگیرند هم من هم با عده‌ای از آقایان تقاضا کردیم که این عمل خلاف قانون این عمل غلط را موکول کنیم به اراده مجلس که فوق بعضی از تشریفات است و خواستم که رأی بگیرند ولی رأی هم نگرفتند و همین طور که ملاحظه فرمودید برخلاف ترتیب و بر خلاف اصول و قواعد یک مسئله قانونی که به قول خود استیضاح کننده مربوط به ایشان نیست مربوط به مجلس است با آن شکل غلط و خود سرانه ماند و نگذاشتند اعتراضی که هست اشکالی که هست از لحاظ قانون و نظامنامه است که باید رعایت بشود یک ماده نظامنامه یک ماده قانونی را هم به مقام ریاست خواستم تذکر بدهم که لطفاً بعد از این توجه بفرمایند:<br /> <br /> ماده صد و شانزدهم می‌گوید: به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نائبان رئیس است من شخصاً با همه آقایان به مقام آقای طباطبایی کمال ایمان را داریم و به شرافت و متانت و مخصوصاً بی‌طرفی ایشان معتقدم و ایمان دارم و میل ندارم که بر خلاف سوابق ایشان تشریف بیاورند به مجلس و خودشان نیابند به مجلس که مجلس را اداره کنند به نظر من وقتی که ممکن است نایب رئیس مقام رئیس را اشغال کند که واقعاً رئیس غیبت کرده باشد ماده ۱۱۶ می‌گوید به طور کلی تمام تکالیف رئیس در موقع غیبت به عهده نایبان رئیس است یعنی وقتی که رئیس غایب باشد عرض می‌کنم ملاحظه بفرمایید که همه اشخاص و همه نفس‌ها مثل هم نیست بعضی اشخاص می‌توانند بی‌طرفی را حفظ کنند بعضی نمی‌توانند و بیش از این بنده برای رعایت مقام مجلس نمی‌توانم عرضی بکنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم بالاخره بنده این مسائل را در مورد موضوعش اشکالی ندارم ولی مسئله مربوط به صورت مجلس باید باشد حالا اعتراضی که ایشان به صورت مجلس گرفت که اکثریت موافقتند یا نیستند این یک حرفی بود ولی این موضوع جدیدی است اگر مجلس موافقت کند وقتی که وارد دستور شدیم می‌شود صحبت کرد ولی حالا به عنوان صورت مجلس آقایان دیگری هم اجازه خواسته‌اند و حالا در صورت مجلس یک مسئله تازه را نمی‌توانیم طرح کنیم.<br /> <br /> امیر تیمور- بفرمایید<br /> <br /> امیرتیمور- عرض کنم راجع به این که صورت مجلس چه طور تنظیم شده است و آقایان منشیان چه طور قرائت فرمودند عرضی ندارم اما راجع به فرمایشاتی که آقای طباطبایی فرمودنی تمنی می‌کنم آقای طباطبایی توجه بفرمایند من تصور می‌کنم برای آقای طباطبایی سوء تفاهمی ایجاد شده و دچار اشتباه شده‌اند عرض کنم ماده ۴۴ را که قرائت فرمودند کاملاً صحیح است و طبق این ماده مقرر است که استیضاحی که در امور داخلی کشور است بیش از یک ماه نباید به تأخیر بیفتد این یعنی چه؟ معنایش آن طور که بنده استفاده می‌کنم این است که در آن یک ماه دولت و نخست‌وزیر به مجلس بیایند و مهیا بودن خودشان را برای جواب استیضاح به عرض مجلس برسانند و بیش از یک ماه تأخیر نکنند (صحیح است) موقع استیضاح را مجلس تعیین می‌کند این مفهوم بنده از نظر ماده ۴۴ است استیضاح و سئوال با یک تفاوت هیچ گونه فرق دیگری ندارد استیضاح و سئوال هر دو از حقوق خاص افراد نمایندگان است همان طور که یک سئوالی را نماینده می‌تواند به عمل بیاورد یا می‌تواند تأخیر کند یا این که به وقت دیگر موکول کند استیضاح را هم می‌تواند آن نماینده اصلاً به عمل نیاورد (طباطبایی- فقط می‌تواند پس بگیرد) اجازه بفرمایید می‌تواند به وقت دیگر بیندازد (طباطبایی- کو؟ این نظامنامه) بنده که در موقع فرمایشات حضرتعالی به کلی سکوت داشتم عرض کردم برای<br /> <br /> جنابعالی سوءتفاهم ایجاد شده است استدعا می‌کنم توجه بفرمایید عرایض بنده تمام بشود اگر جنابعالی قانع شدید که هیچ و گر نه به سوءتفاهم خودتان باقی بمانید و ممکن است سوءتفاهم نشده باشد و آقا یک تعمدی داشته باشند (طباطبایی- خیر تعمد نبود این نظامنامه است شما سوء تعبیر می‌کنید) بعد از آن که استیضاح به عمل آمد فقط بعد از آن مورد بحث مجلس واقع می‌شود یعنی مورد قضاوت مجلس قرار می‌گیرد و سپس راجع به آن رأی اعتماد می‌گیرند پس این ایراد شما و اردنیست استیضاح و سئوال این تفاوت را دارد والا هیچ تفاوت دیگری بین سئوال و استیضاح نیست همان طور که سئوال کننده می‌تواند هم سئوال خودش را مسترد بکند هم به عمل نیاورد و هم به وقت دیگر موکول کند و این اصلاً مربوط به رأی مجلس نیست استیضاح کننده هم می‌تواند استیضاح خودش را مسترد بکند یا به وقت دیگر موکول کند و این مطلقاً به رأی مجلس مربوط نیست این از حقوق افراد است و از حقوق اقلیت مجلس است مجلس شورای ملی نمی‌تواند با رأی خودش حق یک فرد و اقلیت را از بین ببرد این برخلاف اصل است و برخلاف اصل آزادی نمایندگی است آزادی یک نماینده را که رأی مجلس شورای ملی نمی‌تواند از بین ببرد نماینده دلش می‌خواهد یک استیضاح را امروز بکند نمی‌خواهد ده روز دیگر این اصلاً مربوط به مجلس شورای ملی نیست این از حقوق خاصه نمایندگان است و بنده از نقطه نظر وظیفه که برای حفظ حقوق نمایندگان دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم و از نقطه نظر وظیفه که برای اجرای کامل نظامنامه دارم به وظیفه خودم عمل کردم حالا اگر آقای طباطبایی از شخص بنده شخصاً دلتنگی دارند بنده از شخص ایشان به طور فردی معذرت می‌خواهم و این طرز اجرای نظامنامه را صحیح می‌دانم و اگر باز هم مقرر شود وظیفه خودم را به همین نحو انجام می‌دهم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرضی ندارم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دولت‌آبادی<br /> <br /> دولت آبادی- بنده آقا راجع به صورت مجلس یک اعتراضی دارم یک طرحی بنده تقدیم کردم که به امضای جمعی از آقایان نمایندگان رسیده بود و به واسطه لزوم طرح مربوط به وزارت بهداری بنده موافقت کردم که تأخیر بشود این قضیه جنبه فوری دارد و یک مقداری از کارهایی که مربوط به مالیات بر درآمد است مانده است خواستم تمنا بکنم و متذکر بشوم که قبل از طرح این لایحه طرح بنده مطرح بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات در صورت مجلس است اگر آقایان اعتراضی دارند بفرمایند. آقای ایرج اسکندری<br /> <br /> ایرج اسکندری- چون در صورت جلسه گذشته قید شده است که آقای دکتر رادمنش بدون اجازه غیبت کرده‌اند خواستم عرض کنم ایشان کتباً از مقام ریاست استجازه کرده بودند و بنده خدمت‌تان تقدیم کرده بودم تمنا می‌کنم اصلاح بفرمایید چون ایشان مریض هستند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اصلاح می‌شود. اعتراض دیگری نیست؟<br /> <br /> (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد<br /> <br /> ۲-مذاکره در دستور<br /> <br /> آقای دکتر طاهری فرمایشی دارید؟<br /> <br /> دکتر طاهری- خواستم عرض کنم وارد دستور بشویم<br /> <br /> '''رئیس-''' عده از آقایان برای مذاکرات قبل از دستور اجازه خواسته‌اندحالا بسته به نظر مجلس است (گفته شد دستور)<br /> <br /> فداکار- بنده مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای حاذقی قبلاً اجازه خواسته‌اند<br /> <br /> حاذقی- من مخالفم با ورود در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> حاذقی- به طوری که خاطر آقایان مستحضر است در یکی دو جلسه پیش مطالبی بود که دو جنبه داشت که قسمتی از آن را به عرض آقایان نمایندگان محترم رساندم و این حق را محفوظ کردم که برای جلوگیری از خستگی آقایان در جلسه بعد آن مطالبی که راجع به حوزه انتخابیه بنده بود گفته شود و در جلسه بعد چون مجلس مخالفت با نطق قبل از دستور کرد و ماند بنابراین بنده مخالفم تا<br /> <br /> موقعی که این حق به من داده نشود که عرایضم را بکنم با ورود در دستور مخالف هستم (اردلان- رأی بگیریم)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار<br /> <br /> فداکار- بنده یک سئوالی از آقای وزیر بازرگانی و پیشه و هنر کرده‌ام چون ایشان هیچ وقت قبل از دستور تشریف نمی‌آورند و وسط دستور تشریف می‌آورند قبل از ختم جلسه هم تشریف می‌برند حالا بهترین موقع است خواستم استدعا کنم که جواب سئوال بنده داده شود.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- آقای فداکار تذکر دادند که سئوالی کرده‌اند و بنده هم همین جا حاضرم و به رئیس هم اطلاع داده‌ام برای جواب‌شان هم حاضرم.<br /> <br /> فداکار- وسط دستور تشریف می‌آورید، اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم و اواخر مجلس هم که تشریف می‌برید.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- اشتباه فرمودید بنده اظهارات ایشان را تکذیب می‌کنم برای این که بنده تا آخر دستور اینجا بودم در آخر جلسه هم با آقای امیر تیمور صحبت کردم.<br /> <br /> امیرتیمور- صحیح است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ساسان<br /> <br /> ساسان- عرض کنم بنده چهار ماه است از آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر دارایی دو سئوال که حائز اهمیت فوق‌العاده است کرده‌ام در جراید هم منعکس شد و شاید جامعه منتظر است که ببیند آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی چه جوابی در این موضوع می‌دهند و جریان امر چه بوده است بنده تعجب می‌کنم که دولت مشروطه و حکومت مشروطه نسبت به سئوالات نمایندگان این قدر خودسر و بی‌اعتنا می‌باشند و متأسفانه دستگاه دیکتاتوری سابق صورتاً عوض شده ولی معنا و حقیقتاً همان طور که بوده هست و همان رویه را دولت فعلی از بدو تشکیل خودش تا به حال ادامه داده است این است که استدعا می‌کنم به آقایان نخست‌وزیر و وزیر دارایی تذکر داده شود هر چه زودتر برای جواب سئوالات بنده حاضر شوند و چون بنده می‌دانستم که از استیضاح نتیجه حاصل نخواهد شد و اکثریت با این دولت سست پوشالی موافق می‌باشد از این جهت از استیضاح خودداری نمودم ولی اگر این رویه ادامه پیدا کند و برای جواب حاضر نشوند ناچارم استیضاح مشروحی بنمایم که آقایان حالا انتظارش را ندارند و دلایل و برای همین زیادی برای تخلفات حکومت فعلی ذکر خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان خواهش می‌کنم وقتی که اجازه که می‌گیرند برای صحبت کردن از موضوع خارج نشوند موضوع راجع به نطق قبل از دستور و ورود در دستور است آقایان اجازه می‌گیرند بعد راجع به سئوال و غیره حرف می‌زنند آقایانی که موافقند با ورود در دستور قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-تصویب سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی<br /> <br /> '''رئیس-''' چند فقره خبر کمیسیون مرخصی است چون مدتی است مانده است خوانده می‌شود:<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای خلیل دشتی به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای خلیل دشتی برای انجام امور محلی به حوزه انتخابیه خود مسافرت نموده و سی و پنج هزار از تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ غایب بوده‌اند و درخواست اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مجد ضیایی<br /> <br /> مجد ضیایی- بنده با غیبت ایشان مخالفتی ندارم اما می‌خواستم به آقای رئیس یک تذکری بدهم چون وضعیت غیبت آقایان خیلی اسباب زحمت شده است ما یک ساعت و نیم اینجا نشسته‌ایم تا اکثریت حاصل شده است ماده ۱۲۰ می‌گوید:<br /> <br /> اشخاصی که بدون عذر موجه غایب می‌شوند جزو غائبین بدون اجازه هستند. نمایندگان از وقت مقرر برای انعقاد مجلس بدون اجازه تأخیر نمایند یا در موقع دادن رأی در مطالبی که جز دستور آن جلسات است بدون عذر موجه غیبت نمایند به هر نیم ساعت تأخیر و به هر سه غیبت در یک جلسه<br /> <br /> در موقع دادن رأی ثمن مقرری یک روزه آنها کسر خواهد شد و به علاوه مدت غیبت آنها در صورت مجلس و در روزنامه رسمی اعلان می‌شود. آقایان این مقررات را رعایت نمی‌کند و ما اینجا می‌آییم حاضر می‌شویم ولی آنها حاضر نمی‌شوند و کسی از آنها مؤاخذه نمی‌کند و وقت مجلس تلف می‌شود من خواهش می‌کنم از مقام ریاست که این مقررات را اجرا بفرمایند و دستور بدهند که آقایانی که غایب هستند اسامی‌شان را اعلان بکنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- ملاحظه فرمودید آقای مجدضیایی در آئین‌نامه داخلی جز این جریمه چیزی معین نشده و آن هم مراعات خواهد شد و البته این معامله می‌شود با آقایان نمایندگان به طور کلی آنها که تأخیر می‌کنند و ما راه دیگری هم که نداریم این راه است که عملی می‌شود علی ای حال این مرخصی هم مال سه ماه قبل است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی<br /> <br /> دهستانی- بنده موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- راجع به مرخصی می‌خواستم توضیحاتی به عرض مجلس شورای ملی برسانم و حالا بهترین موقعی است که عرض بکنم به نظر بنده نمایندگان ملت در برابر ملت مسئولیت دارند و باید برای انجام وظایف‌شان حاضر بشوند جز در مواردی که مریض باشند یا مغاذیر و عذرهای مشروع داشته باشند آقای خلیل دشتی به هیچ وجه استدلال نکردند که چرا و به چه دلیل مشروعی مرخصی می‌خواهند و به علاوه چه مانعی دارد که مرخصی هم بخواهند و لااقل حقوقش را برای سازمان‌های خیریه تخصیص بدهند بنده در هر صورت از آقایان نمایندگان ملت تقاضا می‌کنم که این مطلب در مجلس شورای ملی مورد توجه بشود شایسته نیست نماینده که از هر حیث اوضاع مالیش خوب است بدون این که کاری داشته باشد که مربوط به ملت باشد، بدون این که یک مأموریتی از طرف ملت داشته باشد تقاضای مرخصی بکند و حقوقش را هم به مؤسسات خیریه ندهد (صفوی- چندین برابر ایشان داده‌اند)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده هم مخالفم با مرخصی آقا<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده خیلی متأسفم که آقای شریعت‌زاده که همیشه بیانات‌شان مورد مطالعه و منطقی بود اینجا یک قدری تابع احساسات شدند آقای خلیل دشتی یکی از اشخاص خیری است که تمام مردم جنوب ایشان ایشان را به نیکوکاری و کمک به نوع می‌شناسند ایشان از بازرگانانی هستند که قبل از این که انتخاب هم بشوند در بوشهر زندگی خودشان را وقف آسایش عامه کرده بودند مسافرت اخیر آقایان آقای شریعت‌زاده از هر مسافرتی ضرورتش بیشتر بوده است در آنجا به واسطه نیامدن باران آب خوردن مردم نداشتند و در روزنامه نوشته بود که قبل از رفتن ایشان و آقای صفوی مردم از لحاظ نبودن آب مشروب شروع کرده بودند به شهر آمدن ایشان پا شدند رفتند به محل برای مردم بیچاره آنجا فکری کردند آب آوردند و رفع تشنگی آنجا را کردند راجع به حقوق‌شان هم ایشان شایده ۵ برابر آن برای مصارف خیره آنجا می‌رسانند به علاوه خرج مسافرت زیاد می‌شود بنده با این رویه موافق نیستم که اساساً یک اشخاصی که یک کارهای خیری می‌کنند و یک مردمان خیری هستند از یک مسافرتی که می‌خواهند بروند حقوق‌شان را نگیرند و اگر این طور باشد اشخاصی هم که در مجلس هستند و به یک محاکمات و کارهای دیگری هم می‌روند پس آنها هم حقوق نگیرند این مطلب به نظر بنده صحیح نیست و بنده عقیده‌ام این است که ما وظیفه‌مان را باید انجام بدهیم اما یک کسی که برای سرکشی به امور محلی مسافرت کرده و کمیسیون هم موافقت کرده نباید مورد اعتراض واقع بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی آقای خلیل دشتی قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای یمین اسفندیاری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای یمین اسفندیاری درخواست پانزده روز مرخصی از تاریخ ۲۵ تیرماه ۱۳۲۳ نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده در این مورد چندان مخالفتی ندارم ولی باید عرض کنم که کار نکردن و حقوق گرفتن یک کار بسیار بدی است و بایستی مجلس و نمایندگان سرمشق دیگران بشود آقای دشتی می‌خواند تشریف ببرند بسیار خوب (یکی از نمایندگان- آن تصویب شد آقا) بله گذشت ولی اینجا یک مسئله است می‌خواهند برای آب بروند بیایند به مجلس بگویند که ما می‌خواهیم برای فلان امر برویم ما نباید یک روز هم غیبت بکنیم عرض کردم ماها اگر یک روز دیر بیاییم بنده مخالف هستم که کار نکرده حقوق بگیریم ما باید سرمش خارج باشیم این در بیرون یک وضع بدی در وزارتخانه‌ها و ادارات داده است یک ماه دو ماه نیستند و سر وقت می‌آیند و حقوق‌شان را می‌گیرند و می‌روند این بسیار کار بدی است این مطلب باید موقوف بشود هر کس باید کار بکند و حقوق بگیرد و مجلس هم باید سرمشق این کار باشد<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- بنده می‌خواهم چون در باب مرخصی اینجا صحبتی شد یک اشاره بکنم اجازه بفرمایید بنده این یک نکته را عرض بکنم و استدعا می‌کنم که به آقایان همکاران محترم برنخورد برای این که فرمودند ایشان وقت‌شان را می‌خواهند صرف سعادت کشور بکنند بدون تردید هر یک از آقایان یک احتیاجاتی به حکم ضرورت دارند که به مرخصی بروند و باید هم تشریف ببرند ولی بنده دو پیشنهاد دارم که مجلس متوجه این مطلب بشود ما در یک موقعی زندگی می‌کنیم که نه تنها روزها بلکه شب‌ها هم تمام اوقات‌شان صرف کار می‌شود ما هم باید تمام مدت شبانه‌روز این قدرتی که داریم صرف سعادت کشور بکنیم و کار کنیم اگر چه مجلس اغلب کار زیادی ولو در غیاب آقایان انجام نداده ولی متضی است که این موضوع مرخصی‌ها حتی‌الامکان کم بشود و اگر آقایان خلیل دشتی یا آقای یمین اسفندیاری یا دیگران اوقات‌شان را در مرخصی صرف خدمت به کشورشان می‌کنند ولی یک عده هم خدای نکرده شاید وجود داشته باشند که بروند به کارهای شخصی رسیدگی کنند و رسیدگی با ملاک شخصی کرده یا این که خدای نخواسته بروند گردش یا تفریح بکنند این هم محال نیست راه حلی که به نظر من رسیده است و عملی است این است که آقایانی که متمکن هستند از حقوق‌شان به نفع خیریه یا به نفع مجلس صرف نظر بفرمایند.<br /> <br /> مثلاً اگر آقای دشتی که این همه احساس فرمودند نسبت به دیگران چه مانعی دارد که ایشان حقوق‌شان را هم احسان بفرمایند و این برای ما یک عبرتی خواهد شد و شاید سبب بشود که مرخصی‌ها محدود بشود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخضی آقای یمین....<br /> <br /> (یمین اسفندیاری- بنده ۱۰ روز مرخصی خواستم) بسیار خوب با مرخصی ۱۰ روزه آقای یمین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> (گزارش مرخصی آقای شجاع به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> آقای شجاع برای اصلاح امور حوزه انتخابیه خود ۲۰ روز مرخصی از تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ تقاضا نموده بودند و به تصویب مجلس شورای ملی رسیده اینک به واسطه انجام امور عشایری و رفع اختلافات بین بعضی از طوایف تلگرافاً ۲۵ روز درخواست تمدید نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض کردم کلیه با این مرخصی‌ها مخالفم و مخالفت هم کردم و حالا هم عرض می‌کنم که کار نکرده را نباید حقوق بدهند اگر در محل کار لازمی دارد بیاید کار خودش را به مجلس ارائه بدهد تا مجلس هم اجازه بدهد که کارش را انجام بدهد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> امیر تیمور- بنده تصور می‌کنم وقتی که یک کمیسیونی کار خودش را کرد و به وظیفه‌اش عمل کرد و گزارش را داد<br /> <br /> چون این کمیسیون مخلوق مجلس شورای ملی است مجلس شورای ملی به اعتماد آن کمیسیون رأی را باید تأیید و تصویب بکند کمیسیون عرایض و مرخصی در مجلس شورای ملی برای این کار تشکیل شده است و کمیسیون به جمیع این مراتب که مورد توجه آقای فیروزآبادی و سایر آقایان است رسیدگی می‌کند و بعد از رسیدگی و تأمل بسیار اظهار نظر می‌کند و نظرش را به طور گزارش به اطلاع مجلس می‌رساند در اینجا دیگر جای اعتراضی باقی نمی‌ماند بنده در اینجا غیبت آقای شجاعغ را که کمیسیون تصویب کرده است بسیار مشروع و موجه تلقی می‌کنم و به آن رأی هم می‌دهم.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر آقایان مخالف نیستند رأی بگیریم (یکی از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق از نمایندگان- عده کافی نیست) بسیار خوب آقای دکتر شفق<br /> <br /> دکتر شفق- آقایان می‌دانند معمولاً مسائلی که در مجلس می‌آید از کمیسیون‌ها می‌آید و مخصوصاً در مسائل مهمتر از این کمیسیون گزارش می‌دهد و ما در اطراف آن بحث می‌کنیم در مجلس آقای فرخ اعلام جرم کرد و کمیسیون نظرش را داد و با این همه ما در اطراف آن اعلام جرم بحث کردیم و برگرداندیم به کمیسیون باز هم بحث خواهیم کرد ولو این که کمیسیون هم طرف اعتماد مجلس است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طوسی<br /> <br /> طوسی- البته مخالفت مجلس برای مباحثه است برای اخذ نتیجه است و لکن اینجا یک مسائلی است که مقتضی نیست که گفته شود بنده معتقدم و پیشنهاد می‌کنم برای این قبیل مسائل خوب است به همان کمیسیون مربوطه مراجعه شود و آنجا ببینند معاذیر چیست و مشکلات چه بوده است و برای چه این مرخصی را کمیسیون تصویب می‌کند بنده یک اطلاعاتی راجع به آقای شجاع و مرخصی ایشان و خدماتی که کرده‌اند در محل دارم که اینجا مقتضی نیست عرض کنم و این است که خیال می‌کنم بسیار موجه و مورد تصویب مجلس است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که موافقند با مرخصی ۲۵ روزه آقای شجاع قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۴-تصویب نمایندگی آقای دکتر کیهان از شهرضا<br /> <br /> '''رئیس-''' یک فقره گزارش اعتبارنامه آقای دکتر کیان است آقای دکتر اعتبار مخبر شعبه می‌خوانند:<br /> <br /> (گزارش شعبه سوم را آقای دکتر اعتبار به شرح زیر خواندند)<br /> <br /> مجلس شورای ملی<br /> <br /> جریان انتخابات شهرضا به ترتیبی است که ذیلاً به عرض می‌رسد:<br /> <br /> انجمن مرکزی انتخابات شهرضا در تاریخ ۱۷/۵/۲۲ تشکیل گردید و روز اول آذر ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌نماید قبل از سر رسید تاریخ فوق از طرف وزارت کشور در ۱۹/۸/۲۲ دستور توقیف انتخابات داده می‌شود. انجمن پس از رفع توقیف دهم دی ماه ۲۲ را برای توزیع تعرفه و اخذ آرا اعلام می‌دارد ولی عصر روز نهم دی ماه دستور مجدد توقیف انتخابات از وزارت کشور می‌رسد بالاخره در ۱۷ اسفند ۲۲ انتخابات مجدداً جریان پیدا کرده و روز چهاردهم فروردین برای توزیع تعرفه و اخذ آرا تعیین می‌گردد نتیجه انتخابات ۱۲ حوزه از ۱۳ حوزه انتخابیه در تاریخ ۲۶ فروردین ۲۳ به دست می‌آید ولی انجمن مرکزی برای این که حوزه فرعی جغریا موفق نمی‌شود که انتخابات را در مدت قانونی خاتمه دهد و مشمول ماده ۳۷ قانون انتخابات می‌گردد. پس از استخراج آرا آقای دکتر کیان به اکثریت ۱۲۲۷۵ رأی از ۲۲۷۷۶ رأی حائز اکثریت گردیده و انجمن مرکزی گردیده و انجمن مرکزی اعبتارنامه مشارالیه را در ۲۳/۲/۲۳ صادر و انحلال خود را اعلام می‌دارد شعبه ۳ پس از رسیدگی دقیق به پرونده امر و شکایات وارده صحت انتخابات شهرضا را تصدیق و تصویب آن را به مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست (اظهار شد- خیر) آقایانی که موافقند با اعبتارنامه آقای دکتر کیان قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۵-سئوال آقای فداکار و پاسخ آقای وزیر پیشه و هنر<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار آقای وزیر پیشه و هنر هم برای جواب حاضرند بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- من خیلی متأسفم که سئوالم را دو سه ماه قبل کرده‌ام و در این مدت یک قسمتی از آن مشمول مرور زمان شده عرض کنم در سه ماه قبل که بنده به اصفهان مسافرت کردم با متخصصین کارخانه‌ها صحبت می‌کردیم حساب کردیم هر متر پارچه نخی که در خود کارخانه چهار ریال تمام می‌شود نود ریال به فروش می‌رسد پارچه‌های پشمی که هر متری سی تا هشتاد ریال تهیه می‌شود به دست مصرف کننده هر متری پانصد تا هشتصد ریال می‌رسد (فاطمی - گاهی زیادتر) بغچه ریسان هر بغچه به خود کارخانه تمام می‌شود دویست و پنجاه ریال در بازار هر بغچه هزار و هفتصد و هزار و هشتصد ریال به فروش می‌رسد قرقره خیاطی دوازده شاهی تمام می‌شود ولی در بازار پانزده ریال به دست مصرف کننده می‌رسد در قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ ماده واحده‌ای از مجلس شورای ملی گذشت به موجب تبصره ذیل آن که عیناً قرائت می‌کنم: دولت مکلف است برای کالاهایی که از کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معین و در سال حداکثر صدی دوازده سود برای صاحبان سهام آن منظور دارد) ملاحظه بفرمایید حالا این کالاها با صدی پانصد سود به دست مصرف کننده می‌رسد و این یک نوع غارتگری و دزدی است مدت سه ماه است بنده از آقای وزیر بازرگانی تقاضا کردم و مراسله نوشتم که مردم را دارند غارت می‌کنند مردم تمام عریان هستند ولی ترتیب اثری به اینها داده نمی‌شود و به جواب‌های (در جریان است) و این حرف‌ها مردم را مشغول کرده‌اند آقا تمام دهاتی‌های اطراف اصفهان عریان هستند (یک نفر از نمایندگان - همه جا این طور است) خواستم فعلاً ببینم چه شده است که این ماده واحده اجرا نشده است؟ (ایرج اسکندری- مربوط به دولت گذشته بود) خیر مربوط به همین دولت است.<br /> <br /> فرهودی- مربوط به دولت آینده است.<br /> <br /> فداکار- در هر صورت بنده سئوالم همین بود و استدعا دارم که جواب قانع کننده بفرمایند ببینم چه علتی داشته است این تبصره اجرا نشده است.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر (آقای اردلان)- عرض کنم قانونی که آقا بهش اشاره فرمودند اگر به متن آن مراجعه بفرمایند می‌نویسد که دولت مکلف است مراقبت کند از صدی دوازده بیشتر سود کالاها به فروش نرود و آن قانون هم الان به اعتبار خودش باقی نیست برای این که آن قانون یک سال بیشتر قوت قانونی نداشت و آن یک سال هم منقضی شده است و مجلس شورای ملی هم آن قانون را تجدید و تأکید نکرد بنابراین می‌شود گفت سئوال آقا از سه ماه پیش تا حالا وارد نبوده است ولی در اصل موضوع: جریان کار مطابق تحقیقاتی که بنده کردم این بوده که در سال قبل دولت اجرای این قانون را به وزارت خواربار محول کرده و بعد از آن که اختیاراتی به رئیس کل دارایی داده شد و اداره منع احتکار هم از وزارت خواربار به آنجا منتقل شد آنجا موظف بودند که این قانون را اجرا کنند و باز هم تذکر می‌دهم که آن قانون مدتش منقضی شده است. اما اقداماتی که خود ما کردیم نسبت به کالاهایی که از کارخانه‌جات وزارت پیشه و هنر تهیه می‌شود تمام آن کالاها به سود صدی دوازده به اداره کل پخش تحویل شده و آنها هم یک منافعی که مقتضی باشد برای نگاهداری پارچه‌ها و مخارج مغازه‌ها و کارمندانی که مشغول این کار هستند رویش می‌کشند و به مردم می‌فروشند کالاهای وزارت پیشه و هنر هیچ وقت بیش از صدی دوازده نفع فروش نرفته است اما از کارخانه‌جات تا به حال از یک آدم معینی به وزارت پیشه و هنر (سایر وزارتخانه‌ها را نمی‌دانم) شکایتی نرسیده است که این کالاها این طور تمام شده است و زیادتر از آن نفعی که قانون معین کرده است می‌فروشند حالا این مطلب هم مورد بحث است همین که بنده آمدم اینجا گفتم که پارچه متری چهار ریال تمام می‌شود و بیست ریال می‌فروشند (بنده حمایتی از صاحبان کارخانه‌جات ندارم) ولی همین طور سرسری هم<br /> <br /> نیست باید حساب کرد که مواد اولیه را اول چقدر می‌خریده است و حالا چقدر می‌خرد و مواد لازمی که برای کارخانه تهیه می‌شود به چا مبلغی است چقدر از کارخانه‌اش امروز کار نمی‌کند و تعطیل است اینها یک حساب‌هایی است که باید معلوم شود و بنده امروز از نظر دفاع صاحبان کارخانه‌جات این را نمی‌گویم ولی در هر قسمت‌هایی که خودمان وارد هستیم می‌بینیم چه اشکالاتی در کار هست به هر حال اگر آقایان نمایندگان محترم مایل باشند که وزارت بازرگانی و پیشه و هنر این منظور را کاملاً در کنترل خودش قرار بدهد خواهش می‌کنم که آن تبصره را زنده بکنید و یک طرح قانونی تهیه بکنید ولو این که آن تبصره تنها هم باشد زنده‌اش بکنید حالا اگر تمام آن قانون هم نباشد همان تبصره را قوت قانونی بهش بدهید و بنده آن را اجرا خواهم کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فداکار توضیحی دارید بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- بنده خیلی متأسفم که گاهی در عبارات فارسی هم بعضی از آقایان اشتباه می‌کنند این ماده کاملاً صراحت دارد و دو جزء است راجع به اختیاراتی است که به دولت داده شده برای جمع‌آوری غله و مجازات متخلفین و محتکرین این قسمت البته مدت دارد چ ون معین کرده است تا آخر مهر ۱۳۲۲ ولی قسمت دوم که مربوط به همین تبصره ماست مربوط به همیشه است برای این که می‌گوید دولت مکلف است در سال نه این که یک سال و اگر مربوط به یک سال بود قید مدت می‌شد جزء اول آن مربوط به یک سال است و جزء دوم که تبصره باشد دائمی است. اما این که فرمودند که مراجعه به وزارت خواربار شده است و وزارت خواربار هم بعد از اختیارات دکتر میلسپو در جزء اختیارات دکتر میلسپو رفته است. این هم درست نیست برای این که اختیاراتی که به دکتر میلسپو داده شده قوانین سابق را که نقض نمی‌کند.<br /> <br /> اما این که فرمودند محصول کارخانه‌جات دولتی بیش از صدی دوازده نفع به فروش نرسیده است بلی یک قسمتش که راجع به رشیدیان بود با سود صدی دوازده منظور شده ولی نسبت به بقیه تصور نمی‌کنم این طور منظور شده باشد این که گفتند کسی شکایت نکرده است این قانون دولت را مکلف کرده است که این کار را انجام بدهد و شکایت لازم نیست و از طرف بیانات آقای وزیر بازرگانی این طور برمی‌آید که صریحاً رد می‌کنند این موضوع را و جواب‌شان قانع کننده نبود و ناچارم بنده استیضاح کنم.<br /> <br /> وزیر بازرگانی و پیشه و هنر- قسمت اخیری که فرمودند استیضاح می‌کنند مانعی ندارد هر وقت استیضاح کنند من حاضرم و مانعی ندارد اما در اصل آن قسمت همان طور که عرض کردم اگر این طور که ایشان تبصره را تفسیر می‌کنند مجلس شورای ملی هم موافقت کند که این تبصره به قوت خودش باقی است بنده همین الان می‌روم و آن را تعقیب می‌کنم ولی به نظر بنده این ماده قانون برای یک سال است و وزارت بازرگانی را هم تکلیف نکرده است دولت را مکلف کرده است و دولت به موجب اختیاراتی که به رئیس کل دارایی نسبت به تثبیت قیمت‌ها داده شده است او را موظف می‌داند و الان هم یک اداره برای این کار تحت نظر او هست و بنده مانعی نمی‌بینم که این کار به بنده مراجعه شود ولی این محتاج به یک قانونی خواهد بود ممکن است یک لایحه خود بنده تهیه کنم و آقایان رأی بدهند که وزیر بازرگانی وقت هر کس می‌خواهد باشد مأمور اجرای آن است ('''رئیس-''' خودتان پیشنهاد کنید بهتر است) بسیار خوب بنده پیشنهاد می‌کنم.<br /> <br /> ۶-بقیه شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به سازمان بهداری<br /> <br /> '''رئیس-''' گزارش کمیسیون بهداری راجع به اجازه سازمان بهداری مطرح است. رأی پیشنهاد آقای روحی که در جلسه گذشته مطرح شد مانده است خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مکلف است با سرع اوقات یک نفر پزشک دیپلمه با داروی کافی به جیرفت - رودبار- ساردونیه- اسفندقه- جبال به ارز اعزام دارد.<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً عده برای رأی کافی نیست.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات دیگر را بخوانند تا عده کافی شود.<br /> <br /> یمین اسفندیاری- اگر عده کافی نیست پس بفرمایید چای بیاورند.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای مجد ضیایی قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم بعد از کلمه منضم به وزارت بهداری اضافه شود: در تحت نظر مستقیم وزارت بهداری که توسط یک هیئت مدیره از طریق بازرگانی اداره خواهد شد.<br /> <br /> مجد ضیایی- نظر بنده تأمین شده است مسترد می‌دارم.<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود: هیئت مدیره مذکور در ماده دوم قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ مرکب خواهد بود از سه نفر که دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از طرف وزارت دارایی خواهد بود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم قانون ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ که به موجب آن بنگاه دارایی تأسیس شده در ذیل آن تصریح شده که هیئت مدیره بنگاه دارویی از نمایندگان وزارت بهداری و وزارت دارایی است بدون این که قید بکند چند نفر از طرف وزارت بهداری و چند نفر از طرف وزارت دارایی می‌باشد بنده تصور می‌کنم که اگر قانونگذار در این مورد موضوع را ساکت بگذارد بعدها اسباب اشکال شود و وزارت دارایی بخواهد یک عده بیشتری را در نظر بگیرید به این جهت بنده پیشنهاد کردم که هیئت مدیره مرکب از سه نفر خواهد بود دو نفر از طرف وزارت بهداری و یک نفر از وزارت دارایی تعیین کردم برای این بود که بالاخره این بنگاه بنگاه مالی است و لازم است که از طرف وزارت دارایی هم یک نفر در اداره این بنگاه نظارت داشته باشد و این پیشنهاد بنده از نظر رفع ابهام و جلوگیری از اشکال مقدر است.<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- منظور از اضافه کردن این تبصره به ماده واحده این بود که بنگاه کل دارویی کشور در تحت نظر مستقیم بهداری باشد و این هم منحصراً برای زمان جنگ است و لازم هم هست که تحت نظر مستقیم و کنترل وزارت بهداری باشد و اگر بنا باشد دوباره مسئولیت تقسیم شود آن کاری که باید انجام شود انجام نخواهد شد بنابراین بنده معتقدم که همکار محترم بنده آقای دکتر عبده هم این تبصره را پس بگیرند و اجازه بفرمایند که مسئول شخص واحدی باشد و ترتیب کار بهتر خواهد شد و این را لازم است عرض کنم که این بنگاه کل دارویی کشور وجودش فقط در زمان جنگ ضرورت پیدا کرده و برای زمان جنگ مناسب است تمام شود یک قسمت مهم از کارهای بنگاه دارویی از بین خواهد رفت و رقابت بین داروفروشان و کسانی که دوا می‌آورند قیمت دوا را پایین خواهد آورد و آن گاه این بنگاه تبدیل خواهد شد به یک بنگاه داخلی وزارت بهداری و آن وقت لازم خواهد شد که یک ماده واحده بیاورند به مجلس شورای ملی و دخالت آن یک نفری که از طرف وزارت دارایی معین شده است پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر عبده<br /> <br /> دکتر عبده- عرض کنم این پیشنهاد بنده و مخصوصاً این که پیش‌بینی کردم یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود از نظر حسن ظن زیادی نیست که به وزارت دارایی دارم خیر به دستگاه امروز وزارت دارایی نه از نظر شخص وزیر دارایی بلکه از نظر شخص دکتر میلسپو حسن نظر زیادی ندارم ولی در عین حال به نظر بنده اصول را بایستی رعایت نمود بنگاه دارویی با سرمایه ده میلیون ریال تشکیل می‌شود و بالاخره این بنگاه یک بنگاه مالی است از نظر این که مالی است باید در هیئت مدیره این بنگاه یک نفر از طرف وزارت دارایی تعیین شود این منطقی نخواهد بود که ما ده میلیون ریال را همین طور در دسترس وزارت بهداری بگذاریم بدون این که برای وزارت دارایی که در کوچکترین مخارج امروز نظارت می‌کند حق نظارت قائل شویم (دکتر معظمی - سرمایه‌اش سی میلیون ریال است نه ده میلیون ریال) عرض<br /> <br /> کنم نظر بنده این است که ما از اصول نباید منحرف شویم و بنده تصور نمی‌کنم نسبت به مسئولیتی هم که آقای دکتر کشاورز متذکر شدند اخلالی بشود برای این که مطابق پیشنهاد بنده دو نفر از طرف وزارت بهداری است و اکثریت خواهند داشت و وجود یک نفر از طرف وزارت دارایی این کار را کنترل خواهد کرد و نظارت وزارت دارایی را تأمین خواهد کرد و ما را هم از اصول منحرف نمی‌کند و نظارت وزارت دارایی را هم در تمام امور مالی تأمین می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان عضو کمیسیون بهداری هستید؟<br /> <br /> (اردلان - بلی) بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- فرمایشی را که آقای دکتر عبده فرمودند فعلاً موردی ندارد این تبصره برای این بود که در جلسه اسبق آقای دهستانی پیشنهاد کردند که بنگاه دارویی کلاً و جزئاً تحت نظر وزارت بهداری بشود مجلس هم پیشنهاد ایشان را قبول توجه دانست و به کمیسیون مراجعه شد و کمیسیون هم این پیشنهاد را قبول کرد و طبق آن پیشنهاد به مجلس گزارش داد والا قبلاً مطابق قانونی که در ۱۳۲۱ تصویب شده است همان طور که آقای دکتر عبده فرمودند این بنگاه با تشریک مساعی وزارت بهداری و وزارت دارایی اداره می‌شد و این یک پیشنهاد جدیدی است که آقای دهستانی فرمودند و قابل توجه مجلس شد و این نظر را کمیسیون روی متابعت از نظر مجلس اتخاذ کرد و بنده هم گمان می‌کنم جزء وزارت بهداری باشد بهتر است.<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادات دیگر خوانده می‌شود:<br /> <br /> دکتر عبده- نسبت به هر موضوعی که طرح می‌شود باید رأی گرفته شود بعد یک موضوع دیگری مطرح شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پس فعلاً پیشنهادات می‌ماند آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- اگر چه عرایض بنده درباره آقایانی که حضور دارند موردی ندارد و بنده خیلی متأسفم که نسبت به مرخصی آقایان نمایندگان شرح زیادی اینجا صحبت می‌شود از قبیل دادن حقوق به مؤسسات خیریه که مستمعین بشوند در صورتی که به عقیده بنده تقویت حق این مجلس به مراتب چندین مقابل از مسافرت یک نماینده بیشتر اهمیت دارد و باید بیشتر اهمیت داد و توجه کرد (صحیح است) بنده از مقام ریاست تقاضا می‌کنم که قیام کنند و تشریف ببرند تا تکلیف مجلس تعیین شود (صحیح است) و اینجا نشستن و خواندن و همین طور متراکم ماندن مطالب و تکلیفش معین نشدن فایده‌اش چیست؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده ده دقیقه قبل به آقایان گفتم که مقتضی است بنده بلند شوم ولی چون تکلیف موقع جلسات ماه رمضان معلوم نبود فقط خواستیم بدانیم جلسات ماه رمضان را چه کار کنیم حالا هم اگر چه اکثریت نیست ولی بعضی از آقایان معتقدند که برای روزه‌دارها جلسات اگر صبح باشد فعلاً منظور این است که وقت جلسات را تعیین کنیم و پا شویم.<br /> <br /> جمال امامی- این که نمی‌شود یک ساعت و بیست دقیقه به ظهر آمدیم یک ساعت کار کردیم حالا پا شویم و برویم؟<br /> <br /> ملک مدنی- بگویید آقایان بیایند این طور که نمی‌شود!<br /> <br /> '''رئیس-''' حق با شما است ولی نمی‌آیند. آقای رفیع<br /> <br /> رفیع- عرض کنم سابق بر این هم در ماه رمضان جلسات عصرها بود و حالا هم بنده پیشنهاد می‌کنم که عصرها جلسه بشود (جمال امامی- عصر نمی‌شود) بنده برای خودم عرض می‌کنم سه بعدازظهر جلسه تشکیل شود و شش بعدازظهر ختم شود واین وقت هم کافی است.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم پیشنهاد مطرح بود وقت مجلس چرا تلف می‌شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی گرفتن کافی نیست آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- در ماده رمضان همیشه جلسات شب بوده است و به عقیده بنده شب هم بهتر از روز است هم حسن اثرش در عامه بهتر است و هم برای خود ما بهتر است که اول شب آقایان افطار که کردند و نماز را خواندند برای دو ساعت از شب رفته می‌آیند و چند ساعت هم برای کار وقت هست و در سابق هم همیشه جلسات مجلس شب بود.<br /> <br /> (در این موقع عده برای رأی کافی شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' فعلاً برای رأی کافی است و به پیشنهادها رأی می‌گیریم.<br /> <br /> دکتر عبده- اجازه می‌فرمایید چون آقای اردلان نسبت به پیشنهاد صحبت‌هایی کردند بنده می‌خواهم توضیح بدهم<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی مجدداً خوانده می‌شود و رأی می‌گیریم<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> مخبر کمیسیون بهداری- پیشنهاد آقای روحی به مناسبت این که خودشان در مجلس نیستند قابل طرح نیست<br /> <br /> '''رئیس-''' در جلسه پیش طرح شده است و توضیح داده‌اند فقط رأی آن مانده است<br /> <br /> مخبر- در باب این پیشنهاد بنده توضیحی دارم ('''رئیس-''' بفرمایید) این پیشنهاد به نظر بنده اشکال بودجه‌ای هم دارد و نظامنامه مجلس هم آن را اجازه نمی‌دهد چون پیشنهاد خرج است و مطابق نظامنامه پیشنهادخرج نمی‌تواند قابل توجه بشود این را آقایان توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای روحی موافقند قیام فرمایند (عده کمی قیام نمودند) قابل توجه نشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر عبده موافقین قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) قابل توجه نشد. پیشنهاد آقای طباطبایی<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است مازاد بودجه پرسنلی خود را صرف لوله‌کشی و آب مشروب مرکز و شهرستان‌ها نموده و برای انجام این منظور نقشه چند ساله تهیه و اجرا نماید.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' بنده خیلی میل داشتم وقت بیشتری داشته باشم و برای آب و تأثیر آب در زندگی عمومی یک مقداری صحبت کنم اما چون در اطراف این ماده زیاد صحبت شده است بنده همین قدر نظر آقای وزیر بهداری را (که امیدوارم مدت زیادی ایشان شخصاً به بهداشت مملکت خدمت کنند) متوجه کنم به این مطلب اساسی که یک مملکت و یک مردمی که آب خوردن‌شان این اندازه آلوده و کثیف است واقعاً موفق شدن از لحاظ صحی و بهداشت به نظر بنده اگر یک امر محالی نباشد واقعاً مستبعد است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان بیرون تشریف نبرند جلسه باز از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' همین عرضی بود که بنده می‌خواهم مختصراً عرض کنم و فعلاً خاتمه می‌دهم به توضیحات خودم همین اواخر در یک روزنامه یا در یک مجله بود خواندم که نوشته بود که این مملکت از لحاظ آب دچار یک ننگ بین‌المللی است (جمال امامی- این در راپورت وندل ویلکی بود) و حالا واقعاً اگر از نظر انصاف قضاوت کنیم در دنیایی که این اندازه از لحاظ صحی و بهداشت جلو رفته است خوردن این آب‌های آلوده و کثیف واقعاً ننگ بین‌المللی است و حالا این پیشنهاد را تقدیم کردم مجالی است برای صحبت و می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و از آقای وزیر بهداری خواهش کنم تقاضایی که در وزارتخانه از ایشان کردم راجع به راه انداختن مریضخانه سبزوار مورد توجه قرار بدهند عرض کردم یک مریضخانه‌ای است در سبزوار که با یک زحمات زیادی ساخته شده است این دفعه که رفتم سبزوار دیدم (به آقای وزیر بهداری هم عرض کردم) که از دیوار رفته‌اند بالا و تمام آجرهای این مریضخانه را دارند می‌برند و تمام دستگیره درها و اسباب و لوازم برق را که بوده است دارند می‌برند. در سبزوار فعلاً یک مریضخانه‌ای است به اسم مریضخانه حشمتیه آن هم در حال تعطیل است تمام حوزه سبزوار که مهمترین شهرستان خراسان است گویا در حدود ده دوازده هزار تومان بودجه سالیانه بهداری آن است و بنده به جمع و خرج آن که نگاه کردم دیدم از لحاظ بودجه پرسنلی هم یک مبلغی کسر دارد یعنی اگر این دوازده سیزده هزار تومان را بخواهند صرف مخارجی پرسنلی هم بکنند باز یک مقداری کسر دارند این است که از آقای وزیر بهداری خواهش می‌کنم در این موضوع توجه بفرمایند و پیشنهاد خودم را مسترد می‌دارم.<br /> <br /> ۷-تقدیم یک فقره لایحه به قید دو فوریت از طرف آقای وزیر دارایی راجع به تمدید مدت ماده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ و تصویب دو فوریت آن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی (آقای فروهر)- آقایان اجازه می‌فرمایند که یک لایحه‌ای است می‌خواهم به قید دو فوریت تقدیم کنم آقای وزیر بهداری هم موافقت فرمودند که در ضمن شور لایحه ایشان تقدیم شود. البته خاطر محترم آقایان متذکر است که از لحاظ جمع‌آوری غله و مخصوصاً تعهداتی که از مالکین گرفته می‌شود و همچنین از برای رسیدگی به امورتان و جلوگیری از احتکار در ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ قانونی وضع شد به عنوان قانون جلوگیری از احتکار در قانون مزبور مقرراتی هست راجع به جمع‌آوری غله و راجع به ترتیب گرفتن مازاد و راجع به میزان خوارباری که هر یک از افراد می‌توانستند برای خودشان نگاهداری کنند بر طبق این قانون یک آیین‌نامه‌ای هم در کمیسیون مجلس شورای ملی تصویب و به مورد اجرا گذاشته شد پس از عمل دولت برخورد که این قانون برای جمع‌آوری غله مخصوصاً در سال‌هایی که یک اندازه نگرانی است کافی نخواهد بود به این مناسبت قانون دیگری در ۲۴ خرداد ۳۲۱ وضع و به دولت اختیاراتی دادند که برای جمع‌آوری مازاد غله و برای استفاده از وسایل نقلیه حق داشته باشد اقداماتی بکند و حتی با در نظر گرفتن مقررات قانون ۲۷ اسفند ۱۳۲۰ راجع به منع احتکار می‌تواند یک مقررات جزایی در حدود آن قانون وضع کند این قانون که در تاریخ خرداد ۱۳۲۱ وضع شده است در تاریخ مهر ۱۳۲۲ موعدش منقضی است (فداکار- تبصره‌اش به قوت خودش باقی است) تبصره هم مدتش منقضی شده است برای این که تبصره هم فرع ماده است وقتی که مدت ماده منقضی شد تبصره هم خود به خود مدتش منقضی خواهد شد. در ۱۳۲۰ چون مقرراتی نبود در مقابل انجام تعهدات مالکین اقداماتی غیر از اقدامات اداری نمی‌شد و بعد از تصویب این قانون اقداماتی به موجب این قانون می‌شد و حالا هم مدتی است که مدت این قانون منقضی شده است اخیراً با مراجعاتی که آقایان نمایندگان محترم به وزارت دارایی فرمودند برای جواز آرد برای خانواده‌ها که آن را آقایان یک عمل مفیدی می‌دانستند این طور به نظر آمد و بیم آن می‌رود که بدون داشتن اختیارات کافی برای جمع‌آوری مازاد وضع جمع‌آوری دچار زحماتی شود این بود که در نظر گرفته شد برای این که بتوانیم مازاد امسال را وصول کنیم و همچنین تعهدات قبلی را قدرت وصول داشته باشیم آن قانون اختیارات ۲۴ خرداد تمدید شود و برای این منظور ماده واحده تهیه شده است و به قید دو فوریت تقدیم مجلس شورای می‌کنم که از تاریخ آخر مهر ۱۳۲۲ الی آخر مهر ۱۳۲۴ قانون ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ را اجازه اجرایش را بفرمایند و استدعا می‌کنم قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' لایحه قرائت می‌شود:<br /> <br /> مجلس شورای ملی موضوع استدعای تمدید قوت ماده واحده ۲۴ خرداد ۱۳۲۱<br /> <br /> چون تسهیل جمع‌آوری مازاد غله و دیگر مواد خوارباری از اهم مسائل و مستلزم داشتن اختیاراتی است که به موجب ماده واحده ۲۴ خرداد ماه ۱۳۲۱ به دولت داده شده و چون مدت مقرر در قانون مذکور منقضی گردیده و داشتن چنین اختیاراتی با توجه به موقع فعلی کشور برای دولت ضروری است تمدید قوت ماده واحده معروض با قید دو فوریت مورد استدعا است که از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی به جمع‌آوری مازاد و الزام مالکین از نظر ایفا به تعهدات متوجه تأمین خواربار کشور نشود:<br /> <br /> ماده واحده- قوت ماده واحده مصوب ۲۴ خرداد ۱۳۲۱ از تاریخ انقضا (آخر مهر ۱۳۲۲) تا مدت دو سال تمدید می‌شود:<br /> <br /> '''رئیس-''' فوریت اول مطرح است آقای طباطبایی (تجدد)<br /> <br /> طباطبایی- حالا فوریت لایحه مطرح است و به نظر من الان ماده واحده را که آقا خواندید فرستادم از خودتان بگیرم تا درش دقت بکنم. الان هیچ کس در نظر ندارد که آن وقت این ماده واحده چه جور نوشته شده و چه جور تصویب شده که حالا این را به قید دو فوریت آورده‌اند حالا اجازه<br /> <br /> بفرمایید بنده بخوانم که آقایان مستحضر بشوند: ماده یگانه (ماده واحده) - مجلس شورای ملی برای خرید و جمع‌آوری مازاد غله و سایر مواد خواربار و تأمین وسایل نقلیه به منظور تهیه ارزاق عمومی از تاریخ تصویب این قانون تا آخر مهر ماه ۱۳۲۲ به دولت اجازه می‌دهد برای مواردی که در قانون احتکار و آئین‌نامه آن پیش‌بینی نشده است هر اقدامی را که لازم بدانند به موقع اجرا بگذارند کیفرهای ضروری نیز در این باب (در حدود کیفرهای مقرر در قانون احتکار) از طرف دولت اعلام و اجرا خواهد گردید<br /> <br /> تبصره- دولت مکلف است برای کالاهایی که در کارخانه‌های داخلی و شرکت‌ها تهیه می‌شود قیمت معینی که در سال حداکثر صدی ۱۲ بشود برای صاحبان سهام آن منظور دارد. عرض کنم حضور عالی که خوب حالا که این قانون را خواندم از همین جا استفاده می‌کنم که این قانون تا آخر مهرماه ۱۳۲۲ به قوت خودش باقی بوده است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان-حالا می‌خواهند این را تمدید کنند.<br /> <br /> طباطبایی- بنده خیال می‌کنم که دوماه دیگر وقت داریم.<br /> <br /> وزیر دارایی- خیر آقا ۱۰ ماه است منقضی شده است.<br /> <br /> طباطبایی- از همین فرمایش آقا استفاده می‌کنم که مورد ندارد که به قید دو فوریت این قانون را بگذرانیم الان ده ماه از موقعش می‌گذرد ۱۰ روز هم بیشتر باشد فوریتش را استدعا می‌کنم آقا پس بگیرند یا لااقل به قید یک فوریت باشد که این ماده برود به کمیسیون و درش مطالعه بشود چون این قانون موقعی که گذشته یک عده‌ای از آقایان در مجلس تشریف نداشتند و شرکت نداشته‌اند در تصویب این قانون و بهتر است که آقایان درست توجه کنند که با مقتضیات و موجبات امروزه هم ما تطبیق بکنیم اگر مطابقت کرد بعداً رأی داده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایان موافق هستند که رعایت مخالف و موافق بشود؟ (صحیح است) آقای امیرتیمور<br /> <br /> امیر تیمور- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- آقایان همه سابقه دارند که بنده اصولاً به اختیارات اقتصادی آقای دکتر میلسپو مخالفم ولی این دلیل نمی‌شود که اگر واقعاً یک قانون خوبی هم از طرف ایشان پیشنهاد شده باشد بنده مخالفت کنم این قانونی که از طرف ایشان پیشنهاد شده به نظر بنده خیلی خوب است و فوریت هم دارد و این هم که آقای تجدد می‌فرمایند که حالا که ده ماه دیر شده است ۱۰ روز هم دیرتر بشود بنده عرض می‌کنم که این ماه مورد احتیاج نبوده است (صحیح است) چون این برای جمع‌آوری غله است و ضمناً اجازه می‌خواهم که یک قدری توضیح عرض کنم در مجلس شورای ملی که رفع نگرانی شده است و رفع نگرانی آقایان هم بشود و در آن کمیسیونی که برای این موضوع با حضور آقای دکتر میلسپو و دکتر بلاک تشکیل شده و بنده هم حضور داشتم دو موضوع بود که مورد نظر آقایان نمایندگان مجلس بود و آن این بود که اولاً پروانه برای ورود آرد به شهر داده بشود یعنی پروانه خواسته نشود و آزاد باشد و یکی این که چون در آئین‌نامه دکتر میلسپو قید شده است که برای افت اگر میزان آن از صدی پنج بیشتر باشد هر قدر که بیشتر باشد دوبل بشود برای این دو نظر آقایان نمایندگان با دکتر میلسپو و دکتر بلاک مذاکره کردند و آنها متقاعد شدند که با تصویب این قانون آن دو موضوع هم اصلاح شده است و نظر مجلس هم تأمین شده است و به عقیده بنده چون این موضوع خیلی فوریت دارد و رفع نگرانی هم شده است استدعا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> امیر تیمور- قاطع کلام آقای وزیر دارایی و لایحه‌ای که برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم کرده‌اند این است که آن قانون ۱۳۲۱ برای یک مدتی تمدید بشود لیکن توجه نفرمودند و بنده توجه‌شان را جلب می‌کنم که آن قانون برای یک نظریات مخصوص و مقتضیات آن روز بود و<br /> <br /> به هیچ وجه من‌الوجوه با وضعیت کنونی کشور تطبیق نمی‌کند علاوه بر این بنده از ادوار مختلفه که افتخار نمایندگی داشتم گویا یک مرتبه دیگر هم به عرض مجلس شورای ملی رسانده‌ام و حقیقه هم این مطلب را از روی کمال حسن نیت به عرض می‌رسانم که در موارد عدیده راجع به کلیه موضوع‌ها که دولت یک لوایحی به قید فوریت آورده‌اند وقتی که توجه کردیم دیدیم که به هیچ وجه من الوجوه مطلب فوریت نداشته است و بی‌جهت و بی‌سبب یک امری که بایستی مورد توجه و مطالعه آقایان نمایندگان قرار بگیرد آن فرصت بحث و مطالعه آقایان نمایندگان سلب کرده‌اند اگر مجال می‌دادند بیشتر متوجه می‌شد و منافع و مصالح کشور زیادتر تأمین می‌شد حالا در این قضیه هم با این که اصولاً بنده معتقدم که ابداً تمدید موردی ندارد ولی به احترام مرقومه‌ای که آقای فاطمی به بنده مرقوم فرموده بودند و اطاعت فرمایشات ایشان بر بنده فرض است این را حقیقه اطاعت می‌کنم و بنده هم عرضی نمی‌کنم و حتی اگر بفرمایید بنده هم حاضر هستم که رأی بدهم ولی استدعا می‌کنم که آقا موافقت بفرمایند که به قید یک فوریت این لایحه بیاید به کمیسیون قوانین دارایی و در آنجا کمیسیون رویش مطالعه بکند طول هم نمی‌کشد در ظرف یکی دو روز و این قوانین را به صورت بهتری برای شما تهیه کنند یکی از موارد اجباری که در آن قانون منقضی شده و گذشته بود موضوع باربری و فلان و اینها است که ملاحظه می‌فرمایید که در اثر آن این باربری مملکت را به چه روزی انداخته‌اند که میلیون‌ها تومان به خزانه مملکت ضرر زده‌اند و این ماده یک مستمسکی برای دولت خواهد شد که این کار به روز بدتر بیفتد و عرض کنم در آخر دوره ۱۳ هم عین این ماده شما را آوردند که عین این ماده شما را بگذرانند وسعی بسیاری هم کردند و دوره ۱۳ با یک حسن نیتی زیر بار این ماده واحده نرفت و همان طور که به فرمایش آقا در این چند ماهه چرخ شما از کار نیفتاده است و کاری هم لنگ نشده و مورد احتیاج شما هم نیست اجازه بفرمایید و موافقت بشود که به کمیسیون برود که آنجا درش مطالعه بشود و بنده هم با احترام آقای فاطمی بهش رأی می‌دهیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی شما موافقید (ملک مدنی- خیر بنده مخالفم) آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده اولاً از اظهار حسن‌ظن آقای امیر تیمور تشکر می‌کنم و امیدوارم اگر یک وقتی یک عرضی را که می‌کنم جز مصالح عمومی نظری نداشته باشم و نظر خاصی در این کار نداشته باشم این که این لایحه را دولت به قید دو فوریت آورده است این برای این بوده است که اولاً جواب آقای طباطبایی را که آقای دکتر دادند که در این مدت که چرا نیاوردند دلیلش خیلی واضح است برای این که موقع جمع‌آوری غله نبوده است اما علت این که امروز این لایحه را به قید دو فوریت آورده‌اند بنده اینجا عرض می‌کنم که در جلسات متعدده که فراکسیون‌های مجلس با حضور یک عده از آقایان نمایندگان تشکیل شده و بنده هم حضور داشته‌ام یک مذاکراتی با آقای دکتر میلسپو و معاون‌شان آقای دکتر بلاک کردیم و در موضوع این مسائل که مورد اشکال مجلس بود داخل مذاکره شدیم و یک قسمتش این بود که آئین‌نامه اصلاح شد در چند روز قبل و اعلان شد راجع به مازاد رعایا و دو قسمت دیگر هم بود یکی راجع به تلگرافات و شکایاتی که از اهالی می‌رسد مربوط به این که می‌خواهند آرد به خانه‌های خودشان بیاورند و دولت موافقت نمی‌کند در نتیجه مذاکراتی که با حضرات شد قرار شد که یک آئین‌نامه جدیدی تهیه بشود و شده است که بعد از این که قانون گذشت ممکن است آئین‌نامه را برای آقایان بخوانم که تا به حال آیین‌نامه‌ای به این بی‌سوسه‌ای ندیده بودم نوشته شود خیلی واضح و صاف نوشته‌اند که خلاصه هر کس در آتیه بخواهد غله وارد خانه‌اش بکند هیچ گونه مانعی نباشد. حالا ملاحظه بفرمایید با این وضع اگر یک چنین قانونی هم نباشد که اگر یک کسی تعهدی داشته باشد باید بپردازد ممکن است اغلب تعهدات‌شان را نپردازند بالاخره باید اینها به مصرف نان شهرستان‌ها برسد شما خودتان را نبینید آقای امیر تیمور که اگر تعهد می‌کنید تمامش را<br /> <br /> می‌پردازید هستند مالکینی که می‌آیند تعهد می‌کنند ولی نمی‌پردازند آخر باید ملاحظه تمام مصالح کشور را بکنیم (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که موافقت بفرمایید و خیال می‌کنم که لازم است.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' کفایت مذاکرات پیشنهاد شده است<br /> <br /> مظفرزاده- بنده اخطار نظامنامه دارم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> مظفرزاده- عرض کنم این طوری که آقای طباطبایی آن قانون را خواندند معلوم می‌شود که آن قانون از مهر ۱۳۲۲ به کلی از بین رفته است یعنی یک قانونی نیست که الان ما بتوانیم قوت آن را تمدید کنیم و این اصلاً تمدید ندارد اگر حالا بخواهید که یک قانونی را تصویب کنیم ممکن است در این خصوص یک قانونی بیاید و باید یک قانون مستقلی بیاورند والا قانونی که در آخر مهر از بین رفته است و تقریباً یک سال فاصله داشته است این قانونی نیست که تمدیدش بدهیم<br /> <br /> '''رئیس-''' این که اخطار نظامنامه‌ای نیست اخطار نظامنامه‌ای این است که بفرمایید مطابق فلان ماده نظامنامه این عمل خلاف نظامنامه واقع شده است.<br /> <br /> مظفرزاده- این یک بهانه‌ای بود چون خواستم صحبت کنم. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با کفایت مذاکرات موافقند...<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان به فوریت اول رأی بگیرید) نسبت به فوریت اول مخالفی نیست؟ (اظهاری نشد) آقایانی که با فوریت اول این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقایان اگر موافقند بقیه اجازه‌ها داده بشود. (صحیح است)<br /> <br /> حاذقی- مجلس از اکثریت می‌افتد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- عرض کنم این که بایستی اصولاً تعهد کننده باید مجبور باشد که مال تعهد کرده را بدهد و اگر نداد همه نوع باید او را مجازات کرد در این موضوع که حرفی نیست و بنده هم موافق هستم اگر یک چنین ماده خالص و صافی را آقایان آورده بودند بنده موافق بودم ولی شما آقای وزیر دارایی می‌خواهید تجدید حیاتی بکنید برای یک قانونی که دو عیب بزرگ دارد (فداکار- هیچ عیبی ندارد) یکی این که این مجازاتی که آقا الان می‌خواهید به تمام مازاد دارندگان تعلق بگیرد بخشودگی که در سال گذشته برای خورده مالکین و زارعین بود امسال تقریباً نصف شده برای این که امسال زارعینی که یک مازاد مختصری هم دارند یا ندارند و مأمورین شما بیشتر قلمداد می‌کنند و آنها را تعقیب می‌کنند و این تعقیب و توقیف اسباب زحمت خواهد شد. این دو قسمت باید حل شود این مازاد رعیتی را بایستی با مازاد مالکین فرق قائل شد هر مجازاتی که برای مازاد مالکین قرار بدهید بنده قبول می‌کنم ولی برای زارعین من نمی‌توانستم قبول کنم (کام‌بخش- مازاد ندارند زارعین) آن که رفع شد غیر از این است که وجود دارد اجازه بفرمایید بنده عرضم را بکنم بعد شما این قانون را با تبصره‌اش می‌خواهید رأی بدهید شما یک قانون دارید که یک عده‌ای این را در دوره ۱۳ گذرانده‌اند (آقا در فوریت صحبت کنید) اجازه بفرمایید الان من توضیح می‌دهم که چرا با فوریت مخالفم می‌خواهم توضیح بدهم که شما یک وقت آمدید یک قانونی را وضع کردید ولی نمی‌توانستید قانون را اجرا کنید چون مطالعه نکرده بودید به این جهت قابل اجرا نبود. شما آمدید یک لایحه‌ای را گذراندید از مجلس و در عوض ۱۲ درصد منافع ۴۰۰ در صد منافع گرفتید و هیچ کاری هم نتوانستید بکنید برای این که قانون شما منطق نداشت.<br /> <br /> دکتر طاهری- در موقع طرح ماده واحده بفرمایید.<br /> <br /> دکتر آقایان- اجازه بفرمایید عرض کنم عده‌ای از رفقای ما ریش‌شان را گرو گذاشتند پیش دکتر میلسپو که این آئین‌نامه که نوشته شده باید این قانون هم بگذرد.<br /> <br /> فاطمی- میلسپو مستخدم دولت ایران است کسی ریش<br /> <br /> گرو نمی‌گذارد بهش حکم کردیم.<br /> <br /> دکتر آقایان- پس بهتر است یک مطالعاتی بکنید این تبصره را بردارید از قانون و بعداً با مطالعات بیشتری بگذرانید.<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم اظهارات نماینده محترم آقای دکتر آقایان چندین جنبه داشت یکی این که فرمودند نسبت به سهمیه و مازادی که از رعایا گرفته می‌شود این قانون سخت است و نمی‌بایستی که نسبت به آنها تحمیلی بشود. بنده عرض کردم که از مردم و رعایا مازادی گرفته نمی‌شود و از آنها کسی چیزی نگرفته است و چیزی هم گرفته نخواهد شد بنابراین چیزی موجود نیست که این قانون نسبت به او قائل به این تضییقات باشد. دوم این است که فرمودند که یک عده از آقایان رفقا رفته‌اند پیش آقای دکتر میلسپو که (من آن لغت را استعمال نمی‌کنم) ولی این طور نیست آقا یک قانونی دولت لازم داشته و آورده است به مجلس می‌خواهد بگذراند و احتیاج هم دارد پیشنهاد می‌کند و از آقایان استدعا می‌کند و با دلایلی که دارد درخواست فوریت کرده است و علت این که درخواست فوریت کرده‌ایم این است که به ما اجازه داده شود بقیه تعهدات سنه گذشته را مطابق مقررات قانون وصول کنیم و تعهدات امسال را که موقعش رسیده است و اغلب تعلل می‌کنند در پرداخت آن را هم بتوانیم وصول کنیم بنابراین این قسمتی که در متن راجع به غله است عیبی ندارد ولی راجع به تبصره بنده تصور می‌کنم با بودن آقای وزیر پیشه و هنر بنده نبایستی این را عرض بکنم این تبصره یک تسهیلاتی برای تثبیت قیمت قائل است و منافع را محدود می‌کند حالا البته اگر این قانون کافی نباشد برای تثبیت قیمت‌ها استدعا می‌کنم که این را تصویب بفرمایید و اگر یک قوانین دیگری با یک مقررات دیگری از برای پایین آوردن اجناس لازم باشد در موقع دیگر و در موقع خودش خواهیم آورد والا اگر قانونی نباشد و بخواهیم که این قسمت را صرف نظر بکنیم و موکول به مطالعات بعدی بکنیم و هیچ قانونی در دست نداشته باشیم که رویش اجرا کنیم این شایسته نیست و بنده تصور می‌کنم که وجود ناقص به از عدم صرف است به عقیده بنده بهتر است که این قانون را بگذرانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- آقای دکتر آقایان فرمودند که این قانون چون منطق نداشته است درست اجرا نشده خیر آقا این قانون منطق داشته ولی اشخاص می‌خواهند از زیر با کمک به جامعه و کمک بنان شهر فرار کنند در این قسمت عرض می‌کنم منطق هم دارد و ما با گذراندن یک چنین قانون به این سختی دولت دستگاه دولت موفق نشد کاملاً تعهدات خودش را جمع‌آوری کند. امسال مخصوصاً در قسمت‌هایی که باران آمده و جنس هست دولت وظیفه دارد از مالکین جنس بگیرد و به آن‌هایی که ندارند برساند و این مربوط به این است که ما قانون سختی بگذرانیم تا دولت بتواند بگیرد و این به عقیده بنده بهترین قانونی بوده است که در دوره گذشته از مجلس شورای ملی گذشته است. می‌فرمایید زارع را چه کار کنیم؟ زارع را که آزاد کرده‌اند خرید و فروش و حمل و نقل و همه را آزاد کردند بنابراین به نظر بنده فوریت این قانون ضروری است و همان طور که آقای فاطمی توضیح دادند الان موقع جمع‌آوری جنس است اگر درفع خرمن دولت جنس را جمع‌آوری نکرد بعضی از مالکین بی‌انصاف پخش می‌کنند توی رعیت و این طرف و آن طرف دولت به اشکال برمی‌خورد و هر چه زودتر این قانون بگذرد بهتر است. ده روز بود ما گرفتار مذاکره با دکتر میلسپو بودیم برای قضیه آزاد شدن آرد برای شهرستان‌ها و انصافاً هم یک آئین‌نامه خوبی تهیه کرده است که آزاد کرده است غله و آرد را برای هر کسی هر چقدر می‌خواهد بردارد بیاورد ملاکین هم تعهدات خودشان را بپردازند که نان شهر تأمین بشود بنابراین به عقیده بنده این قانون فوریتش لزوم دارد و باید رأی بدهیم که دست دولت باز باشد که بتواند نان شهرستان‌ها و مخصوصاً نقاط جنوبی را در این زمستان آینده تأمین کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- بله آقا کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقایانی که با فوریت دوم این لایحه موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقای طباطبایی<br /> <br /> طباطبایی- عرض کنم به نظر من آقای وزیر دارایی اولاً موافقت بفرمایند یک اشکالی اینجا است که آقا تذکر دادند یک قانونی که یک سال است منقضی شده است و یک قانونی که اصلاً نیست آن را خوب بود که دستور می‌دادید که از سر می‌نوشتند و یا این که به جای کلمه تمدید تجدید بگذارید که واقعاً یک قدری هم طبق یک اصلی رفتار بشود اگر ممکن بود که یک قانونی بگذرانیم که دوره سیزدهم تمدید بشود قانونی هم که در آن دوره گذشته بود تمدید می‌شد ولی این موضوع وارد نیست. اشکال دیگری که موجود است این است که نوشته شده است از فترتی که بین تاریخ انقضای مدت قانون فوق‌الذکر و تصویب این طرح حاصل می‌شود زیانی الی آخر گویا برای آن مدتی که این نبوده است و منقضی شده بود است می‌خواهند از این قانون که می‌گذرانند استفاده کنند و این هم در این مواقع البته عطف به ما سبق و عطف به ده ماه پیش کردن هم خلاف ترتیب است مخصوصاً در قسمت مجازاتیش به عقیده بنده مشگل است زیرا گذشته از این که یک عواقب کیفری دارد که در آن موقع قانون نبوده است شما می‌خواهید یک مازادی هم از اینها بگیرید مثلاً من که متخلف بودم شما حالا می‌خواهید جنس بگیرید خوب حالا مطابق آن قانون چه شکلی پیدا خواهد کرد من مورد تعقیب از لحاظ کیفری که تذکر داده شد واقع خواهم بود یا نخواهم بود؟ اگر بفرمایید بلی این که برخلاف مقررات است (یکی از نمایندگان- مربوط به جنس امسال است) بله مربوط به جنس امسال است من متخلف هستم با چه قانونی می‌خواهید مجازات کنید در خود قانون همچو خبری نیست. یعنی این قانون از روزی که منقضی شده تا حالا به قوت خودش باقی است اگر این قانون تصویب بشود آن عواقب کیفری و جزایی که مترتب است در اثر این قانون اشخاصی را شامل خواهد بود و خودتان تصدیق بفرمایید که ده ماه است قانون نبوده است و بنده تعهدی داشته‌ام و نداده‌ام حالا می‌خواهید قانون بگذرانید که مرا مورد تعقیب کیفری قرار بدهید این صحیح نیست. شما اگر می‌خواهید که جنس جمع‌آوری بکنید این قانون با این تجربه که ما حاصل کردیم طوری بایدباشد که فقط مربوط به جمع‌آوری محصول باشد از لحاظ باربری و وسایط نقلیه برای کارخانه‌جات و محصولات داخلی و سود معین کردن برای اجناس این کار خوبی نیست برای این که این یک مقداری تحت تأثیر واقع شده و یک چیزی نوشته شده و صحیح نیست بنده اصل مطلب را کاری ندارم که این حرف حسابی است صحیح است ولی در عمل دیدید که اجرا نشد حالا من چه کار دارم به این مسائل که مابه الاختلاف است شما باید یک ماده واحده یک لایحه به ما بدهید که مربوط به جمع‌آوری جنس باشد و آن هم از این تاریخ تصویب بشود و یا لااقل اگر بخواهید قدری کشش بدهید نسبت به جنس باید نسبت به اجناسی باشد که تا حالا در دست اشخاص بود، با صرف‌نظر از عواقب کیفری و مجازات‌هایی که در قانون اول پیش‌بینی شده است<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر اعتبار<br /> <br /> دکتر اعتبار- بنده عرایضی را که می‌خواهم به عرض آقایان برسانم مربوط به تبصره است همان طور که آقای وزیر دارایی تذکر دادند اصولاً این تبصره با این ماده ارتباطی ندارد ولی حدفش هم نمی‌شود کرد برای این که چیزی نداریم که جای آن را بگیرد. باید تجربه بکنیم که این گرانی قیمت از کجا آمده با این که اینجا دولت معین می‌کند که صاحبان کارخانه‌ها حق ندارند که قیمت اجناس را از قیمت تولیدی جنس به علاوه صدی دوازده بیشتر بفروشند پس چه طور می‌شود که گران‌تر به دست ما می‌رسد؟ این صاحبان سهام آمده‌اند یک فکر خوبی کرده‌اند آمده‌اند یک کاری کرده‌اند که هم منظور دولت را تأمین کرده‌اند و هم به منفعت خودشان می‌رسند جنسی که تولید می‌شود با همان صدی دوازده به صاحبان سهم می‌فروشند ولی بعد از آن که به صاحبان سهم رسید بدون این که در دفتری چیزی وارد بشود در دست اول و دوم می‌فروشند<br /> <br /> تا این که پارچه متری ۴ ریال متری ۱۴ تومان به فروش می‌رسد یا این که فلان کارخانه بلورسازی که ما داریم یک استکانی که سابق دو عباسی قیمت داشت الان ۸ قران شده است. (نراقی- ۲۲ قران) و این هم البته روی این اصول است که بنده عرض کردم اما چه طور می‌شود که جلوی انها را گرفت بنده یک پیشنهادی کردم که دولت محصول این کارخانه‌جات را خودش با منظور نمودن صدی دوازده سود بخرد و در دسترس عامه بگذارد و گمان می‌کنم با این ترتیب اشکال این قضیه حل خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- اینجا راجع به مسئله تعهد که در واقع اصل لایحه روی او است آقای وزیر دارایی و بعضی از آقایان دیگر اشاره کردند تمام اشکالات (آقای وزیر دارایی) به عقیده بنده روی تشخیص است شما مطابق قانون که در سال ۱۳۲۱ گذشته است و مطابق قانون منع احتکار اشخاصی که تعهدشان را نپردازند آنها را متخلف می‌شناسید و مطابق آن قانون می‌توانید آنها را بگیرید حبس کنید و جریمه کنید ولی تمام مطلب سر یک چیز است که اگر یک مالکی آمد و تعهدش را داد یعنی روی کاغذ آورد و تعهدش را امضا کرد بنده خیال می‌کنم با وجود این که یکی از آقایان فرمودند ممکن است مالکی باشد که وقتی یک تعهدی را داد بعداً کلاه بگذارد سر دولت و نپردازد بنده این را تکذیب می‌کنم و عرض می‌کنم که همچو چیزی نیست. وقتی که یک مالکی امضا کرد و یک تعهدی را داد قطعاً می‌پردازد ولی تمام قضایا روی تشخیص تعهدات است بنده سوگند می‌خورم که شما آقای وزیر دارایی اصلاً کوچکترین اطلاع را ندارید چه طور این تعهد را تشخیص می‌دهند می‌رود کی می‌رود؟ و کی تشخیص می‌دهد؟ الان هر روز در اطراف تهران و در اکناف این مملکت این قضیه در جریان است یک مأموری را که شما برای این کار استخدام کرده‌اید بدون این که سابقه اداری داشته باشد بدون این که علاقه داشته باشد به این که سوابق خودش را محفوظ بدارد بدون این که سعی داشته باشد که لکه‌ای به او نچسبانند یک مأمور (سزنی به) یعنی یک مأمور فصلی و موسمی را استخدام می‌کنید و می‌فرستید به ولایات این مأمور شاگرد بزاز بوده است. شاگرد کارخانه بوده است شاگرد نجار و غیره بوده است این مأمور را بدون هیچ نوع قیودی می‌فرستید به ولایات اینها می‌روند آنجا آیا اطلاع دارید که چگونه عمل می‌کنند؟<br /> <br /> آخر این یک مأموریتی است که باید مطابق آن عملی که شما او را مأمور آن کار کرده‌اید اطلاعی از آن داشته باشد اختلاف محصول را بداند و محصول را بتواند برآورد کند مثلاً بداند که این تخم مثلاً تخمی تخم در فلان جا عمل می‌آید باید یک اطلاعی داشته باشد این مأمورین شما هیچ اطلاعی ندارند همین طور می‌آیند یک ده یک بلوکی را گتره‌ای یک دیدی می‌زند البته شما اطلاع دارید که امسال سال خیلی خوبی نیست لااقل در بعضی از قسمت‌های تهران در ماه‌های فروردین و اردیبهشت و خرداد حتماً اقا اطلاع دارند که باران نیامده است این را هم اطلاع دارید که امسال با سال ۱۳۲۲ که بهترین سال‌ها از لحاظ محصول بوده است خیلی فرق دارد. آن وقت همین مأمورین شما آمده‌اند از بیست تا ده عبور کرده‌آند و بعد اطلاع داده‌اند که باید امسال مثل پارسال تخمی ۷ تخم بدهید هر چند که همه جا مالک نیست و به اسم مالک سوءاستفاده می‌کنند ولی این یک (پاراوانی) است این را می‌چسبانند به مالک مالک در حقیقت آن کسی است که این محصول را به عمل می‌آورد و زحمت می‌کشد که این محصول را به عمل بیاورد.<br /> <br /> یک نفر از نمایندگان- زارع به عمل می‌آورد.<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بله وقتی که شما رعایت آنها را نکردید قهراً آن محصول را به عمل نمی‌آورند و هیچ الزام هم ندارند که به عمل آورند و عوض آن گوجه فرنگی و بادمجان می‌کارند و می‌آورند اینجا به هر نرخی که دل‌شان می‌خواهد می‌فروشند ملاحظه می‌فرمایید؟ تمام اشکالی که اینجا می‌شود روی تشخیص مازاد است مأمورین شما چون صلاحیت ندارند و اطلاعاتی ندارند و مردم عادی هستند همین طور گتره‌ای می‌گویند شما مطابق پارسال باید تخمی ۷ تخم یا مثلاً تخم بدهید بلکه<br /> <br /> می‌آیند یک چیزی هم اضافه می‌کنند و این اختلافات می‌ماند الان که شهریور دارد می‌رسد در خیلی از جاها به واسطه این اختلافات خیلی از خرمن‌ها مانده است زیرا باران زیر برف زیر باد زیر دزدی شبانه تمام این آفت‌ها متوجه این خرمن‌ها می‌شود بعد هم یک مسئله دیگر این که در اثر شکایات و مکاتباتی که از آذربایجان شده بود در دو ماه قبل یا در ۵۰ روز قبل در یک جلسه‌ای که با نمایندگان آذربایجان و آقای دکتر بلاک بحث می‌کردیم ایشان یک حرف خیلی منطقی و خیلی پسندیده‌ای را بیان کردند یکی از مطالبی بود که مورد بحث قرار گرفته بود مطالب متعددی بود یکی هم راجع به کسر قیمت بود امسال در خیلی از ولایات قیمت را کسر کرده‌اند ما هم حرفی نداریم البته یک وقتی مقتضی است که نان را با یک نرخ معینی بخورند قیمت را کسر کردند اگر باید قیمت کسر بشود ما هم حرفی نداریم ولی متناسب باید باشد با سایرین نرخ‌ها ولی وقتی که ما گفتیم به چه دلیل؟ در یک بلوکاتی که حاصلخیز است و باید نتایج زحمات‌شان را با کمال میل و رغبت بیاورند به شما تسلیم کنند این کسورات را در نظر گرفتید چرا شما در سر حدات یک چیزی را اضافه کردید؟ و چرا در بلوکات یک چیزی هم کسر کردید؟ ایشان نوید دادند که چون ما در نظر داریم که راجع به کارهای انحصاری یک ترتیبی بدهیم و قیمت کالاهای انحصاری در نتیجه آن عملی که ما می‌کنیم پایین خواهد آمد وقتی که قیمت کالاهای انحصاری که مورد احتیاج مبرم زارع و مردم است قیمتش پایین آمد البته آن هم عیبی ندارد که یک قدری قیمتش کسر بشود ما هم گفتیم دیگر چیزی بهتر از این نمی‌شود وقتی که زارع یک گندمی را می‌خواهد بفروشد و خریدارش هم دولت است او هم می‌خواهد رفع حوایج خود را از قبیل قند و شکر و قماش و مخارج گاو و امثال اینها را بنماید و غیر از این هم چیز دیگری نمی‌خواهد در صورتی که امروز گاو در آذربایجان یک جفت آن ۱۳۰۰ تومان ۱۵۰۰ تومان قیمت دارد دیگر فکر این را نمی‌کنند که آن زارعی که امروز گندمش را باید خرواری ۲۴۰ تومان بفروشد باید گاوش را بخرد ۱۲۰۰ تومان این چه طور می‌شود؟ فرض بفرمایید این زارع یک تن یا نیم تن محصول دارد این چه طور می‌تواند حوایجش را تأمین نماید؟ بعد وقتی که ما پرسیدیم چه طور شد این قیمت کالاهای انحصاری؟ گفتند مشغول مطالعه هستند در صورتی که آن کسری را که بنده عرض کردم معمولی کرده‌اند و متداول هم شده است مسئله دیگری که باید مورد توجه واقع شود مسئله افت و کرایه است در غالب نقاط خود دولت برای احتیاجات مبرمی که دارد یک مأموری را بفرستد به محل مثلاً خود ما مذاکره کردیم که یک بازرسی برود به آذربایجان گفتند ما وسایل نداریم اتومبیل نداریم و برای این که یک بازرسی به آنجا بفرستیم پنج هزار تومان خرج دارد و این پنج هزار تومان را هم نداریم ملاحظه بفرمایید در یک کشوری که در بعضی نقاطش مثل ارسباران کامیون وجود ندارد بلکه در تمام آذربایجان پنجاه تا کامیون وجود نداشته باشد آنهایی هم که هست باربری دست انداخته است رویش یا از برکت باربری شما اینها هم از کار افتاده است و کار نمی‌کنند برای این که وسایل فراهم نیست و با این وضع و ترتیب هم هیچ در فکر نیستند و هر کدام از این مسائل فردا به موجب این قانون یک تخلفی می‌شود و به موجب این تعهد این آدم که یک تعهدی داده است که جنس بیاورد و تحویل بدهد خوب حالا انبار شما کجاست؟ انبار شما در ۸ فرسخی است در ده فرسخی است این شخص به شما می‌گوید وسایل بدهید ما ممکن است اینها را در مدت ده روز بیاوریم ولی این قدر طول می‌دهند که بکشد به آن مواقعی که در راه‌ها برف است و راه‌ها مسدود باشد ممکن است بکشد تا دی ماه و تا بهمن ماه هیچ کدام از اینها را در نظر نمی‌گیرید و توجه نمی‌کنند و مردم را دچار محفوظ می‌کنند شما فردا برای نبودن وسایل فقط به عنوان تعهدات برای تمام این تخلفات مزاحم مردم می‌شوید شما وقتی که یک قانونی و تمام جهاتش را مطالعه کنید نه این که فکر شما این باشد که متخلف پیدا کند ولی ما در تمام این مدتی که این قانون گذشت در سال ۱۳۲۱ در سال<br /> <br /> ۱۳۲۲ یک متخلف را هم تعقیب نکردیم یک نفر را در تمام این مملکت از اشخاصی که چه تعهد دادند چه ندادند چه اشخاصی که خود من می‌شناسم که آمدند اینجا رفتند در اداره ثبت و از اداره دارایی پول گرفتند و سند رسمی سپردند بعد سند رسمی‌شان را ندادند شما به موجب همان قوانینی که برای همه موجود است شما آن را هم احترام نکردید و به موقع اجرا نگذاشتید یعنی خودداری کردید پس این وسیله می‌شود برای بند و بست‌ها و برای سوءاستفاده مأمورین شما<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است؟<br /> <br /> حاذقی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند موافقید یا مخالف؟<br /> <br /> فولادوند- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر دارایی<br /> <br /> وزیر دارایی- عرض کنم ناچار هستم که در مقابل بیانات آقایان نمایندگان محترم دو چیز را تذکر بدهم یکی این است که آقایان نمایندگان محترم وقتی که در یک موضوعی بحث می‌کنند همیشه قیاس به نفس می‌کنند یعنی وقتی که خودشان مالک هستند و یک تعهدی را می‌سپارند و می‌پردازند چون تخلف نمی‌کنند و در موقع به شرط خودشان عمل می‌کنند تصور می‌کنند سایر ملاکین هم مثل آنها هستند ولی متاسفانه باید عرض کنم که آقایان قیاس به نفس می‌فرمایند و خیلی از ملاکین هستند که این عمل را نمی‌کنند و به تعهد خود وفا نمی‌کنند و به موقع تعهد خود را ادا نمی‌کنند البته بنده شخصاً ملکی ندارم و نمی‌توانم این را به طور قطع بگویم ولی مطابق تجربیات اداری به بنده ثابت شده که یک اشخاصی هستند که امضا می‌کنند ولی بعد یک تشبثاتی می‌کنند وزیر امضای خودشان می‌زنند و نمی‌دهند این قسمت اول تذکر قسمت دومی که می‌خواستم به عرض آقایان محترم برسانم این است که اشکالات مهمه‌ای که به قوانین می‌شود مربوط به خود این قانون نیست مربوط به طرز اجرای آن است می‌فرمایید مأمورین محل مأمورین نیستند بالاخره چه باید بکنیم؟ متأسفانه بایدبگوییم در مملکت مأمورین با اطلاع این اندازه نداریم گر چه باید اعتراف کنم که از مأمورین دانا و تحصیل کرده هم استفاده نمی‌کنیم ولی با وجود این هم باید اعتراف کنیم که به اندازه کافی مأمورین دانا و توانا هم نداریم می‌فرمایید که مأمورین می‌روند و به مردم اذیت می‌کنند البته یک قوانینی هست که برای این اشخاص یک مجازات‌های زیادی را تعیین می‌کند تا اندازه‌ای که اطلاع پیدا کرده‌ام هر کس که می‌آید و به ما می‌گوید که کسی دزدی و تقلب کرده است تعقیبش می‌کنیم ولی البته باید یک قسمتی را هم در نظر گرفت که مملکت به واسطه جنگ دچار اشکالاتی شده و باید یک مقرراتی را اجرا نمود که ما قادر به این که آن مقررات را به خوبی اجرا کنیم نیستیم و مأمورین ما هم نمی‌توانند آن قوانین را به خوبی اجرا کنند این است که بنده تصور می‌کنم که عیب در قانون نیست عیب در اجرای قانون است عیب ممکن است در طریق عمل داشته باشد و البته به پیشنهاداتی که از طرف آقایان می‌شود این عیب ممکن است مرتفع شود و همچنین ممکن است با مراقبت‌هایی که بعداً می‌شود معایب به مرور مرتفع بشود ولی اگر ما یک قانونی نداشته باشیم که آن مالکینی که متخلف هستند و تعهد خودشان را نمی‌پردازند نتوانیم آنها را تعقیب بکنیم و نتوانیم آنها را ملزم بکنیم که به موقع تعهدات خودشان را بپردازند البته آن وقت ما نمی‌توانیم از مازاد رعایا صرف نظر بکنیم و نمی‌توانیم به خانه‌دارها اجازه بدهیم که آرد خودشان را وارد بکنند و بالاخره نمی‌توانیم کنترل بکنیم و تأمین بکنیم مصارف کشور را ولی برای این که منفعت عمومی را بتوانیم منظور نماییم و بتوانیم مصرف نان مردم را تأمین بکنیم مجبور هستیم که مقررات جزایی برای متخلفین داشته باشیم و البته آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که باید مقرراتی باشد که به موقع اجرا گذاشته شود اما راجع به این که فرمودند که این قانون را چرا به این طریق پیشنهاد کرده‌ام خواستم این را خدمت آقایان تذکر بدهم که از این لحاظ این طریق پیشنهاد<br /> <br /> کرده‌ام که برای استفاده از مدت گذشته باشد از نقطه نظر اجرا تعهدات که اگر تخلفاتی به فاصله ده ماه پیش آمد بشود ترتیب اثری داد فرمودند آثار جزایی دارد خوشبختانه دولت تا به حال روی آن قانون مقرراتی وضع نکرده است که در اجرا دخالت داشته باشد بنابراین مقررات جزایی نیست که دولت آن را عطف به ماسبق نموده و اجرا بکند ولی از وقتی که این قانون تصویب می‌شود آن مقررات وضع می‌شود و البته هر کسی که وظیفه خودش را انجام نداده است و در سابق نداده است طبق این قانون اجرا خواهد نمود بنابراین از آقایان استدعا می‌کنم که در این مورد زودتر رأی بدهند که ما بتوانیم زودتر عمل بکنیم.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> '''رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- پیشنهادات خوانده شود<br /> <br /> '''رئیس-''' به پیشنهادات باید رأیی گرفت و عده هم کافی نیست آقای حاذقی<br /> <br /> حاذقی- نظر به این که مورد مخالفتم را نسبت به لایحه تقدیمی عرض کرده بودم نظر آقای رئیس مجلس را به این موضوع توجه می‌دهم به طور کلی مردم در خارج انتظار زیادی از مجلس شورای ملی دارند که مورد تصدیق خود آقایان نمایندگان هم هست بدون این که اکثریت در پارلمان باشد.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- خارج از موضوع است.<br /> <br /> حاذقی- این موضوع مهمتر از موضوعی است که می‌خواهم عرض کنم این را می‌خواستم عرض کنم که در موقعی که یک لایحه‌ای مطرح است آقای رئیس به آقایان نمایندگان محترم تذکر بدهند که آقایان از جلسه بیرون تشریف نبرند که جلسه از اکثرتی بیفتد (صحیح است) موضوع مخالف بنده این است که خواستم عرض کنم تصویب این پیشنهاد به طور کلی البته مورد موافقت اکثریت آقایان نمایندگان محترم هست و مورد مخالفت بنده از این جهت است که وزارت دارایی و دولت تأمین نان شهرستان‌ها تبعیضی روا می‌دارد این است که این طرح پیشنهاد می‌شود که مردم بعضی از نواحی ممکن است به استناد این که گندم و جود در انحصار دولت است به کلی از داشتن نان و تحصیل آذوقه برای خودشان باز می‌مانند و دچار اشکالات خیلی شدیدی می‌شوند و مخصوصاً توجه مجلس را جلب می‌کنم که درعین حالی که دولت متعهد است نان مردم مملکت را تأمین کند در بعضی از شهرستان‌ها هست که اساساً دولت به عذر این که در سابق آنجا مازادی نداشته است تأمین نان آنجا را در نظر نگرفته است و سه سال است که دچار قحطی و نیستی شده‌اند فریاد می‌کنند و استرحام می‌نمایند دولت توجهی نمی‌کند الان به طور مثال عرض می‌کنم مردم لارستان و مردم جهرم و کازرون این سه شهر در فارس به جرم این که مازاد نداشته‌اند و تعهد نداده‌اند دولت نان آنها را نمی‌دهد و می‌گوید باید از بازار آزاد نان تهیه کنید از طرف دیگر از تمام دهات اطراف و دهات حاصلخیز آن ناحیه از مالکین تعهد می‌گیرند آن وقت مردم باید از بازار سیاه نان تهیه کنند در حالی که نان در طهران به قیمت ۱۲ ریال است آنجا قیمت سی ریال و چهل ریال باید تهیه کنند یک مردمی که درآمد آنها خیلی کم است و سطح زندگی انها اجازه نمی‌دهد که نان را در یک همچو سال سختی به بهای گران خریداری کنند این کمال بی‌لطفی دولت است که آنها باید نان را به قیمت سی چهل ریال خریداری نمایند بنابراین اگر دولت بتواند نان مردم را تأمین بکند کافی است که وقتی که جنس‌ها را جمع کرد بایستی که این توجه را هم نسبت به سکنه مردم لارستان و جهرم و کازرون داشته باشد که وقتی که تعهد نگرفت و آنها هم مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهند بنابراین مورد ندارد این تبعیض باشد. به مردم شیراز یا اصفهان نان بدهند آن وقت کازرون باید از بازار آزاد نان بخرد و این مقدورشان نیست من مخالفتم این بود که حالا که دولت این لایحه را طرح می‌کند تبعیضی برای سکنه شهرستان‌ها قائل نشود و شهرستان‌هایی هم که مازاد نداشته‌اند به آنها هم نان بدهد و اداره تثبیت را از آنجا برندارد این موضوع سابقه دارد و سه سال است که آنها شکایت می‌کنند و توجهی نشده است (صحیح است)<br /> <br /> پس بنابراین بنده استدعا می‌کنم که آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند که این قانون بدون تبعیض در تمام مملکت اجرا شود که بدون اشکال به تمام مردم این مملکت نان داده شود.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. پیشهاد بکنید آقا.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فولادوند<br /> <br /> فولادوند- اگر در ابتدای هر قانونی که می‌خواهیم بگذرانیم توجه کنیم که طوری باشد که برای هر مضیقه نباشد مردم هیچ وقت برخلاف قانون رفتار نمی‌کنند این موضوع را بنده چندین مرتبه در اینجا تذکر داده‌ام که برای آنهایی که برزگر هستند و عائله‌مندند یک خروار آرد برای عائله آنها کم است پارسال یک تن بخشودگی قائل شده بودند ولی امسال برای آنها (برای مالکین جزء) نیم تن قائل شده‌اند اینها نو کردارند نوکرش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد خودش زن و بچه دارد چه طور می‌شود بگوییم گندم خودت را بیار تحویل بده و زن و بچه‌ات از گرسنگی بمیرند این ممکن نیست عملی نیست آقا این کار را نکنید، ممکن نیست که اینها نان خودشان را تهیه نکنند بالنتیجه این عمل باعث می‌شود که مردم یک مقداری رشوه به مأمورین ناصالح می‌دهند دولت هم ضرر کرده است مردم هم داد و فریادشان بلند است پارسال برای مالکین جزء دولت قائل شد که از یک تن برای نان خانه‌شان معاف باشند و حالا آن را نیم تن کرده‌اند عرض دیگر بنده راجع به قیمت تمام اجناس است که از پارسال تا امسال دو برابر تا ۱۰ برابر ترقی کرده ولی گندم را می‌خواهید به قیمتی که پارسال برایش قائل شدید امسال ۲۰% و بعضی جاها ۴۰% هم تخفیف بدهید شما توجه بفرمایید؟ این گندمی که به دست مالک می‌آید می‌خواهد بفروشد و در عوض پارچه و قند و چای تهیه کند اگر شما رضایت مالک و رعیت را تأمین کنید تمام غله کشور مال شما است ولی با این وضع ممکن نیست امروز غیر از دولت کسی خریدار غله نیست شما می‌خواهید گندم را ۲۰% - ۳۰% از پارسال بخرید این را بعد از وضع کرایه بعد از وضع مالیات و بعد از وضع افت حساب کنید قیمت یک خروار گندم برای رعیت چقدر تمام می‌شود قیمت یک من قند هم نمی‌شود. شما اجناس‌تان ۲ برابر ۵ برابر ۱۰ برابر ترقی کرده چرا گندم را می‌خواهید از نرخی که پارسال خریدید ارزان‌تر بخرید این ممکن نیست مأمورین شما ناصالح هستند می‌روند با مردم سازش می‌کنند یک وقت می‌بینید که مملت دچار قحطی شده است شما نرخ غله را می‌آورید پایین ولی نرخ سایر اجناس را نمی‌آورید پایین؟ اگر نرخ سایر اجناس را آوردید پایین نرخ غله را هم بیاورید پایین وقتی که سایر اجناس ترقی کرده است چه طور می‌خواهید قیمت گندم را بیاورید پایین.<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مذاکرات کافی است<br /> <br /> روحی- فایده خواندن پیشنهادات چیست؟ اکثریت نیست فرستاده‌ایم که یک نفر از آقایان تشریف بیاورند و جلسه اکثریت پیدا کند هیچ یک از آقایان نیستند.<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' جلسه را ختم کنید و فردا صبح جلسه تشکیل شود.<br /> <br /> ۸- مذاکره نسبت به تعیین وقت جلسات<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین بایستی تکلیف جلسات را معین کرد.<br /> <br /> فداکار- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> فداکار- البته تصدیق می‌فرمایید که هیچ عبادتی بهتر از خدمت به خلق نیست آقایان نمایندگان که می‌خواهند شب عبادت کنند بهتر این است که شب‌ها تشریف بیاورید و خدمت به خلق کنند بنابراین بهتر این است که جلسات را به شب موکول نمود که کارها هم بگذرد وقت هم داشته باشیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فاطمی<br /> <br /> فاطمی- بنده شخصاً خودم با تشکیل جلسات در شب مخالف نیستم ولی ملاحظه یک عده از آقایان نمایندگان را هم باید کرد که منازل‌شان دور است چه عیبی دارد که جلسات را مطابق هر سال از ۳ بعدازظهر تا ۶ بعدازظهر قرار دهید<br /> <br /> این پیشنهاد من است حالا هر طور میل دارید عمل کنید.<br /> <br /> دکتر زنگنه- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> دکتر زنگنه- بنده می‌خواهم ببینم که مقصود از این تغییر وقت چیست؟ که می‌فرمایند رمضان است آقایان روزه می‌گیرند بسیار خوب بنده تصور نمی‌کنم که مقصود دین اسلام این باشد که انسان تا دو ساعت بعدازظهر بخوابد و روزه بگیرد (عبادت به جز خدمت خلق نیست) مانعی ندارد که آقایان روزه را بگیرند و دو ساعت و نیم به ظهر هم تشریف بیاورند و کار کنند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده‌ام این است که در ماه رمضان همین طور که سابق بر این هم معمول بود که در شب جلسه تشکیل می‌شد حالا هم جلسات به شب موکول شود برای این که مذاکرات مجلس و کارهای قانونگذاری در روز با شکم گرسنه و تشنگی و گرسنگی موافقت نمی‌کند به این جهت بنده عقیده دارم که جلسات دو از شب گذشته شروع شود و تا ۴ - ۵ از شب گذشته ختم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای طباطبایی تجدد<br /> <br /> '''محمد طباطبایی-''' افراد و طبقاتی که قبل از ما بوده‌اند اطلاعات بیشتری دارند و بهتر از ما می دانند که صبح‌ها همه سرحال هستند از لحاظ مجلس و جریان کار اینجا هم سابقه داریم تجربه داریم که وقتی که شب جلسه تشکیل می‌شد یا بعضی اوقات که عصرها جلسات تشکیل می‌شد در هر دو موقع دچار یک نوع گرفتاری و مشکلات می‌شدیم اگر می‌گفتیم بعدازظهرها تا آقایان تشریف بیاورند چهار پنج بعدازظهرمی‌شد آن وقت از آن طرف مصادف می‌شدیم با اول افطار اگر می‌گفتیم شب جلسه تشکیل شود تا آقایان تشریف می‌آوردند ۳-۴ ساعت از شب گذشته بود و تا نیمه شب طول می‌کشید و باز هم دچار اشکالات دیگری می‌شدیم و کار مجلس هم نمی‌گذشت و عاقبت به این نتیجه رسیدیم که اگر صبح‌ها جلسه شود خیلی بهتر است (صحیح است) این است که بنده تذکر می‌دهم کسی که پای‌بند بدین است و واقعاً روزه می‌گیرد شب تا صبح بیدار نمی‌ماند به مو قع می‌خوابد و به موقع پا می‌شود می‌رود سر کارش بیدار خوابی مال اشخاصی است که با روزه کمتر سر و کار دارند (صحیح است)<br /> <br /> ۹-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست فعلاً نمی‌توانیم رأی بگیریم جلسه آتیه عجاله به روز سه‌شنبه ۳۱ مرداد ماه موکول می‌شود آقایان ساعت ۹ تشریف بیاورند که ساعت ۱۰ جلسه تشکیل بشود. دستور هم بقیه دستور امروز (صحیح است)<br /> <br /> مجلس یک ساعت بعدازظهر ختم شد)<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی- سیدمحمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85&diff=111559 2015-02-22T12:40:15Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[رای اعتماد به نخست‌وزیران مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی =[[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی =[[اساسنامه‌های مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]] }}<br /> <br /> [[پرونده:Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg|thumb|left|محمد ساعد نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:Ebrahim Hakimiv2.jpg|thumb|left‎|ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:MortezaGholiBayatv2.jpg|thumb|left‎|مرتضی قلی بیات نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:MohsenSadr.jpg|thumb|left‎|محسن صدر نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:AhmadQhavamv2.jpg|thumb|left|احمد قوام (قوام‌السلطنه) نخست‌وزیر]]<br /> * [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]] - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴ - نخست وزیران: [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای محمد ساعد نخست‌وزیر ۱۳۲۳ |محمد ساعد]] (۶ فروردین ۱۳۲۳ تا ۱۸ آبان ۱۳۲۳ ) - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای مرتضی بیات نخست‌وزیر|مرتضی‌قلی بیات ]] (۴ آذر ۱۳۲۳ تا ) - [[تصمیم قانونی راجع به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[تصمیم قانونی دایر به ابراز رای اعتماد به کابینه آقای محسن صدر نخست وزیر|محسن صدر]] - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[معرفی کابینه آقای احمد قوام|احمد قوام]] - رییس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی<br /> <br /> انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی زیر نظر ارتش شوروی و انگلستان انجام شد و این دو کشور استعماری نمایندگان دست چین شده خود را به مجلس شورای ملی فرستادند. در این انتخابات ۱۳۳ تن نماینده از سراسر ایران انتخاب شدند. محمد مصدق در مجلس چهاردهم گروهی به نام اقلیت را دور خود جمع کرد. واژه اقلیت برگردان واژه روسی منشویک است. منشویک یکی از فراکسیون‌های سوسیال دموکرات حزب کارگر روسیه بود. در روز دوم گردهمایی حزب سوسیال دموکرات روسیه در لندن این حزب میان هواداران لنین و مخالفین لنین منشعب شد. هواداران لنین خود را بلشویک (Bolshevic) یا اکثریت و مخالفین خود را منشویک (Menshevik) یا اقلیت نامیدند. مصدق به وسیله گروه اقلیت در مجلس اوبستروکسیون راه انداخت، بدین معنا که هر گاه قانونی می باید تصویب می شد و یا نخست‌وزیری می باید رای اعتماد می گرفت، این گروه از نشست بیرون می رفتند و نشست را از اکثریت می انداختند. محمد مصدق برای ابستروکسیون به ۳۰ نفر نیاز داشت. نمایندگان اقلیت به سرکردگی محمد مصدق دست در دست نمایندگان حزب توده مجلس چهاردهم را به آشوب کشیدند. نام نمایندگان اقلیت به قرار زیر است:<br /> <br /> ۱- محمد مصدق، تهران ۲- ابراهیم افخمی، زنجان ۳- غلامعلی فریور، تهران ۴- محمدرضا تهرانچی، تهران ۵- امیرنصرت اسکندری، تبریز ۶ – ابوالحسن صادقی، تبریز ۷ – فتحعلی ایپکچیان، تبریز ۸ – رضا حکمت (سردار فاخر)، شیراز ۹ – عزت‌الله بیات، اراک ۱۰ – موسی فتوحی، مراغه ۱۱ – میرصالح مظفرزاده، رشت ۱۲ – عبدالله معظمی، گلپایگان ۱۳ – غلامحسین رحیمیان، قوچان ۱۴ – جواد عامری، سمنان ۱۵ – حبیب‌الله درّی، درجز ۱۶ – محمد بهادری، اهر ۱۷ – محسن افشارصادقی، رضائیه ۱۸ – محمدولی فرمانفرمائیان، سراب ۱۹ – ابوالقاسم صدر قاضی، مهاباد ۲۰ – ابراهیم آشتیانی، ایوانکی ۲۱ – حمدالله ذکائی، خلخال ۲۲- مهدی عدل، مشکین‌شهر ۲۳- رضا رفیع (قائم‌مقام)، گرگان‌رود ۲۴- حسن اکبر، فومنات ۲۵- داود طوسی، بجنورد ۲۶- محمد گرگانی، گنبد کاوس ۲۷ – اصغر پناهی، تبریز ۲۸ – منوچهر تیمورتاش، کاشمر ۲۹ – عباس تیموری، خوی ۳۰ – عبدالحمید زنگنه، کرمانشاه ۳۱ – خلیل فلسفی، گرگان ۳۲ - محسن افشارصادقی، رضائیه ۳۳ – اصغر سرتیپ‌زاده، تبریز (این شخص پس از چندی از اقلیت بیرون رفت)<br /> <br /> حزب توده بيست نامزد داشت و از اين بيست نفر با پشتیبانی شوروی هشت نفر به مجلس راه يافتند و فراکسيون حزب توده را تشکيل دادند. نمايندگان حزب توده در شمال ايران، در شهرهایی که در اشغال ارتش شوروی بود بيشترين آراء را به دست آوردند. نام هشت نفر نمایندگان حزب توده بدین قرار است :۱- اردشير آوانسيان نماينده ارامنه شمال، ۲- محمد پروين گنابادي نماينده سبزوار، ۳- عبدالصمد کامبخش نماينده قزوين، ۴- ايرج اسکندری نماينده ساری و تنکابن، ۵- رضا رادمنش نماينده لنگرود و لاهيجان، ۶- ولی‌الله شهاب فردوس نماينده فردوس، تون و طبس، ۷- فريدون کشاورز نماينده بندرپهلوی و ۸- تقی فداکار نماينده اصفهان بودند.<br /> <br /> == نخست وزیر سهیلی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست نخست]]''' - دربرگیرنده:۱ - بیانات آقای رئیس سنی ۲ - انتخاب رئیس و دو نایب رئیس موقتی ۳ - اظهارات آقای اسعد رئیس موقتی ۴ - افتراغ شعب ۵ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب شصت و شش استوارنامه و مخالفت با ده استوارنامه ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۳]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره راجع به استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بقیه مذاکره و تصویب استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه -<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب هفت فقره اعتبارنامه و مخالفت با یک اعتبارنامه (۲٫۱ - مداخلات دولت ۲٫۲ تشکیل انجمن ۲٫۳ معروفیت محلی) ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب هیئت رئیسه دائمی ۳- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب بقیه اعضاء هیئت رئیسه ۳- مذاکره راجع بدستور ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت و تصویب خطابه تقدیمی به پیشگاه ملوکانه ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای ملایری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء کمیسیونهای بودجه و محاسبات و مبتکرات و عرایض و مرخصی ۳ - طرح و عدم تصویب نمایندگی آقای دری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> == نخست‌وزیر محمد ساعد ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۲٫۱ برنامه دولت''': ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای سیف پورفاطمی ۴ - قرائت گزارش مربوط به نمایندگی آقای دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران ۵ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اجرای مراسم تحلیف از طرف هشت نفر از آقایان نمایندگان ۳- بیانات آقای فرخ راجع به اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلی و تدین نخست وزیر و وزیر کشور سابق ۴- طرح گزارش شعبه مربوط به جریان انتخابات طهران ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس‏ ۲ - اجرای مراسم تحلیف از طرف ده نفر از آقایان نمایندگان‏ ۳ -بقیه مذاکره و تصویب گزارش شعبه در خصوص نمایندگان تهران‏ ۴ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏ *۶*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب رئیس و دو نایب رئیس و یک نفر منشی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- انتخاب بقیه اعضای هیئت رئیسه ۴- تصویب نمایندگی آقای مهندس فریور ۵- اجرای مراسم تحلیف از طرف بیست نفر از آقایان نمایندگان ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - معرفی هیئت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۳ - مذاکره راجع بطرح برنامه دولت و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۴ - مذاکره راجع بگزارش شعبه اول راجع بانتخابات تهران ۵ - انتخاب کمیسیونها ۶ - تصویب اعتبارنامة آقای محسن افشار صادقی ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء منتخبه جهت کمیسیونها ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای رئیس و طوسی راجع بزلزله گرگان ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موضع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح برنامه دولت ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت پیشنهاد تشکیل کمیسیونی برای رسیدگی به عملیات میسیون امریکائی ۳ - طرح گزارش نمایندگی آقایان: سید محمد طباطبائی - محمد بهادری – یمین اسفندیاری و رحمن قلی خلعت‌بری ۴ - بقیه شور و تصویب برنامه دولت ۵ - تقدیم لایحه سه دوازدهم از طرف آقای وزیر دارایی ۶ - تقدیم طرح مربوط به اجرای سوگند آقایان وزیران ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به تمدید پانزده روز برای رسیدگی در مورد اتهام آقایان سهیلی و تدین<br /> ۳ - بقیه مذاکره در پیشنهاد راجع بآئین قسم وزراء‌و تصویب دو فوریت آن ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳- طرج و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه مجلس شورای ملی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقایان رفیع ووزیر مشاور و دکتر شفق راجع بدستور ۳- اعلام جرم آقای فرخ نسبت بآقای سهیلی و پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان طبق اصل ۳۴ قانون اساسی راجع به این موضوع ۴- تقدیم آئین نامه قانون مالیات بر درآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۵- انتخاب دو نفر نظار بانک و گزارش آقای نراقی عضو هیئت نظارت بانک به مجلس شورای ملی ۶- طرح گزارش شعبه پنجم راجع بانتخابات سبزوار و تصویب نمایندگی آقای طباطبائی و پروین گنابادی ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای یمین اسفندیاری ۴- اعلام اسامی دونفر ناظر منتخبه جهت نظارت ذخیره اسکناس ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب پیشنهاد آقای فرمان فرمائیان دائر باختصاص ایام چهارشنبه بسؤالات و نطقهای متفرقه آقایان نمایندگان ۳- قرائت مراسله وزارت دادگستری راجع بآقای تدین و ارجاع آن بکمیسیون عرایض ۴- تصویب پیشنهاد آقای فاطمی راجع بخروج اعتبارنامه آقای یمین اسفندیاری از دستور ۵- قرائت گزارش شعبه دوم راجع برد نمایندگی آقای شریعت زاده از بابل و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۶- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقایان تهرانی و فیروز آبادی از تهران و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۷- تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بمرخصی آقای عباس مسعودی ۸- تصویب پیشنهاد آقای دکتر معظمی راجع بخروج طرح قانونی راجع باجرای مراسم سوگند آقایان وزراء از دستور ۹- اجرای مراسم تحلیف از طرف ۲۳ نفر از آقایان نمایندگان ۱۰- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت بآقای تدین از طرف آقای سید محمد طباطبائی ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگی به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۴- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان شریعت زاده و یمین اسفندیاری و رحمان قلی خلعت بری ۵- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان حسین تهرانی و فیروز آبادی ۶- تقدیم لایحه مربوط بترتیب امور زندان ۷- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای رحیمیان ۳- تقدیم طرح مربوط به تهیه قانون کار ۴- مذاکره راجع به تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصوی صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور ۴- سئوال آقایان: ساسان- فرمند و دکتر کشاورز و جواب آقای هژیر وزیر کشور ۵- تقدیم یک فقره طرح لایحه از آقای وزیر کشور ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- سئوالات آقایان: قبادیان و دکتر اعتبار و فرمانفرمائیان و فرود از آقای وزیر دارائی و پاسخ ایشان ۳- تقدیم و قرائت ورقه استیضاحیه آقای مهندس فریور ۴- قرائت پنج فقره گزارش شعبه دوم راجع بانتخابات شیراز و موکول شدن بجلسه آتیه ۵- قرائت و تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بکمیسیون نظارت امور خواربار و ارجاع آن بکمیسیون دارائی ۶- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بانضمام کلیه مؤسسات آموزشی بوزارت فرهنگ و ارجاع آن بکمسیونهای بودجه و فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین موقع جواب استیضاح آقای مهندس فریور. ۳- جواب آقای وزیر جنگ به سئوالات آقایان اسعد و فرمند و ساسان و قبادیان و تقدیم سه فقره لایحه ۴- تصویب استوارنامه نمایندگی آقایان رضا حکمت و نمازی و معدی و امام جمعه از شیراز ۵- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۰]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- استیضاح آقای مهندس فریور از هیئت دولت ۳- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای نخست وزیر و ابراز رأی اعتماد به کابینه آقای ساعد ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب یک فوریت آن ۴ - '''سئوال آقای دکتر شفق از آقای وزیر کشور و جواب آن''' ۵ - تصویب استوارنامة آقایان دهقان و اسکندری و تجدد ۶ - قرائت گزارش شعبه راجع بابطال انتخابات ایوانکی و موکول شدن به جلسه بعد ۷ - تصویب استوار نامه آقایان مجد- کام بخش و رفیعی ۸ - قرائت گزارش شعبه راجع بانتخابات شاهرود و موکول شدن به جلسه دیگر ۹ - تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به استمهال ۱۵ روزه جهت رسیدگی باتهام منتسبه به آقای تدین ۱۰ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور و تصویب یک فوریت آن ۱۱ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای فرهودی ۳- طرح و رد گزارش شعبه اول راجع برد انتخابات ورامین و تصویب نمایندگی آقای آشتیانی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۳]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اقتراع شعب ۳ - تصویب نمایندگی آقای صدریه از شاهرود ۴ - شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری راجع بتمدید یکماه برای رسیدگی بپرونده اعلام جرم نسبت به آقای سهیلی و تدین ۵ - تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ ۶ - '''تصویب فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای دکتر شفق'''(محاسبه آسیب های جنگ و دریافت آن از متفقین) ۷ - رد فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای نراقی و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۴]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع باعلام جرم آقایان سهیلی و تدین و ارجاع بکمیسیون دادگستری ۳ - تصویب دو فقره گزارش مرخصی ۴ - اجرای مراسم تحلیف از طرف شانزده نفر از آقایان نمایندگان ۵ - قرائت گزارش کمیسیون مبتکرات راجع بمستشاران امریکائی و خروج آن از دستور ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای رئیس راجع بتعویق جلسه ۳- سئوال آقایان: نراقی و ایرج اسکندری از آقای وزیر پیشه و هنر و پاسخ ایشان ۴- سئوال آقایان: اردلان- نبوی و عماد تربتی از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ ایشان ۵- تصویب نمایندگی آقای حشمتی ۶- شور گزارش کمیسیون قوانین دارائی راجع به کتیبه‌های آستان قدس ۷- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری راجع بطرح پیشنهادی اصلاح پاره از قوانین ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه استرداد کتیبه‌های علیرضای عباسی به استان قدس رضوی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۷]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۳ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دولت آبادی ۴ - سئوال آقایان: دکتر شفق – دکتر عبده – امینی – و دکتر معظمی و جواب آقای وزیر کشور ۵ - بیانات آقای نخست وزیر و معرفی آقایان: معاون وزارت فرهنگ و معاون نخست وزیر ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزارت دارائی راجع بواگذاری مقداری اراضی برای ایجاد گورستان جهت اتباع امریکا بقید دو فوریت و تصویب آن ۴- معرفی آقای دکتر آزموده بمعاونت وزارت کشاورزی ۵- سئوال یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ ۶- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ راجع بحقوق آموزگاران و دبیران و تصویب آن ۷- اعلام وصول طرح قانونی راجع بالغاء انحصار پنبه و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸- تصویب اعتبارنامه آقای سید مهدی عدل از مشکین شهر ۹- مذاکره در طرح قانونی راجع بآئین نامه مازاد غله و موکول شدن بجلسه آتیه ۱۰- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۱- سئوال آقایان اردلان و مهندس فریور و پاسخ آقای وزیر کشور ۱۲- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳ - '''بیانات آقای هژیر وزیر کشور راجع به مسافرت به لندن''' در جواب سئوال چند نفر از آقایان نمایندگان ۴ - سئوال آقای دکتر کشاورز از آقای وزیر دارائی ۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح لایحه مربوط به کیفر مأمورین متخلف نظام وظیفه ۳ - معرفی آقای دکتر اقبال بمعاونت وزارت بهداری ۴ - تقدیم لایحه تشکیلات وزارت بهداری و لایحه اجرای آن پس از تصویب کمیسیون بهداری بقید یک فوریت ۵ - تصویب یک فوریت لایحه تقدیمی وزارت بهداری ۶ - بقیه شور لایحه تخلفات مأمورین نظام وظیفه ۷ - قرائت گزارش مربوط به تقلیل کارمندان دادگاههای عادی و تجدید نظر ۸ - تصویب نمایندگی آقای گله داری ۹ - '''طرح گزارش نمایندگی نمایندگان تبریز''' ۱۰ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقای دکترآقایان و موکول شدن به بعد ۳- '''طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای رحیم زاده خوئی از تبریز''' ۴- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۲]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''رد نمایندگی آقای رحیم زاده خوئی و خروج طرح گزارش نمایندگی چند نفر از نمایندگان تبریز از دستور''' ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر بهداری ۴- تصویب استوارنامه آقای دکتر آقایان ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای دکتر مصدق و تقدیم یک برگ سئوالیه از آقای نخست وزیر (درباره رحیم‌زاده خویی)''' ۳- تقدیم دو فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۴- تقدیم پیشنهادی راجع به تشکیل کمیسیون منتخبه از شعب جهت رسیدگی به حسابهای بیست ساله ۵- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- سئوال آقایان فرهودی و فرخ و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۷- موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت به آقای محمود پدر وزیر سابق پیشه و هنر ۳- سئوال آقای دکتر معاون و پاسخ آقای وزیر بهداری ۴- تصویب هشت فقره مرخصی ۵- تصویب و تمدید مدت رسیدگی به پرونده مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۶- قرائت دو فقره گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم ۳ فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - بیانات آقای رئیس راجع به تشکیل کمیسیونها و موقع و دستور جلسات ۴ - قرائت ورقه استیضاحیه آقای فرهودی ۵ - معرفی آقای سرتیب عبدالله هدایت به معاونت وزارت جنگ ۶ - '''طرح اعتبارنامه آقای پیشه‌وری از تبریز و رد آن''' ۷ - ختم جلسه بعنوان تنفس و تشکیل آن روز یکشنبه ۲۵ تیر ۸ - تقدیم لایحه تعیین تکلیف کارگر و کارفرما و تصویب یک فوریت آن ۹ - سئوال آقای فرهودی و جواب آقای وزیر جنگ ۱۰ - تصویب اعتبارنامه آقای ابوالحسن صادقی از تبریز ۱۱ - طرح اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز و خروج آن از دستور ۱۲ - تقدیم ورقه سئوالیه از آقای نخست وزیر از طرف آقای جمال امامی ۱۳ - سئوال آقای حشمتی و جواب آقای وزیر کشاورزی ۱۴ - اقتراع جهت شرفیابی در روز عید مبعث ۱۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی آقای دکتر غلامحسین خوشبین به معاونت وزارت دادگستری ۳- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم هزینه تیرو مرداد ۱۳۲۳ کل کشود ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم بودجه مجلس ۳- مذاکره راجع به تشکیل کمیسیونها ۴- تصویب اعتبارنامه آقای حاذقی از جهرم ۵- طرح لایحه مربوط به سازمان وزارت بهداری ۶- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره نسبت بورود در دستور ۳- مذاکره و تصویب پیشنهاد آقای طوسی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع بواگذاری طرح رسیدگی بحساب بیست ساله بکمیسیون خاص ۴- تصویب پیشنهاد آقای فولادوند راجع بطرح ماده واحده مربوط به آئین نامه مازاد و موکول شدن تعیین تکلیف آن بجلسه آتیه ۵- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرم نسبت بآقای علی سهیلی و ارجاع آن بضمیمه دو اعلام جرم دیگر آقای فرخ بکمیسیون دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳ - تصویب دو فوریت طرح پیشنهادی راجع به آئین نامه مازاد غله سهم رعایا و مذاکره در اصل طرح ۴ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف محمد طباطبائی ۵ - بقیه مذاکره در طرح قانونی راجع بمازاد غله ۶ - تقدیم دو فقره لایحه قانونی از طرف آقای وزیر جنگ ۷ - اظهارات آقای رئیس ارجع بجلسه آتیه – موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''اعلام فوت اعلیحضرت رضا شاه از طرف آقای نخست‌وزیر''' ۳ - بیانات آقای رئیس و اقتراع جهت شرفیابی حضور اعلیحضرت همایونی جهت تقدیم تعزیت ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات در خصوص صورت جلسه گذشته و اخذ رای نسبت به آن ۲- مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ ۴- تعیین روز استیضاح از طرف آقای نخست وزیر ۵- '''سوال آقایان طوسی و دکتر رادمنش راجع به نفت و پاسخ آقای نخست‌وزیر''' ۶- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه آنیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اظهارات آقایان: کام بخش، نائب رئیس و دکتر شفق راجع به کمیسیون فرهنگ ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف اقای وزیر بهداری ۴ - مذاکره در دستور ۵ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای جمال امامی از خوی و ماکو ۶ - قرائت گزارش شعبه ۴ راجع به نمایندگی آقای عباس پاشا تیموری از خوی و موکول شدن آن به جلسه بعد ۷ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای جمال امامی ۸ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۹ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق ۱۰ - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع به دستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ۵- بقیه مذاکره در دستور ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- خروج استیضاح از دستور ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات ۴- معرفی هیات دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۵- مذاکره در دستور ۶- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیائی راجع به اعضای کمیسیون مبتکرات ۷- اظهارات آقای مهندس فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر ۸- موقع و دستور جلسه آیته - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۳- موقع و دستور جلسه آتبه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۵]]''' - دربرگیرنده: *۲۸-۳۴*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۶]]''' - دربرگیرنده: *۲۷-۳۰*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۳]]''' - دربرگیرنده:*۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- بقیه شور لایحه ۱۵۰ میلیون ریال اعتبار وزارت جنگ ۴- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اصلاح حقوق و هزینه سفر آقای پروفسور ابرلین ۵- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع به موضوع نفت''' ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == - مرتضی بیات نخست‌وزیر آذر ماه ۱۳۲۳ ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۸]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه از طرف آقای بیات نخست‌وزیر ۳- مذاکره در اطراف طرح برنامه ۴- تصویب اعتبارنامه آقای مراد اریه نمایند کلیمیان ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در پیشنهاد آقای فرهودی راجع به دستور ۳- تصویب اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز ۴- مذاکره در برنامه دولت ۵- قرائت پیشنهاد آقای دکتر شفق و بیانات آقای نایب رئیس راجع به پایان سال اول کنفرانس تهران ۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۷- افتراغ شعب ۸- قرائت گزارش شعبه چهارم راجع به نمایندگی آقای پور رضا از فیروزآباد فارس ۹- '''بقیه مذاکره در برنامه دولت''' ۱۰- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مصدق راجع به نفت به قید در فوریت و تصویب دو فوریت و اصل طرح''' ۱۱- تصویب اعتبارنامه آقایان لنکرانی و پور رضا ۱۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۱۳- افتراغ جنت شرفیابی روز عید غدیر ۱۴- قرائت گزارش کمیسیون عرایض عرایض راجع به عدم کفایت ادله و مستندات نسبت به اعلام بر علیه آقای سهیلی و ارجاع آن به کمیسیون دادگستری ۱۵- قرائت و تصویب ده فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۱۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۴]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۰]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات راجع بدستور ۲- تصویب صورت مجلس ۳- مذاکرات قبل از دستور آقایان مهندس فریور و دکتر کشاورز و کاظمی و دکتر شفق ۴- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف آقای وزیر دادکستری و ارجاع آن بکمیسیون ۵- سؤال آقای فرمانفرمائیان و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۶- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع باضافه اعتبار آبیاری و راهسازی ۷- موقغ و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت محلس ۲- بیانات آقای نخست وزیر راجع بمراسلات متبادله بین هیئت دولت و آقای دکتر میلسپو ۳- تقدیم و تصویب پیشنهاد مربوط بتشکیل کمیسیون جهة اصلاح نظامنامه داخلی ۴- تقدیم لایحه دو دوازدهم از طرف آقای وزیر دارائی ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت مجلس جلسه پیش ۲- بیانات قبل از دستورآقایان فرخ و وزیر فرهنگ و دکتر اعتبار ۳- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به اعلام جرم به آقای تدین وزیر سابق خواربار. <br /> <br /> <br /> * [[سالروز نخستین دوره روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ۲۲ بهمن ۱۳۲۳]] با سخنان رئیس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه جلسه پیش ۲- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع به باز خرید حقوق کمتر از یکصد ریال وراث مستخدمین بازنشسته ۳- مذاکرات قبل از دستور آقای آصف ۴- مذاکره راجع بدستور ۵- طرح گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به سردفترها ۶- موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه. ۲- مذاکره راجع بدستور. ۳- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق. ۴- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع بسردفتران. ۵- طرح گزارش مربوط بتجدید استخدام آقای گدار. ۶- معرفی آقای دکتر شیخ بمعاونت وزارت پیشه و هنر. ۷- بقیه مذاکره راجع باستخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه پیش ۲- اظهارات آقای نخست وزیر راجع به اعلان جنگ به ژاین و تقاضای رأی اعتماد. ۳- اخذ رأی اعتماد نسبت بدولت. ۴- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۵-تقدیم لایحه سازمان اقتصادی دولت از طرف آقای نخست وزیر. ۶- سؤال آقای فرمند و پاسخ آقای نخست وزیر.۷- طرح لایحه تجدید استخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه –ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۱]]''' - دربرگیرنده: *۱۴-۱۵*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت خلاصه جلسه قبل و تصویب آن ۲ - تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - مذاکره راجع به انتخابات یک نفر ناظر بانک ۴ - ختم جلسه به عنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۳]]''' - دربرگیرنده: *۸*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - اعلام نتیجه انتخاب یکنفر ناظر ذخیره اسکناس ۳ - افتـرع جهته شرفیـابی حضور ملوکانه در روز عید نوروز ۴ - تصویب دو فقره مرخصی ۵ - مذاکره در دستور و تصویب تجزیه و طرح ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه ۶ - ارجاع ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه بکمیسیون قوانین دارائی ۷ - تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس شورای ملی ۸ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ – قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – انتخاب هیئت رئیسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس دائر به فوت پرزیدنت روزولت رئیس جمهور امریکای متحده شمالی ۳- یک دقیقه سکوت وختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- اعلام اسامی اعضاء کمیسیونها ۳- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع بخدمات دولت و تقاضای رای‌اعتماد''' ۴- مذاکره در اطراف رای اعتماد و اخذ رای ۵- موقع جلسه بعد-ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - شور و تصویب طرح پیشنهادی مربوط بدو دوازدهم بودجه فروردین و اردیبهشت ۲۴ کل کشور ۳ - طرح و تصویب لایحه بودجه دو دوازدهم مجلس شورای ملی ۴ - ختم جلسه و موقع جلسه آتیه ۵ تصویب نامه‌ها<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقایان حکیمی نخست وزیر''' و رئیس ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقای حکیمی نخست وزیر و معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه دولت'''. ۳ – مذاکره راجع به دستور ۴ – مذاکره راجع به گزارش کمیسیون قوانین دادگستری مربوط به آقای تدین ۵ – موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- قرائت تلگراف واصله از گرمسار مربوط به حادثه مؤلمه زلزله. ۳- اجرای مراسم تحلیف از طرف عده از آقایان نمایندگان ۴- قرائت گزارش وضعیت اسکناس و پشتوانه آن از طرف آقای بوشهری ناظر ذخیره اسکناس. ۵- اخذ رای جهت انتخاب دو نفر ناظر ذخیره اسکناس. ۶- مذاکره در گزارش مربوط به آقای تدین ۷- همهمه و خروج عده‌ای از آقایان نمایندگان و ختم جلسه به عنوان ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - اعلام نتیجه اخذ رای نسبت به دو نفر ناظر ذخیره اسکناس ۲ - '''طرح برنامه دولت (جنگ، پیمان سه دولت و متفقین و پروپاگاندای دکتر رادمنش لیدر حزب توده علیه دولت)''' ۳ - موقع دستور جلسه بعد – ختم جلسه ۴ - اخبار دانشگاه مراسم اعطای درجه دکتری افتخاری دانشگاه تهران به آقای ادوار هریو در دویست و پنجمین جلسه شورای دانشگاه مورخ یک شنبه ۲۳ اردی بهشت ماه ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و مذاکره و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - '''طرح برنامه دولت''' ۳ - ختم جلسه ۴ - سواد فرمان همایونی دائر بانتصاب آقای نخست وزیر ۵ - اخبار مجلس ۶ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی مجلس شورای ملی ۷ - اخبار کشور اخبار دربار شاهنشاهی ۸ - انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> *'''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - سقوط دولت حکیمی<br /> <br /> == نخست‌وزیر محسن صدر ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۸]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع شعب ششگانه ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴- مذاکره قبل از دستور آقای فیروزآبادی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تصویب سیزده فقره مرخصی ۴- طرح و تصویب یک دوازدهم بودجه کشور ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس ۳- '''حضور هیئت دولت در مجلس و خروج مصدق و نمایندگان اقلیت به سرکردگی وی از سالن مجلس و ختم جلسه بعنوان تنفس'''--<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین دایر بر کاوش معدن‌های نفت در شمال ایران ۳۱ خرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- دنباله گفتگوهای جلسه ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ ۲- اخبار مجلس (۲٫۱ نمایندگان تجار در مجلس، ۲٫۲ گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی، ۲٫۳ نامه آقای نخست‌وزیر به جناب آقای طباطبائی رئیس مجلس شورای ملی ، ۲٫۴ پاسخ محمد مصدق و حکیمی نمایندگان اقلیت به آقای رئیس مجلس ، ۲٫۵ پاسخ آقای رئیس مجلس به آقای صدر نخست‌وزیر)<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: دنباله جلسه ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ و '''جلوگیری از معرفی کابینه محسن صدر و رای اعتماد'''.<br /> <br /> <br /> * '''[[دعوت اعلیحضرت همایونی محمدرضا شاه پهلوی از نمایندگان اقلیت و اکثریت ۹ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین برای بنیان جنبش جدایی خواهی در آذربایجان، کردستان و گیلان ۱۵ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱- '''قرائت و تصویب صورت مجلس قبل ۲- معرفی دولت از طرف آقای صدر نخست‌وزیر و تقدیم و قرائت برنامه''' ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر مصدق ۴- موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه. ۵- اخبار مجلس ۵٫۱ - جلسات محرمانه ۵٫۲ - '''دعوت اعلیحضرت همایونی از نمایندگان اقلیت و اکثریت''' ۵٫۳ - کمیسیون بودجه ۵٫۴ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۵٫۵ - لایحه تقدیمی به مجلس شورای ملی ۶- تصویب نامه‌ها ۷- انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه قانونی دو دوازدهم از طرف آقای بدر وزیر دارائی ۳- '''طرح برنامه دولت (آقای صدر نخست‌وزیر''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور و تصویب پیشنهاد آقای قبادیان راجع به طرح لایحه دو دوازدهم ۳- خروج عده ای از آقایان نمایندگان از مجلس و کافی نبودن عده برای مذاکره و ختم جلسه بعنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ امرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دنباله جلسه ۱۳۳ دربرگیرنده: ۴- قرائت گزارش کمیسیون بودجه راجع بدو دوازدهم(برپا کردن آشوب در مجلس به وسیله مصدق در نپرداختن حقوق کارمندان دولت) ۵- تقدیم طرح یک دوازدهم بودجه تیرماه ۱۳۲۴ از طرف آقای دکتر مصدق و استرداد آن ۶- طرح و تصویب یکدوازدهم بودجه تیرماه کل کشور ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[گزارش هیات نمایندگی ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو ۹ امرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ جهانی]]''' چهارشنبه ۲۴ امرداد ۱۳۲۴ با تسلیم ژاپن و پذیرفتن بی چون و چرای پیش نیازهای کنفرانس پتسدام<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و سفیر کبیر انگلستان در ضیافت دربار شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ]]''' - چهارشنبه ۲۴ امرداد ماه ۱۳۲۴ در کاخ سفید سعدآباد<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- '''طرح برنامه دولت''' ۳- تقدیم منشور ملل متفق از طرف آقای صدر نخست‌وزیر ۴- '''بقیه شور در برنامه دولت''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه (فوری) دو دوازدهم حقوق امرداد و شهریور از طرف آقای وزیر دارائی ۳- بیانات آقای رئیس دائر بابراز تاسف از فوت مرحوم حاج امام جمعه خوئی ۴- طرح لایحه دو دوازدهم ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به وقایع کشور ۳- طرح لایحه دو دوازدهم بودجه امرداد و شهریور ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - افتراغ شعب ششگانه ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۴ - تقدیم لایحه درخواست اعتبار اضافی از طرف وزارت جنگ و معرفی آقای سرتیپ مقتدر به معاونت وزارت جنگ ۵ - مذاکره در اخذ رأی نسبت به ورود در دستور ۶ - '''بیانات آقای دکتر مصدق راجع به دلایل اوبستروکسیون''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۲]]''' - دربرگیرنده:* ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر کشاورز راجع به وقایع اخیر و اظهارات آقای وزیر جنگ ۳- طرح لایحه دو دوازدهم ۴- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقایان نخست وزیر و دکتر مصدق ۳ - مذاکره راجع به دستور ۴ - بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵ - تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه‌های مرداد و شهریور ماه ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکره راجع به دستور ۳ - بیانات قبل از دستور آقایان مهندس پناهی و حکمت ۴ - اظهارات آقایان وزیر دادگستری و وزیر امور خارجه و وزیر دارائی ۵ - بیانات آقایان دکتر مصدق و وزیر دارائی و وزیر دادگستری ۶ - '''اخذ رأی اعتماد نسبت به هیئت دولت''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر جنگ راجع بطرح لایحه اضافات افسران ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۴- '''توضیحات آقای وزیر دارایی نسبت به اظهارات آقای دکتر مصدق در جلسه چهارم مهر''' ۵- بیانات آقای وزیر امور خارجه ۶- بیانات قبل از دستور آقای یمین اسفندیاری ۷- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای نخست وزیر ۸- '''بیانات آقایان دکتر مصدق و نخست وزیر''' ۹- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره در اطراف بقیه انتخاب هیئت رئیسه''' و انتخاب چهار نفرمنشی '''(سخنان مصدق با دادن اطلاعات نادرست درباره سیستم پارلمانی انگلیس)''' ۳- بیانات آقای وزیر بهداری راجع بطرح لوایح وزارت بهداری ۴- تقدیم ورقه سئوالیه از طرف آقای دکتر کشاورز (درباره بسته شدن کلوب حزب توده) ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه انتخاب هیئت رئیسه ۳- تقدیم یک ورقه سئوال از طرف آقای اردلان و آقای مهندس فریور از وزارت کشور راجع به برق تهران ۴- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای بهبهانی به امضای ۸۰ نفر از نمایندگان راجع به تأخیر انتخابات دوره ۱۵''' ۵- تقدیم و تصویب یک پیشنهاد از طرف آقای رضا حکمت در موضوع طرح فوق <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - مذاکره راجع بصورت مجلس و تصویب آن ۲ - تقدیم پنج فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - '''مذاکره و اخطارنظامنامه راجع بجریان تصویب طرح مربوط بتاخیر انتخابات (مصدق)''' ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان محمد طباطبائی، مصدق و بهبهانی''' ۳- معرفی آقای دکتر خشایار بسمت معاونت وزارت کشاورزی از طرف آقای وزیر کشاورزی ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳- تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای شهاب فردوسی ۴- بیانات قبل از دستور آقای آصف ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس‌های روز سه شنبه ۲۴ و پنجشنبه ۲۶ مهرماه ۲- انتخاب کمیسیونها ۳- قرائت ورقه استیضاح آقای فداکار ۴- '''بیانات آقای وزیر امور راجع بتخلیه ایران''' ۵- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۶- طرح لایحه مربوط بوام برای خرید اشیاء راه‌آهن ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در طرح یک دوازدهم بودجه مهر ماه ۲۴ ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست وزیر حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''معرفی هیئت دولت از طرف آقای حکیمی نخست‌وزیر و تقدیم برنامه''' ۳- قرائت استعفا نامه آقای نمازی از نمایندگی مجلس شورای ملی ۴- بیانات آقای لنکرانی راجع به سوال از آقای وزیر امور خارجه ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس و تقدیم یکورقه سوال از طرف آقای لنکرانی ۲- '''طرح برنامه دولت آقای حکیمی''' ۳- تعطیل جلسه بعنوان تنفس ۴- تشکیل جلسه بقیه مذاکرات راجع ببرنامه دولت ۵- اخذ رای اعتماد بکابینه آقای حکیمی ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اخطار نظامنامه‌ آقای طوسی راجع بطرح رسیدگی بحسابهای بیست ساله ۳- بیانات قبل از دستور آقایان دکتر مصدق - فولادوند - افشارصادقی و فیروزآبادی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب گزارش راجع به استخدام آقای دکتر اوری مشاور فنی وزارت بهداری ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به اصلاح قانون نظام وظیفه ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات قبل از دستور راجع به اخبار منتشر مربوط به کردستان ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به افزایش دو لشگر و اضافات افسران ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر شفق و آقای هدایت وزیر مشاور و آقای وزیر جنگ ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۴- '''تصویب لایحه وزارت جنگ راجع بافزایش قوا و ترمیم حقوق افسران''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۲]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقایان آصف، صدرقاضی، فرمانفرمائیان و نخست‌وزیر راجع بشایعات مربوط بکردستان و آذربایجان''' ۳- تقدیم یک لایحه راجع به اصلاح قانون مالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی و طرح فوریت آن ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۳]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه بمناسبت عید غدیر ۳- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع بعهدنامه معاونت بین‌المللی و یکدوازدهم هزینه های دولتی نسبت بآبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال ۴- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تصویب فوریت و طرح لایحه یکدوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن ۶- تصویب سیزده فقره مرخصی ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری ۸- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای وزیر کشور در موضوع اوضاع آذربایجان''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر مالی بانک ۴- طرح پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان راجع به فوریت طرح پیشنهادی بیمه کشاورزان ۵- تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به اختیارات قوانین دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۵]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۳- اعلام نتیجه استخراج آراء متخذه جهت ناظر دخیره اسکناس و تجدید اخذ رای ۴- اخذ رای نسبت بطرح پیشنهادی آقای فرهودی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۶]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس به مناسبت روز انعقاد انجمن سران سه دولت متفق در تهران''' ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان دکتر عبده و دکتر اعتبار در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۵- '''متن نامه‌های دولت شاهنشاهی ایران به دولت شوروی و پاسخ به آن''' ( ۵٫۱ نامه وزارت امور خارجه کشور شاهنشاهی ایران به سفارت شوروی درباره دخالت ارتش اشغالی شوروی در امور داخلی ایران ۲۶ آبان ۱۳۲۴ ۵٫۲ ترجمه یادداشت شماره ۵۲۶ مورخ ۲۶ نوامبر ۱۹۴۵ سفارت شوروی که ساعت ده و نیم روز پنجم آذر ۱۳۲۴ بدفتر اداره سیاسی وزارت امور خارجه تسلیم شده است ۵٫۳ متن یادداشت مجدد دولت ایران بسفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی ۶ اخبار مجلس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر دادگستری دائر به طرح لایحه مربوط بدادگاههای نظامی ۳- بیانات قبل از دستور آقایان گرگانی، هاشمی و صادقی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای فرخ ۳- تقدیم یک فقره لایحه راجع بمالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۴- طرح خبر کمیسیون قوانین دارائی راجع باصلاح مالیات بردرآمد ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان اردلان و دکتر مصدق''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر بانک ۴- مذاکره در باب تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرمهای ارجاع شده به کمیسیون عرایض ۵- بقیه مذاکره در لایحه طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۷- اخبار کشور ۷،۱- '''پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران'''-*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین شعب ششگانه مجلس بحکم قرعه ۳- بیانات آقای دکتر معظمی - تهرانچی راجع بدستور مجلس و اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به اوضاع جاریه (آذربایجان)''' ۳- اظهارات آقای مهندس فریور در مخالفت با ورود به دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۴- بقیه مذاکره در پیشنهادهای مربوط به لایحه طرز خل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۶- اخبار رسمی ۶٫۱ پرسش‌های خبرنگاران جراید انگلستان از هیات دولت و پاسخ نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ۱۹ آذر ۱۳۲۹ ۷- سئوالات نمایندگان<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- بیانات آقای صدرقاضی بعنوان مخالفت با دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۳- تصویب قانون طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر بمناسبت وقایع آذربایجان''' ۳ - مذاکره درباره پیشنهاد آقای لنکرانی دائر به تشکیل جلسه خصوصی و تعطیل جلسه بواسطه کافی نبودن عده برای مذاکرات ۴- اخبار رسمی ۴٫۱ - یادداشت دولت ایران به سفارت‌های کبرای شوروی انگلستان و امریکا ۴٫۲ - تلگراف پاسخ اتلی نخست‌وزیر بریتانیا به تلگراف حکیمی نخست‌وزیر ۱۰ آذر ۱۳۲۴ در سالروز کنفرانس تهران<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای دکتر مصدق راجع باوضاع کشور ۲- مذاکره در باب دستور و پیشنهاد چند نفر از نمایندگان ۳- '''بیانات آقای فرهودی راجع بسیاست دولت''' ۴ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب پیشنهاد آقای دولت‌آبادی راجع به طرح لایحه چهاردوازدهم ۳- تقدیم لایحه مشارکت در تاسیس صندوق بانک بین‌المللی بقید یک فوریت از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب فوریت آن ۴ - طرح خبر کمیسیون بودجه راجع بچهار دواردهم سال جاری ۵- تعطیل جلسه بعنوان تنفس --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه مملکتی ۲- تقدیم هقت فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دارائی و وزیر دادگستری و وزیر بهداری ۳- بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه ۴ - اعلام تنفس و تعطیل جلسه --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای طوسی ۲- شور در ماده اول لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- اعلام تنفس و تعطیل جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۲- معرفی آقای الهیار سالح بسمت وزارت کشور و آقای هاشم صهبا بسمت وزارت پیشه و هنر از طرف آقای نخست وزیر ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بتمدید مدت رسیدگی باعلام جرم ۲- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب قرارداد مشارکت دولت ایران در صندوق و بانک بین‌المللی ۳- قرائت گزارش طرح پیشنهادی نمایندگان راجع باصلاح آئین‌نامه داخلی مجلس و طرز تشکیل جلسات ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم ورقه استیضاح از دولت از طرف آقای تهرانچی و قرائت آن ۳- '''اخطار آقای کام بخش راجع بطرح لوایح''' ۴- مذاکره در باب طرح طرز تشکیل جلسات مجلس و تصویب پیشنهاد ارجاع امر بهیئت رئیسه ۵- تقدیم لایحه مجازات رانندگان از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- تقدیم دو فقره لایحه راجع بقانون نظام وظیفه و شهدا نظامیان از طرف آقای وزیر جنگ ۷- بیانات آقای مظفرزاده راجع بتلگراف اهالی گیلان و قرائت تلگراف ۸- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری دایر به منع تعقیب آقای تدین و اخذ رای و عدم تصویب آن ۴- اظهارات آقای وزیر دارایی در پاسخ آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده: بقیه جلسه پیشین ۱- بقیه نطق آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۲- اعلامیه تصمیم هیات رئیسه در خصوس تشکیل جلسات ۳- سوال آقای فداکار از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ آقای وزیر ۴- معرفی آقای مهندس بیات به سمت معاونت وزارت کشاورزی ۵- تصویب گزارش کمیسیون دارادی راجع به اجازه استقراض از بانک ملی برای کمک به حریق‌زدگان قزوین ۶- '''قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به تلگرافات اهالی شهرستانها در موضوع قضایای آذربایجان''' ۷- تصویب فوریت طرح راجع به کارمندان پیمانی ۸- بقیه مذاکره در لایحه ۳ دوازدهم ۹ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲-نطق قبل از دستور آقای ثقه‌الاسلامی ۳- اخطارنامه آقای تیمورتاش ۴- بیانات آقای وزیر دارائی بمناسبت اظهارات آقای ثقه‌الاسلامی ۵- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۶- '''تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر فرهنگ راجع بشورای عالی فرهنگ بقید فوریت''' ۷- توضیحات آقای وزیر دارائی بمناسبت بیاتات آقای دکتر مصدق ۸- توضیحات آقای وزیر بهداری ۹ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر کشاورزی راحع بسازمان بنگاه مستقل آبیاری ۱- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۹]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقایان صادقی - اردلان و مهندس فریور ۳- اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- نطق قبل از دستور آقای صفوی ۵- بیانات آقای مصدق بعنوان اخطار نظامنامه‌ای در پاسخ آقایان وزیر دارائی و صفوی ۶- سوال آقای فرمانفرمائیان از آقای وزیر جنگ ۷- اخطار آقای نایب رئیس و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح گزارش راجع به شهریه وراث افسران ۳- تصویب فوریت لایحه اصلاح قانون شورای عالی فرهنگ ۴- تصویب فوریت لایحه ایجاد صندوقهای تعاونی کشاورزی ۵- طرح فوریت لایجه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۶- تقدیم لایحه راجع به دیوان محاسبات از طرف آقای وزیر کشاورزی ۷- تصویب فوریت لایحه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۸- تصویب قانون کمک به وراث افسران ۹- ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب طرح قانونی چاپ کتاب فرهنگ دهخدا ۳ - '''بیانات آقای نخست‌وزیر''' (شکایت دولت شاهنشاهی ایران از شوروی و ارتش سرخ در آذربایجان) ۴ - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- استرداد استیضاح از طرف آقای تهرانچی ۳- تصویب صورت مجلس ۴- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۵- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به اعلام جرم آقای بدر و ارجاع به کمیسیون دادگستری ۶- تصویب دو فقره مرخصی ۷- قرائت ورقه استیضاح از طرف آقای فرهودی ۸- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب دوازده فقره مرخصی و رد مرخصی آقای دکتر آقایان ۳- تصویب طرح قانونی یک دوازدهم هزینه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات با فوریت ۴- قرائت اعلام جرم نسبت بآقای بدر از طرف آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای دئیس در نتیجه شرفیابی حضور همایونی ۶- بیانات آقای دکتر مصدق ۷- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[جشن چهارمین سال استقلال و دوازدهمین سال تاسیس دانشگاه تهران در حضور اعلیحضرت همایون شاهنشاهی گزارش رنیس دانشگاه تهران]]''' - برگزار شده ۱۵ بهمن ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات قبل از دستور آقایان فیروزآبادی، اردلان و محمدطباطبائی (کام‌بخش و کشاورز توده‌ای‌هایی که به [[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴|فرمان استالین]] در باکو دوره آشوب و جداسازی دیده بودند نیز به نمایندگان درباره آذربایجان توهین کردند و نایب رئیس از نشست بیرون رفت)''' ۳- تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- تصویب دو فقره صورت مجلس ۴- بقیه نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵- بیانات قبل از دستور آقای شهاب فردوس ۶- اظهارات آقای فیروزآبادی ۷- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * [[آغاز دومین سال روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی گزارش مدیر روزنامه به هیات رئیسه و نمایندگان مجلس بیانات آقای رئیس مجلس]] -<br /> <br /> == نخست‌وزیر احمد قوام ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات آقای احمد قوام نخست‌وزیر و معرفی هیات دولت''' ۳- بیانات آقای رئیس ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه پرداخت یك دوازدهم هزینه وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی برای بهمن ماه ۱۳۲۴ ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری (درباره باجگیری و مزاحمت حزب توده از مردم مازندران)''' ۴- تشنج و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - طرح گزارش کمیسیون بودجه و قوانین دارایی راجع به لایحه کارمندان پیمانی ۳- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای دکتر معظمی راجع بساختمان جهت خدمتگزاران دولت و کارگران بی بضاعت ۴- بقیه مذاکره در لایحه مربوط بکارمندان پیمانی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ۶- تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس و هزینه چاپ کتاب لغت دهخدا از طرف آقای مرآت اسفندیاری--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- مذاکره راجع بدستور جلسه ۳- طرح گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم برعلیه آقای سهیلی و بیانات آقای دکتر مصدق ۴- قرائت دو ورقه سوال از طرف آقایان دولت‌آبادی و فداکار از وزارت دارائی و وزارت کشور ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری و بیانات آقای نقابت ۶- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- اخطار نظامنامه‌ای آقای دکتر معظمی ۳- مذاکره راجع بدستور و بیانات آقایان دشتی و فداکار ۴- تصویب فوریت طرح قانونی ساختمان پنجهزار خانه جهت سکونت مستخدمین دولت و کارگران بی‌بضاعت ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم منتسبه به آقای سهیلی و اخذ رای نسبت به دو گزارش ۶- تعیین موقع جلسه بعد ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به قرارداد مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی با دولتین عراق و شوروی ۸- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق راجع به تخلیه ایران از قوای متفقین ۳- اظهارات آقای وزیر فرهنگ ۴- بیانات آقای دولت‌آبادی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در لایحه مربوط به کارمندان پیمانی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۴]]''' - دربرگیرنده: - تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب قانون هزینه آخر سال چاپ کتاب لغت دهخدا و بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس شورای ملی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111558 2015-02-22T12:36:56Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> '''نراقی-''' عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> '''نراقی-''' ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> '''معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)'''- تصور می‌کنم شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> '''نراقی-''' هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> '''مخبر (دکتر کشاورز)'''- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''مخبر-''' با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نراقی-''' چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> '''فرمانفرماییان'''- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود. <br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> '''امینی-''' بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> '''مجدرضایی'''- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> '''مخبر-''' نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> '''مجد ضیایی'''- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> '''صدر قاضی'''- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''صدرقاضی'''- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> '''کاظمی'''- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> '''امینی-''' این کار قانون دارد<br /> <br /> '''کاظمی'''- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> '''امینی-''' در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> '''مخبر-''' آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟ (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> '''کاظمی'''- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> '''کاظمی'''- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک‌مدنی'''- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود. بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> '''ملک مدنی'''- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> '''روحی'''- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111556 2015-02-22T12:33:14Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> '''نراقی-''' عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> '''نراقی-''' ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> '''معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)'''- تصور می‌کنم شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> '''نراقی-''' هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> '''مخبر (دکتر کشاورز)'''- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''مخبر-''' با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نراقی-''' چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> '''فرمانفرماییان'''- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود. <br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> '''امینی-''' بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> '''دکتر عبده-''' بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> '''مخبر-''' نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> '''فیروزآبادی-''' بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> '''امینی-''' این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> '''امینی-''' در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> '''مخبر-''' آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111555 2015-02-22T12:30:17Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> '''نراقی-''' عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> '''نراقی-''' ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> '''معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)'''- تصور می‌کنم شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> '''نراقی-''' هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> '''ثقةالاسلامی-''' مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> '''مخبر (دکتر کشاورز)'''- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''مخبر-''' با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نراقی-''' چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> '''فرمانفرمائیان-''' بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> '''فرمانفرماییان'''- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود. <br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> ''''''امینی-'''''' بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> '''مخبر-''' نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> '''امینی-''' این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> '''امینی-''' در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> '''مخبر-''' آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111554 2015-02-22T12:25:39Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> '''نراقی-''' عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> '''نراقی-''' ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> '''معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)'''- تصور می‌کنم شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> '''دکتر معاون-''' در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> '''نراقی-''' هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده-''' توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''مخبر-''' با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نراقی-''' چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> '''مخبر-''' نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> '''مخبر-''' آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111552 2015-02-22T12:21:39Z

<p>Zamzam: /* -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> '''دکتر آقایان-''' در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> ''''''مخبر-'''''' بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''مخبر-''' با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> '''مخبر-''' بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> '''مخبر-''' نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''مخبر-''' آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> '''مخبر-''' فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> '''مخبر-''' بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> '''مخبر-''' آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> '''مخبر-''' ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111550 2015-02-22T12:18:59Z

<p>Zamzam: /* -خروج استیضاح از دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> '''فرهودی-''' همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود ('''طباطبایی-''' اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> '''نخست وزیر (آقای ساعد)-''' دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> '''طباطبایی-''' راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> '''طباطبایی-''' فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند. استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد. علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) ('''طباطبایی-''' اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> '''مهندس فریور-''' بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است) (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> == -بقیه شور در لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> '''طباطبایی-''' مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> '''طباطبایی-'''بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس وارد شده است در این موضوع - <br /> <br /> ('''طباطبایی-''' مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)-''' بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''دهستانی-''' عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> '''وزیر بهداری-''' راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111544 2015-02-22T12:12:10Z

<p>Zamzam: /* - مذاکره در دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> '''شهاب فردوسی-''' به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> == -خروج استیضاح از دستور ==<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> فرهودی- همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود (طباطبایی- اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> نخست وزیر (آقای ساعد)- دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> طباطبایی- اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> طباطبایی- راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند.<br /> <br /> استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> '''بهبهانی-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> '''بهبهانی-''' تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد.<br /> <br /> علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) (طباطبایی- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> مهندس فریور- اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> مهندس فریور- بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> طباطبایی- این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است)<br /> <br /> (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> طباطبایی- مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> طباطبایی-بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس<br /> <br /> وارد شده است در این موضوع - (طباطبایی- مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده<br /> <br /> و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)- بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل ('''فداکار-''' احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از<br /> <br /> طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> وزیر بهداری- پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> دهستانی- عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> وزیر بهداری- راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111542 2015-02-22T12:09:30Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> '''حکمت-''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند. زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> == - مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> شهاب فردوسی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> شهاب فردوسی- به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> بهبهانی- بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> فرهودی- همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود (طباطبایی- اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> نخست وزیر (آقای ساعد)- دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> طباطبایی- اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> طباطبایی- راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند.<br /> <br /> استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> بهبهانی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> بهبهانی- تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد.<br /> <br /> علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) (طباطبایی- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> مهندس فریور- اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> مهندس فریور- بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> طباطبایی- این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است)<br /> <br /> (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> طباطبایی- مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> طباطبایی-بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس<br /> <br /> وارد شده است در این موضوع - (طباطبایی- مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده<br /> <br /> و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)- بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل ('''فداکار-''' احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از<br /> <br /> طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> وزیر بهداری- پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> دهستانی- عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> وزیر بهداری- راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111538 2015-02-22T12:07:00Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''حکمت-''' نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> '''فداکار-''' تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''فداکار-''' عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> '''وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)-''' بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> ''''''حکمت-'''''' بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-''' متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند.<br /> <br /> زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> شهاب فردوسی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> شهاب فردوسی- به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> بهبهانی- بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> فرهودی- همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود (طباطبایی- اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> نخست وزیر (آقای ساعد)- دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> طباطبایی- اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> طباطبایی- راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند.<br /> <br /> استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> بهبهانی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> بهبهانی- تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد.<br /> <br /> علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) (طباطبایی- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> مهندس فریور- اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> مهندس فریور- بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> طباطبایی- این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است)<br /> <br /> (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> طباطبایی- مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> طباطبایی-بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس<br /> <br /> وارد شده است در این موضوع - (طباطبایی- مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده<br /> <br /> و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)- بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل ('''فداکار-''' احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از<br /> <br /> طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> وزیر بهداری- پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> دهستانی- عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> وزیر بهداری- راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم ('''فداکار-''' آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> '''حکمت-''' اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111533 2015-02-22T12:03:40Z

<p>Zamzam: /* -تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''فرخ-''' اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> '''فرخ-''' راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> '''فرخ-'''ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> ( هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''هاشمی-''' ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> '''فرخ-''' بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> '''یمین اسفندیاری-''' خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''فولادوند-''' خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> '''صفوی-''' عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> حکمت- نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> فداکار- تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> حکمت- بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند.<br /> <br /> زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> شهاب فردوسی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> شهاب فردوسی- به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> بهبهانی- بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> فرهودی- همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود (طباطبایی- اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> نخست وزیر (آقای ساعد)- دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> طباطبایی- اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> طباطبایی- راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند.<br /> <br /> استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> بهبهانی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> بهبهانی- تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد.<br /> <br /> علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) (طباطبایی- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> مهندس فریور- اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> مهندس فریور- بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> طباطبایی- این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است)<br /> <br /> (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> طباطبایی- مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> طباطبایی-بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس<br /> <br /> وارد شده است در این موضوع - (طباطبایی- مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> '''هاشمی-''' این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده<br /> <br /> و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)- بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از<br /> <br /> طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> '''هاشمی-''' و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> وزیر بهداری- پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> دهستانی- عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> وزیر بهداری- راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم (فداکار- آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> '''فولادوند-''' پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> حکمت- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> حکمت- اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> '''هاشمی-''' عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B6_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B4&diff=111526 2015-02-22T11:58:52Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 54.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه:۵۴'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه ۲۶ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> ۳- خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> ۴- بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای امیر تیمور (نائب رئیس) تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: افخمی- اقبال<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه آقایان: تربتی - مظفرزاده- ذوالفقاری- بیات- دکتر اعتبار- خاکباز- ذوالقدر- شجاع- نبوی- نقابت- رحیمیان- کفایی- آصف- صمصام - فتوحی - تولیت- تیمورتاش- قبادیان- ظفری- ملایری- سیف‌پور- تهران‌چی- دشتی- مهندس فریور- معدل- حشمتی<br /> <br /> دیرآمده بی‌اجازه- آقای هاشمی<br /> <br /> == -تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱-تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ''''''نائب رئیس-'''''' در صورت مجلس نظری نیست؟ آقای فرخ نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> فرخ- اخطار نظامنامه‌ای است بعد از تصویب صورت جلسه عرض می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اخطار نظامنامه‌ای اگر نسبت به این جلسه باشد بسیار خوب...<br /> <br /> فرخ- راجع به جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نمی‌توانیم اخطار نظامنامه‌ای جلسه قبل را مربوط به این جلسه بدانیم.<br /> <br /> فرخ-ماده ۱۰۹ نظامنامه داخلی می‌گوید: «اگر در ضمن مباحثات و نطق افترا و تهمتی به یکی از نمایندگان زده شود یا عقیده و اظهار او برخلاف واقع جلوه داده شود و نماینده مذکور برای تبرئه و رفع اشتباه اجازه نطق بخواهد. بدون رعایت نوبت اجازه داده خواهد شد، در جلسه قبل در ضمن طرح اعتبارنامه آقای عباس پاشا تیموری بنده راجع به واقعه جرح یا قتل نسبت به یک طبیب در خوی عرضی کردم و بعد هم به مناسبت این که بنده کسالت داشتم و حالم به هم خورد به شهادت آقای دکتر طاهری چون تب داشتم از جلسه خارج شدم در غیاب بنده آقای امیر تیمور یک جملات موهون و بی‌مرحمتی و آقای حکمت به عنوان تهمت و افترا نسبت به بنده صحبتی فرمودند که بر طبق ماده ۱۰۹ بنده حق دارم توضیح مختصری عرض کنم و خیلی مختصر عرض خواهم کرد قضیه‌ای را که بنده عرض کردم آقای حکمت، در اوایل ۱۳۲۷ قمری در ماکو واقع شده خود بنده حضور داشتم میرقوام طبیب پسر ابراهیم برادر میرصالح خویی گلوله خورد روی پستان راستش و از پشتش خارج شد بنده اتهامی را که نسبت به بنده به عنوان یک نفر مفتری توجه پیدا می‌کند به عهده می‌گیریم، و در هر محکمه قانونی اگر مورد تردید آقایان است حاضر هستم ثابت کنم. آقا مطمئن باشید که بنده دروغ نگفتم و دروغ هم نمی‌گویم و با سوابقی که بنده با جنابعالی داشتم در فارس و مدتی والی شما بودم شاید دروغ عرض نکرده باشم و از من دروغ نشنیده باشید؛ به علاوه در مذاکراتی که در مجلس می‌شود اگر هم جنبه تلافی پارلمانی داشته باشد بهتر این است که از جنبه نزاکت خارج نشویم و بی‌مورد صحبت نکنیم، زیرا اگر سواد فارسی آقای عباس تیموری از آقای امیر تیمور بیشتر باشد البته خط‌شان هم از خط بنده بهتر می‌شود، فرق است بین حقیقت و سفسطه بنده راجع به این قضیه نمی‌خواهم وقت آقایان و مجلس را بگیرم. زیرا سعدی می‌فرماید:<br /> <br /> شنیدستی که گاوی در علف‌زار بیالاید همه گاوان ده را....<br /> <br /> (هاشمی- ما گاو نیستیم آقای فرخ) شاید بنده را هم آن قدر قوت بیان نباشد که عرایضم را به عرض مجلس برسانم. بنده بر طبق ماده ۱۰۹ از کرسی خطابه استفاده کردم و از موضوع هم نمی‌توانم خارج بشوم ولی یک تلگرافی رسیده برای بنده از طرف آقای سیف‌پور که فرستاده است و تقاضا کرده است از مجلس که خوانده شود استدعا می‌کنم اگر اجازه می‌فرمایند آقای هاشمی قرائت بفرمایند.<br /> <br /> هاشمی- ولی از شعر دوم گله داریم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' توجه بفرمایند آقایان من احساس می‌کردم که آقای فرخ فرمایشی خواهند فرمود مربوط به بنده این بود که اجازه به ایشان دادم که فرمایشات‌شان را بفرمایند، لکن عرض می‌کنم که اخطار نظامنامه‌ای مربوط به همان جلسه‌ای است که مذاکره به عمل می‌آید، این توضیح را عرض می‌کنم که یک سابقه در مجلس شورای ملی نماند و اخطار نظامنامه در همان جلسه باید بهعمل بیاید (نمایندگان - صحیح است) و این اجازه استثنائاً به ایشان داده شد چون خیال می‌کردم از خود بنده صحبت خواهد شد.<br /> <br /> فرخ- بنده غایب بودم آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' می‌بایست غیبت نفرمایید و از وقت‌تان استفاده بفرمایید آقای یمین اسفندیاری در دستور فرمایشی داشتید؟<br /> <br /> یمین اسفندیاری- خیر قبل از دستور عرض داشتم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> دکتر کشاورز- گفتار بنده راجع به موضوع سانسور رادیو بود در جلسه قبل نگرانی و عکس‌العملی برای بعضی از آقایان همکاران در خارج تولید کرد خواستم عرض کنم که نسبت به این سانسور که در اداره رادیو بوده است و این امر خلاف قانون واین سانسور غیرقانونی بنده ابداً به آن اعتنایی نکردم و هر چه گفتنی داشتم چون با موازین مشروطیت و قانون اساسی مطابقت داشت عرض کردم و ابداً هم به سانسور اهمیت ندادم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر این فرمایشات‌تان ابداً مربوط به صورت مجلس نبود خواهش می‌کنم اگر فرمایشی دارید اجازه بگیرید و بفرمایید. آقای فولادوند نسبت به صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> فولادوند- خیر عرضی ندارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صفوی در صورت مجلس نظری دارید؟<br /> <br /> صفوی- عرض کنم در سئوالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی کرده بودم راجع به بندر بوشهر وعده فرموده بودند که ۴۴۰ تن اجازه بدهند ولی بنده عرض کردم که این مقدار کافی نیست و باید بیشتر داده شود امسال هیچ بذر برای بوشهر و اطراف داده نشده است بنده از دولت تقاضا کردم و عرض کردم که این ۴۴۰ تن کافی نیست و اینها دو هزار تن بذر لازم دارند که اگر انشاءالله خداوند تفضلی بفرماید رفع احتیاج‌شان بشود. در صورت مجلس شرحی نوشته‌اند مثل این که بنده آنجا قانع شده‌ام در صورتی که بعد از ایشان خواهش کرده بودم که مقدارش را تأمین بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بسیار خوب اصلاح می‌شود آقای حکمت نسبت به صورت مجلس فرمایشی دارید؟<br /> <br /> حکمت- نه خیر، نسبت به فرمایشات آقای فرخ<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس راجع به صورت مجلس نیست، دیگر نسبت به صورت مجلس نظری نیست؟<br /> <br /> نمایندگان- خیر<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' صورت مجلس تصویب شد.<br /> <br /> فداکار- تذکر نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> فداکار- عرض کنم ماده ۵۴ نظامنامه حق می‌دهد به تمام نمایندگان سئوالاتی از وزرا بکنند فقط در ماده ۵۶ در مواردی که استتار آنها لازم است می‌نویسد وزیر حق دارد که جواب ندهد بنده دو ماه است که راجع به سود صدی ۱۲ کارخانه‌جات از آقای وزیر پیشه و هنر و بازرگانی سئوال کرده‌ام و جواب نداده‌اند.<br /> <br /> وزیر پیشه و هنر (آقای اردلان)- بنده همیشه در مجلس شورای ملی حاضر بوده‌ام به استثنای یک هفته که مریض بودم آقایان هر وقت که سئوال بفرمایند بنده جواب می‌دهم، بنده هیچ وقت استنکاف نکرده‌ام.<br /> <br /> حکمت- بنده یک توضیحی دارم اجازه می‌فرمایید؟ راجع به صورت جلسه قبل است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- متأسفانه آقای فرخ در جلسه گذشته موقعی که بنده صحبت می‌کردم تشریف نداشتند و اگر کسی جریانات مجلس را به اطلاع ایشان رسانده است تصور می‌کنم برخلاف واقع بوده است بنده فقط گفتم که این معقول و باور کردنی نیست که کسی برای فرزند مریضش طبیبی را بخواهد و بعد او را بزند و بکشد، بنده نسبت به ایشان عرضی نکردم و افترایی نزدم و عرض نکردم که ایشان این جریان را نمی‌دانند.<br /> <br /> زیرا بنده آقای فرخ را علاوه بر این که به سوابق‌شان اطلاع دارم ایشان مردی پاکدامن و بسیار پاک اهل کار و شخص درستکار هستند بی‌خود تصور نکنند که بنده نظری داشتم که اهانتی به ایشان بشود.<br /> <br /> ۲- مذاکره در دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- دستور، دستور<br /> <br /> شهاب فردوسی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شهاب با ورود در دستور مخالف هستید بفرمایید.<br /> <br /> شهاب فردوسی- به طوری که خود آقایان اطلاع دارند شاید در این مدت پنج شش ماه بنده هیچ نطق قبل از دستور نکرده‌ام و عقیده هم ندارم چندان به تأثیر نطق قبل از دستور ولی از لحاظ این که یک اوضاع و یک پیش‌آمدهایی شده است در حوزه انتخابیه بنده که لازم است اینجا گفته شود راجع به حوزه انتخابی خودم یک عرایضی داشتم که مربوط به آقای وزیر جنگ و وزیر دارایی است راجع به این موضوع نوشته‌ام و صحبت هم کرده‌ام ولی بالاخره نتیجه گرفته نشده و بنده می‌خواهم تا آنجایی که وظیفه دارم تذکر بدهم و آخرین مرحله‌اش مجلس است، خواستم اول اینجا تذکر بدهم و نتیجه بگیریم و عرایض دیگری هم دارم که بعد به عرض مجلس می‌رسانم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' رأی گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند؟ (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> ۳-خروج استیضاح از دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' استیضاح مطرح است، آقای بهبهانی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> بهبهانی- بنده در دستور عرض دارم، در این چند روزه در مجامع فراکسیونی مذاکراتی در اطراف استیضاح می‌شد و البته آقایان کم و بیش که با هم مربوط هستند صحبت کرده‌اند در این موضوع و روی هم رفته عده کثیری از آقایان نظرشان این بود که برای مطالعه عمیق‌تری و اطلاعات بیشتری این استیضاح چند روزی عقب بیفتد و این نظر موجب این شد که بنده با این که می‌دانم هم دولت حاضر است و هم آقای فرهودی حاضرند برای استیضاح ولی این نظر آقایان نمایندگان هم در مورد خودش یک قیمتی دارد (صحیح است) برای این که در استیضاح نمایندگان هم حق دارند این است که از آقای فرهودی خواهش می‌کنم که این استیضاح به چند روز بعد موکول شود و برای روز یکشنبه ۵ شهریور بماند حالا این بسته به این است که آقای فرهودی و دولت قبول بکنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرهودی<br /> <br /> فرهودی- همان طور که آقای بهبهانی تذکر فرمودند بنده برای استیضاح حاضر هستم ولی چون استیضاح یک امر پارلمانی است و مربوط به تمام آقایان نمایندگان است و چون احساس می‌کنم که نظر اکثریت محترم مجلس با پیشنهاد ایشان موافق است این است که بنده هم به سهم خودم موافقت دارم که تقاضای آقای بهبهانی را بپذیرم که روز یکشنبه ۵ شهریور این استیضاح ملی انجام بشود (طباطبایی- اخطار نظامنامه دارم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نخست‌وزیر شما هم موافقت دارید؟<br /> <br /> نخست وزیر (آقای ساعد)- دولت حاضر است برای استیضاح حالا بسته به نظر مجلس شورای ملی و دولت تابع نظر مجلس شورای ملی است.<br /> <br /> طباطبایی- اجازه بفرمایید بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه موضوع<br /> <br /> طباطبایی- راجع به همین موضوع<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' راجع به چه ماده است ماده‌اش را بخوانید.<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم نظامنامه داخلی در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید<br /> <br /> طباطبایی- فصل ششم در باب استیضاح و سئوالات از وزرا<br /> <br /> ماده چهل و چهارم می‌گوید: هر نماینده‌ای که از وزیری می‌خواهد استیضاحی نماید باید تقاضای خود را کتباً به رئیس داده و موضوع استیضاح را در ضمن معین نماید. رئیس آن را در مجلس قرائت می‌کند و مجلس باید آن تقاضا را قبول نموده و پس از آن که از اظهارات وزر یا وزرا در باب تعیین روزی که استیضاح باید به عمل آید مستحضر شد بدون مباحثه در اصل موضوع قرار روز استیضاح را بدهد. استیضاحی که در باب تعویق بماند.<br /> <br /> استیضاحی که شده در ۲۲ ماه گذشته بوده است، امروز بیست و ششم است، چهار روز هم گذشته از موعد قانونی و نظامنامه‌ای استیضاح من فصل ششم را از اول تا آخر مطالعه کردم عنوانی و صحبتی از تأخیر و وساطت و میانجیگری یک نفر نماینده‌ای یا اکثریت یا اقلیت به هیچ وجه در نظامنامه نیست فقط یک ماده پیدا کردم که اگر کوچک باشد می‌خوانم.<br /> <br /> ماده ۵۳- استیضاحی که تقاضا شده است و بعد صاحب تقاضا آن را مسترد ساخته نمایندگان دیگر می‌توانند آن را اختیار نموده عنوان نمایند.<br /> <br /> ۱-عنوان استرداد هست عرض کردم، تکرار می‌کنم که صحبت از میانجیگری و تأخیر و وساطت نیست مشی مجلس به عقیده بنده باید روی قانون باشد، ما باید سرمشق نظم و انتظام چهار روز است استیضاح شده، نمی‌خواهید استیضاح بکنید پس بیگرید:<br /> <br /> بهبهانی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای بهبهانی فرمایشی دارید آقا؟<br /> <br /> بهبهانی- تصور می‌کنم آقای طباطبایی توجه نفرمودند و اشتباه کرده‌اند این که در نظامنامه داخلی نوشته است که یک ماه موعد دارد برای این است که دولت بیش از یک ماه حق ندارد استیضاح را عقب بیندازد و این مربوط به این نیست که در مجلس یک حقوقی که هست ضایع کنیم، یکی از حقوق مجلس این است که دستور مجلس را باید مجلس تعیین کند و در هر موقع می‌تواند دستور خودش را تغییر بدهد، استیضاح جزء دستور است و دستور را هم بنده تقاضا کرد م تغییر بدهند سایر آقایان نمایندگان هم گمان می‌کنم اکثریت موافقند، علاوه بر این استیضاح کننده آقای فرهودی و استیضاح شونده یعنی دولت حاضر هستند، وقتی که آقای فرهودی قبول می‌کنند که چند روزی به تأخیر بیندازند دیگر اشکالی نیست و دولت هم قبول کرد اینها دیگر مانعی ندارد.<br /> <br /> علاوه بر این یک سوابقی در مجلس هست که آن سوابق همیشه جزء عمل مجلس است و این عمل در همین دوره و در دوره‌های گذشته در دوره‌های اسبق مشروطیت هم از رئیس الوزراهای گذشته شده بنده در نظر دارم از وقتی که آقای مؤتمن الملک تشریف داشتند در استیضاحی که از آقای مستوفی‌الممالک و در دوره قبل از آن نسبت به آقای فرمانفرما شده بود این استیضاحات را در مجلس نمایندگان تقاضا کردند و عقب انداختند، بنابراین هیچ مانعی ندارد که عقب بیفتد و بروز یکشنبه موکول شود (صحیح است) (طباطبایی- اجازه بفرمایید توضیح عرض کنم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دیگر توضیح ندارد آقا با سوابقی که هست هیچ مانعی ندارد که این استیضاح به جلسه بعد موکول بشود<br /> <br /> مهندس فریور- اجازه می‌فرمایید؟ اگر پیشنهاد خروج از دستور است رأی لازم دارد<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد خروج از دستور نیست، خود آقای فرهودی که بایستی استیضاح کنند موافقت فرمودند مانع قانونی هم ندارد که یکشنبه باشد و مانع قانونی هم ندارد سوابق هم تکمیل می‌کند این موضوع را<br /> <br /> مهندس فریور- بنده در همین موضوع تذکر دارم.<br /> <br /> طباطبایی- این مانع قانونی دارد بنده ماده نظامنامه را برای شما خواندم باید رأی بگیرید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مانعی ندارد و موافقت شده است که به جلسه دیگر موکول شود محتاج بر رأی نیست. (صحیح است)<br /> <br /> (دکتر عبده و مهندس فریور- حق ندارند) (همهمه نمایندگان) (صدای زنگ)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بدون اجازه حق ندارید شما حرف بزنید فقط می‌توانید قبول کنید که استیضاح را به عمل بیاورید (صحیح است)<br /> <br /> ۴-بقیه شور در لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور. دستور<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' لایحه بهداری مطرح است.<br /> <br /> طباطبایی- مطرح نیست آقا<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی که از آقای هاشمی و رفیع رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> طباطبایی-بنده مخالفم با این پیشنهاد<br /> <br /> '''نائب رئیس-'''آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- عرض کنم از آقایان محترمی که هنوز خاطرشان معطوف به موضوع سابق است استدعا می‌کنم چه رأی گرفته شود و چه رأی گرفته نشود نتیجه یکی می‌شود این است که مجلس<br /> <br /> وارد شده است در این موضوع - (طباطبایی- مجلس وارد نشده است شما وارد شده‌اید)...<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی موضوع خودتان را بفرمایید<br /> <br /> هاشمی- این پیشنهاد را آقای رفیعی فرموده بودند نظر به نیازمندی‌هایی که در حوزه انتخابیه خودشان و سایر حوزه‌هایی که اکثریت ایران را تشکیل داده است می‌دیدند در جلسه گذشته بدون این که به نتیجه‌ای برسیم مجلس از اکثریت افتاد و مجبور به ختم جلسه شدیم بنده صبح پیشنهادایشان را قبول و امضا کردم برای این که در اطراف موضوع خدمت آقایان چند دقیقه عرایضی به عرض برسانم و به نتیجه‌ای برسیم خلاصه نتیجه پیشنهاد آقای رفیع این است که تبعیضات گذشته نسبت به موضوع بهداری برداشته شود و به نقطه‌ای توجه و عنایت زیادتری نشود، در سابق نسبت به بعضی از نقاط شمالی و مرکز بیش از جنوب توجه می‌شد بنده نسبت به بهداشت عمومی کشور یک نظر خیلی بلندی دارم سه سال پیش‌تر در پشت این تریبون عرض کردم اگر یک زمامداران دلسوزی برای کشور ایران پیدا نشوند که در مدت سی سال کاری کنند که ایران دارای سه مقابل جمعیت کنونی بشود آن هم جمعیت سالم اصلاً بقای ایران در صحنه سیاست امروز دنیا متعسر است آقای رفیعی نظرشان به جاهایی بوده که امروز یک نفر طبیب ندارد و دارو در آنجا ابداً یافت نمی‌شود تاکنون هم به این اندازه احتیاجات آنها محسوس نبوده است برای این که در زمان گذشته یک اطبای قدیمی بودند و یک تجربیاتی داشتند آن اشخاص تمام شدند و از بین رفتند از طرفی امراض زیاد شده و از طرف دیگر طبیب و اشخاص مجرب در محل‌ها باقی نمانده و آن نقاط قسمت‌های نواحی جنوب است بنده نمی‌خواهم به طور تفصیل و واقع وضع آن نقاط را شرح بدهم زیرا اگر شرح بدهم باعت تأثر خود بنده و آقایان می‌شود یک چیز را عرض می‌کنم و آن این است که در ۳۲۶ سال پیش از میلاد نئارخ امیر البحر اسکندر از این راه و بعضی آن اماکن عبور کرده است و یک سفرنامه دارد خلاصه اش این است که باید بگویم که در ۲۲۷۰ سال یعنی از ۲۳ قرن قبل تا به حال تغییرات فاحشی در آنجاها نشده این هم خلاصه بود که بهتر از این نمی‌توانستم بگویم چرا بعد از ۲۳ قرن وضع یک قومی تغییر نکرده هیچ بلکه آن روز مطابق نوشته آن مرد آن امیرالبحر اهالی آنجاها مردمان جنگی بودند مردمان صحیح البنیه بودند امروز با این تسریع در وسایل حمل و نقل ورود اشخاص از ممالک مختلفه در آنجاها تخم انواع و اقسام امراض گوناگون در بین آنها کاسته شده و آن سلامتی طبیعی بیابانگری آنها ازشان سلب شده است حالا برای این که بتوانیم از حیث بهداشت هر محل و طبیب و دارو شهرستان‌های دوردست و قصبات و دهات را برخوردار کنیم راهش را هم عرض می‌کنم در مرحله اول یک قانونی گمان می‌کنم وزارت بهداری لازم دارد یا در همین قانون سازمانی که محول شده است به کمیسیون بهداری پیش‌بینی بشود که بتوانند اجرا کنند که اطبای درجه اول بدین نقاط مسافرت بکنند یعنی که دو سال سه سال برود اینجاها بهداری بلکه امراض این نقاط امروز به جایی رسیده است که طبیبان بسیار مجرب و بسیار ماهر لازم دارد که به آنجا اعزام دارند مسئله دوم که گمان می‌کنم اساسی‌تر باشد و آقای فولادوند هم دیروز به من یادآوری فرمودند این است که در بودجه‌های این نقاط تجدیدنظر شود چون غالباً برای نماینده بهداری یا رئیس بهداری این گونه محل‌ها رتبه ۱ و ۲ پیش‌بینی شده است رتبه‌های متصدیان این گونه نقاط را بالا ببرید رتبه ۶ و ۷ و ۸ قرار بدهید که بالاخره اطبای خوب حاضر بشوند که برای انتفاع مادی که باشد به این نقاط مسافرت بکنند این تکلیف دوم تکلیف سوم این است که وسایل ورود به دانشکده طب را برای داوطلبان آسان بکنند شاگردانی که از شهرستان‌ها از نقاط دوردست درس خوانده‌اند و دیپلمه شده‌اند و می‌آیند مخصوصاً با ملاحظه این امر که از این گونه نقاط باشند در دانشکده پزشکی واردشان بکنید یعنی وسایل ورودشان را با کمال آسانی فراهم کنند. توسعه بدهید در کار دانشکده<br /> <br /> و وقتی که وسایل فراهم شد اینها بهتر حاضر هستند بروند در همان نقاطی که بزرگ شده‌اند و پرورش یافته‌اند به مردم خدمت کنند این همان کاری است که مردمان بزرگ این کشور امثال خواجه نظام‌الملک در نهصد سال پیشتر می‌کرد یعنی از دهات و قصبات اشخاص و جوان‌های مستعد لایق را می‌آوردند در نظامیه‌ها مدارس آن دوره در قسمت‌های قضایی طبابت غیرذلک تحصیل می‌کردند پس از اکمال تحصیلات‌شان آنها را برمی‌گرداندند تا در این گونه نقاط خدمت کنند این را هم البته دولت باید در نظر بگیرد تا شاید برای ۵ سال ۸ سال ۱۰ سال دیگر مستغنی بشویم بنده هم آن پیشنهادی را که آقای رفیعی پیشنهاد کردند خود امضا و قبول کردم که به تناسب نفوس باشد اما این قسمت را هم خودم تصدیق می‌کنم که به تناسب نفوس فقط کافی نیست زیرا ک یک جاهایی است که نفوس‌شان کمتر است ولی نیازمندی‌های بهداشت و بهداری‌شان زیادتر است آقای مخبر و آقای وزیر توجه بفرمایند که به این نقاط بیشتر توجه کنند و از آقای رفیعی هم تمنا می‌کنم قبول زحمت بفرمایند به کمیسیون بودجه تشریف ببرند نطارت بفرمایند تا وقتی که اینجاهای عقب افتاده هم یک قدری برخوردار شوند.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون)- بنده آن روز هم خدمت آقایان عرض کردم که این پیشنهاد اصولاً صحیح است ولی برای این که دست وزارت بهداری در بعضی از امور فنی باز باشد پیشنهاد آقای رفیعی اضافه باید کرد با در نظر گرفتن جمعیت و اوضاع فنی محل یا اوضاع بهداشتی محل (فداکار- احتیاجات) یا اختیارات بهداشتی محل برای این که وزارت بهداری بتواند در امور فنی دستش باز باشد از بعضی بیماری‌های اتفاقی و واگیری جلوگیری کند آقای هاشمی در قسمت پیشنهاد خودشان مطالبی فرمودند که بنده نه تنها به عنوان مخبر کمیسیون بهداری بلکه به عنوان یک طبیب ناچارم به ایشان جواب بدهم برای این که از حق یک عده همکاران خودم دفاع کرده باشم آقای هاشمی پیشنهاد کردند به مجلس شورای ملی که در کمیسیون بهداری توجه بشود که در ضمن تدوین آیین‌نامه بهداری و سازمان بهداری اطبای دیپلمه و اطبای درج اول به گفته ایشان مجبور باشند که به اطراف و اکناف ایران مسافرت کنند و اقامت کنند و در آنجا طبابت کنند آقای هاشمی در یک مملکتی که اوضاعش و اوضاع تحصیل کرده‌هایش آن طوری است که ما می‌بینیم عملی نیست برای این که اولاً اطبا با یک عده مخاطراتی مواجه هستند که بایستی ملت و دولت آنها را در مقابل آن خطرها حفظ کنند آتیه آنها را تأمین کنند زندگی‌شان را تأمین کنند آتیه اولادشان را اگر در نتیجه ابتلای به یک بیماری از بین رفتند تأمین بکنند در این صورت مجلس شورای ملی و دولت حق دارند به طبیب بگویند تو برو به خاش برو به بوشهر برو در اقصی نقاط مملکت در آنجا خدمت کن اما این عملیات نسبت به اطبا نمی‌شود و اما یک اشکال دیگری هم این پیشنهاد شما دارد و آن این است که شما خودتان می‌فرمایید یک طبیب درجه اول طبیب درجه اول یعنی یک کسی که یک تحصیلات بیست و چند ساله مرتب کرده باشد و یک تجربیات اضافه بر تحصیلاتش به دست آورده در مملکت ما که وزارت وکالت ریاست تحصیلات عالیه لازم ندارد و هیچ شرط و قیدی برای وکیل شدن برای وزیرشدن برای رئیس شدن وجود ندارد بلکه خویش و قومی برای رئیس اداره و مدیرکل شدن کافی باشد این توهین به اطبا است که بگویند به طبیب هر جا تو سرش زدند مجبور باشد برود نه اطبا هم مدافعینی دارند بنده از طرف‌شان به نام یک همکارشان قول می‌دهم که با کمال افتخار در اقصی نقاط مملکت در منتهای سختی زندگی به مملکت‌شان خدمت بکنند اما در صورتی که در این مملکت تحصیلات ارزش داشته باشد در موقعی که برای وکیل و وزیرشدن رئیس شدن تحصیلات و سابقه خدمت سند باشد در این صورت تمام اطبا با کمال افتخار حاضرند هر جایی که دولت و مجلس دستور بدهد بروند اما الان با این وضعی که ما داریم فلان طبیب که امور مملکت‌شان اصلاح شد (و این اصلاح هم به دست مجلس شورای ملی است) آن وقت این امر آقایان نمایندگان از<br /> <br /> طرف همکاران بنده به روی چشم و قبول خواهد شد باید راجع پیشنهاد آقای رفیعی بنده از طرف کمیسیون با قید این نکته که با در نظر گرفتن احتیاجات و وضعیت محل بنده قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- بنده عرض نکردم بدون وسایل همچنین عرض نکردم اطبا درجه اول غیر از مستخدمین وزارت بهداری بنده عرض نکردم اشخاص آزاد را مجبور کنند و ملزم کنند ولی جنابعالی که دفاع فرمودید بنده خیلی متأسفم که می‌بینم در همان نواحی طبیب تحصیل کرده درجه اول لندن آمد.<br /> <br /> دکتر کشاورز- برای آنها همه نوع وسیله فراهم است<br /> <br /> هاشمی- و از باب دلسوزی و نوع‌پروری این گونه امراض را معالجه می‌کند ولی رفیق و همکار و طبیب ایرانی محترم من در مجلس شورای ملی اشکال تراشی می‌کند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای وزیر بهداری جنابعالی با اصلاحی که آقای مخبر قبول فرمودند موافقت دارید؟<br /> <br /> وزیر بهداری- پس از اصلاح موافقت دارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دهستانی رسیده که به عرض مجلس می‌رسد. (به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> در آخر تبصره ۲ بعد از جمله تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری علاوه شود مطابق اصول بازرگانی در تحت نظر یک هیئت مدیره اداره خواهد شد.<br /> <br /> دهستانی- عرض کنم پیشنهادی که بنده کردم مقصودم این بود که این بنگاه یک وضعیت اداری پیدا نکند یعنی روی یک جریانی که میز و صندلی زیاد باشد اداره نشود تا این که به تمام معنی مردم بتوانند از این بنگاه استفاده کنند این است که من به طور خلاصه پیشنهاد کردم که مطابق اصول بازرگانی و تحت نظر یک هیئت مدیره اداره شود گمان می‌کنم اگر آقایان توجه بفرمایند فوق‌العاده از برای جامعه مفید باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز- این بنگاه دارویی کل کشور تا به حال همین طور یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شده است و بعداً هم به طور بازرگانی اداره خواهد شد ولی باز هم اطاعت می‌شود و نظر آقا تأمین است.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' نظر شما آقای دهستانی تأمین می‌شود یعنی به طور بازرگانی اداره می‌شود بنابراین پیشنهاد شما مورد ندارد استرداد بفرمایید.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- مخبر قبول کردند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون نظرشان تأمین است پیشنهاد مورد ندارد پیشنهادی از آقای دکتر آقایان رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد: در هر شهری که وزارت بهداری مریضخانه دارد یا بعداً داشته باشد انجمن شهرداری حق نظارت در کار مریضخانه و تقسیم دارو خواهد داشت.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر آقایان<br /> <br /> دکتر آقایان- در جلسه گذشته اینجا گفته شد که وزارت بهداری در سفارش دارو و تقسیم دارو صلاحیش بیشتر از وزارت دارایی است گوینده فراموش کرد که بگوید که وزارت بهداری اقلاً در سابق در فروش هم ید طولایی داشته بنده در سال گذشته بلوک‌های کافوری که دارای اتیکت وزارت بهداری دولت شاهنشاهی بود در عراق و بغداد دیدم الان هم هست من دو بلوک این را به سفارت شاهنشاهی ارائه دادم برای این که شاهد داشته باشم اینها را هر بلوکی ۹ تومان در بغداد قاچاق‌چیها فروخته بودند و وقتی بنده خواستم بخرم ۲۰ لیره از من خواستند یعنی ۲۰ مقابل پولی که به طور قاچاق خریده شده است الان هم که روی اصول بازرگانی این بنگاه دارویی اداره می‌شود وضعیت همان است یعنی داروهایی که متعلق به این بنگاه است در بازار آزاد بده مقابل بیست مقابل فروخته می‌شود پری‌روزها در هفته گذشته در چالوس رئیس تلگرافخانه برای من حکایت کرد که ۸ صندوق دارو چند روز قبل ما تحویل گرفتیم امروز بچه من مریض بود بردم پیش طبیب کنه کنه شیرین برایش نوشت ولی گفت که گنه که شیرین ما نداریم ولی پیش فلان عطار هست از آنجا بگیرید ملاحظه می‌فرمایید؟ پس بعضی صحبت‌هایی که در جلسه گذشته ایجاد شد که مردم در کارهای عمومی مداخله کنند<br /> <br /> این بسیار اصل صحیحی است بنده پیشنهاد کردم که در هر جا که مریضخانه هست در هر جا که وزارت بهداری دارو می‌فرستد برای تقسیم خود مردم حق نظارت داشته باشد به بنده گفته می‌شود که اگر این کار را بکنند مردم نظارت نمی‌کنند و نتیجه ندارد این جوابش خیلی ساده است ما به مردم اجازه می‌دهیم که این دارویی که تقسیم می‌شود و مریضخانه که تأسیس می‌شود درش نظارت داشته باشند حالا اگر خود مردم فلان شهر به قدری بی‌کفایت باشند که از این حق نظارت خودشان استفاده نکنند که اجازه سوءاستفاده ندهند دندشان نرم شود از بی‌دوایی بمیرند به علت این که در این صورت تقصیر با خودشان است بنده معتقدم تا روزی که مردم دخالت در کارها پیدا نکنند کارها درست نمی‌شود بنده نمی‌فهمم که چه سابق و چه امروز چه طور است که مال متعلق به وزارت بهداری و اداره دارویی در دست مردم بیفتد این چه سری است اگر این طور باشد تمام دواسازی‌های کره ارض باید همه‌شان بعد از یک سال ورشکست شده باشند آقای وزیر بهداری حساب خیلی ساده‌ای است در هر داروخانه در یک دفتری هر دارویی یک صفحه خواهد داشت هر چه هم می‌دهند سندش باید باشد این سندش با موجودیش را وقتی جمع می‌کنند باید مطابق مقدار اولیه‌اش دربیاید حسابی است که بچه‌ای هم که تازه از مدرسه خارج می‌شود می‌تواند نگهدارد پس عیبت کار در طرز اداره کردنش است یا نمی‌توانند اداره کنند یا خود رؤسا میل دارند ک این طور تفریط بشود لهذا نظارت مردم کاملاً در این امور بایستی باشد.<br /> <br /> مخبر- بنده چون از جریان ادویه اطلاع ندارم آقای وزیر بهداری خودشان جواب می‌دهند<br /> <br /> وزیر بهداری- راجع به بلوک‌های کامفر که آقای دکتر آقایان فرمودند به بنده سابقاً هم فرمودند و بنده رفتم تحقیق کردم معلوم شد که شاید در سابق بر این کامفری در بازار بوده است چون یک مقدار دوا هم که سابق آورده بودند اشتباهاً روی آنها هم اتیکت وزارت بهداری بوده است ولی مال وزارت بهداری نبوده است سابق بر این دواها از دواخانه دولتی خریده می‌شد و سفارشی که آن دواخانه دولتی داده بود برای اشخاص متفرقه سفارش داده بود ولی ملتفت نشده بودند و تمام را به اسم دواخانه دولتی سفارش داده بودند به این جهت روی تمام دواها اتیکت وزارت بهداری بوده است وقتی که وارد شده است یک مقداری از آن را با اتیکت وزارت بهداری فروخته بودند به این مناسبت ممکن است که آن کامفر اتیکت بهداری داشته باشد ولی چون آنها به خارج فروخته بودند برده‌اند به خارج با وجو د این عرض کردم بنده تحقیق کردم به بنده گفتند این مدرک می‌خواهد که کی این دوا را برده است به فلان آقا فروخته است این مدرک که به دست بیاید می‌شود تعقیبش کرد و من حاضرم که بفرستمش فوراً به عدلیه که تعقیبش کنند متأسفانه مدرک به دست نیامده و الا مانعی نبود فرمودند که بنگاه دارویی دوا داده است بنگاه دارویی وظیفه‌اش این است که به همه دوا بدهد همان طوری که به بنگاه‌ها و به ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها دوا می‌دهد به مردم هم دوا می‌فروشد این را که نگفته‌اند فقط مخصوص است به ادارات دولتی برای تمام مملکت است به دواخانه‌ها هم می‌دهد اما اگر دواخانه‌ها ارزان می‌گیرد و گران می‌فروشد این امری است علیحده بایستی یک نرخی معین کرد و مطابق آن نرخ بایستی دواساز بفروشد و گرانتر نفروشد قانون می‌خواهد و با تمام اینها بنده چند روز قبل یک هیئت تفتیشیه فرستاده‌ام و از وزارت دادگستری هم درخواست کردم که بفرستند رسیدگی کنند ببینند که اینها حساب‌شان چیست پول‌شان چیست و چه کار می‌کنند بالاخره به تمام اینها رسیدگی خواهد شد بعد هم اگر لازم شد به عرض مجلس می‌رسد در باب دوایی که باید مردم نظارت داشته باشند قبل از این که آقا بفرمایند بنده دستور دادم مدت‌هاست که در هر محلی ک دوا فرستاده می‌شود در تحت نظر معتمدین محلی به فقرا از این دواها داده شود و در گزارشی هم که در یک ماه پیش در جواب سئوالی که آقای دکتر معاون فرموده بودند عرض کردم این قسمت را به عرض آقایان رساندم که به همه جاها تحت نظر یک عده از معتمدین محلی دوا تقسیم شود و بدون<br /> <br /> موافقت آنها به کسی دوا داده نخواهد شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' برای این که معطل نشویم چون عده برای رأی کافی نیست پیشنهادهای دیگر قرائت می‌شود پیشنهادی از آقای نراقی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده افزوده شود:<br /> <br /> تبصره ۳- به وزیر بهداری اجازه داده می‌شود که با دانشکده پزشکی در مورد توسعه دانشکده و رفع احتیاجات آن همکاری کند.<br /> <br /> نراقی- عرض کنم آقای دکتر توجه بفرمایند اساس تأمین بهداشت کشور به دست آوردن و تهیه کردن پزشک است والا مریضخانه ساختن دوا آوردن رفع بیماری‌ها و گرفتاری‌های کشور را نخواهد کرد در طی این دو جلسه که راجع به بهداری مذاکره بود هیچ گفته نشد که به چه وسیله ما پزشک به اندازه کافی در مملکت داشته باشیم مطابق آماری که بنده به دست آوردم در تمام ایران ۹۰۰ نفر طبیب دیپلمه بیشتر نیست.<br /> <br /> دکتر معاون- ۱۸۰۰ نفر است.<br /> <br /> نراقی- ۹۰۰ نفر بیشتر نیست باقی آنها طبیب مجازند از این ۹۰۰ نفر پانصد نفرشان ساکن تهرانند و چهارصد نفرشان در تمام ولایات ایران پراکنده‌اند و آنها هم قسمت اعظم‌شان در ولایات شمالی هستند یعنی در تبریز و رشت و مشهد یک عده هم در اصفهان و بقیه ولایات درجه سوم و چهارم یکی دو نفر برگذار شده اگر جمعیت ایران را پانزده میلیون فرض کنیم این می‌شود برای هر بیست هزار نفر یک نفر پزشک و گمان نمی‌کنم در پست‌ترین ممالک دنیا و وحشی‌ترین ممالک دنیا این قدر اختلاف باشد بین تعداد نفوس و پزشک اگر لااقل برای هر پنج هزار نفر نفوس یک پزشک تصور کنیم ایران صاحب سه هزار نفر پزشک دیپلمه باید باشد و حالا نهصد تا هستند دانشکده پزشکی روی یک سوابقی که نمی‌خواهم وقت مجلس را تضییع کرده باشم روی اغراض خصوصی محدود کرده است قبول داوطلبان پزشکی را (دولت‌آبادی- وسایل ندارد) سال گذشته فقط هشتاد نفر قبول کرده است و بیست نفر هم از ارتش روی هم رفته صد نفر در صورتی که سیصد نفر در سال گذشته داوطلب بوده است که به دانشکده پزشیک وارد شوند به عنوان مسابقه مابقی را محروم کرده‌اند آقای دکتر مالک که خودشان دانشکده دیده هستند و در خارج هم تحصیل کرده‌اند به خوبی می‌دانند در هیچ جای دنیا تحصیل پزشکی قبول نمی‌کنند پزشک خدمتگزار جامعه است هر که داوطلب بود مغتنم می‌شمارند وجود او را اینجا بدبختانه با این که طبیب ندارد آن وقت باز قید هم ایجاد کرده‌ایم برای داوطلبان دانشکده پزشکی! حالا اگر معتقدند که یک دانشکده پزشکی دیگر ایجاد کنیم پنج میلیون تومان لااقل بودجه لازم دارد اما به وسیله سهل و ساده ممکن است به جای صد نفر دویست نفر قبول کنند دانشکده پزشکی دوره‌اش شش سال است وقتی که صد نفر قبول شد معلوم نیست پنجاه نفر اینها بتوانند تا شش سال تحصیل بکنند و حیثیت اجتماعی اخلاقی صحی مالی اینها اجازه بدهد که شش سال در دانشکده بمانند از این صد نفر پنجاه نفرشان بیشتر فارغ‌التحصیل نخواهند شد و این پنجاه شصت نفر کافی است که فقط جای خالی آنها را بگیرند پس طبیب در مملکت ما زیاد نخواهد شد ممکن است آقای کفیل وزارت فرهنگ بفرمایند وسایل نیست آقا وسایل تهیه بکنید! در مقابل یک امر ضروری و حیاتی و لازم که نباید مسامحه کرد! وسایل تهیه بکنید کلاس اول را دوبل بکنید چند تامین می‌خواهد برای آن کلاس انشاءالله جنگ هم سال دیگر تمام خواهد شد و سایر وسایل و چیزهای دیگر هم که لازم است وارد می‌شود نباید این راه را بست وقتی که سیصد نفر جوان حاضرند با پول خودشان به دانشکده پزشکی وارد بشوند اصرار دارند التماس می‌کنند که ما را قبول کنید و در آتیه ما خدمتگذار این کشور هستیم ننگی از این بالاتر نیست که دولت بگوید ما جا نداریم بروید گم شوید.<br /> <br /> معاون وزارت فرهنگ (آقای وحید)- تصور می‌کنم<br /> <br /> شرحی که آقای نراقی فرمودند که دانشکده پزشکی روی اغراض خصوصی شاگرد قبول نمی‌کند بنده متاسفم که مجبورم بیانات ایشان را تکذیب کنم زیرا خود ایشان می‌دانند برای این که خود ایشان کاملاً می‌فرمودند که علم بدون عمل نتیجه ندارد به خصوص قسمت پزشکی دانشجویانی که در دانشکده پزشکی وارد می‌شوند بنده در یکی از جلسات گذشته مجلس به عرض رساندم که اگر اینها در روز شش ساعت باید درس داشته باشند دو ساعت آن را سر درس باید باشند چهار ساعت دیگر را عمل بکنند چه در مریضخانه‌ها و چه در آزمایشگاه‌ها و چه زیر دست پزشکان دیگر در یکی دو جلسه دیگر عده‌ای از آقایان نمایندگان مجلس در خود دانشکده پزشکی تشریف آوردند و از نزدیک به آقایان نشان داده شده است که دانشکده پزشکی وسایل پذیرفتن بیش از صد دانشجو ندارد خودشان عملاً و حضوراً دیده‌اند و علت عمده‌اش را هم عرض کردم وسایل اساسی که بایستی وزارت بهداری یا دانشکده پزشکی تهیه کنند در درجه اول وسیله‌اش پول است وقتی که پول فراهم شد درست خواهد شد وزارت بهداری سال گذشته شرحی به دانشکده پزشکی و به دانشگاه نوشته است و از مجلس هم به دفعات عدیده نوشته شده است ما همین جواب را داده‌ایم سال گذشته دانشکده پزشکی اعتباری در حدود پانصد هزار تومان برای این کار درخواست کرده است ولی متأسفانه تاکنون فراهم نشده است این مبلغ را اگر بدهند ممکن است دانشکده پزشکی تالار تشریح را وسیع‌تر بکند میکروسکوپ و سایر ادوات آزمایشگاهی را فراهم بکند عوض صد نفر دویست نفر قبول بکند و ضمناً چون این سئوال را هم در چند جلسه پیش آقای دکتر معظمی فرمودند بنده همین جواب را خواهم داد در درجه اول پول است مثالی از قدیم هست که می‌گویند بی‌مایه خمیر فطیر است تا پول نباشد هیچ کاری نمی‌شود کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر معاون<br /> <br /> دکتر معاون- در جواب آقای نراقی بنده می‌خواستم عرض بکنم که دانشکده پزشکی یک دانشکده معمولی نیست که با افزودن چند نیمکت بشود چهل تا شاگرد را قبول کرد وسیله می‌خواهد یعنی شاگردی که وارد دانشکده پزشکی می‌شود باید اول برود به سالن تشریح سالن تشریح چیزی نیست که با چهار تا نیمکت آقای نراقی بشود آن را درست کرد پول می‌خواهد در چند وقت قبل عده‌ای از آقایان نمایندگان محترم آمدند به دانشکده پزشکی و دانشکده نواقص خودشان را به آقایان ارائه دادند و تقاضای یک اختیارات کردند این اختیارات را اگر به آنها بدهند و در ضمن موظف‌شان بکنند که حسن اداره بشود برای این که دانشکده پزشکی آن طور که شاید و باید نیست و این را بنده به عرض آقایان خواهم رسانید اول دفعه جایش را باید درست کنند بعد هم بودجه بهش بدهند حسن اداره بشود البته به جای صد شاگرد دویست تا به جای دویست تا چهارصد تا قبول کنند برای مملکت مفید است اما اول باید وسایل درست بشود وسایل آن هم اول پول است وزارت بهداری هم اگر اجازه بهش بدهند تا اعتبار به آنها ندهند نمی‌شود کاری کرد وزارت فرهنگ هم امسال ثانیاً این درخواست را کرده است چند نفر هم آورده است نشان داده است و منتظر است که کمیسیون بودجه این بودجه را تصویب کند آن وقت عوض صد نفر دویست نفر قبول می‌کند فرمودید که در هیچ جای دنیا این سابقه نیست که برای دانشکده پزشکی مسابقه بگذارند این برای این است که در آنجا جا دارند وسایل دارند اما اینجا چون جا ندارند و نمی‌خواهند که دکان رنگرزی درست بکنند و می‌خواهند یک طبیب حسابی از آنجا بیرون بیاورند البته آن عده که بتوانند ترتیب کنند قبول می‌کنند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای نراقی<br /> <br /> نراقی- هم آقای وحید کفیل محترم وزارت فرهنگ و هم آقای دکتر معاون تصدیق کردند که لازم است به عده پزشکان افزوده شود ضمناً هم متعذر شدند که ما بودجه کافی نداریم بنده عرض می‌کنم که یک مطلب ضروری و حیاتی که مورد تصدیق دولت و مجلس است چرا وسایلش را تهیه نمی‌کنند وسایل ایجاد یک کلاس اول را که در دانشکده پزشکی درست بشود خیلی لازم‌تر است از یک مریضخانه<br /> <br /> چهار طبقه با چند میلیون تومان این را باید مقدم داشت باید سال اول را امسال درست بکنند امسال سالن تشریح نمی‌خواهد فقط مقداری عملیات مقدماتی لازم دارد سال اولش را امسال شروع بکنند تا سال دوم و سومش انشاءالله جنگ تمام می‌شود وسایل لازم تهیه می‌شود.<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای نراقی صحیح است ولی در این ماده واحده موضوع ندارد و بنده نمی‌توانم قبول کنم موضوع مربوط به وزارت فرهنگ است و باید در بودجه وزارت فرهنگ این پیشنهاد راجع به دانشکده پزشکی و توسعه آن را تأمین نمود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست. پیشنهاد آقای شریعت‌زاده:<br /> <br /> تبصره ذیل را پیشنهاد می‌کنم که به ماده واحده افزوده شود.<br /> <br /> تبصره- وزارت بهداری مکلف است کلیه گزارشات رسمی و اعلانات اشخاص را دایر به فروش داروهای دولتی در بازار آزاد به دادسرا و دیوان کیفر کارکنان دولت ارسال دارد تا در حدود قانون مورد تعقیب واقع گردد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای شریعت‌زاده<br /> <br /> شریعت‌زاده- متأسفانه در مملکت ما بسیاری از معانی و مفاهیم که بعد از بیان آن باید جامعه نسبت به آن متوجه بشود مبتذل شده است از آن جمله گاهی از اوقات بلکه همیشه در قسمت‌های راجع به بهداشت ملت ایران ما شوخی می‌کنیم و تصور می‌کنیم که این یکی از آن مسائل عادی است که نباید راجع به این موضوع و در راه مجلس و دولت و ملت ایران فداکاری بکنند چنان که جریان امور در مؤسسات و ادارات هم نشان می‌دهد که به این موضوع مهم اعتنایی که شایسته است نمی‌شود حالا در جاهای دیگر و بسیاری از مطالب عادی است وقتی که گفته می‌شود افراد یک ملتی باید در سرمایه به کار بردن وسایل مؤثر بهداشت از حیث جسم و از حیث فکر به طرف ترقی برود این یک مسئله عادی است ولی ما باید این موضوع را به قدری مهم تلقی کنیم که از هیچ نقطه نظری راجع به این موضوع خودداری نکنیم بنده می‌خواستم عرض کنم که بسیاری از نقاط مملکت ما را امراض مختلف تهدید می‌کند و قرائن موجوده نشان می‌دهد که نسل ما در آن نقاط در معرض تهدید است (صحیح است) این مطلب مثل این که شوخی است در صورتی که این یکی از آن خطرهایی است که ملت ایران باید با سلاح تقوی و فداکاری در مقابل این خطر مبارزه کنند الان ملاحظه بفرمایید در سواحل بحر خزر مالاریا مثل برگ افرادی را که باید در سایه کار به تمام جهات به ترقی مملکت کمک کنند می‌ریزد نیروی کار ندارند قدرت فکر ندارند در تولید ثروت هم هیچ اثری از آنها نیست بسیاری از نقاط مملکت ما نزدیک است به گورستان تبدیل بشود در بسیاری از سواحل خلیج‌فارس مرض تراخم به درجه‌ای شدید است که بینایی را دارد از بین می‌برد ما با این مطالب شوخی می‌کنیم (فداکار- آبله را هم بفرمایید) حالا مقصودم از بیان این مطالب این است که نه تنها دولت باید در تشکیلات در کارها دقت بکند بلکه جرایمی که راجع به بهداشت عمومی ارتکاب می‌شود باید در تعقیب آنها مراعات لازم را نموده و شدیدترین مبارزه را بکند بنده دلایلی دارم که در سواحل بحر خزر از قبیل رشت و در قسمت‌های جنوب داروهایی که در روی آن مارک صحیه است یعنی Ph این را به جای این که رایگان به مرضی بدهند یا به قیمت ارزان بفروشند در بازار سیاه به قیمتی که برای بسیاری از اهالی این مملکت بلکه طبقه متوسط هم مقدور نیست بخرند می‌فروشند یکی از دوستان بنده می‌گفت حتی در بغداد دواهایی که علامت صحیه کشور شاهنشاهی را داشته است در مغازه و دواخانه‌ها بوده است که ایشان دیده‌اند حالا یک گزارشی اینجا دارم یک نامه‌ای است که یک شرکت ایرانی موسوم به شرکت حریری فرنگ به بنگاه کل دارویی و نامه دیگری به دکتر میلسپو نوشته است یکی از مؤسسات داروسازی انگلستان با کلی پست مقداری دوا فرستاده است به ایران برای شرکت حریری و فرنگ و به او مجانی داده است که به ارزان‌ترین قیمت در دسترس اشخاصی که احیتاج دارند بگذارد جناب آقای وزیر بهداری توجه بفرمایید ورود این دواها مصادف شده است با نظامنامه‌هایی<br /> <br /> که دکتر میلسپو نوشته است برای این دواها و این شرکت هر قدر کوشش کرد که در تحت نظارت خود شرکت این دواها در دسترس مردم گذاشته شود موافقت نکردند بایستی به بنگاه کل دارویی تحویل بدهید همین کار شده این شرکت منتظر بود از وعده‌ای که به او داده‌اند برای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود خیری نیافت تا برخورد به این که یکی از دواهایی که مارک این مؤسسه را داشت گویا قرص داژنان بوده است در بازار سیاه تا یکی سی ریال فروش رفته است در صورتی که خود شرکت دستور داده که یک ریال و پنجاه دینار یا دو ریال فروخته شود این نامه‌ای است که نوشته است این شرکت ایرانی به بنگاه کل دارویی و در ذیل آن تصریح کرده ما تعجب می‌کنیم به جای این که این دواها در دسترس مردم گذاشته شود الان همین قرص داژنان و بعضی از دواهای دیگر در بازار سیاه فروخته می‌شود بنده این پیشنهاد را برای این تقدیم کردم که دولت بایستی از تعقیب کسانی که بزه آنها حمله مستقیم به حیات ملت ایران و به سلامتی افراد است نباید هیچ نوع اغماض کرد باید با شدیدترین وجهی تعقیب بشوند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و از مجلس شورای ملی درخواست می‌کنم که این پیشنهاد را تصویب کنند تا دولت مکلف باشد کلیه گزارش‌ها که راجع به این قبیل اعلانات رسیده است تمام پرونده‌هایش را تسلیم دادسرای دیوان کیفر عمال دولت بکنند تا آنها خودشان مطالعه کنند و اشخاص را که لازم است تعقیب کنند تعقیب بکنند.<br /> <br /> مخبر- با این که آقای شریعت‌زاده در مجلس شورای ملی استدلال و منطق خیلی محکمی دارند مطالبی در اینجا فرمودند راجع به یک شرکت ایرانی که ربطی به این پیشنهاد نداشت الان تبصره پیشنهادی ایشان دارد عمل می‌شود یعنی وزارت بهداری اگر تخلفی از کسی ببیند به محاکم مربوطه مراجعه می‌کند این توضیح واضحات خواهدبود قبول این تبصره البته متخلف تعقیب و مجازات می‌شود این قاعده کلی است حالا اگر یک عده زیادی از متخلفین می‌روند به محاکم بعد تعقیب نمی‌شوند یا تبرئه می‌شوند این عیب مجری قانون است عیب از قانون‌گذار نیست بنابراین بنده تصور می‌کنم لطف بکنند تبصره‌شان را پس بگیرند چون این مطلب تأمین شده است در قوانین مملکت ما که متخلف از هر قانونی تعقیب می‌شود و پرونده هم برایش درست می‌کنند و او را تعقیب می‌کنند به این جهت این تبصره به عقیده بنده وجود ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' با این توضیحات پس می‌گیرید؟<br /> <br /> شریعت‌زاده- بنده اجازه می‌خواهم راجع به سوء تعبیری که در بیانات بنده کردند صحبت کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- توضیحاتی که من دادم مستقیماً مربوط به پیشنهاد نیست اینها یک مقدمه‌ای بود برای دلیل لزوم تصویب این پیشنهاد چرا برای این که این گزارشات را اصولاً قواعدی است که باید تعقیب بشود بنده این پیشنهاد را کردم که مطابق آن اصول مجبور باشند این گزارشات را تسلیم دادسرا بکنند والا همان طور که تا به حال هیچ کدام به جریان نیفتاده بعد هم به جریان نخواهد افتاد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده برای رأی کافی نیست پیشنهاد آقای ثقه‌الاسلامی قرائت می‌شود:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم لایحه سازمان بهداری به خود مجلس آمده و در مجلس تصویب شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ثقه‌الاسلامی<br /> <br /> ثقةالاسلامی- چند روز قبل راجع به موضوع بودجه کل مملکتی که قرار بود به کمیسیون بودجه اختیار داده شود که آنها رسیدگی بکنند بعد بودجه را بیاورند به مجلس اینجا مذاکرات مفصلی شد که مقتضی است بودجه در خود مجلس مورد شور قرار گیرد دلایل زیادی هم اینجا گفته شد حالا بنده نمی‌خواهم آن مطالب را تکرار کنم و بگویم مقتضی نیست که مجلس به کمیسیون بهداری اختیار بدهد که خود آنها یک سازمانی را تصویب کنند و اجازه اجرا بدهند اگر به عنوان آزمایش باشد گر چه بنده یا هیچ کس با بهداشت مخالف نیست ولی به عقیده بنده بهتر است این موضوع در خود مجلس بیاید و مجلس صلاحیت آن را دارد که لایحه سازمان آن را<br /> <br /> تصویب کند وقت هم هست. عرض کنم برخلاف آنچه مردم تصور می‌کنند که در این بیست ساله مملکت وضعیاتش خوب شده و ترقی کرده و تغییرات مهمی پیدا شده است بنده تصور می‌کنم این طور نیست و مملکت عقب‌تر رفته و بدتر شده است با آن بودجه‌های مشعشی که همیشه داشتند و بلند می‌شدند می‌گفتند پانصد میلیون هزار میلیون است واقعاً ننگ‌آور نبود در یک مملکتی که چهارصد میلیون پانصد میلیون بودجه داشت برای پانزده میلیون جمعیت ۵ میلیون بودجه بهداری داشت و اگر ۵ میلیون را حساب کنید به ۱۵ میلیون نفری سه قران در سال بودجه بهداری داشت و حالا آقایان می‌فرمایند که بر خلاف اصل دموکراسی که کسی پیشنهاد خرج بکند ولی دولت باید در فکر خودش باشد که مملکتی که بهداری نداشته باشد افراد ندارد وقتی که جمعیت نداشته باشد مالیات نمی‌تواند بگیرد و وقتی که مالیات نمی‌تواند بگیرد و یک جمعیتی نباشد عرض اندام و اظهار حیاتی نمی‌توانند بکند بنده این را عرض می‌کنم مملکتی از بی‌دوایی مردمش در خیابان‌ها و در کوچه‌ها مانده‌اند مریضخانه و حکیم و دارو ندارند بیاییم کاخ دارایی و دادگستری درست کنیم هر کدام ۷ میلیون ۱۲ میلیون خرج کنیم چه فایده دارد؟ اگر بگویند پول نداریم چرا برای وزارتخانه‌هایی که بنده اصلاً با موجودیت آنها مخالف هستم برای آنها پول هست در صورتی که این مملکت به چیز محتاج است. امنیت و فرهنگ است و باید فکر این کارها را کرد اول امنیت است و بعد از آن بهداری و بعد از آن فرهنگ اینها به یکدیگر مرتبط هستند و وقتی که بهداری نیست اصلاً مملکت نیست و وقتی که بهداری نیست امنیت نیست مملکت نیست فرهنگ نیست هیچ چیز نیست ما آمده‌ایم (آقایان هیئت وزرا و آقای رئیس‌الوزرا که تشریف ندارند) و مثل سابق پانصد هزار تومان گذاشتیم برای بهداری امروز اگر بودجه مملکتی چهارصد میلیون باشد این را هر قدر برای وزارت بهداری زیادتر خرج کنیم به صلاح مملکت است فایده دارد نه این که آقایان خیال بکنند که تمام این مملکت همین شهر طهران است و همین آب‌های کثیف است که در اطراف تهران جاری است و باید آن را اصلاح کرد خیر باید بهداشت همه مملکت را توجه کرد و اصلاح کرد و مسئول آن هم دولت و مجلس هستند والا آن نتیجه بهداری ما این آب‌های کثیف است چندین میلیون تومان خرج شده و آب‌ها را نتوانسته‌اند درست بکنند و با این که نسبت به شخص آقای دکتر لقمان‌الملک وزیر بهداری همه اعتماد داریم و خیلی در کار بهداری جدی هستند عجاله از این پیشنهاد....<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' در اطراف پیشنهادتان صحبت بفرمایید آقا<br /> <br /> ثقةالاسلامی- مقصود بنده این است که عرض می‌کنم که سازمان بهداری بیاید و در مجلس مطرح شود مجلس تصویب بکند که لایحه قانونی سازمان بهداری به خود مجلس بیاید و در خود مجلس مطرح شود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای مخبر نظر جنابعالی چیست؟<br /> <br /> مخبر (دکتر کشاورز)- آقای ثقه‌الاسلامی به قدری در اطراف این موضوع زیاد توضیح دادند که اگر بخواهیم اطراف همه آنها توضیح بدهیم وقت زیادی لازم دارد و بنده تصور می‌کنم که همان کمیسیون بهداری صلاحیت آن را دارد (صحیح است) این آیین‌نامه است و برای آزمایش است اجازه بفرمایید در همان کمیسیون بهداری حلاجی شود بعد بیاید به مجلس و بنده خیال می‌کنم عتجالتاً این طور بهتر است تا این که به مجلس بیاید و ۳۲ ماده که آیین‌نامه سازمان بهداری دارد و زیاد هم وقت مجلس را بگیرد (ثقه‌الاسلامی مسترد کردم)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده برای رأی کافی شد باید رأی بگیریم آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر آقایان به شرحی که به عرض مجلس رسیده است (چون نیم ساعت قبل قرائت شده) و عده برای رأی کافی نبودن موافقند....<br /> <br /> (به شرح سابق قرائت شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که موافقند قیام نمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد آقای نراقی راجع به دانشکده پزشکی قرائت می‌شود.<br /> <br /> (به ترتیب سابق قرائت شد)<br /> <br /> مخبر- با توضیحی که در اینجا داده شد بنده خیال می‌کنم که هم وزارت فرهنگ و هم وزارت بهداری و هم مجلس موافقت کردند که راجع به تأمین این موضوع در کمیسیون بودجه در نظر بگیرند و ترتیبی بدهند که بتوانند شاگرد بیشتری بپذیرند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون می‌گویند نظر آقا تأمین است مسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> نراقی- چون توضیح فرمودند و قبول فرمودند بنده مسکوت می‌گذارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' به پیشنهاد آقای شریعت‌زاده باید رأی بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دو مرتبه قرائت شود.<br /> <br /> (به شرح سابق خوانده شد)<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقایانی که با پیشنهاد آقای شریعت‌زاده موافقتند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.<br /> <br /> پیشنهاد آقای فرمانفرماییان قرائت می‌شود: وزارت بهداری مکلف است حقوق و هزینه‌های بهداری را در حدود اعتبارات و مساوی در تمام کشور مطابق سازمان مخصوصی با رعایت تعداد نفوس هر محل اقدام نماید.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فرمانفرماییان<br /> <br /> فرمانفرمائیان- بنده این پیشنهادی را که کردم شبیه است با آن پیشنهادی که آقای رفیعی کرده‌اند و بنده خواستم متذکر بشوم که آقا این نگرانی که در اکثر نمایندگان ولایات موجود است این نگرانی مرتفع نمی‌شود به این حرف‌ها به علت این که در ولایات و حالا که بنده این حرف‌ها را می‌زنم مربوط به دوره تصدی آقای لقمان الملک نیست به جهت این که وزارت بهداری چنان که گفته شد ۲۴ سال است تأسیس نشده بود هیچ اثری نداشته است و کاری نکرده است فقط یک رقمی به بودجه اضافه شده است در صورتی که یک اداره صحیه که سابق بوده است همین کار را می‌کرده است و حالا منتها یک بودجه صرف می‌شود و آن را غرما می‌کنند تازه این هم کافی نخواهد بود و برای این مملکت وسیع واقعاً اسباب سرشکستگی و خجلت نمایندگان ولایات است با توقع و تقاضاهای به جا و به موردی که مردم دارند و با مذاکراتی که ما اینجا می‌کنیم باید توجه عاجلی نسبت به بهداری ولایات بشود یکی از آقایان می‌فرماید که تأمل کنید که لوله‌کشی‌های آب تهران تمام شود بعد خود به خود این کارها درست می‌شود یکی دیگر می‌گوید که باید قرنطینه گذاشت در سر حد افغانستان که طاعون و غیره سرایت نکند این ارتباط با صحیه ارسباران و بهداشت اهالی آنجا یا جای دیگر ندارد و در این موضوع همه مردم شریک هستند و به اندازه پول‌شان باید بهشان خدمت کرد و خرج کرد این خلاصه مطلب است بنده این را تذکر می‌دهم چون آقای مخبر و وزیر هم قبول کردند آن پیشنهاد را که از طرف آقای رفیعی شده بود خواستم پیشنهاد بکنم و تذکر بدهم که کاملاً دقیق باشند آقای دکتر لقمان‌الملک که سهم ولایات سهم کوچکی و ناچیزی نباشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پس آقا موافقت دارند که پیشنهاد رأی گرفته شود؟<br /> <br /> فرمانفرماییان- بنده مسترد می‌کنم چون منظورم در پیشنهاد آقای رفیعی تأمین شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای دکتر طاهری به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌شود در تبصره ۲ اضافه شود به طریق بازرگانی و با نظر هیئت مدیره اداره شود.<br /> <br /> دکتر طاهری- این پیشنهاد را در جلسه گذشته بنده کرده بودم بعد خود دولت موافق بود با این و ظاهراً هم قبول کرد بدین جهت دیگر موضوع ندارد.<br /> <br /> مخبر- بلی قبول شد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ به این طریق اصلاح شود.<br /> <br /> بنگاه کل دارویی با تمام دارایی و سازمان و اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری شده و به طور بازرگانی تحت نظر آن وزارتخانه اداره شود.<br /> <br /> امینی- بنده خیلی متأسفم که خیلی دیر شده است و می‌ترسم که آقای دکتر لقمان الملک مثل جلسه قبل اوقات‌شان<br /> <br /> تلخ بشود و به بنده بتازند ولی اصولاً در یک قسمت چون این را واقعاً درست تشخیص ندادم که اصلاً اینجا تبصره ۲ را چرا به ماده واحده اضافه کردند چون قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ اصلاً این حق را به وزارت بهداری داده است که بنگاه دارویی را ایجاد بکند با سرمایه معینی به طریق بازرگانی و این را بنده نمی‌دانم روی چه جریانی رفته است به وزارت دارایی بنده تصور می‌کنم بعد از تصویب آن قانون اردیبهشت ۱۳۱۹ چون وسایل کار برای وزارت دارایی فراهم‌تر و بهتر بود برای تهیه ارز و برای کماندهای خارجی چون یک اداره کل معاملات خارجی داشت برای خرید دارو به این جهت وزارت بهداری موافقت کرده که این قسمت به وزارت دارایی منتقل شود یک قسمت بنده به خاطر دارم که یک وقتی می‌خواستم دارو کماند بدهیم صورتش را از وزارت بهداری خواستیم که صورت جامعی به وزارت دارایی بدهند و این داروها را ما کماند می‌دادیم بعد این دارو منتقل به وزارت بهداری می‌گشت کما این که در کابینه آقای سهیلی در کابینه دوم یا اول بود آقای حکمت وزیر بهداری بود و بعد از آن آقای کاظمی آمدند و بنده خودم تمام این داروها را تحویل ایشان دادم در وزارت بهداری البته این داروها وقتی که تحویل وزارت بهداری شد برای این که ما در حدود مصرف سه چهار سال آسپرین و کنین را در کشور داشتیم و در استوک ما بود که تحویل دادیم ولی وقتی تحت نظر وزارت بهداری درآمد بنده نمی‌دانم چه طور شد البته این مربوط به آقای لقمان الملک نیست و مربوط به بعضی از آقایان است که نمی‌خواهم اسم ببرم (فداکار- اسم ببرید شهامت داشته باشید) اجازه بفرمایید خودتان می‌دانید عرض کنم تبصره ۲۰ به عقیده بنده این طوری که تنظیم شده ناقص است اگر عطف به آن قانون می‌کردند اصلاً احتیاج به این تبصره نداشت ولی می‌نویسد: که بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد عرض کنم آنهایی که در اختیار بنگاه کل دارویی است اینجا باید آن دارایی آن را اسم ببرید برای این که اگر بگویید دارایی کل بنگاه دارویی معلوم نیست که چیست و داراییش را باید اسم برد سازمان و بودجه‌اش و یا اماکن دولتی که در اختیار دارد نه امکنه که از دیگران اجاره کرده باشند و اینها را نمی‌شود گفت برگردد به وزارت بهداری مقصودمان اماکن دولتی است که در اختیار بنگاه دارویی است منتقل بشود تمام دارایی و سازمان اماکن دولتی که در اختیار دارد منضم به وزارت بهداری بشود و این قسمت اماکن دولتی باید اضافه شود که اماکن استیجاری را شامل نشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای دکتر قبول فرمودید؟<br /> <br /> مخبر- بلی<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادی از آقای دکتر عبده رسیده به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم به تبصره ۲ اضافه شود وزارت بهداری به طریق بازرگانی به طوری که در قانون مصوب ۱۸ اسفند ۱۳۲۱ معلوم شده است بنگاه دارویی را اداره خواهد کرد.<br /> <br /> دکتر عبده- بنده دو پیشنهاد داشتم یکی تأمین شد و یکی دیگر را هم اجازه بفرمایید قرائت بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهادات در موقع خودش قرائت خواهد شد.<br /> <br /> دکتر عبده- بلی یکی تأمین شد و یکی دیگر مانده است<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آن هم بعد در موقع خودش قرائت می‌شود پیشنهاد آقای فیروزآبادی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم که اختیار تام با آقای دکتر لقمان الملک نظر به اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان و سابقه عملی ایشان داده شود که ایشان با اطمینان بتوانند سازمان وزارت بهداری را اصلاح نمایند<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عقیده دارم که در این مملکت هر کسی برای ترقی مملکت خوب کار کرد باید ما با او همراهی کنیم (صحیح است) بنده عقیده‌ام این است که هر کس به طور درستی و صحت و دلسوزی بخواهد برای مملکت کار کند با او همراهی کنیم نظرم نسبت به آقای دکتر لقمان الملک برای این است که ایشان می‌خواهند کار کنند و چون ایشان<br /> <br /> می‌خواهند برای مملکت کار کنند بنده عقیده‌ام این است که با ایشان همراهی بکنیم و اختیار تام به ایشان بدهیم که ایشان بتوانند کار کنند از این جهت بنده این پیشنهاد را کردم و یک پیشنهاد دیگری را هم کردم که باز هم به ایشان یک اختیاری داده شود در شأن سازمان خود بهداری چون سازمان‌ها در وزارتخانه‌ها بیش از حد احتیاجش شده است در وزارت مالیه می‌بینید چند هزار نفر جمع شده است که قطع دارم در وزارت مالیه انگلستان این قدر اجزا ندارد و یا در وزارت مالیه واشنگتن هم این قدر ندارد این همه جمع شده‌اند آنجا برای چه در فروشگاه ۸۰۰ نفر جمع شده‌اند آنجا کاری هم آنجا نمی‌کنند اما هر کدام از اینها را اگر بخواهیم در صورت احتیاج نداشتن خارج کنیم هزار مصائب و داد و فریاد بلند است که ما را از نان انداختید و چه کردند یک قدری وزارتخانه‌ها باید اعضا را کم کنند مثلاً در وزارت بهداری باید تشکیلات آن را کم کنیم و آنهایی را که در وزارت بهداری جمع شده‌اند بگویند اینها بروند در ولایات طبابت کنند آخر اینجا جمع شده‌اند چه می‌کنند در ۸ - ۷ سال قبل بنده دیدم سه نفر و مدیر و رئیس اداره بهداری را اداره می‌کردند به اسم اداره صحیه آن وقت آن قدر توسعه نداشت اما آن وقت سه نفر رئیس با هشت نفر اطبا بودند و خوب اداره می‌شد حالا از بس که اجزا زیاد شده است نه این که آقای دکتر لقمان‌الملک نمی‌تواند آن را اداره کند بلکه هیچ کس دیگر هم نخواهد توانست آن را اداره کند. آنها را بیرون کنند بفرستید در شهرها طبابت مردم را بکنند تهران جای خوبی است شمیران هم خیلی خوب است خیابان لاله‌زار هم تفریحگاه خوبی است اما تا کی نمی‌خواهند زحمت بکشند؟ مردم پول نمی‌دهند که ما بیاییم و اینجا خرج کنیم البته باید در وزارت بهداری دکترهایی که هستند از اینجا خارج کنند بفرستند به ولایات و درد مردم را معالجه کنند.<br /> <br /> مخبر- وزیر مطابق قوانین مصوبه مملکت دارای اختیاراتی است که آن اختیارات را قانون اساسی برایش معین کرده است و نمی‌شود به نظر بنده ما فوق آنچه را که وزارت به او می‌دهد برایش اختیاراتی قائل شد بنابراین پیشنهاد آقای فیروزآبادی در قسمت تفویض اختیارات اضافی بر وزارت به آقای دکتر لقمان الملک صحیح نیست و ایشان همچنین تقاضا و نظری ندارند اما در قسمت پیشنهاد دیگرشان گر چه قرائت نشده ولی بنده جوابش را عرض می‌کنم که پس بگیرند راجع به این که در سازمان وزارت بهداری سعی کردند که اشخاص پشت میزنشین کم شوند این را هم البته کمیسیون در نظر خواهد گرفت و در لایحه سازمان در نظر می‌گیریم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای فیروزآبادی چه می‌فرمایید؟<br /> <br /> فیروزآبادی- عرض می‌کنم که اگر قبول کردند و اگر نکردند مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای فولادوند به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری رد تقسیم دارو و تشکیلات بهداری تجدیدنظر نموده و در محل‌هایی که به واسطه جهانی تاکنون از طبیب و دوا محروم بوده‌اند مثل بروجرد و جاپلق و بر برود عطف توجه بفرمایند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقا نظر شما تأمین شده است.<br /> <br /> فولادوند- پس بنده عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' دو پیشنهاد از طرف آقای مجد ضیایی رسیده است که قرائت می‌شود.<br /> <br /> تبصره- بنگاه دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه کل دارویی بوده است منضم به وزارت بهداری شده و تحت نظر او و مطابق اصول بازرگانی و تشکیل هیئت مدیره از طرف وزارت بهداری اداره خواهدشد آیین‌نامه هیئت مدیره و اجرای آن را وزارت بهداری تهیه خواهد کرد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' تقریباً این تأمین شده است<br /> <br /> مجدرضایی- تقریباً تأمین شده است و بنده خواستم در نظر آقای وزیر بهداری باشد و این پیشنهاد را بنده مدتی است که کرده‌ام حالا بسته به نظر ایشان است.<br /> <br /> مخبر- نظر ایشان تأمین شده است.<br /> <br /> مجد ضیایی- مسترد می‌کنم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد دیگری از طرف آقای فیروزآبادی رسیده است قرائت می‌شود.<br /> <br /> مخبر- آن را هم توضیح دادند و مسترد کردند.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' مسترد فرمودید آقا؟<br /> <br /> فیروزآبادی- بلی مسترد کردم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای صدر قاضی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> بنده پیشنهاد می‌کنم در سازمان وزارت بهداری نسبت به مؤسسات و مریضخانه‌هایی که از پول اعانه و کمک‌های اهالی محل تاکنون اداره شده و فعلاً در شرف منحل شدن می‌باشند و از حیث بودجه در مضیقه می‌باشند توجه شود که از انحلال آنها جلوگیری شود.<br /> <br /> صدر قاضی- شهرستان مهاباد خیلی از مرکز دور واقع شده است به واسطه دوری از مرکز وزارت بهداری توجهی به سازمان بهدای آنجا نفرموده‌اند و حالا تشکیلات وزارت بهداری در مهاباد یک نفر طبیب و یک نفر معین پزشک است که یک سال و نیم است آنجا خدمت می‌کند و هنوز ابلاغ حقوق آنها صادر نشده و فرستاده نشده است و بنده با آقای وزیر بهداری عرض کردم و دستور هم صادر کردند متأسفانه هنوز نرسیده است و تمام تشکیلات بهداری یک جمعیت ۲۰۰ هزار نفری که دور از مرکز واقع شده است عبارت از همین است یک پزشک و یک معین پزشک خود اهالی خیر مهاباد در ۱۳۰۹ با پول اعانه خودشان در آنجا یک مریضخانه ساخته‌اند و از طرف شیروخورشید از محل عوارضی که خود اهالی می‌پرداختند اداره می‌شد و البته این عوارض هم به اندازه نیست که خود شیروخورشید بتواند وصول کند و اضافاتی هم داشته باشد که به مریضخانه بدهد تاکنون یعنی تا موقعی که مالیات صدی سه را اداره مالیه وصول می‌کرد از رئیس مالیه خواهش شده بود که این عواید جزئی را هم ضمن عوارض صدی سه وصول نمایند که به مصرف صدی سه هم از بین رفته و ملغی شده و مامورین صدی سه دیگر دم دروازه‌ها نیستند و شیروخورشید هم نمی‌توانند آن را وصول کند و مورد استفاده قرار دهد چیزی هم نیست بنابراین مریضخانه‌ای را که اهالی با خون خودشان ساخته‌اند و اثاثیه هم تهیه کرده‌اند در شرف انحلال است. در مهاباد هم متأسفانه امراض گوناگون خیلی زیاد است که پارسال یک نفر متخصص خارجی آمده بود آنجا و او عقیده‌اش این بود که اهالی مهاباد صدی نود و پنج مبتلا به مالاریا هستند و این منطقه فعلاً فاقد طبیب و مریضخانه است. بنابراین بنده استدعا می‌کنم از شخص آقای وزیر بهداری که این را یک توجهی بفرمایند که این مریضخانه مهاباد که با این زحماتی که تأسیس شده است از بین نرود و تصدیق بفرمایند که یک نفر طبیب برای یک شهرستان به این بزرگی خیلی کم است. توجهی بفرمایید در بخش‌های مهاباد هم به هر بخشی که یک نفر طبیب بفرستند و وضعیت شهر مهاباد طوری است که هیچ یک از اطبا آنجا نمی‌رفتند زیرا آنجا سینما ندارد که از سینماها و تئاترها استفاده بکنند و آنجا تشریف نمی‌آورند متأسفانه این است وضعیت آنجا و وزارت بهداری خوب است که یک توجه بیشتری بنماید. بنابراین بنده این پیشنهاد را کردم<br /> <br /> مخبر- فرمایشات آقای صدرقاضی را سعی می‌کنم که تأمین بشود ولی یک قسمت از این مربوط به کمیسیون بودجه است برای این که بودجه وزارت بهداری برای اهالی که الان درخواست و شکایت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت می‌کنند بیش از این نیست و بایستی که کمیسیون بودجه موافقت بکند که در بودجه وزارت بهداری یک خورده‌ای اضافه منظور نماید پس از آن ممکن خواهد شد که فرمایشات آقای صدرقاضی چه راجع بدواً چه راجع به طبیب به مورد عمل گذاشته بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای صدرمسترد می‌فرمایید؟<br /> <br /> صدرقاضی- حالا که ایشان وعده فرمودند بنده مسترد می‌نمایم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای کاظمی به عرض مجلس شورای ملی می‌رسد:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم کلیه اطبا حاضر در کشور مکلف هستند که لااقل برای مدت یک سال به تعیین وزارت بهداری در هر نقطه‌ای که وزارتخانه معین می‌نماید به طبابت اشتغال ورزند<br /> <br /> و در آینده نیز کسی نمی‌تواند اجازه طبابت در ایران داشته باشد مگر این که تصدیق وزارت بهداری راجع به این که لااقل در سال در یک نقطه که وزارت معزی‌الیها تعیین کر ده است طبابت کرده باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای کاظمی<br /> <br /> کاظمی- با این که می‌دانم آقایان خسته‌اند و روی بهداری هم خیلی صحبت شده است ولی مطلب به قدری مهم است که بنده مجبور شدم پیشنهادی بکنم. عرض بکنم بزرگترین اشکالی که در امر بهداشت مملکت است این است که اطبا در شهر تهران بیشتر مایل هستند که بمانند و اکثر نقاط دیگر از داشتن طبیب محرومند و این مورد تصدیق همه است و از طرفی هم همان دلیلی است که آقای دکتر کشاورز فرمودند یک دلیل قابل توجهی است زیرا که ما طبیب را به طور شایسته یعنی وسایل استرضای خاطرشان را فراهم نمی‌کنیم که بتوانیم آنها را بفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که وزارت بهداری کلیه اطبایی که حالا هستند مجبور کند که وقتی می‌توانند اجازه طبابت را داشته باشند که یک سال به هر جایی که وزارت بهداری تعیین کند بروند طبابت کنند و هر کسی که بخواهد بعدها شروع به کار طبابت بکند....<br /> <br /> امینی- این کار قانون دارد<br /> <br /> کاظمی- ۱۰۰۰ گر قانون دارد (چون بنده توجهی نداشتم که قانون دارد) که توجهی به این قانون ندارد و خیلی خوشوقتم که توجه بکنند به این قسمت و اگر آن قسمت دیگر هم قانون دارد (بنده توجه نداشتم) اگر قانونی هست به همین معنی و مفهومی که بنده عرض می‌کنم یعنی کسانی می‌توانند اجازه طبابت داشته باشند که لااقل یک سال به تکلیف وزارت بهداری به هر نقطه که وزارت بهداری تعیین بکند هر جا باشد بروند طبابت کنند که آن را هم توجه کنند و اجرا کنند چون اطبا ما باید در همه مملکت تقسیم بشوند و این محل بحث نیست. اگر آن قسمت قانون دارد که بنده مسترد می‌کنم ولی این قسمت را بنده مخصوصاً خواهش می‌کنم و اصرار دارم که اطبا حاضر مکلف باشند که لااقل مدت یک سال در هر نقطه که وزارت بهداری معین می‌کنند مشغول باشند.<br /> <br /> مخبر- بنده جواب آقای کاظمی را قبلاً دادم و زیاد اضافه نمی‌کنم این عمل اولاً به عقیده بنده با اصول مخالفت دارد یعنی یک کسی را مجبور کردن به این که برای انجام وظیفه و شغلش یعنی طبابت که یک شغل آزادی است مدت یک سال برود در یک نقطه‌ای که دولت تعیین می‌کند به سر ببرد این عمل در حقیقت شباهت به تبعید دارد. از طرف مجلس شورای ملی هم این عمل صحیح نیست و مخصوصاً در قانون استخدام پزشکان این مطلب در نظر گرفته شده نه یک سال بلکه دو سال هر طبیبی که خدمت وزارت بهداری را قبول می‌کند باید مدت دو سال در نقطه خارج از تهران که وزارت بهداری تعیین می‌کند انجام خدمت کرده باشد و بعداز دو سال وزارت بهداری می‌تواند او را بیاورد اینجا. تا این اندازه‌اش این پیشنهاد آقای کاظمی قابل اجرا بوده و عمل شده بنابراین این قضیه تصویب شده اما این مطلب که هر طبیبی برای این که اجازه طبابت در مملکت داشته باشد موظف است یک سال در محلی که وزارت بهداری تعیین می‌کند سکنی بکند این به عقیده بنده به هیچ وجه قابل قبول نیست گذشته از علل قانونی که مخالف قانون اساسی است علل دیگر هم دارد از قبیل آسایش و تأمین زندگانی طبیب است که خود آقای کاظمی هم فرمودند یعنی تأمین آتیه‌اش و اینجا یک نکته‌ای به نظرم آمد که لازم می‌دانم به آقایان عرض کنم و خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و چندین مرتبه هم در مجلس گفته شده است یکی از دکترهای بسیار زحمتکش و درست و با ایمان مملکت ما مرحوم دکتر حامدی بود که به هیچ وجه توجهی به عائله این شخص نشده است و من اینجا شرم دارم بگویم که فامیلش عائله مرحوم دکتر حامدی را اداره می‌کنند و زندگی آنها را تأمین می‌کنند و در یک مملکتی که یک طبیب با ایمان و صحیح که جانش را هم بالای خدمت به این مملکت گذاشته و مرگش در نتیجه خدمت بوده است یک همچو طبیبی را تا به حال نه دولت و نه مجلس شورای ملی کوچکترین کمکی بهش نکرده است.<br /> <br /> امینی- در مجلس هم چند مرتبه تذکر داده شده است.<br /> <br /> (صحیح است)<br /> <br /> مخبر- آن وقت با این وضع آقای کاظمی می‌فرمایند که یک طبیبی بیاید برود در فلان نقطه به او به او با طاعون یا مالاریا و تیفوس روبه‌رو بشود و جانش را هم اگر گذاشت روی آن بهش هیچ توجهی نشود این مطابق شأن مجلس نیست و بنده نمی‌توانم قبول کنم.<br /> <br /> حکمت- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای حکمت شما عضو کمیسیون هستید؟<br /> <br /> (حکمت - بلی) پس بفرمایید<br /> <br /> حکمت- اینجا یک قانونی گذشته است راجع به اطبایی که از بودجه کشور استفاده می‌کنند آنها موظف هستند که دو سال در خارج خدمت بکنند ولی این قسمت مربوط به اشخاصی نیست که آزادانه خدمت بکنند و این پیشنهادی که آقای کاظمی فرمودند مخالف با اصل ۱۴ متمم قانون اساسی است که هیچ کس را نمی‌توان مجبور به اقامت در یک محلی کرد مگر به حکم قانون و قانون اساسی هم قابل تغییر نیست و نمی‌شود یک اشخاصی را گفت که تو برو در فلان جا در بندر عباس طبابت کن به علاوه اگر بخواهیم این کار را بکنیم این ممکن است که به طبقات دیگر هم برسد و بگویند که وکلای دادگستری هم بایستی بروند به جاهای دیگر همان طور که طبیب‌ها می‌روند و این البته ممکن نیست و به عقیده بنده مخالف قانون هم هست.<br /> <br /> کاظمی- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' بفرمایید ولی آقای کاظمی به طور مختصر بفرمایید.<br /> <br /> کاظمی- عرض کنم که خیلی چیز عجیبی است قانون اساسی صحیح است که آزادی برای همه کس داده اما در حدود آزادی دیگران و وضعیت کشور و در حدود قانون خوب اگر این اصل را قبول می‌کنیم همان طور که آقای دکتر کشاورز و آقای حکمت فرمودند پس نظام وظیفه هم همین طور است و ما طبق قانون بالاخره یک کسی را از یک سن تا یک سن معینی در یک جای معینی در تحت یک اوامر معینی می‌فرستیم که خدمت بکند و به علاوه هیچ حرفی نیست که طبابت یک شغل بسیار شریفی است و برای مملکت بسیار نافع است و هنر آنها را باید به سر گذاشت و به چشم کشید ولی بالاخره باید این کار را کرد. خاطر دارم قبل از جنگ در انگلستان مورد بحث بود که حتی طبب اصلاً حقوق نمی‌گیرد یعنی دولت آنها را استخدام می‌کند برای صحیه مملکت و پول بدهد. موضوع بهداری مملکت یکی از مهمترین مسائل حیاتی کشور است این یک چیزی نیست که مثل سایر چیزها باشد البته اگر وزارت بهداری طبیب می‌خواهد که باید تمام وسایلش را هم فراهم بکند و این البته تکالیف قانونی دارد عرض کنم بالاخره یک نفر طبیب آدمی است که این مقام را احراز کرده است که بتواند به ملت خودش اقلاً برای مدت دو سال خدمت بکند اگر این قسمت عملی بشود بنده دیگر عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی پیشنهاد آقای هاشمی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد ختم جلسه را می‌کنم (خنده نمایندگان)<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- آقا مخالفیم<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای هاشمی<br /> <br /> هاشمی- عرض کنم (آقایان توجه بفرمایند) قرار شد که مجلس شورای ملی باید در ساعت ته و نیم تشکیل بشود و اول ظهر (ساعت دوازده) هم تعطیل بشود آقایان ملاحظه حال دیگران را هم بکنند که با نوشتن سر و کار دارند مجلس هم اکثریت ندارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' حالا که عده برای رأی کافی نیست پیشنهادی از طرف آقای ملک مدنی رسیده است که به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> تبصره زیر را پیشنهاد می‌کنم. در سازمان وزارت بهداری برای استان‌های کشور دانشکده پزشکی در نظر بگیرند که تدریجاً موجبات توسعه دانشکده پزشکی فراهم بشود.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک‌مدنی- موضوع بهداری اگر در مجلس زیاد طول کشید به نظر من بیجا نیست زیرا بهداشت کشور مورد نظر همه<br /> <br /> نمایندگان است و این قانون سازمان بهداری هم چون در کمیسیون بهداری به تصویب می‌رسد هر یک از نمایندگان نظر خودشان را باید اینجا اظهار کنند که کمیسیون بهداری اگر بعضی از پیشنهادات که در مجلس مورد توجه واقع می‌شود و مورد قبول واقع می‌شود کمیسیون در موقع خودش در آیین‌نامه این نظریات را رعایت کند. بنده این پیشنهادی را که دادم برای این بود که آقای نراقی پیشنهادی دادند راجع به دانشکده پزشکی و جوابی هم از طرف آقایان داده شد و اگر چه آقای وحید کفیل وزارت فرهنگ توضیح دادند ولی یک قسمت توضیحات‌شان ناقص بود و اطلاع نداشتند که تا سال گذشته قریب ۱۵۰ نفر محصل به کمیسیون بودجه مراجعه کردند که ما می‌خواهیم به دانشکده پزشکی وارد شویم و دانشکده ما را قبول نمی‌کند در آن موقع دکتر سیاسی وزیر فرهنگ بود و ما دکتر سیاسی را خواستیم آمد آنجا و با او مذاکرده کردیم (آقای دکتر معظمی هم در این مذاکرات تشریف داشتند) فرمودند که ما سالون تشریح نداریم و مقدمات کارمان فراهم نیست که بیشتر از صدنفر شاگرد قبول کنیم بایستی ما اول دانشکده را توسعه بدهیم پس از آن که توسعه دادیم آن وقت البته قبول می‌کنیم. این بود که گفته شد برای سال آتیه در بودجه این نظر را تأمین می‌کنیم آن وقت امسال هم یکی از اصلاحاتی که در کمیسیون بودجه در نظر داریم که به عمل بیاوریم این است که اعتبارات اضافی و هزینه‌های زائد را حذف کنیم و به اعتبار دانشکده پزشکی اضافه کنیم و به دانشکده پزشکی مراجعه شده و مذاکره کردیم آنها پانصد هزار تومان برای این کار اعتبار خواسته‌اند که الان در کمیسیون بودجه سوابق این کار هست و کمیسیون بودجه در نظر دارد که این کار را بکند و نظر جنابعالی را تأمین کند. این پیشنهاد بنده سابقه دارد و خود آقای دکتر لقمان الملک هم اطلاع دارند که در چهار سال پیش بنده این موضوع را عرض کردم و این از نقطه نظر همان مطلبی که الان چندین نوبت مذاکرده شده است تناسب طبیب با مقدار جمعیت این کشور را اصلاً قابل مقایسه نیست ما هزار و ششصد طبیب داریم که از این ۱۶۰۰ تا طبیب نهصد تا طبیب دیپلمه است و ۵۰۰ یا ۶۰۰ شان طبیب مجاز هستند و از اینها ۷۰۰ یا ۷۵۰ نفرشان در تهران ساکن هستند و در تمام کشور در حدود هزار و هشتصد نهصد نفر طبیب هست در حالی که وضعیت کشور ما معلوم است که فاصله‌های شهرستان‌ها و قصبات چقدر است و مخصوصاً خراسان یا نقاط کرمان و آذربایجان خیلی مشگل است که از یک شهرستانی بتوانند مریضی را به یک نقطه دیگر ببرند مخصوصاً حالا که وسایل هم نیست آن موقع بنده خاطرم هست که وزارت بهداری در نظر گرفت که در بعضی از استان‌ها یک دانشکده‌های چهار کلاسه تشکیل بدهد حتی در خراسان هم که تشکیل شد آن برای چه بود؟ برای این بود که برای دهات و قرا هم طبیب در دسترس باشد و از طرف دیگر مدت دانشکده کوتاه بشود که بتوانند اطبایی بیرون بدهند که به دهستان‌ها و قرا فرستاده شوند و مردم استفاده کنند. این پیشنهادی را که بنده دادم برای تذکر بود والا یقین دارم که خود آقای دکتر لقمان الملک هم که یک وزیر مطلعی هستند و خودشان در سازمان بهداری این قسمت را در نظر خواهند گرفت و البته تصدیق می‌فرمایید که با این سالی صد یا هفتاد نفر طبیبی که از این دانشکده پزشکی بیرون می‌آید و با هزار و دویست تا طبیب ما نمی‌توانیم هیچ وقت احتیاجات این کشور را از نقطه نظر طبیب تأمین کنیم زیرا سالی صد تا بیرون می‌آید سالی ۴۰ یا ۵۰ تا از این عده‌ای که هستند تلف می‌شوند پس بنابراین ما باید سعی کنیم که این دانشکده را طوری تهیه کنیم که لااقل ۴ سال یا ۵ سال دیگر مملکت از وجود طبیب به اندازه کافی بی‌نیاز بشود که اقلاً بتواند به شهرستان‌ها هم بفرستد. حالا که داریم سازمان بهداری را تصویب می‌کنیم و مجلس هم حاضر است برای تصویب اعتبار آن و بنده عرض می‌کنم آقایان اعضا کمیسیون بودجه حاضر هستند همه طور نسبت به بهداری کمک بکنند.<br /> <br /> مخبر- ایجاد مدرسه طب معمولاً کار و وزارت فرهنگ است وزارت بهداری نمی‌تواند دانشکده یا مدرسه طب تأسیس بکند و اداره بکند. اما اگر نظر این باشد که برای مساعدت<br /> <br /> به اطبا یک دسته اشخاص فنی تربیت بشوند که بتوانند به اطبا کمک بکنند و احتیاجات مردم بهتر برآورده شود که این عمل اجرا شده است و در خراسان یک مدرسه‌ای است که وقتی اشخاص از آن مدرسه تصدیق گرفتند به نام بهدار خارج می‌شوند که در حقیقت اوفیسیه دو سانته هستند و اینها اشخاصی هستند که راجع به امور بهداشت اطلاع دارند و می‌توانند پزشکان را کمک بکنند البته این اشخاص از پرستاران بهترند و از طرف وزارت بهداری کمک هزینه به این اشخاص داده می‌شود و در نظر هم هست که در خراسان و در شیراز و اصفهان و در نقاط دیگر هم این نوع مدارس تشکیل بشود.<br /> <br /> بنابراین نظر آقا کاملاً تأمین شده است عرض می‌کنم اگر نظرتان برای طبیب است که تأمین می‌شود.<br /> <br /> ملک مدنی- نظر من همان بود که آقای دکتر کشاورز توضیح دادند که در نقاط دیگر و استان‌های دیگر این مدرسه تأسیس بشود نظر من همین بود که ایشان توضیح دادند و بودجه آن هم جز وزارت بهداری است و باید در جاهایی که واقعاً طبیب ندارد این مدرسه‌ها را تأسیس کنند و همچنین برای نقاط دیگر هم باشد که بتوانند غیر از خراسان جاهای دیگر حتی در کرمان که آقای رفیعی اظهار کردند تأمین بشود و توجه بکنند و چون در نظر دارند که اصلاح کنند بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' پیشنهاد آقای روحی به عرض مجلس می‌رسد:<br /> <br /> پزشک تحصیل کرده با دواهای لازم برای جیرفت و رودبار ساردوییه و اسفندقه و جبال بارز هر چه زودتر اعزام دارد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' آقای روحی<br /> <br /> روحی- عرض کنم یک نفر نماینده باید نظرش وسیع‌تر از این باشد که برای یک قسمت مخصوصی طبیب تقاضا بکند برای این که فرق نمی‌کند برای مراغه یا سایر جاها باشد اینها همه پیش ما است و تمام آنها جز ایران هستند ولی مقصود این است که بهداری طوری اداره شود که همه جا خوب اداره شود و این را برای این که با آقای وزیر بهداری کمال ارادت و حسن عقیده را دارم عرض می‌کنم که در این جاها آقا یک نفر پزشک نیست و یک گرم دوا ندارد و دولت یک سال و نیم است که یک گرم شکر و یک متر پارچه به آنها نداده است باور می‌کنید مردگان را با روزنامه دفن می‌کنند و به آنها مار هیچ توجهی نداریم. بنده توضیح بیشتری نمی‌دهم همان نظری که آقای دکتر کشاورز بیان فرمودند کافی است که این سازمان پزشکی را توسعه بدهند و در کرمان هم ایجاد کنند که آنها بتوانند تراخم و مالاریا و امراض مقاربتی را معالجه کنند یا اگر بتوانیم این امراض مالاریا و تراخم و سایر امراض را معالجه کنیم و از بین ببریم دیگر ما به بهداری احتیاجی نداریم این را بخوانید در کتب که ایران در اثر خوبی آب و هوا در عصر ساسانیان و هخامنشی اصلاً احتیاج به پزشک و طبیب نداشته است پزشکی چندان ترویجی نداشته است در تمام علوم اینها سرآمد جهان بوده‌اند ولی موضوع بهداری چندان توجهی نداشته‌اند چرا؟ برای این که طوری رفتار می‌کردند که امراضی نداشتند و احتیاجی نداشتند امروز هم باید توجه بیشتری بشود و بنده قول می‌دهم که اگر این طور باشد یک پزشک بفرستند کافی باشد.<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' عده کافی نیست برای رأی اگر موافقت بفرمایند تکلیف این دو پیشنهاد و چندین پیشنهاد دیگری که به عرض مجلس باید برسد به جلسه آینده موکول بشود (صحیح است)<br /> <br /> == -موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۵-موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''نائب رئیس-''' اگر اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز یکشنبه ۲۹ مرداد دستور در درجه اول استیضاح و بعد طرح لایحه سازمان وزارت بهداری ... (بعضی از نمایندگان- استیضاح برای یکشنبه هفته آینده است) ببخشید همان طرح سازمان بهداری و بعد هم راجع به مازاد غله.<br /> <br /> مجلس نیم ساعت بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''نائب رئیس مجلس شورای ملی - امیر تیمور'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85&diff=111523 2015-02-22T11:56:32Z

<p>Zamzam: </p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[رای اعتماد به نخست‌وزیران مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی =[[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی =[[اساسنامه‌های مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]] }}<br /> <br /> [[پرونده:Portrait of Mohammad Sa'ed.jpg|thumb|left|محمد ساعد نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:Ebrahim Hakimiv2.jpg|thumb|left‎|ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر]]<br /> [[پرونده:MortezaGholiBayatv2.jpg|thumb|left‎|مرتضی قلی بیات نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:MohsenSadr.jpg|thumb|left‎|محسن صدر نخست‌وزیر دوره چهاردهم قانونگذاری]]<br /> [[پرونده:AhmadQhavamv2.jpg|thumb|left|احمد قوام (قوام‌السلطنه) نخست‌وزیر]]<br /> * [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]] - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴ - نخست وزیران: [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای محمد ساعد نخست‌وزیر ۱۳۲۳ |محمد ساعد]] (۶ فروردین ۱۳۲۳ تا ۱۸ آبان ۱۳۲۳ ) - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای مرتضی بیات نخست‌وزیر|مرتضی‌قلی بیات ]] (۴ آذر ۱۳۲۳ تا ) - [[تصمیم قانونی راجع به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[تصمیم قانونی دایر به ابراز رای اعتماد به کابینه آقای محسن صدر نخست وزیر|محسن صدر]] - [[تصمیم قانونی دایر به‌ابراز رای‌اعتماد به کابینه آقای ابراهیم حکیمی نخست‌وزیر ۱۳۲۴ |ابراهیم حکیمی]] - [[معرفی کابینه آقای احمد قوام|احمد قوام]] - رییس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی<br /> <br /> انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی زیر نظر ارتش شوروی و انگلستان انجام شد و این دو کشور استعماری نمایندگان دست چین شده خود را به مجلس شورای ملی فرستادند. در این انتخابات ۱۳۳ تن نماینده از سراسر ایران انتخاب شدند. محمد مصدق در مجلس چهاردهم گروهی به نام اقلیت را دور خود جمع کرد. واژه اقلیت برگردان واژه روسی منشویک است. منشویک یکی از فراکسیون‌های سوسیال دموکرات حزب کارگر روسیه بود. در روز دوم گردهمایی حزب سوسیال دموکرات روسیه در لندن این حزب میان هواداران لنین و مخالفین لنین منشعب شد. هواداران لنین خود را بلشویک (Bolshevic) یا اکثریت و مخالفین خود را منشویک (Menshevik) یا اقلیت نامیدند. مصدق به وسیله گروه اقلیت در مجلس اوبستروکسیون راه انداخت، بدین معنا که هر گاه قانونی می باید تصویب می شد و یا نخست‌وزیری می باید رای اعتماد می گرفت، این گروه از نشست بیرون می رفتند و نشست را از اکثریت می انداختند. محمد مصدق برای ابستروکسیون به ۳۰ نفر نیاز داشت. نمایندگان اقلیت به سرکردگی محمد مصدق دست در دست نمایندگان حزب توده مجلس چهاردهم را به آشوب کشیدند. نام نمایندگان اقلیت به قرار زیر است:<br /> <br /> ۱- محمد مصدق، تهران ۲- ابراهیم افخمی، زنجان ۳- غلامعلی فریور، تهران ۴- محمدرضا تهرانچی، تهران ۵- امیرنصرت اسکندری، تبریز ۶ – ابوالحسن صادقی، تبریز ۷ – فتحعلی ایپکچیان، تبریز ۸ – رضا حکمت (سردار فاخر)، شیراز ۹ – عزت‌الله بیات، اراک ۱۰ – موسی فتوحی، مراغه ۱۱ – میرصالح مظفرزاده، رشت ۱۲ – عبدالله معظمی، گلپایگان ۱۳ – غلامحسین رحیمیان، قوچان ۱۴ – جواد عامری، سمنان ۱۵ – حبیب‌الله درّی، درجز ۱۶ – محمد بهادری، اهر ۱۷ – محسن افشارصادقی، رضائیه ۱۸ – محمدولی فرمانفرمائیان، سراب ۱۹ – ابوالقاسم صدر قاضی، مهاباد ۲۰ – ابراهیم آشتیانی، ایوانکی ۲۱ – حمدالله ذکائی، خلخال ۲۲- مهدی عدل، مشکین‌شهر ۲۳- رضا رفیع (قائم‌مقام)، گرگان‌رود ۲۴- حسن اکبر، فومنات ۲۵- داود طوسی، بجنورد ۲۶- محمد گرگانی، گنبد کاوس ۲۷ – اصغر پناهی، تبریز ۲۸ – منوچهر تیمورتاش، کاشمر ۲۹ – عباس تیموری، خوی ۳۰ – عبدالحمید زنگنه، کرمانشاه ۳۱ – خلیل فلسفی، گرگان ۳۲ - محسن افشارصادقی، رضائیه ۳۳ – اصغر سرتیپ‌زاده، تبریز (این شخص پس از چندی از اقلیت بیرون رفت)<br /> <br /> حزب توده بيست نامزد داشت و از اين بيست نفر با پشتیبانی شوروی هشت نفر به مجلس راه يافتند و فراکسيون حزب توده را تشکيل دادند. نمايندگان حزب توده در شمال ايران، در شهرهایی که در اشغال ارتش شوروی بود بيشترين آراء را به دست آوردند. نام هشت نفر نمایندگان حزب توده بدین قرار است :۱- اردشير آوانسيان نماينده ارامنه شمال، ۲- محمد پروين گنابادي نماينده سبزوار، ۳- عبدالصمد کامبخش نماينده قزوين، ۴- ايرج اسکندری نماينده ساری و تنکابن، ۵- رضا رادمنش نماينده لنگرود و لاهيجان، ۶- ولی‌الله شهاب فردوس نماينده فردوس، تون و طبس، ۷- فريدون کشاورز نماينده بندرپهلوی و ۸- تقی فداکار نماينده اصفهان بودند.<br /> <br /> == نخست وزیر سهیلی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست نخست]]''' - دربرگیرنده:۱ - بیانات آقای رئیس سنی ۲ - انتخاب رئیس و دو نایب رئیس موقتی ۳ - اظهارات آقای اسعد رئیس موقتی ۴ - افتراغ شعب ۵ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب شصت و شش استوارنامه و مخالفت با ده استوارنامه ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۳]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره راجع به استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بقیه مذاکره و تصویب استوارنامه آقای سیدضیاءالدین طباطبائی''' ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه -<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب هفت فقره اعتبارنامه و مخالفت با یک اعتبارنامه (۲٫۱ - مداخلات دولت ۲٫۲ تشکیل انجمن ۲٫۳ معروفیت محلی) ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب هیئت رئیسه دائمی ۳- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب بقیه اعضاء هیئت رئیسه ۳- مذاکره راجع بدستور ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اسفند ۱۳۲۲ نشست ۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت و تصویب خطابه تقدیمی به پیشگاه ملوکانه ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای ملایری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء کمیسیونهای بودجه و محاسبات و مبتکرات و عرایض و مرخصی ۳ - طرح و عدم تصویب نمایندگی آقای دری ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> == نخست‌وزیر محمد ساعد ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''معرفی هیئت وزیران و تقدیم برنامه دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۲٫۱ برنامه دولت''': ۳ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای سیف پورفاطمی ۴ - قرائت گزارش مربوط به نمایندگی آقای دکتر مصدق و جریان انتخابات تهران ۵ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اجرای مراسم تحلیف از طرف هشت نفر از آقایان نمایندگان ۳- بیانات آقای فرخ راجع به اعلام جرم نسبت به آقایان سهیلی و تدین نخست وزیر و وزیر کشور سابق ۴- طرح گزارش شعبه مربوط به جریان انتخابات طهران ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس‏ ۲ - اجرای مراسم تحلیف از طرف ده نفر از آقایان نمایندگان‏ ۳ -بقیه مذاکره و تصویب گزارش شعبه در خصوص نمایندگان تهران‏ ۴ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏ *۶*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- انتخاب رئیس و دو نایب رئیس و یک نفر منشی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- انتخاب بقیه اعضای هیئت رئیسه ۴- تصویب نمایندگی آقای مهندس فریور ۵- اجرای مراسم تحلیف از طرف بیست نفر از آقایان نمایندگان ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - معرفی هیئت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۳ - مذاکره راجع بطرح برنامه دولت و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۴ - مذاکره راجع بگزارش شعبه اول راجع بانتخابات تهران ۵ - انتخاب کمیسیونها ۶ - تصویب اعتبارنامة آقای محسن افشار صادقی ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اعلام اسامی اعضاء منتخبه جهت کمیسیونها ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای رئیس و طوسی راجع بزلزله گرگان ۳ - طرح برنامه دولت ۴ - موضع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح برنامه دولت ۳ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۱۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت پیشنهاد تشکیل کمیسیونی برای رسیدگی به عملیات میسیون امریکائی ۳ - طرح گزارش نمایندگی آقایان: سید محمد طباطبائی - محمد بهادری – یمین اسفندیاری و رحمن قلی خلعت‌بری ۴ - بقیه شور و تصویب برنامه دولت ۵ - تقدیم لایحه سه دوازدهم از طرف آقای وزیر دارایی ۶ - تقدیم طرح مربوط به اجرای سوگند آقایان وزیران ۷ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به تمدید پانزده روز برای رسیدگی در مورد اتهام آقایان سهیلی و تدین<br /> ۳ - بقیه مذاکره در پیشنهاد راجع بآئین قسم وزراء‌و تصویب دو فوریت آن ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ فروردین ۱۳۲۳ نشست ۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳- طرج و تصویب لایحه سه دوازدهم بودجه مجلس شورای ملی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقایان رفیع ووزیر مشاور و دکتر شفق راجع بدستور ۳- اعلام جرم آقای فرخ نسبت بآقای سهیلی و پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان طبق اصل ۳۴ قانون اساسی راجع به این موضوع ۴- تقدیم آئین نامه قانون مالیات بر درآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۵- انتخاب دو نفر نظار بانک و گزارش آقای نراقی عضو هیئت نظارت بانک به مجلس شورای ملی ۶- طرح گزارش شعبه پنجم راجع بانتخابات سبزوار و تصویب نمایندگی آقای طباطبائی و پروین گنابادی ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای یمین اسفندیاری ۴- اعلام اسامی دونفر ناظر منتخبه جهت نظارت ذخیره اسکناس ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب پیشنهاد آقای فرمان فرمائیان دائر باختصاص ایام چهارشنبه بسؤالات و نطقهای متفرقه آقایان نمایندگان ۳- قرائت مراسله وزارت دادگستری راجع بآقای تدین و ارجاع آن بکمیسیون عرایض ۴- تصویب پیشنهاد آقای فاطمی راجع بخروج اعتبارنامه آقای یمین اسفندیاری از دستور ۵- قرائت گزارش شعبه دوم راجع برد نمایندگی آقای شریعت زاده از بابل و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۶- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقایان تهرانی و فیروز آبادی از تهران و موکول شدن آن بجلسه آتیه ۷- تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بمرخصی آقای عباس مسعودی ۸- تصویب پیشنهاد آقای دکتر معظمی راجع بخروج طرح قانونی راجع باجرای مراسم سوگند آقایان وزراء از دستور ۹- اجرای مراسم تحلیف از طرف ۲۳ نفر از آقایان نمایندگان ۱۰- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت بآقای تدین از طرف آقای سید محمد طباطبائی ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به نتیجه رسیدگی به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۴- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان شریعت زاده و یمین اسفندیاری و رحمان قلی خلعت بری ۵- مذاکره و تصویب نمایندگی آقایان حسین تهرانی و فیروز آبادی ۶- تقدیم لایحه مربوط بترتیب امور زندان ۷- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای رحیمیان ۳- تقدیم طرح مربوط به تهیه قانون کار ۴- مذاکره راجع به تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصوی صورت مجلس ۲- مذاکرات راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور ۴- سئوال آقایان: ساسان- فرمند و دکتر کشاورز و جواب آقای هژیر وزیر کشور ۵- تقدیم یک فقره طرح لایحه از آقای وزیر کشور ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- سئوالات آقایان: قبادیان و دکتر اعتبار و فرمانفرمائیان و فرود از آقای وزیر دارائی و پاسخ ایشان ۳- تقدیم و قرائت ورقه استیضاحیه آقای مهندس فریور ۴- قرائت پنج فقره گزارش شعبه دوم راجع بانتخابات شیراز و موکول شدن بجلسه آتیه ۵- قرائت و تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بکمیسیون نظارت امور خواربار و ارجاع آن بکمیسیون دارائی ۶- تصویب یک فوریت طرح قانونی راجع بانضمام کلیه مؤسسات آموزشی بوزارت فرهنگ و ارجاع آن بکمسیونهای بودجه و فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین موقع جواب استیضاح آقای مهندس فریور. ۳- جواب آقای وزیر جنگ به سئوالات آقایان اسعد و فرمند و ساسان و قبادیان و تقدیم سه فقره لایحه ۴- تصویب استوارنامه نمایندگی آقایان رضا حکمت و نمازی و معدی و امام جمعه از شیراز ۵- موقع ودستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۰]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- استیضاح آقای مهندس فریور از هیئت دولت ۳- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ اردیبهشت ۱۳۲۳ نشست ۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقای نخست وزیر و ابراز رأی اعتماد به کابینه آقای ساعد ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب یک فوریت آن ۴ - '''سئوال آقای دکتر شفق از آقای وزیر کشور و جواب آن''' ۵ - تصویب استوارنامة آقایان دهقان و اسکندری و تجدد ۶ - قرائت گزارش شعبه راجع بابطال انتخابات ایوانکی و موکول شدن به جلسه بعد ۷ - تصویب استوار نامه آقایان مجد- کام بخش و رفیعی ۸ - قرائت گزارش شعبه راجع بانتخابات شاهرود و موکول شدن به جلسه دیگر ۹ - تصویب گزارش کمیسیون عرایض راجع به استمهال ۱۵ روزه جهت رسیدگی باتهام منتسبه به آقای تدین ۱۰ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مهندس فریور و تصویب یک فوریت آن ۱۱ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای فرهودی ۳- طرح و رد گزارش شعبه اول راجع برد انتخابات ورامین و تصویب نمایندگی آقای آشتیانی ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۳]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اقتراع شعب ۳ - تصویب نمایندگی آقای صدریه از شاهرود ۴ - شور و تصویب گزارش کمیسیون دادگستری راجع بتمدید یکماه برای رسیدگی بپرونده اعلام جرم نسبت به آقای سهیلی و تدین ۵ - تصویب فوریت سه فقره لوایح وزارت جنگ ۶ - '''تصویب فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای دکتر شفق'''(محاسبه آسیب های جنگ و دریافت آن از متفقین) ۷ - رد فوریت طرح قانونی پیشنهادی آقای نراقی و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۴]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - قرائت سه فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع باعلام جرم آقایان سهیلی و تدین و ارجاع بکمیسیون دادگستری ۳ - تصویب دو فقره گزارش مرخصی ۴ - اجرای مراسم تحلیف از طرف شانزده نفر از آقایان نمایندگان ۵ - قرائت گزارش کمیسیون مبتکرات راجع بمستشاران امریکائی و خروج آن از دستور ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای رئیس راجع بتعویق جلسه ۳- سئوال آقایان: نراقی و ایرج اسکندری از آقای وزیر پیشه و هنر و پاسخ ایشان ۴- سئوال آقایان: اردلان- نبوی و عماد تربتی از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ ایشان ۵- تصویب نمایندگی آقای حشمتی ۶- شور گزارش کمیسیون قوانین دارائی راجع به کتیبه‌های آستان قدس ۷- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری راجع بطرح پیشنهادی اصلاح پاره از قوانین ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه استرداد کتیبه‌های علیرضای عباسی به استان قدس رضوی ۳- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۷]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۳ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دولت آبادی ۴ - سئوال آقایان: دکتر شفق – دکتر عبده – امینی – و دکتر معظمی و جواب آقای وزیر کشور ۵ - بیانات آقای نخست وزیر و معرفی آقایان: معاون وزارت فرهنگ و معاون نخست وزیر ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف وزارت دارائی راجع بواگذاری مقداری اراضی برای ایجاد گورستان جهت اتباع امریکا بقید دو فوریت و تصویب آن ۴- معرفی آقای دکتر آزموده بمعاونت وزارت کشاورزی ۵- سئوال یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ ۶- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف معاون وزارت فرهنگ راجع بحقوق آموزگاران و دبیران و تصویب آن ۷- اعلام وصول طرح قانونی راجع بالغاء انحصار پنبه و ارجاع بکمیسیون مبتکرات ۸- تصویب اعتبارنامه آقای سید مهدی عدل از مشکین شهر ۹- مذاکره در طرح قانونی راجع بآئین نامه مازاد غله و موکول شدن بجلسه آتیه ۱۰- تصویب پنج فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۱- سئوال آقایان اردلان و مهندس فریور و پاسخ آقای وزیر کشور ۱۲- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ خرداد ۱۳۲۳ نشست ۳۹]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۳ - '''بیانات آقای هژیر وزیر کشور راجع به مسافرت به لندن''' در جواب سئوال چند نفر از آقایان نمایندگان ۴ - سئوال آقای دکتر کشاورز از آقای وزیر دارائی ۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - طرح لایحه مربوط به کیفر مأمورین متخلف نظام وظیفه ۳ - معرفی آقای دکتر اقبال بمعاونت وزارت بهداری ۴ - تقدیم لایحه تشکیلات وزارت بهداری و لایحه اجرای آن پس از تصویب کمیسیون بهداری بقید یک فوریت ۵ - تصویب یک فوریت لایحه تقدیمی وزارت بهداری ۶ - بقیه شور لایحه تخلفات مأمورین نظام وظیفه ۷ - قرائت گزارش مربوط به تقلیل کارمندان دادگاههای عادی و تجدید نظر ۸ - تصویب نمایندگی آقای گله داری ۹ - '''طرح گزارش نمایندگی نمایندگان تبریز''' ۱۰ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- قرائت گزارش شعبه اول راجع بنمایندگی آقای دکترآقایان و موکول شدن به بعد ۳- '''طرح گزارش مربوط بنمایندگی آقای رحیم زاده خوئی از تبریز''' ۴- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۲]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''رد نمایندگی آقای رحیم زاده خوئی و خروج طرح گزارش نمایندگی چند نفر از نمایندگان تبریز از دستور''' ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر بهداری ۴- تصویب استوارنامه آقای دکتر آقایان ۵- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای دکتر مصدق و تقدیم یک برگ سئوالیه از آقای نخست وزیر (درباره رحیم‌زاده خویی)''' ۳- تقدیم دو فقره طرح قانونی از طرف آقای اردلان ۴- تقدیم پیشنهادی راجع به تشکیل کمیسیون منتخبه از شعب جهت رسیدگی به حسابهای بیست ساله ۵- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- سئوال آقایان فرهودی و فرخ و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۷- موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اعلام جرم نسبت به آقای محمود پدر وزیر سابق پیشه و هنر ۳- سئوال آقای دکتر معاون و پاسخ آقای وزیر بهداری ۴- تصویب هشت فقره مرخصی ۵- تصویب و تمدید مدت رسیدگی به پرونده مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۶- قرائت دو فقره گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به اعلام جرم آقایان سهیلی و تدین ۷- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تقدیم ۳ فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - بیانات آقای رئیس راجع به تشکیل کمیسیونها و موقع و دستور جلسات ۴ - قرائت ورقه استیضاحیه آقای فرهودی ۵ - معرفی آقای سرتیب عبدالله هدایت به معاونت وزارت جنگ ۶ - '''طرح اعتبارنامه آقای پیشه‌وری از تبریز و رد آن''' ۷ - ختم جلسه بعنوان تنفس و تشکیل آن روز یکشنبه ۲۵ تیر ۸ - تقدیم لایحه تعیین تکلیف کارگر و کارفرما و تصویب یک فوریت آن ۹ - سئوال آقای فرهودی و جواب آقای وزیر جنگ ۱۰ - تصویب اعتبارنامه آقای ابوالحسن صادقی از تبریز ۱۱ - طرح اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز و خروج آن از دستور ۱۲ - تقدیم ورقه سئوالیه از آقای نخست وزیر از طرف آقای جمال امامی ۱۳ - سئوال آقای حشمتی و جواب آقای وزیر کشاورزی ۱۴ - اقتراع جهت شرفیابی در روز عید مبعث ۱۵ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ تیر ۱۳۲۳ نشست ۴۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی آقای دکتر غلامحسین خوشبین به معاونت وزارت دادگستری ۳- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم هزینه تیرو مرداد ۱۳۲۳ کل کشود ۴- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه دو دوازدهم بودجه مجلس ۳- مذاکره راجع به تشکیل کمیسیونها ۴- تصویب اعتبارنامه آقای حاذقی از جهرم ۵- طرح لایحه مربوط به سازمان وزارت بهداری ۶- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره نسبت بورود در دستور ۳- مذاکره و تصویب پیشنهاد آقای طوسی و جمعی از آقایان نمایندگان راجع بواگذاری طرح رسیدگی بحساب بیست ساله بکمیسیون خاص ۴- تصویب پیشنهاد آقای فولادوند راجع بطرح ماده واحده مربوط به آئین نامه مازاد و موکول شدن تعیین تکلیف آن بجلسه آتیه ۵- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرم نسبت بآقای علی سهیلی و ارجاع آن بضمیمه دو اعلام جرم دیگر آقای فرخ بکمیسیون دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳ - تصویب دو فوریت طرح پیشنهادی راجع به آئین نامه مازاد غله سهم رعایا و مذاکره در اصل طرح ۴ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف محمد طباطبائی ۵ - بقیه مذاکره در طرح قانونی راجع بمازاد غله ۶ - تقدیم دو فقره لایحه قانونی از طرف آقای وزیر جنگ ۷ - اظهارات آقای رئیس ارجع بجلسه آتیه – موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۰]]''' - دربرگیرنده:۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''اعلام فوت اعلیحضرت رضا شاه از طرف آقای نخست‌وزیر''' ۳ - بیانات آقای رئیس و اقتراع جهت شرفیابی حضور اعلیحضرت همایونی جهت تقدیم تعزیت ۴ - موقع و دستور جلسه آتیه – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات در خصوص صورت جلسه گذشته و اخذ رای نسبت به آن ۲- مذاکرات نسبت به ورود در دستور ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ ۴- تعیین روز استیضاح از طرف آقای نخست وزیر ۵- '''سوال آقایان طوسی و دکتر رادمنش راجع به نفت و پاسخ آقای نخست‌وزیر''' ۶- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۷- موقع و دستور جلسه آنیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - اظهارات آقایان: کام بخش، نائب رئیس و دکتر شفق راجع به کمیسیون فرهنگ ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف اقای وزیر بهداری ۴ - مذاکره در دستور ۵ - طرح و تصویب اعتبارنامه آقای جمال امامی از خوی و ماکو ۶ - قرائت گزارش شعبه ۴ راجع به نمایندگی آقای عباس پاشا تیموری از خوی و موکول شدن آن به جلسه بعد ۷ - تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای جمال امامی ۸ - طرح و تصویب گزارش کمیسیون بودجه راجع به بودجه سال ۱۳۲۳ کل کشور ۹ - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر شفق ۱۰ - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع به دستور ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ۵- بقیه مذاکره در دستور ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۶]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۵۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات ۴- معرفی هیات دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر ۵- مذاکره در دستور ۶- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیائی راجع به اعضای کمیسیون مبتکرات ۷- اظهارات آقای مهندس فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر ۸- موقع و دستور جلسه آیته - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۳- موقع و دستور جلسه آتبه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ شهریور ۱۳۲۳ نشست ۶۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۵]]''' - دربرگیرنده: *۲۸-۳۴*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۶]]''' - دربرگیرنده: *۲۷-۳۰*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۶۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۳]]''' - دربرگیرنده:*۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور ۳- بقیه شور لایحه ۱۵۰ میلیون ریال اعتبار وزارت جنگ ۴- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اصلاح حقوق و هزینه سفر آقای پروفسور ابرلین ۵- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع به موضوع نفت''' ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ مهر ۱۳۲۳ نشست ۷۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ آبان ۱۳۲۳ نشست ۷۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == - مرتضی بیات نخست‌وزیر آذر ماه ۱۳۲۳ ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۸]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه از طرف آقای بیات نخست‌وزیر ۳- مذاکره در اطراف طرح برنامه ۴- تصویب اعتبارنامه آقای مراد اریه نمایند کلیمیان ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ آذر ۱۳۲۳ نشست ۷۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در پیشنهاد آقای فرهودی راجع به دستور ۳- تصویب اعتبارنامه آقای ایپکچیان از تبریز ۴- مذاکره در برنامه دولت ۵- قرائت پیشنهاد آقای دکتر شفق و بیانات آقای نایب رئیس راجع به پایان سال اول کنفرانس تهران ۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۷- افتراغ شعب ۸- قرائت گزارش شعبه چهارم راجع به نمایندگی آقای پور رضا از فیروزآباد فارس ۹- '''بقیه مذاکره در برنامه دولت''' ۱۰- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای مصدق راجع به نفت به قید در فوریت و تصویب دو فوریت و اصل طرح''' ۱۱- تصویب اعتبارنامه آقایان لنکرانی و پور رضا ۱۲- بقیه مذاکره در برنامه دولت ۱۳- افتراغ جنت شرفیابی روز عید غدیر ۱۴- قرائت گزارش کمیسیون عرایض عرایض راجع به عدم کفایت ادله و مستندات نسبت به اعلام بر علیه آقای سهیلی و ارجاع آن به کمیسیون دادگستری ۱۵- قرائت و تصویب ده فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۱۶- بقیه مذاکره در برنامه دولت و اخذ رای اعتماد ۱۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۳ نشست ۸۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۸۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۲]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ دی ۱۳۲۳ نشست ۹۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۴]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۷]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۹۹]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۰]]''' - دربرگیرنده:*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۱]]''' - دربرگیرنده:۱- مذاکرات راجع بدستور ۲- تصویب صورت مجلس ۳- مذاکرات قبل از دستور آقایان مهندس فریور و دکتر کشاورز و کاظمی و دکتر شفق ۴- تقدیم یک فقره لایحه فوری از طرف آقای وزیر دادکستری و ارجاع آن بکمیسیون ۵- سؤال آقای فرمانفرمائیان و پاسخ آقای وزیر دادگستری ۶- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع باضافه اعتبار آبیاری و راهسازی ۷- موقغ و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت محلس ۲- بیانات آقای نخست وزیر راجع بمراسلات متبادله بین هیئت دولت و آقای دکتر میلسپو ۳- تقدیم و تصویب پیشنهاد مربوط بتشکیل کمیسیون جهة اصلاح نظامنامه داخلی ۴- تقدیم لایحه دو دوازدهم از طرف آقای وزیر دارائی ۵- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت مجلس جلسه پیش ۲- بیانات قبل از دستورآقایان فرخ و وزیر فرهنگ و دکتر اعتبار ۳- مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به اعلام جرم به آقای تدین وزیر سابق خواربار. <br /> <br /> <br /> * [[سالروز نخستین دوره روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ۲۲ بهمن ۱۳۲۳]] با سخنان رئیس مجلس شورای ملی محمدصادق طباطبایی <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه جلسه پیش ۲- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع به باز خرید حقوق کمتر از یکصد ریال وراث مستخدمین بازنشسته ۳- مذاکرات قبل از دستور آقای آصف ۴- مذاکره راجع بدستور ۵- طرح گزارش کمیسیون دادگستری مربوط به سردفترها ۶- موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ بهمن ۱۳۲۳ نشست ۱۰۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۰۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه. ۲- مذاکره راجع بدستور. ۳- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق. ۴- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع بسردفتران. ۵- طرح گزارش مربوط بتجدید استخدام آقای گدار. ۶- معرفی آقای دکتر شیخ بمعاونت وزارت پیشه و هنر. ۷- بقیه مذاکره راجع باستخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- صورت خلاصه پیش ۲- اظهارات آقای نخست وزیر راجع به اعلان جنگ به ژاین و تقاضای رأی اعتماد. ۳- اخذ رأی اعتماد نسبت بدولت. ۴- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۵-تقدیم لایحه سازمان اقتصادی دولت از طرف آقای نخست وزیر. ۶- سؤال آقای فرمند و پاسخ آقای نخست وزیر.۷- طرح لایحه تجدید استخدام آقای گدار. ۸- موقع و دستور جلسه آتیه –ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۱]]''' - دربرگیرنده: *۱۴-۱۵*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت خلاصه جلسه قبل و تصویب آن ۲ - تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - مذاکره راجع به انتخابات یک نفر ناظر بانک ۴ - ختم جلسه به عنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۳]]''' - دربرگیرنده: *۸*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۴]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ اسفند ۱۳۲۳ نشست ۱۱۵]]''' - دربرگیرنده:۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - اعلام نتیجه انتخاب یکنفر ناظر ذخیره اسکناس ۳ - افتـرع جهته شرفیـابی حضور ملوکانه در روز عید نوروز ۴ - تصویب دو فقره مرخصی ۵ - مذاکره در دستور و تصویب تجزیه و طرح ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه ۶ - ارجاع ماده دوازدهم لایحه متمم دو دوازدهم بودجه بکمیسیون قوانین دارائی ۷ - تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس شورای ملی ۸ - موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ – قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – انتخاب هیئت رئیسه. <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۱۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- بیانات آقایان نخست وزیر و رئیس دائر به فوت پرزیدنت روزولت رئیس جمهور امریکای متحده شمالی ۳- یک دقیقه سکوت وختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- اعلام اسامی اعضاء کمیسیونها ۳- '''بیانات آقای نخست وزیر راجع بخدمات دولت و تقاضای رای‌اعتماد''' ۴- مذاکره در اطراف رای اعتماد و اخذ رای ۵- موقع جلسه بعد-ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ فروردین ۱۳۲۴ نشست ۱۲۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - شور و تصویب طرح پیشنهادی مربوط بدو دوازدهم بودجه فروردین و اردیبهشت ۲۴ کل کشور ۳ - طرح و تصویب لایحه بودجه دو دوازدهم مجلس شورای ملی ۴ - ختم جلسه و موقع جلسه آتیه ۵ تصویب نامه‌ها<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۳]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقایان حکیمی نخست وزیر''' و رئیس ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ – '''بیانات آقای حکیمی نخست وزیر و معرفی هیئت دولت و تقدیم برنامه دولت'''. ۳ – مذاکره راجع به دستور ۴ – مذاکره راجع به گزارش کمیسیون قوانین دادگستری مربوط به آقای تدین ۵ – موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲- قرائت تلگراف واصله از گرمسار مربوط به حادثه مؤلمه زلزله. ۳- اجرای مراسم تحلیف از طرف عده از آقایان نمایندگان ۴- قرائت گزارش وضعیت اسکناس و پشتوانه آن از طرف آقای بوشهری ناظر ذخیره اسکناس. ۵- اخذ رای جهت انتخاب دو نفر ناظر ذخیره اسکناس. ۶- مذاکره در گزارش مربوط به آقای تدین ۷- همهمه و خروج عده‌ای از آقایان نمایندگان و ختم جلسه به عنوان ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - اعلام نتیجه اخذ رای نسبت به دو نفر ناظر ذخیره اسکناس ۲ - '''طرح برنامه دولت (جنگ، پیمان سه دولت و متفقین و پروپاگاندای دکتر رادمنش لیدر حزب توده علیه دولت)''' ۳ - موقع دستور جلسه بعد – ختم جلسه ۴ - اخبار دانشگاه مراسم اعطای درجه دکتری افتخاری دانشگاه تهران به آقای ادوار هریو در دویست و پنجمین جلسه شورای دانشگاه مورخ یک شنبه ۲۳ اردی بهشت ماه ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و مذاکره و تصویب صورت خلاصه جلسه پیش ۲ - '''طرح برنامه دولت''' ۳ - ختم جلسه ۴ - سواد فرمان همایونی دائر بانتصاب آقای نخست وزیر ۵ - اخبار مجلس ۶ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی مجلس شورای ملی ۷ - اخبار کشور اخبار دربار شاهنشاهی ۸ - انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> *'''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - <br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۷ دنباله برنامه دولت]]''' - سقوط دولت حکیمی<br /> <br /> == نخست‌وزیر محسن صدر ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۸]]''' - دربرگیرنده:۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع شعب ششگانه ۳- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۴- مذاکره قبل از دستور آقای فیروزآبادی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۲۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره راجع بدستور ۳- تصویب سیزده فقره مرخصی ۴- طرح و تصویب یک دوازدهم بودجه کشور ۵- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه.<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح بودجه سال ۱۳۲۴ مجلس ۳- '''حضور هیئت دولت در مجلس و خروج مصدق و نمایندگان اقلیت به سرکردگی وی از سالن مجلس و ختم جلسه بعنوان تنفس'''--<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین دایر بر کاوش معدن‌های نفت در شمال ایران ۳۱ خرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- دنباله گفتگوهای جلسه ۲۹ خرداد ۱۳۲۴ ۲- اخبار مجلس (۲٫۱ نمایندگان تجار در مجلس، ۲٫۲ گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی، ۲٫۳ نامه آقای نخست‌وزیر به جناب آقای طباطبائی رئیس مجلس شورای ملی ، ۲٫۴ پاسخ محمد مصدق و حکیمی نمایندگان اقلیت به آقای رئیس مجلس ، ۲٫۵ پاسخ آقای رئیس مجلس به آقای صدر نخست‌وزیر)<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۰]]''' - دربرگیرنده: دنباله جلسه ۳۱ خرداد ۱۳۲۴ و '''جلوگیری از معرفی کابینه محسن صدر و رای اعتماد'''.<br /> <br /> <br /> * '''[[دعوت اعلیحضرت همایونی محمدرضا شاه پهلوی از نمایندگان اقلیت و اکثریت ۹ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[فرمان استالین برای بنیان جنبش جدایی خواهی در آذربایجان، کردستان و گیلان ۱۵ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> *'''[[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۱]]''' - دربرگیرنده:۱- '''قرائت و تصویب صورت مجلس قبل ۲- معرفی دولت از طرف آقای صدر نخست‌وزیر و تقدیم و قرائت برنامه''' ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر مصدق ۴- موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه. ۵- اخبار مجلس ۵٫۱ - جلسات محرمانه ۵٫۲ - '''دعوت اعلیحضرت همایونی از نمایندگان اقلیت و اکثریت''' ۵٫۳ - کمیسیون بودجه ۵٫۴ - گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی ۵٫۵ - لایحه تقدیمی به مجلس شورای ملی ۶- تصویب نامه‌ها ۷- انتصابات و احکام<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه قانونی دو دوازدهم از طرف آقای بدر وزیر دارائی ۳- '''طرح برنامه دولت (آقای صدر نخست‌وزیر''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۱ تیر ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در دستور و تصویب پیشنهاد آقای قبادیان راجع به طرح لایحه دو دوازدهم ۳- خروج عده ای از آقایان نمایندگان از مجلس و کافی نبودن عده برای مذاکره و ختم جلسه بعنوان تنفس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ امرداد ۱۳۲۴ نشست ۱۳۳]]''' - دنباله جلسه ۱۳۳ دربرگیرنده: ۴- قرائت گزارش کمیسیون بودجه راجع بدو دوازدهم(برپا کردن آشوب در مجلس به وسیله مصدق در نپرداختن حقوق کارمندان دولت) ۵- تقدیم طرح یک دوازدهم بودجه تیرماه ۱۳۲۴ از طرف آقای دکتر مصدق و استرداد آن ۶- طرح و تصویب یکدوازدهم بودجه تیرماه کل کشور ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[گزارش هیات نمایندگی ایران در کنفرانس سانفرانسیسکو ۹ امرداد ۱۳۲۴]]'''<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ جهانی]]''' چهارشنبه ۲۴ امرداد ۱۳۲۴ با تسلیم ژاپن و پذیرفتن بی چون و چرای پیش نیازهای کنفرانس پتسدام<br /> <br /> <br /> * '''[[بیانات اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و سفیر کبیر انگلستان در ضیافت دربار شاهنشاهی به مناسبت پایان جنگ]]''' - چهارشنبه ۲۴ امرداد ماه ۱۳۲۴ در کاخ سفید سعدآباد<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- '''طرح برنامه دولت''' ۳- تقدیم منشور ملل متفق از طرف آقای صدر نخست‌وزیر ۴- '''بقیه شور در برنامه دولت''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم لایحه (فوری) دو دوازدهم حقوق امرداد و شهریور از طرف آقای وزیر دارائی ۳- بیانات آقای رئیس دائر بابراز تاسف از فوت مرحوم حاج امام جمعه خوئی ۴- طرح لایحه دو دوازدهم ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به وقایع کشور ۳- طرح لایحه دو دوازدهم بودجه امرداد و شهریور ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۸]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۳۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - افتراغ شعب ششگانه ۳ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۴ - تقدیم لایحه درخواست اعتبار اضافی از طرف وزارت جنگ و معرفی آقای سرتیپ مقتدر به معاونت وزارت جنگ ۵ - مذاکره در اخذ رأی نسبت به ورود در دستور ۶ - '''بیانات آقای دکتر مصدق راجع به دلایل اوبستروکسیون''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۰]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ شهریور ۱۳۲۴ نشست ۱۴۱]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۲]]''' - دربرگیرنده:* ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر کشاورز راجع به وقایع اخیر و اظهارات آقای وزیر جنگ ۳- طرح لایحه دو دوازدهم ۴- موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - بیانات آقایان نخست وزیر و دکتر مصدق ۳ - مذاکره راجع به دستور ۴ - بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵ - تصویب اجازه پرداخت دو دوازدهم حقوق و هزینه‌های مرداد و شهریور ماه ۶ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت و تصویب صورت مجلس ۲ - مذاکره راجع به دستور ۳ - بیانات قبل از دستور آقایان مهندس پناهی و حکمت ۴ - اظهارات آقایان وزیر دادگستری و وزیر امور خارجه و وزیر دارائی ۵ - بیانات آقایان دکتر مصدق و وزیر دارائی و وزیر دادگستری ۶ - '''اخذ رأی اعتماد نسبت به هیئت دولت''' ۷ - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۰ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر جنگ راجع بطرح لایحه اضافات افسران ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی ۴- '''توضیحات آقای وزیر دارایی نسبت به اظهارات آقای دکتر مصدق در جلسه چهارم مهر''' ۵- بیانات آقای وزیر امور خارجه ۶- بیانات قبل از دستور آقای یمین اسفندیاری ۷- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای نخست وزیر ۸- '''بیانات آقایان دکتر مصدق و نخست وزیر''' ۹- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۶]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۷]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۷ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''مذاکره در اطراف بقیه انتخاب هیئت رئیسه''' و انتخاب چهار نفرمنشی '''(سخنان مصدق با دادن اطلاعات نادرست درباره سیستم پارلمانی انگلیس)''' ۳- بیانات آقای وزیر بهداری راجع بطرح لوایح وزارت بهداری ۴- تقدیم ورقه سئوالیه از طرف آقای دکتر کشاورز (درباره بسته شدن کلوب حزب توده) ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۴۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بقیه انتخاب هیئت رئیسه ۳- تقدیم یک ورقه سئوال از طرف آقای اردلان و آقای مهندس فریور از وزارت کشور راجع به برق تهران ۴- '''تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای بهبهانی به امضای ۸۰ نفر از نمایندگان راجع به تأخیر انتخابات دوره ۱۵''' ۵- تقدیم و تصویب یک پیشنهاد از طرف آقای رضا حکمت در موضوع طرح فوق <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۰]]''' - دربرگیرنده: ۱ - مذاکره راجع بصورت مجلس و تصویب آن ۲ - تقدیم پنج فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳ - '''مذاکره و اخطارنظامنامه راجع بجریان تصویب طرح مربوط بتاخیر انتخابات (مصدق)''' ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۱]]''' - دربرگیرنده:۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان محمد طباطبائی، مصدق و بهبهانی''' ۳- معرفی آقای دکتر خشایار بسمت معاونت وزارت کشاورزی از طرف آقای وزیر کشاورزی ۴ - موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۶ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۳- تقدیم یک ورقه سئوالیه از طرف آقای شهاب فردوسی ۴- بیانات قبل از دستور آقای آصف ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ مهر ۱۳۲۴ نشست ۱۵۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس‌های روز سه شنبه ۲۴ و پنجشنبه ۲۶ مهرماه ۲- انتخاب کمیسیونها ۳- قرائت ورقه استیضاح آقای فداکار ۴- '''بیانات آقای وزیر امور راجع بتخلیه ایران''' ۵- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی ۶- طرح لایحه مربوط بوام برای خرید اشیاء راه‌آهن ۷- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت و تصویب صورت مجلس ۲- مذاکره در طرح یک دوازدهم بودجه مهر ماه ۲۴ ۳- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۵]]''' - دربرگیرنده:<br /> <br /> == نخست وزیر حکیمی ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''معرفی هیئت دولت از طرف آقای حکیمی نخست‌وزیر و تقدیم برنامه''' ۳- قرائت استعفا نامه آقای نمازی از نمایندگی مجلس شورای ملی ۴- بیانات آقای لنکرانی راجع به سوال از آقای وزیر امور خارجه ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس و تقدیم یکورقه سوال از طرف آقای لنکرانی ۲- '''طرح برنامه دولت آقای حکیمی''' ۳- تعطیل جلسه بعنوان تنفس ۴- تشکیل جلسه بقیه مذاکرات راجع ببرنامه دولت ۵- اخذ رای اعتماد بکابینه آقای حکیمی ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اخطار نظامنامه‌ آقای طوسی راجع بطرح رسیدگی بحسابهای بیست ساله ۳- بیانات قبل از دستور آقایان دکتر مصدق - فولادوند - افشارصادقی و فیروزآبادی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۵۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب گزارش راجع به استخدام آقای دکتر اوری مشاور فنی وزارت بهداری ۳- طرح و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به اصلاح قانون نظام وظیفه ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- مذاکرات قبل از دستور راجع به اخبار منتشر مربوط به کردستان ۳- طرح گزارش کمیسیون بودجه راجع به افزایش دو لشگر و اضافات افسران ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای دکتر شفق و آقای هدایت وزیر مشاور و آقای وزیر جنگ ۳- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری ۴- '''تصویب لایحه وزارت جنگ راجع بافزایش قوا و ترمیم حقوق افسران''' ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ آبان ۱۳۲۴ نشست ۱۶۲]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقایان آصف، صدرقاضی، فرمانفرمائیان و نخست‌وزیر راجع بشایعات مربوط بکردستان و آذربایجان''' ۳- تقدیم یک لایحه راجع به اصلاح قانون مالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی و طرح فوریت آن ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۳]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- اقتراع برای شرفیابی حضور ملوکانه بمناسبت عید غدیر ۳- تقدیم سه فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارائی راجع بعهدنامه معاونت بین‌المللی و یکدوازدهم هزینه های دولتی نسبت بآبان ماه و چهار دوازدهم برای تا آخر سال ۴- تصویب فوریت لایحه ترتیب حل و فصل اختلافات بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تصویب فوریت و طرح لایحه یکدوازدهم مخارج آبان ماه و تصویب آن ۶- تصویب سیزده فقره مرخصی ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به لایحه کیفر عمومی و اختیارات کمیسیون دادگستری ۸- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای وزیر کشور در موضوع اوضاع آذربایجان''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر مالی بانک ۴- طرح پیشنهاد جمعی از آقایان نمایندگان راجع به فوریت طرح پیشنهادی بیمه کشاورزان ۵- تقدیم و طرح یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر دادگستری راجع به اختیارات قوانین دادگستری ۶- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۵]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۳- اعلام نتیجه استخراج آراء متخذه جهت ناظر دخیره اسکناس و تجدید اخذ رای ۴- اخذ رای نسبت بطرح پیشنهادی آقای فرهودی ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۶]]'''* - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات آقای رئیس به مناسبت روز انعقاد انجمن سران سه دولت متفق در تهران''' ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان دکتر عبده و دکتر اعتبار در خصوص اوضاع آذربایجان''' ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۵- '''متن نامه‌های دولت شاهنشاهی ایران به دولت شوروی و پاسخ به آن''' ( ۵٫۱ نامه وزارت امور خارجه کشور شاهنشاهی ایران به سفارت شوروی درباره دخالت ارتش اشغالی شوروی در امور داخلی ایران ۲۶ آبان ۱۳۲۴ ۵٫۲ ترجمه یادداشت شماره ۵۲۶ مورخ ۲۶ نوامبر ۱۹۴۵ سفارت شوروی که ساعت ده و نیم روز پنجم آذر ۱۳۲۴ بدفتر اداره سیاسی وزارت امور خارجه تسلیم شده است ۵٫۳ متن یادداشت مجدد دولت ایران بسفارت کبرای اتحاد جماهیر شوروی ۶ اخبار مجلس<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقاضای آقای وزیر دادگستری دائر به طرح لایحه مربوط بدادگاههای نظامی ۳- بیانات قبل از دستور آقایان گرگانی، هاشمی و صادقی ۴- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۵ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات آقای فرخ ۳- تقدیم یک فقره لایحه راجع بمالیات بردرآمد از طرف آقای وزیر دارائی ۴- طرح خبر کمیسیون قوانین دارائی راجع باصلاح مالیات بردرآمد ۵- موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۶۹]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- '''بیانات قبل از دستور آقایان اردلان و دکتر مصدق''' ۳- انتخاب یک نفر ناظر بانک ۴- مذاکره در باب تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرمهای ارجاع شده به کمیسیون عرایض ۵- بقیه مذاکره در لایحه طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۷- اخبار کشور ۷،۱- '''پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران'''-*<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تعیین شعب ششگانه مجلس بحکم قرعه ۳- بیانات آقای دکتر معظمی - تهرانچی راجع بدستور مجلس و اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۱ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۱]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر راجع به اوضاع جاریه (آذربایجان)''' ۳- اظهارات آقای مهندس فریور در مخالفت با ورود به دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۴- بقیه مذاکره در پیشنهادهای مربوط به لایحه طرز خل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ۶- اخبار رسمی ۶٫۱ پرسش‌های خبرنگاران جراید انگلستان از هیات دولت و پاسخ نخست‌وزیر ابراهیم حکیمی ۱۹ آذر ۱۳۲۹ ۷- سئوالات نمایندگان<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۲ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- بیانات آقای صدرقاضی بعنوان مخالفت با دستور و پاسخ آقای وزیر دارائی ۳- تصویب قانون طرز حل اختلاف بین دولت و مودیان مالیات بردرآمد ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۷ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت جلسه ۲- '''بیانات آقای نخست‌وزیر بمناسبت وقایع آذربایجان''' ۳ - مذاکره درباره پیشنهاد آقای لنکرانی دائر به تشکیل جلسه خصوصی و تعطیل جلسه بواسطه کافی نبودن عده برای مذاکرات ۴- اخبار رسمی ۴٫۱ - یادداشت دولت ایران به سفارت‌های کبرای شوروی انگلستان و امریکا ۴٫۲ - تلگراف پاسخ اتلی نخست‌وزیر بریتانیا به تلگراف حکیمی نخست‌وزیر ۱۰ آذر ۱۳۲۴ در سالروز کنفرانس تهران<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ آذر ۱۳۲۴ نشست ۱۷۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای دکتر مصدق راجع باوضاع کشور ۲- مذاکره در باب دستور و پیشنهاد چند نفر از نمایندگان ۳- '''بیانات آقای فرهودی راجع بسیاست دولت''' ۴ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب پیشنهاد آقای دولت‌آبادی راجع به طرح لایحه چهاردوازدهم ۳- تقدیم لایحه مشارکت در تاسیس صندوق بانک بین‌المللی بقید یک فوریت از طرف آقای وزیر دارائی و تصویب فوریت آن ۴ - طرح خبر کمیسیون بودجه راجع بچهار دواردهم سال جاری ۵- تعطیل جلسه بعنوان تنفس --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه مملکتی ۲- تقدیم هقت فقره لایحه از طرف آقایان وزیر دارائی و وزیر دادگستری و وزیر بهداری ۳- بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه ۴ - اعلام تنفس و تعطیل جلسه --- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بیانات آقای طوسی ۲- شور در ماده اول لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- اعلام تنفس و تعطیل جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۴ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۲- معرفی آقای الهیار سالح بسمت وزارت کشور و آقای هاشم صهبا بسمت وزارت پیشه و هنر از طرف آقای نخست وزیر ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۴]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع بتمدید مدت رسیدگی باعلام جرم ۲- بقیه مذاکره در لایحه چهاردوازدهم بودجه ۳- معرفی آقای دکتر علی اکبر اعتماد بسمت معاونت وزارت بهداری از طرف آقای وزیر بهداری ۴ - بقیه مذاکره در لایحه چهار دواردهم بودجه و تصویب یک دوازدهم آن ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۶ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۵]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تصویب قرارداد مشارکت دولت ایران در صندوق و بانک بین‌المللی ۳- قرائت گزارش طرح پیشنهادی نمایندگان راجع باصلاح آئین‌نامه داخلی مجلس و طرز تشکیل جلسات ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۶]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- تقدیم ورقه استیضاح از دولت از طرف آقای تهرانچی و قرائت آن ۳- '''اخطار آقای کام بخش راجع بطرح لوایح''' ۴- مذاکره در باب طرح طرز تشکیل جلسات مجلس و تصویب پیشنهاد ارجاع امر بهیئت رئیسه ۵- تقدیم لایحه مجازات رانندگان از طرف آقای وزیر دادگستری ۶- تقدیم دو فقره لایحه راجع بقانون نظام وظیفه و شهدا نظامیان از طرف آقای وزیر جنگ ۷- بیانات آقای مظفرزاده راجع بتلگراف اهالی گیلان و قرائت تلگراف ۸- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۱ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- قرائت گزارش کمیسیون دادگستری دایر به منع تعقیب آقای تدین و اخذ رای و عدم تصویب آن ۴- اظهارات آقای وزیر دارایی در پاسخ آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۶- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۷]]''' - دربرگیرنده: بقیه جلسه پیشین ۱- بقیه نطق آقای طوسی بعنوان قبل از دستور ۲- اعلامیه تصمیم هیات رئیسه در خصوس تشکیل جلسات ۳- سوال آقای فداکار از آقای وزیر کشاورزی و پاسخ آقای وزیر ۴- معرفی آقای مهندس بیات به سمت معاونت وزارت کشاورزی ۵- تصویب گزارش کمیسیون دارادی راجع به اجازه استقراض از بانک ملی برای کمک به حریق‌زدگان قزوین ۶- '''قرائت گزارش کمیسیون عرایض راجع به تلگرافات اهالی شهرستانها در موضوع قضایای آذربایجان''' ۷- تصویب فوریت طرح راجع به کارمندان پیمانی ۸- بقیه مذاکره در لایحه ۳ دوازدهم ۹ - تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۸]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲-نطق قبل از دستور آقای ثقه‌الاسلامی ۳- اخطارنامه آقای تیمورتاش ۴- بیانات آقای وزیر دارائی بمناسبت اظهارات آقای ثقه‌الاسلامی ۵- بیانات قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۶- '''تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر فرهنگ راجع بشورای عالی فرهنگ بقید فوریت''' ۷- توضیحات آقای وزیر دارائی بمناسبت بیاتات آقای دکتر مصدق ۸- توضیحات آقای وزیر بهداری ۹ - تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقای وزیر کشاورزی راحع بسازمان بنگاه مستقل آبیاری ۱- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه ----<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۰ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۷۹]]''' - دربرگیرنده*: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- بیانات قبل از دستور آقایان صادقی - اردلان و مهندس فریور ۳- اظهارات آقای وزیر دارائی ۴- نطق قبل از دستور آقای صفوی ۵- بیانات آقای مصدق بعنوان اخطار نظامنامه‌ای در پاسخ آقایان وزیر دارائی و صفوی ۶- سوال آقای فرمانفرمائیان از آقای وزیر جنگ ۷- اخطار آقای نایب رئیس و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۰]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح گزارش راجع به شهریه وراث افسران ۳- تصویب فوریت لایحه اصلاح قانون شورای عالی فرهنگ ۴- تصویب فوریت لایحه ایجاد صندوقهای تعاونی کشاورزی ۵- طرح فوریت لایجه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۶- تقدیم لایحه راجع به دیوان محاسبات از طرف آقای وزیر کشاورزی ۷- تصویب فوریت لایحه سازمان بنگاه مستقل آبیاری ۸- تصویب قانون کمک به وراث افسران ۹- ختم جلسه ---<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۵ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۱]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب طرح قانونی چاپ کتاب فرهنگ دهخدا ۳ - '''بیانات آقای نخست‌وزیر''' (شکایت دولت شاهنشاهی ایران از شوروی و ارتش سرخ در آذربایجان) ۴ - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۹ دی ۱۳۲۴ نشست ۱۸۲]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲- استرداد استیضاح از طرف آقای تهرانچی ۳- تصویب صورت مجلس ۴- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای معاون وزارت فرهنگ ۵- قرائت گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به اعلام جرم آقای بدر و ارجاع به کمیسیون دادگستری ۶- تصویب دو فقره مرخصی ۷- قرائت ورقه استیضاح از طرف آقای فرهودی ۸- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۳]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - تصویب دوازده فقره مرخصی و رد مرخصی آقای دکتر آقایان ۳- تصویب طرح قانونی یک دوازدهم هزینه‌های وزارتخانه‌ها و ادارات با فوریت ۴- قرائت اعلام جرم نسبت بآقای بدر از طرف آقای دکتر مصدق ۵- بیانات آقای دئیس در نتیجه شرفیابی حضور همایونی ۶- بیانات آقای دکتر مصدق ۷- ختم جلسه--- <br /> <br /> <br /> * '''[[جشن چهارمین سال استقلال و دوازدهمین سال تاسیس دانشگاه تهران در حضور اعلیحضرت همایون شاهنشاهی گزارش رنیس دانشگاه تهران]]''' - برگزار شده ۱۵ بهمن ۱۳۲۴<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۴]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات قبل از دستور آقایان فیروزآبادی، اردلان و محمدطباطبائی (کام‌بخش و کشاورز توده‌ای‌هایی که به [[دستورات استالین برای بنیان کردن فرقه دموکراتیک آذربایجان و شمال ایران با استفاده از رسانه‌های گروهی ۲۳ تیر ۱۳۲۴|فرمان استالین]] در باکو دوره آشوب و جداسازی دیده بودند نیز به نمایندگان درباره آذربایجان توهین کردند و نایب رئیس از نشست بیرون رفت)''' ۳- تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۳ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۵]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۳- تصویب دو فقره صورت مجلس ۴- بقیه نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق ۵- بیانات قبل از دستور آقای شهاب فردوس ۶- اظهارات آقای فیروزآبادی ۷- موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * [[آغاز دومین سال روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی گزارش مدیر روزنامه به هیات رئیسه و نمایندگان مجلس بیانات آقای رئیس مجلس]] -<br /> <br /> == نخست‌وزیر احمد قوام ==<br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۶]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت مجلس ۲ - '''بیانات آقای احمد قوام نخست‌وزیر و معرفی هیات دولت''' ۳- بیانات آقای رئیس ۴- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۳۰ بهمن ۱۳۲۴ نشست ۱۸۷]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب لایحه پرداخت یك دوازدهم هزینه وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌های دولتی برای بهمن ماه ۱۳۲۴ ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۸]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - اخطار نظامنامه‌ای آقای فداکار ۳- '''بیانات قبل از دستور آقایان منصف و یمین اسفندیاری (درباره باجگیری و مزاحمت حزب توده از مردم مازندران)''' ۴- تشنج و تعطیل جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۵ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۸۹]]''' - دربرگیرنده: ۱ - قرائت صورت مجلس ۲ - طرح گزارش کمیسیون بودجه و قوانین دارایی راجع به لایحه کارمندان پیمانی ۳- تقدیم طرح قانونی از طرف آقای دکتر معظمی راجع بساختمان جهت خدمتگزاران دولت و کارگران بی بضاعت ۴- بقیه مذاکره در لایحه مربوط بکارمندان پیمانی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ۶- تقدیم لایحه بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس و هزینه چاپ کتاب لغت دهخدا از طرف آقای مرآت اسفندیاری--<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۷ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۰]]'''* - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- مذاکره راجع بدستور جلسه ۳- طرح گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم برعلیه آقای سهیلی و بیانات آقای دکتر مصدق ۴- قرائت دو ورقه سوال از طرف آقایان دولت‌آبادی و فداکار از وزارت دارائی و وزارت کشور ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری و بیانات آقای نقابت ۶- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۹ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۱]]''' - دربرگیرنده: ۱ - تصویب صورت جلسات ۲- اخطار نظامنامه‌ای آقای دکتر معظمی ۳- مذاکره راجع بدستور و بیانات آقایان دشتی و فداکار ۴- تصویب فوریت طرح قانونی ساختمان پنجهزار خانه جهت سکونت مستخدمین دولت و کارگران بی‌بضاعت ۵- بقیه مذاکره در گزارشات کمیسیون دادگستری راجع باعلام جرائم منتسبه به آقای سهیلی و اخذ رای نسبت به دو گزارش ۶- تعیین موقع جلسه بعد ۷- تقدیم دو فقره لایحه از طرف آقای وزیر دارایی راجع به قرارداد مبارزه با ملخ و دفع آفات نباتی با دولتین عراق و شوروی ۸- ختم جلسه<br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۲ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۲]]''' - دربرگیرنده: ۱- تصویب صورت مجلس ۲- نطق قبل از دستور آقای دکتر مصدق راجع به تخلیه ایران از قوای متفقین ۳- اظهارات آقای وزیر فرهنگ ۴- بیانات آقای دولت‌آبادی ۵- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۴ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۳]]''' - دربرگیرنده: ۱- قرائت صورت مجلس ۲- بقیه مذاکره در لایحه مربوط به کارمندان پیمانی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> <br /> * '''[[مذاکرات مجلس شورای ملی ۱۶ اسفند ۱۳۲۴ نشست ۱۹۴]]''' - دربرگیرنده: - تصویب صورت مجلس ۲- طرح و تصویب قانون هزینه آخر سال چاپ کتاب لغت دهخدا و بودجه سال ۱۳۲۵ مجلس شورای ملی ۳- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه <br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111425 2015-02-21T14:05:31Z

<p>Zamzam: /* - شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> '''طباطبایی-''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> == - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ==<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-''' همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> '''فرمند-''' سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> '''فرمند-''' عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> == - طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ==<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> '''روحی-'''' بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> '''فرخ-''' اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> '''فرخ-''' من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)'''- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> '''فاطمی'''- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> '''فاطمی'''- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> '''شریعت‌زاده''' - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده'''- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> '''فاطمی'''- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> '''دکتر مصدق'''- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> == - شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> '''امینی-''' عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود. مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> '''امینی-''' عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> '''امینی-''' با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> '''سید ضیاء'''- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> '''وزیر مشاور (آقای بیات)'''- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> '''دکتر معاون'''- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> '''دهستانی'''- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> '''امینی-''' من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> '''دهستانی'''- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> '''امینی-''' بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> '''سید ضیاءالدین'''- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> '''نراقی'''- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> '''فیروزآبادی'''- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> '''سید ضیاءالدین'''- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> '''وزیر بهداری'''- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> '''امینی-''' انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> '''وزیر بهداری'''- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> '''امینی-''' شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> '''وزیر بهداری'''- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)-''' راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> '''رئیس''' - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز''' (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.) در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر معظمی-''' عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> '''وزیر بهداری'''- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111423 2015-02-21T14:01:47Z

<p>Zamzam: /* - شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> '''طباطبایی-''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> == - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ==<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-''' همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> '''فرمند-''' سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> '''فرمند-''' عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> == - طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ==<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> '''روحی-'''' بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> '''فرخ-''' اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> '''فرخ-''' من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)'''- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> '''فاطمی'''- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> '''فاطمی'''- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> '''شریعت‌زاده''' - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده'''- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> '''فاطمی'''- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> '''دکتر مصدق'''- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> == - شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> '''امینی-''' عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود. مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> '''امینی-''' عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> '''امینی-''' با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> '''امینی-''' من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> '''امینی-''' بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> '''امینی-''' انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> '''امینی-''' شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر طاهری-''' به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111422 2015-02-21T13:59:21Z

<p>Zamzam: /* - طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> '''طباطبایی-''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> == - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ==<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-''' همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> '''فرمند-''' سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> '''فرمند-''' عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> == - طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ==<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> '''روحی-'''' بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> '''فرخ-''' اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> '''فرخ-''' من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)'''- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> '''فاطمی'''- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> '''فاطمی'''- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> '''شریعت‌زاده''' - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده'''- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> '''فاطمی'''- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> '''دکتر مصدق'''- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> == - شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری ==<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111420 2015-02-21T13:00:48Z

<p>Zamzam: /* - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> '''طباطبایی-''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> == - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ==<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-''' همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> '''فرمند-''' سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> '''فرمند-''' عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی-'''اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> == - طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی ==<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> '''روحی-'''' بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> '''فرخ-''' موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> '''فرخ-''' اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> '''فرخ-''' من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)'''- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> '''فاطمی'''- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> '''فاطمی'''- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> '''ملک مدنی-''' چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> '''شریعت‌زاده''' - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''شریعت‌زاده'''- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> '''فاطمی'''- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> '''دکتر مصدق'''- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111419 2015-02-21T12:54:01Z

<p>Zamzam: /* - بقیه مذاکره در دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> '''طباطبایی-''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> == - سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی ==<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع<br /> <br /> ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت<br /> <br /> است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> فرمند- سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی<br /> <br /> از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد<br /> <br /> حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> فرمند- عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه<br /> <br /> باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> روحی- بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید<br /> <br /> ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> فرخ- اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه<br /> <br /> را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> فرخ- من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند ('''طباطبایی-''' خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده<br /> <br /> عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> فاطمی- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> ملک مدنی- چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> شریعت‌زاده - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده<br /> <br /> است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> فاطمی- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> دکتر مصدق- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111418 2015-02-21T12:53:03Z

<p>Zamzam: /* - بقیه مذاکره در دستور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-'''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> ''''''طباطبایی-'''''' سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع<br /> <br /> ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت<br /> <br /> است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> فرمند- سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی<br /> <br /> از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد<br /> <br /> حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> فرمند- عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه<br /> <br /> باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> روحی- بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید<br /> <br /> ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> فرخ- اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه<br /> <br /> را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> فرخ- من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند ('''طباطبایی-''' خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده<br /> <br /> عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> فاطمی- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> '''طباطبایی-''' پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> ملک مدنی- چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> شریعت‌زاده - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده<br /> <br /> است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> فاطمی- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> دکتر مصدق- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''سیدضیاءالدین''' '''طباطبایی-''' بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> '''دکتر کشاورز -''' (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111417 2015-02-21T12:51:26Z

<p>Zamzam: /* - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''امیر تیمور-''' بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> == - بقیه مذاکره در دستور ==<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> '''حاذقی-'''' بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> '''اردلان-''' عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> '''حاذقی-''' به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> '''حکمت-''' اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> '''حکمت-'''طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> طباطبایی- سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> '''حکمت-'''مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع<br /> <br /> ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت<br /> <br /> است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> فرمند- سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی<br /> <br /> از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد<br /> <br /> حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> فرمند- عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه<br /> <br /> باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> روحی- بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید<br /> <br /> ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> '''اردلان-''' یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> فرخ- اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه<br /> <br /> را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> فرخ- من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده<br /> <br /> عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> '''حکمت-'''همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> '''حکمت-'''در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> فاطمی- سواد دارند آقا.<br /> <br /> '''حکمت-'''بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> طباطبایی- پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> ملک مدنی- چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود. در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید. کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> شریعت‌زاده - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده<br /> <br /> است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> '''حکمت-'''اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> فاطمی- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> دکتر مصدق- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> '''اردلان-''' گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> '''اردلان-''' موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> سیدضیاءالدین طباطبایی- بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول<br /> <br /> کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> دکتر کشاورز - شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> '''اردلان-''' بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> '''اردلان-''' عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> دکتر کشاورز - (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111416 2015-02-21T12:47:51Z

<p>Zamzam: /* - تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> == - مذاکره راجع به دستور ==<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> '''وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)-''' بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> == - تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز ==<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> '''بهادری-''' این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> == - تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور ==<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> امیر تیمور- بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> حاذقی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حاذقی- اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> <br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> اردلان- عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> حاذقی- به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> حکمت- اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> حکمت- طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> طباطبایی- سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> حکمت- مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع<br /> <br /> ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت<br /> <br /> است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> فرمند- سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی<br /> <br /> از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد<br /> <br /> حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> فرمند- عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه<br /> <br /> باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> روحی- بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید<br /> <br /> ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> اردلان- یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> فرخ- اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه<br /> <br /> را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> فرخ- من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده<br /> <br /> عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> حکمت- در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> فاطمی- سواد دارند آقا.<br /> <br /> حکمت- بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> طباطبایی- پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> ملک مدنی- چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود.<br /> <br /> در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید.<br /> <br /> کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> شریعت‌زاده - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده<br /> <br /> است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> حکمت- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> فاطمی- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> دکتر مصدق- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> اردلان- گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> سیدضیاءالدین طباطبایی- بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول<br /> <br /> کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> دکتر کشاورز - شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> اردلان- بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> دکتر کشاورز - (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> '''دکتر کشاورز-''' ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam https://mashruteh.org/wiki/index.php?title=%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DB%B2%DB%B4_%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%DB%B1%DB%B3%DB%B2%DB%B3_%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA_%DB%B5%DB%B3&diff=111415 2015-02-21T12:44:47Z

<p>Zamzam: /* - تصویب صورت مجلس */</p> <hr /> <div>{{سرصفحه پروژه<br /> | عنوان = [[تصمیم‌های مجلس]]<br /> [[مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | قسمت =<br /> | قبلی = [[مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> | بعدی = [[قوانین بودجه مصوب مجلس شورای ملی]]<br /> | یادداشت =[[نمایندگان مجلس شورای ملی دوره قانونگذاری چهاردهم]]<br /> }}<br /> <br /> [[پرونده:Moz 14 53.pdf|thumb|left‎|مذاکرات مجلس شورای ملی ۲۴ امرداد ۱۳۲۳ نشست ۵۳]]<br /> <br /> '''دوره چهاردهم قانونگذاری'''<br /> <br /> '''مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ۱۴'''<br /> <br /> '''جلسه: ۵۳'''<br /> <br /> '''صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد ماه ۱۳۲۳'''<br /> <br /> '''فهرست مطالب:'''<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای سید محمد صادق طباطبایی تشکیل گردید.<br /> <br /> صورت مجلس روز یکشنبه ۲۲ مرداد ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند.<br /> <br /> عین مذاکرات مشروح پنجاه و سومین جلسه از چهاردهمین دوره قانونگذاری (مطابق قانون ۸ آذر ماه ۱۳۰۵) اداره تندنویسی و تحریر صورت مجلس<br /> <br /> اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: بیات - خاکباز - رحیمیان<br /> <br /> غائبین بی‌اجازه - آقایان: افخمی - اقبال - مظفرزاده - شجاع - نقابت- اخوان- کفایی- صمصام - فتوحی- تولیت - قبادیان- ظفری - جواد مسعودی- ملایری- سیف‌پور - دکتر عبده- دشتی - تهرانچی - معدل- حشمتی<br /> <br /> == - تصویب صورت مجلس ==<br /> <br /> ۱- تصویب صورت مجلس<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتراضی به صورت مجلس هست؟<br /> <br /> '''دولت‌آبادی-''' بنده یک طرح تفسیری تقدیم کرده‌ام نظر به این که اکثریت نبود ماند چون با قید یک فوریت بود تقاضا می‌کنم امروز فوریت آن مطرح شود و رأی گرفته شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بنده سؤالی از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام تقاضا دارم امروز جواب بفرمایند.<br /> <br /> '''رئیس-''' سؤال را باید کتباً بفرستید<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال را کتباً مدتی قبل فرستاده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' در موقع طرح سؤالات جواب می‌دهند آقای دکتر شفق<br /> <br /> '''دکتر شفق-''' عرض می‌کنم طرحی که دیروز تقدیم داشتم چون اکثریت نبود خوانده نشد اجازه می‌دهید قرائت شود؟<br /> <br /> '''رئیس-''' این ربطی به صورت جلسه ندارد. در صورت جلسه اگر اعتراضی هست بفرمایند؟ (اظهار شد- خیر) صورت جلسه تصویب شد.<br /> <br /> ۲- مذاکره راجع به دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' اینجا در دستور سه فقره کار داریم<br /> <br /> اولاً دو طرحی است که اینجا پیشنهاد شده مال آقای دکتر شفق و آقای دولت‌آبادی و به علاوه عده‌ای از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقای دکتر مصدق هم پیشنهاد کرده‌اند که لایحه راجع به مازاد غله مقدم باشد حالا مجلس باید نظر بگیرد اگر نطق قبل از دستور را اجازه می‌دهند شروع کنیم (صحیح است) آقای وزیر کشاورزی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> وزیر کشاورزی (آقای اعتمادی)- بنده خواستم عرض کنم که برای جواب سؤال آقای فرمند و آقای صفوی حاضر هستم.<br /> <br /> ۳- تقدیم یک فقره طرح قانونی از طرف آقای دکتر کشاورز<br /> <br /> دکتر کشاورز- یک پیشنهادی است از طرف نمایندگان فراکسیون توده و چند نفر از نمایندگان دیگر بنده با اجازه آقایان می‌خوانم و تقدیم می‌کنم به آقای رئیس:<br /> <br /> ریاست مجلس شورای ملی<br /> <br /> نظر به این که بانوان ایرانی در این چند سال اخیر که از نعمت آزادی بهره‌مند شده‌اند لیاقت و شایستگی خود را از هر حیث در انجام وظایفی که به آنها محول گردیده به اثبات رسانیده‌اند و بانوان ایرانی حقاً سزاوار برابری و تساوی در حقوق و مزایای اجتماعی با مردان می‌باشند امضاء کنندگان تقاضای تصویب ماده واحده زیر را می‌نماییم.<br /> <br /> ماده واحده- بانوان می‌توانند با همان شرایطی که درباره مردان مقرر است از حقوق و مزایای اجتماعی از قبیل حق انتخاب کردن و انتخاب شدن در مجالس مقننه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی و غیره استفاده نمایند.<br /> <br /> بهادری- این برخلاف اسلام است برخلاف قرآن مجید است. خارج از حدودی که اسلام معین نموده رفتار کردن برخلاف قرآن و دین اسلام است....<br /> <br /> '''رئیس-''' به کمیسیون مراجعه می‌شود.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> ۴- تقدیم دو ورقه سؤالیه از طرف آقای امیر تیمور<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> امیر تیمور- بنده دو سؤال است نوشته‌ام و به مقام ریاست تقدیم می‌کنم یک سؤال از آقای نخست‌وزیر است راجع به مصاحبه‌ای است که آقای دکتر میلسپو با مدیر روزنامه ستاره کرده است و خواهش می‌کنم آقای نخست‌وزیر و آقای وزیر خارجه تشریف بیاورند و جواب بدهند. سؤال دیگری هم از آقای وزیر دارایی راجع به استفاداتی که تاکنون کشور ایران از قانون وام و اجازه کرده است نموده‌ام بنده می‌خواهم که بیایند اینجا و توضیح بدهند و ضمناً از مقام ریاست استدعا دارم چون آقای گله‌داری تقاضا کردند که یک تلگراف مهمی است که مربوط است به بندرعباس و می‌خواهند به عرض مجلس برسانند اجازه بفرمایید که به عرض برسانند.<br /> <br /> ۵- بقیه مذاکره در دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' ایشان اجازه خواسته‌اند ولی دو نفر قبل از ایشان هستند (گفته شد دستور) مخالفی هست با دستور؟<br /> <br /> حاذقی- بنده مخالفم<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حاذقی- اساساً آقایان نمایندگان محترم تصدیق می‌فرمایند که وظیفه ما به دو قسمت مهم تقسیم می‌شود که یک قسمتش عبارت است از تصویب لوایح و قوانینی که به مجلس تقدیم می‌شود و یک قسمت هم رسیدگی به تظلم‌های مردمان حوزه انتخابیه خودمان که آنها توقع دارند که به تظلمات آنها رسیدگی کنیم و به عرض مجلس شورای ملی برسانیم و به وسیله ریاست مجلس شورای ملی از متصدیان امور و هیئت دولت و از آقایان وزیران مسئول که عهده‌دار تأمین امنیت، نظم، رسانیدن احتیاجات مردم هستند بخواهیم که توجه بکنند و به عرض مردم برسند پس بنابراین بایستی به عرایض قبل از دستور آقایان نمایندگان توجه بفرمایند و اجازه بدهند که حرف‌هایشان را بزنند<br /> <br /> زیرا اگر حرف‌ها زده نشود احتمال قصور و تقصیر در انجام وظیفه برای آقایان فرض می‌شود این است که بنده استدعا می‌کنم آقایانی که موافق با دستور هستند اجازه بدهند که من دنباله عرایض خودم را که در جلسه گذشته عرض کردم به عرض برسانم آن وقت وارد دستور شویم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- دستور - دستور<br /> <br /> '''رئیس-''' برای این که وقت‌مان تلف نشود رأی می‌گیریم .....<br /> <br /> اردلان- عده برای رأی کافی نیست<br /> <br /> یکی از نمایندگان- آقای حاذقی لطفاً پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.<br /> <br /> حاذقی- به شرط این که برای جلسه دیگر اجازه بنده محفوظ باشد پس می‌گیریم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر کشاورزی برای جواب دو فقره سؤالی که از ایشان شده است حاضر شده‌اند اگر مجلس موافق است جواب سؤال‌ها داده بشود (یکی از نمایندگان- مطابق دستوری که معین شده است رفتار بشود) سؤال جزو دستور است و می‌خواستیم او را پیش بیندازیم.<br /> <br /> حکمت- اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبارنامه‌ها هم بعد می‌آید جزو دستور است<br /> <br /> حکمت- طبق نظامنامه اعتبارنامه‌ها مقدم است<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا که اکثریت نیست نمی‌توانیم رأی بگیریم<br /> <br /> طباطبایی- سؤال بعد از دستور هم ممکن است<br /> <br /> '''رئیس-''' همه کاری همه وقت ممکن است<br /> <br /> '''صفوی-''' اجازه بفرمایید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- در چه موضوع است؟<br /> <br /> '''صفوی-''' راجع به سؤالی است که از آقای وزیر کشاورزی کرده‌ام.<br /> <br /> '''رئیس-''' حالا اجازه می‌فرمایید ایشان سؤال‌شان را بکنند.<br /> <br /> عده از نمایندگان- مانعی ندارد.<br /> <br /> حکمت- مخالف نظامنامه است اعتبارنامه‌ها در دستور مقدم است.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالف نظامنامه نیست دستور بسته به نظر خود مجلس است آقای صفوی بفرمایید.<br /> <br /> ۶- سؤال آقایان صفوی و فرمند و پاسخ آقای وزیر کشاورزی<br /> <br /> '''صفوی-''' سؤال مقدم بر دستور است سؤالی که بنده از آقای وزیر کشاورزی در مدتی قبل کردم مربوط به بذری است که بایستی برای جنوب فرستاده شود به طوری که آقایان می‌دانند در سال گذشتند به واسطه خشکسالی به کلی محصول آنجا از بین رفته و مردم دچار قحطی و گرفتاری و بدبختی شده‌اند و حتی تخمی هم که کاشته بودند به دست آنها نرسید بنده سؤالی کردم برای بذری که بایستی امسال برای آنها تهیه شود در بنادر جنوب به طوری که اغلب آقایان اطلاع دارند به واسطه کم آبی و نیامدن باران اغلب مردم دچار زحمت می‌شوند و می‌دانید که امسال فوق‌العاده بد است و اطلاع دارید آقایان که دو سال قبل هم قحطی یک عده زیادی از مردم بی‌گناه آنجا را از بین برد در سال گذشته هم یک مختصر بارندگی آنجا شد ولی جبران سال قبل نشده بود ولی متأسفانه به واسطه این که پارسال بارندگی خیلی خیلی کم شد آب خوراکی هم به دست مردم نیامد و وضعیت محصول فوق‌العاده بد شد و مردم هم فوق‌العاده در زحمت هستند و امسال اگر بذر برای آنها تهیه نشود متأسفانه امسال هم مثل سال گذشته دچار همین گرفتاری خواهد بود و بایستی بذر آنجا خیلی زودتر تهیه بشود و در دسترس مردم گذاشته بشود زیرا که در نقاط گرمسیر بایستی در اول آبان بذرشان را بکارند این بود که بنده چندی قبل از وزارت کشاورزی سؤال کردم و با آقای دکتر میلسپو هم شفاهاً بنده و آقای دشتی نماینده مجلس مذاکره کردیم و تقاضا کردیم که این بذر زودتر در دسترس آنها گذاشته شود مقدار این بذر هم خیلی ناقابل است و اگر دولت بذر را در اختیار آنها نگذارد موقع خواهد گذشت و بدبختانه آنها دچار همان سختی خواهند بود که هستند و حتی ذرت‌های مرطوبی که در انبارهای گمرک مدت‌ها مانده است و از نقطه نظر بهداشت هم قابل خوراک نیست حاضر شده‌اند که به آنها بدهند و آنها بخرند و با آن ارتزاق کنند و در این موضوع<br /> <br /> ما با اداره غله و نان مذاکره کردیم چون گفتند که ما وسیله نداریم گفتیم همین‌ها را بدهند و با آقای دکتر میلسپو که مذاکره کردیم ولی به ما اطلاع می‌دهند گویا دادن بذر متأسفانه موکول شده است به بعد و از دادن آن خودداری کرده‌اند برای این که گفته‌اند چون این آیین‌نامه اخیر با نظر نمایندگان مجلس تعهد سهم رعایا را در این آیین‌نامه لغو کردیم متأسفانه ما نمی‌توانیم بذر بدهیم این خیلی اسباب نگرانی بنده شد این بود که تقاضا کردم آقای وزیر کشاورزی زودتر برای رفع نگرانی مردم آنجا که چشمشان به کمک و مساعدت دولت است و توقع دارند که زودتر یک بذری به آنها بدهند و آقای وزیر کشاورزی اقداماتی که برای بذر کرده‌اند به عرض مجلس شورای ملی برسانند.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- همین طور که آقای صفوی نماینده محترم فرمودند واقعاً وضعیت بذر ایالات جنوب ایران خیلی بد بوده و حتی برای قوت لایموت خودشان هم محتاجند و گرفتارند اما این موضوع تنها در قسمت جنوب نبوده و در سایر قسمت‌های کشور هم به واسطه خشکسالی و این که زمستان بسیار بدی داشتیم وضعیت بذرشان خوب نیست و از همه جا تقاضا می‌شود و کلیه تقاضاهایی که تا امروز به وزارت کشاورزی رسیده است در حدود ۱۱ هزار تن است که تقاضا کرده‌اند از آن طرف با ترتیبی که برای جمع‌آوری در نظر گرفته شده است تصدیق می‌فرمایید که وزارت کشاورزی نمی‌تواند تمام این تقاضاها را انجام بدهد لذا کوشش کردیم و یک صورتی درست کردیم برای این که با آن قسمت‌هایی که بیشتر احتیاج دارند به آنها کمک بشود و آن قسمت هم قسمت جنوب است و لهذا به آقای نخست‌وزیر و وزارت دارایی از طرف وزارت کشاورزی مراجعه و اقداماتی شده و تقاضای پنج هزار تن بذر شده است که پس از حصول اجازه آنها را بفرستیم به جنوب و مقداری هم در حدود ۲۰ تن ۱۸ تن و کسری ذرت خوشه به آنها داده می‌شود که از آن استفاده بکنند اضافه بر آن داخل یک مذاکراتی شدیم که از خارج هم در حدود یک هزار تن غله وارد کنیم و بدهیم برای بذر خوزستان و بنادر جنوب یعنی عباسی و بوشهر و لنگه و امیدواریم در این قسمت هم موفقیت پیدا کنیم و قبل از این که موقع کاشت بگذرد انشاالله این بذر را به آنها برسانیم و مخصوصاً از آقای وزیر دارایی هم تقاضا کردم بنده شخصاً که در این باب اقدامی بکنند که بلکه زودتر این بذر را به ما بدهند و موکول نکنند به تغییر جدیدی که در آیین‌نامه جمع محصول پیدا می‌شود و به آقای نماینده محترم آقای صفوی امیدواری می‌دهم که بلکه در ظرف همین یکی دو هفته ما بتوانیم این بذر را به بنادر جنوب برسانیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای صفوی<br /> <br /> '''صفوی-''' متأسفانه شرحی را که فرمودند و تقسیماتی را که برای بذر بنادر جنوب قائل شدند که ۴۰۰ تن برای بنادر اختصاص داده شده و این کافی نیست زیرا به طوری که اطلاع دارند وزارت کشاورزی در دو سال قبل بعد از قحطی بذری که به آنها داده است ۶۰۰ تن بوده است در صورتی که به هیچ وجه کافی نبود و اگر بذر کافی داده شده بود با بارندگی که شد شاید مصرف دو سال آذوقه آن حدود را تأمین می‌کرد ولی فقط ۶۰۰ تن بذر دادند که ۳۵۰ تن گندم بود و ۲۵۰ تن جو و تمام آنها شکایت داشتند که اگر بذری که به ما داده بودند کافی بود گذشته از این که صدی بیست علاوه بر میزان بذر رد می‌کردیم تا دو سال دیگر خیال ما راحت بود حالا ۴۰۰ تن برای یکی دو نقطه آنجا هم کافی نخواهد بود بنده استدعا می‌کنم که اگر خواستید کمکی بکنید مصرف بذر آنجا را به اندازه کافی تأمین بکنید چون آنجا غالباً دچار نیامدن باران و خشکسالی است اگر امسال خداوند تفضلی کرد و باران آمد اقلاً بتوانند آذوقه خودشان را تأمین بکنند این است که در این قسمت استدعا دارم توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- این مقداری را که بنده عرض کردم ۴۴۰ تن است آن هم فقط برای بوشهر و شبانکاره است بیست تن هم ذرت<br /> <br /> است و برای سایر نقاط هم آنها علیحده است و صورتی دارد که می‌خوانم برای نان. فسا بیست تن جهرم ۲۵ تن گرمسیرات جنوب ۱۷۰ تن برای لار ۵۰ تن برای کازرون ۳۰ تن داراب و فسا که عرض کردم ۲۰ تن بوشهر و شبانکاره ۴۴۰ تن<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند هم سؤالی داشته‌اند اگر حاضرید بفرمایید.<br /> <br /> فرمند- سؤال بنده در خصوص جنگل‌ها بود و مربوط به نظارت وزارت کشاورزی<br /> <br /> از وزارت کشاورزی و هیئت وزراء تصویب‌نامه صادر شده بود و در روزنامه‌ها اعلان شده بود که سالی ۳۶۰ هزار متر کوپ اجازه داده شود که جنگل ریخته شود و بعد در یک سال و نیم پیش از وزارت کشاورزی اجازه نامه‌ها و موافقت‌نامه‌هایی صادر می‌کنند به میزان سه میلیون و پانصد هزار متر مربع که در واقع ۱۱برابر آن مقداری که دولت ضمن تصویب‌نامه معین کرده بود ریخته بشود و یازده برابر بیشتر از آن موافقت‌نامه صادر می‌کند اینجا موضوع این است که دولت یک تصمیمی گرفته است که در آن سال ۳۶۰ هزار متر کوپ چوب بریزند و این موافقت‌نامه‌ها مطابق قانون جنگل‌ها بوده است که صادر شده اما در واقع یازده مقابل بیش از میزان تصویب‌نامه بوده است و خواسته‌اند یک خلفسه‌کاری در آن بشود و وزارت کشاورزی سوء استفاده کرده بود از آن قانون جنگل وزارت کشاورزی در حدود سه میلیون و پانصد هزار متر کوپ موافقت‌نامه صادر کرده است در صورتی که مطابق مقرراتی که دارند نمی‌بایستی زیادتر از میزان تصویب‌نامه صادر بکنند چون جنگل‌های شمال وکلای شمال باید درست مسبوق باشند که دارد به کلی از بین می‌رود و این درخت‌های کهنسال را اگر ببرند و تازه جاش هم بکارند تازه صدها سال لازم دارد که اینها بشود درخت و اگر جنگل‌های شمال را به این نحوی که الان مشغول ریختن آن هستند جلوگیری نشود برای فلات ایران از لحاظ بی‌آبی و آب و هوا و بی‌بارانی خطرات زیادی به وجود خواهد آورد عرض کنم وقتی که دولت متوجه می‌شود که وزارت کشاورزی یک خلسفه کاری به وجود آورده است که موافقت‌نامه‌هایی به این عدد عجیب داده است به مردم و متوجه می‌شود که در محل هم یک خلفسه کاری‌هایی با این موافقت‌نامه‌ها جنگلبان‌ها با این اشخاص که موافقت‌نامه دارند می‌کنند و به اسم پروانه از آن استفاده می‌کنند و جنگل‌ها را بریزند. چندی قبل یک هیئت بازرسی از هیئت وزار مامور می‌شود برای رسیدگی به این خلفسه کاری‌ها بروند آنجا رسیدگی کنند بازرس‌ها هم می‌روند آنجا تحقیق می‌کنند و یک دوسیه‌هایی هم تشکیل می‌دهند دوسیه‌های خیلی مفصلی آنها را می‌آوردند به تهران در تهران که می‌خواهند رسیدگی کنند این بازرس‌ها اشخاصی بوده‌اند بی‌طرف و بی‌غرض و می‌خواهند وقتی که مشغول بشوند و کار را به جایی برسانند که یک عده از اشخاص متنفذ تهران مورد تعقیب واقع بشوند یا کسانی که در این کار شریک بوده‌اند تعقیب نمایند این بازرس‌ها را از هیئت وزرا همه را متفرق می‌کنند و این دوسیه مفصلی را که برای این کار تهیه کرده بودند به حال تعلیق می‌افتد بعد آنها را می‌فرستند به وزارت دادگستری در وزارت دادگستری هم آقای هنری با دو نفر دادیار این دوسیه‌ها را می‌خوانند و این دوسیه‌های خیلی مفصل را اینها می‌خوابانند موقعی هم که بنده این سؤال را از آقای نخست‌وزیر کردم آقای نخست‌وزیر فرمودند که دوسیه‌ها را جمع می‌کنم که بیایید ببینید بنده با آقای نخست‌وزیر عرض کردم که سؤال وکیل از وزیر خود معنایش این است که وزیر یا رئیس اداره مربوطه متوجه به این موضوع بشود و آن را تعقیب بکند و نتیجه‌اش را به وکیل در مجلس بگوید من از آقا استدعا دارم که شما تعقیب بکنید و قضیه را بفهمید و بعد بیایید در مجلس جواب بدهید والا سؤال یک وکیل از وزیر در مجلس مشاعره نباید باشد و معنی باید داشته باشد معنایش این است که شما رسیدگی کنید ببینید این کار چه جور بوده است نتیجه را بگویید که این جور بوده است والا سؤال و جواب وزیر و وکیل نبایستی جنبه مشاعره پیدا کند حالا هم من نمی‌خواهم زیاد<br /> <br /> حرف بزنم که جنبه مشاعره را داشته باشد و یک تذکری را هم که از این سؤال خارج بوده است با آقای وزیر کشاورزی عرض می‌کنم و آن این است که وزارت کشاورزی اسناد خرجی که داده است و پول‌هایی که وزارت کشاورزی از دولت گرفته است آن اسناد خرج با پول‌ها ۳۳ میلیون تفاوت دارد گر چه این موضوع از سؤال من خارج است ولی من خواستم این را هم عرض کنم که توجه بفرمایید.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- بنده شخصاً از طرز سؤال آقای فرمند تشکر می‌کنم و استدعا می‌کنم آقایان درست توجه بفرمایند وزارت کشاورزی اعلان می‌کند در سال ۱۳۲۲ که ۳۵۰ هزار متر مکعب حاضر است که پروانه قطع چوب صادر کند دو موضوع معمولاً در نظر گرفته می‌شود و این اعلان صادر می‌شود یکی احتیاجات کشور و یکی هم قوه توانایی جنگل‌ها که در چه محل و در چه موقع می‌شود از چوب‌های آن استفاده کرد ولی اینجا تصور می‌کنم برای جنابعالی یک مختصر سوء تفاهمی شده و آن همین موافقت‌نامه و پروانه است موافقت‌نامه مطابق همان قانون جنگل‌ها که ملاحظه فرمودید به هر کس که مراجعه کند داده می‌شود موافقت‌نامه عبارت از این است که یک زیدی که دارای این موافقت‌نامه است از طرف وزارت کشاورزی یعنی این آدم تا امروز نسبت به قانون جنگل تخلفی نکرده حق دارد که از اداره املاک یا صاحبان جنگل‌های خصوصی خرید کند و این اداره املاک واقعاً هر چه داوطلبان بیشتر باشند ایشان در مزایده نفع می‌برند به این معنی که افرادی که این موافقت‌نامه‌ها دست‌شان است می‌روند در مزایده‌ها شرکت می‌کنند ولی از آن طرف مالکین املاک و مالکین خصوصی که برایشان مقداری چوب تعیین شده است حق ندارند یک متر هم اضافه بر آنچه وزارت کشاورزی به آنها صورت داده است از چوب بفروشند لهذا با صدور سه میلیون و ۲۲۶ هزار متر مکعب موافقت‌نامه جهت خرید چوب در سال مزبور فقط در حدود صد هزار متر مکعب چوب فروخته شده و قطع شده لهذا از این بابت نگرانی نیست وقتی آقایانی که موافقت‌نامه در دست دارند رفتند از اداره املاک و با مالکین خصوصی چوب خرید کردند مراجعه می‌کنند به وزارت کشاورزی آن وقت برای آنها پروانه صادر می‌شود و این پروانه است که به آنها اجازه می‌دهد در جنگل‌ها چوب قطع بکنند والا آن موافقت‌نامه صورت اجازه ندارد برای آنها اما از این توضیح که دادید راجع به جنگل‌ها ملاحظه می‌فرمایید ایران تقریباً در حدود ۱۹ میلیون و نیم هکتار جنگل دارد این جنگل‌ها یکی از بزرگترین سرمایه‌های این کشور است اما چه جور حفظ می‌شود؟ بنده که وزیر کشاورزی هستم با کمال تأسف خدمت‌تان عرض می‌کنم که قدرت حفظ این جنگل‌ها را ندارم برای حفظ همچون محوطه اقلاً چندین هزار پاسبان و محافظ جنگل لازم دارد به بنده در بودجه بیش از صد نفر اجازه نداده‌اند که آنها هم برهنه و گرسنه هستند که در آنجا نگه بدارم زیرا که وسیله‌ای که حقوقی به آنها بدهم و زندگانی آنها را تأمین بکنم انشاالله با کمک آقایان این قسمت هم درست می‌شود اما راجع به خلاف ترتیب‌ها و بی‌نظمی‌هایی که در کلیه امور هست زبان اینجا رسید و لال گردید آقایان همه بهتر از بنده می‌دانند اشکالات و ضعف و سستی و بی‌تکیه گاهی به قدری زیاد است که هیچ وزیری به هیچ وجه نمی‌تواند به هیچ کجا تکیه کند با نهایت جرأت حضور مجلس شورای ملی و آقایان عرض می‌کنم دوسیه زندگانی بنده بسی پاک است اما به کی تکیه کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای فرمند<br /> <br /> فرمند- عرض کنم که همین موافقت‌نامه که فرمودید اگر دقت بفرمایید همین موافقت‌نامه‌ها کار این جنگل‌ها را خراب کرده است این وزارت کشاورزی را که می‌فرمایید اقتدار ضبط آن را ندارد ولی فهم این را دارد که نباید یازده برابر ۳۶۰ هزار متر که تصویب‌نامه صادر کرده است موافقت بکند این اقتدار نمی‌خواهد هیچ نمی‌خواهد نباید ۱۱ برابر پروانه موافقت‌نامه صادر کند. اجازه بفرمایید آقایان در مجلس وزیر و وکیل نبایستی با هم مشاعره بکنند بایستی بگردند مبنای اصل قضیه را بفهمند ۳۶۰ هزار تا سه میلیون و ۲۲۶ هزار تا که فرمودید وقتی که صادر می‌کنید باید متوجه<br /> <br /> باشید که می‌خواهند سوء استفاده نمایند همین دولت پیشی فهمیده بوده است که وزارتخانه‌اش سوءاستفاده کرده است بازرس فرستاده است بازرس‌ها وقتی که رفته‌اند آنجا و فهمیده بودند که خراب‌کاری‌هایی شده است و نزدیک است که ریش یک عده از متنفذین تهران گیر بیفتد آن وقت آقایان مفتشین را پراکنده کردند فرستادند این طرف و آن طرف دوسیه‌ها را متفرق کردند (رفیع- متنفذین کی‌ها بوده‌اند) بیست روز سی روز زحمت بکشید اگر توانستید این دوسیه‌ها را جمع کنید و رسیدگی کنید؟ دوسیه‌ها را عمداً متفرق کردند ما که اینجا مشاعره نداریم من بگویم و شما بگویید شما بگویید و بنده بگویم و این قضیه رد بشود و برود. دوسیه‌ها را گم کردند هیئت وزراء هم نتوانست تعقیب بکند بعد هم می‌گویید وزراء متکی ندارند مقصودتان مجلس بود ما از اولی که این دولت تشکیل شد ۶۵ رأی دادیم و بعد از استیضاح که مجلس کرد ۱۰ رأی هم اضافه کردیم برای این که نجابت کرد دولت و به حکمت قضیه را رجوع کرد حالا بیرون می‌گویند که مجلس نمی‌گذارد. مجلس که به شما ۷۰ رأی داده است خود آقایان وزراء بایستی یک قدری قدرت نفس داشته باشند شما وقتی کار بکنید ما مجبوریم به شما رأی بدهیم (صحیح است) متکاً باید نفس وزراء باشد.<br /> <br /> وزیر کشاورزی- اجازه می‌فرمایید (بفرمایید) یک مختصر توضیحی هم بدهم ببخشید آقا توجه بفرمایید آقای فرمند این موضوع درست اشتباه است موافقت‌نامه بار دیگر عرض می‌کنم هر چه بیشتر صادر بشود به نفع دولت است (فرمند- به ضرر مملکت است) خیر آقا در حراج هر چه مشتری زیادتر بشود به نفع فروشنده است این را توجه بفرمایید این موافقت‌نامه پروانه نیست پروانه عرض می‌کنم صد هزار متر هم صادر نشده یعنی آن ۳۶۰ هزار متر کوپ که وزارت کشاورزی اعلان کرده خریدار پیدا نکرد بفرستید تحقیق کنید از راه رسمی و از راه موافقت‌نامه نبود آمدند و رفتند اشخاصی از وضعیت ضعف بنده از ضعف بنده وزیر کشاورزی که نمی‌توانم جنگل را حفظ کنم و از او استفاده کردند آمدند رفتند با مالکین در محل خودشان به طور قاچاق بریدند و حمل کردند با کامیون‌هایی که نتوانستند و نمی‌توانیم جلوشان را بگیریم ولی موافقت‌نامه موجب این کار نشد در موافقت‌نامه اشتباه نفرمایید ولی در دوسیه‌ها را بدون این که از هیچ کس پروا داشته باشم به دیوان بازرسی کل کشور فرستادم و گویا بازرسان نخست‌وزیری امروزه این کار را نتوانستند دنبال کنند اتومبیل نداشتند بروند خرج سفر نداشتند دو هزار تا برای بنده ایراد گرفتند لهذا از بازرسی کل کشور تقاضا کردم که این قسمت‌ها را که مراجعه کرده‌ام توجه بکنند و تکمیل بکنند و مورد تعقیب قرار بدهند بنده از هیچ کس پروایی ندارم دوسیه اگر مال پدرم هم باشد می‌فرستم به دیوان کیفر دوسیه‌ها الان در دیوان کیفر و اداره بازرسی کل مملکت است که آن اشخاصی را که آقا در نظر دارند محکوم کنند.<br /> <br /> ۷- طرح و تصویب اعتبار نامه‌های آقایان تیموری و ذکایی<br /> <br /> '''رئیس-''' اعتبار نامه آقای تیموری مطرح است آقای فرخ بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- به طوری که آقایان مستحضر هستند حوزه انتخابیه خوی و ما کوشش حوزه است حوزه‌های عملدار و گرکرویکانات و خوی و سلماس و ماکو و مرند شکایاتی که به بنده رسیده است از حوزه ماکو است این شکایت سه قسمت است یک قسمت مربوط است به جریان انتخابات که چون اعتبارنامه آقای امامی تصویب شده است دیگر در آن باب چیزی عرض نمی‌کنم....<br /> <br /> روحی- بنده تقاضا می‌کنم بفرمایید.<br /> <br /> فرخ- موضوع دیگری که قابل ذکر است دو قسمت است یکی راجع به مداخلات مأمورین دولت است یکی هم مربوط است به عملیات کسان آقای تیموری اما مداخلات مامورین دولت تلگرافی است که استانداری استان چهار مخابره می‌کند به فرمانداری خوی و ماکو: به این مضمون ۱۰۹ وکیل دومی که از طرف خوی و ماکو انتخاب خواهد شد عباس پاشا تیموری است با شهربانی تشریک مساعی نمایید<br /> <br /> ۱۱۶ دکتر مرزبان. اقدام دوم تعیین اخوی ایشان است به سمت ریاست ژاندارمری آقای رضاقلی تیموری معروف به شجاع‌الدوله ایشان با شلاق زدن اشخاص و با تهدید کردن و سر نیزه آرایی برای ایشان تهیه کردند منجمله نجف قلی خان مالک چالدران را چوب بستند که شکایتی کرد به وسیله بنده و دیگران به مقام وزارت دادگستری و وزیر دادگستری هم اقداماتی کرد که آن اقدامات بالاخره منجر به قتل او شد که در جلسه گذشته به عرض مجلس رساندم و دیگر این که در قالاجوق مأمورین ژاندارمری رفتند با تیر و تفنگ مداخلاتی کردند و بالاخره غلام پسر قنبر علی کشته شد شکایتی که کرده‌اند به عرض مجلس می‌رسانم:<br /> <br /> جناب آقای فرخ نماینده مجلس محترماً از مقام عالی استدعا می‌شود به شکایات من ستم دیده توجه فرموده عرایضم را که بارها به مقامات عالی شکایت کرده‌ام به گوش نمایندگان ملت برسانید:<br /> <br /> در موقع انتخابات نظر به ظلم‌هایی که از سردار ماکو در موقع مشروطیت ما رعایا دیده بودیم حاضر نشدیم به پسر ایشان عباس پاشا رأی بدهیم نظر به این که برادر ایشان سرهنگ تیموری رئیس امنیه ماکو و خوی می‌خواستند به زور سر نیزه از ما رعایا رأی بگیرند بهانه تراشیده و روی عنوانی ما را بردند چون معلوم شد نظر ایشان رأی گرفتن است در بین گفتگو فرزند من کشته شد اینک از جنابعالی استدعا می‌شود که بدین امر توجه بفرمایید تا خون پسرم به هدر نرود امضاء (غیب علی) این کاغذ البته بعد از این که به عرض مجلس رسید به مقام وزارت دادگستری تقدیم خواهد شد برای تعقیب قضیه همچنین خانه چنگیزخان را گلوله‌باران کردند برای این که مخالف بوده است با این طرز انتخابات اینها را به طور اجمال خدمت آقایان عرض کردم که خاطر آقایان نمایندگان مستحضر باشد اعتراض دوم بنده نسبت به ایشان عدم صلاحیت‌شان است این عدم صلاحیت را که قانون انتخابات ذکر می‌کند راجع به شرایط انتخاب‌شوندگان است در ماده ۱۲ جزء سوم می‌نویسد خط و سواد فارسی به اندازه کافی داشته باشد خط و سواد کافی در مجلس شورای ملی به قدری است که یک ماده قانون را نماینده بتواند بخواند و بنویسد این شکایت به انجمن نظار شده است و مورد توجه قرار نداده‌اند در شعبه هم مذاکره شده است و گفته‌اند چون انجمن نظارت ترتیب اثر نداده است قابل تعقیب نمی‌باشد ولی بعضی از اعضای شعبه گفتند که در هر حال باید رسیدگی کرد سه نفر معین می‌شوند برای این کار آقای نقابت و آقای مجد و آقای طهرانی متأسفانه این جلسه تشکیل نمی‌شود بعضی از آقایان مثلاً آقای یمین می‌گویند ما امتحان کردیم. آن ورقه را که ایشان خط و سواد فارسی به اندازه کافی ندارند بعد هم آقای اردلان فرمودند که ایشان یک کلمه نوشته‌اند.....<br /> <br /> اردلان- یک سطر نوشته‌اند<br /> <br /> فرخ- اجازه بفرمایید این موضوع موضوعی نیست که با سفسطه بتوانیم بگذرانیم البته دو شکل ممکن است یکی اینکه ایشان بیایند پشت کرسی و یک ماده قانون را یکی از آقایان بخوانند و ایشان بنویسند ولی برای این که حیثیت مجلس محفوظ باشد پیشنهاد می‌کنم از مجلس یک کمیسیونی معین شود یا همان شعبه چند نفر را معین کند که آنها در حضور هم نه این که منفرداً شخصی بگوید من فلان چیز را گفتم و او نوشت آنها مجتمعاً بگویند و او بنویسد و به عرض مجلس برسانند و بعد رأی گرفته شود به اعتبارنامه ایشان چرا؟ برای این که علی‌الاوصول یک فرمایشی آقای مرآت اسفندیاری پریروز فرمودند و به نظر بنده فرمایش منطقی بود و آن این بود که احترام امامزاده را بایدمتولی نگاهدارد اگر ما رعایت اصول و قوانین را نکنیم نمی‌توانیم متوقع باشیم که قوه قضائیه و اجرائیه ما رعایت قانون را بکنند این اصل که قابل تردید نیست لذا خوب است که عده از نمایندگان با حضور یکدیگر به این موضوع مهم رسیدگی کنند و گزارشی به مجلس بدهند چیزی نیست که قابل اغماض و رد باشد اما علت عدم توجه مردم نسب به ایشان و کلیه اهالی آنجا این است که رفتار این آقایان با رعایای آنجا تقریباً روی اصول فئودالیته است یک مثل را در خاتمه عرایض خودم عرض می‌کنم و قضیه<br /> <br /> را می‌گذارم به قضاوت مجلس همین آقای عباس پاشا خان ۱۸ ساله بودند و مریض شدند یک طبیب از خوی آوردند برای معالجه ایشان، ایشان در عمارت بودند و نگاه می‌کردند گفتند این کیست که دارد می‌آید گفتند دکتر است گفت ببینم این تیر دیر یعنی می‌خورد یا نمی‌خورد تفنگ را برداشت و کتف دکتر را هدف قرار داد و دکتر صید شد این هم اخلاق و رویه آنها است که مردم آنجا رضایت ندارند مردم ناراضیند و شاکیند و از این قبیل قضایا زیاد است نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم در این موضوع خط و سواد فارسی چون موضوع مربوط است به صلاحیت شخصی خود ایشان باید بیایند و دفاع کنند این موضوعی نیست که آقای مخبر یا آقای امامی یا دیگران دفاع کنند موضوع صلاحیت نماینده همیشه باید از طرف خود نماینده دفاع شود و وکیل دیگر نمی‌تواند....<br /> <br /> دکتر کشاورز- پس چرا به پیشه‌وری اجازه ندادید بیاید دفاع کند.<br /> <br /> فرخ- من کی نگذاشتم به من چه؟ بله آقا این است که بنده پیشنهاد کردم که یک کمیسیونی برای رسیدگی به این که ایشان به قدر کفایت سواد فارسی دارند تشکیل بشود و آن کمیسیون گزارش خود را به مجلس شورای ملی بدهد بعد به اعتبارنامه ایشان رأی گرفته است.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امیر تیمور<br /> <br /> مخبر شعبه چهارم (آقای امیر تیمور)- دفاع از انتخابات آقای تیموری بر حسب وظیفه به عهده بنده محول است برای این که در شعبه بنده را به سمت مخبری تعیین کردند و لازم است به طور معترضه به عرض مجلس برسانم در ادوار مختلفه که بنده افتخار خدمتگزاری را داشته‌ام هیچ وقت نه در کمیسیون‌ها و نه در شعب داوطلب مخبری یا در مجلس داوطلب ریاست یا نیابت ریاست نبودم و این دوره هم نیابت ریاست بنده در مجلس برای اطاعت امر آقایان بوده است و در شعبه هم تصمیم گرفتند بنده مخبر باشم اطاعت امر کردم و ادب را در اطاعت دیدم اما راجع به جریان انتخابابت ماکو و بیاناتی که نماینده محترم آقای فرخ فرمودند اصولاً از دو نظر به عقیده بنده می‌شود راجع به اعتراض بر یک نماینده صحبت کرد یا راجع به جریان است یا راجع به صلاحیت شخصی راجع به جریان انتخابات چنان که خودشان هم متذکر شدند چون صحت جریان انتخابات راجع به نمایندگی آقای جمال امامی از طرف مجلس شورای ملی تصویب و تأیید شد دیگر از بابت جریان انتخابات جای صحبت و مذاکره برای آقای فرخ باقی نمی‌ماند و صحت جریان انتخابات به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است و نسبت به صلاحیت شخصی آقای تیموری هم هیچ یک از این فرمایشاتی که آقای فرخ فرمودند بنیاد و اساس صحیحی نداشته و ندارند صرفاً یک دعاوی شخصی است که ایشان کردند و یک بی‌لطفی است که نسبت به تیموری خواسته‌اند اعمال بکنند و ابداً وارد هم نیست و آنچه که بنده شخصاً اطلاع پیدا کردم آقای تیموری و خاندان ایشان یکی از خاندان‌های قدیمی و محترم ایران هستند که متجاوز از سیصد سال در یکی از نقاط مهم سرحدی ایران با کمال شرافتمندی حفظ آبروی ملت و دولت را کرده‌اند و در راه حفظ این مملکت جانبازی کرده‌اند حالا با یک چنین خانواده‌ای چه جور می‌شود مخالفت کرد و گفت که یک نفر از افراد آنها صلاحیت نمایندگی را ندارد و معروفیت محلی ندارد بنده بر خلاف نظر آقای فرخ آقای تیموری را کاملاً صالح برای نمایندگی از خوی تشخیص داده‌ام اما راجع به تلگرافی که از استاندار چهارم فرمودند که به فرماندار آنجا مخابره شده است این تلگراف سوادی هم در پرونده انتخابات داشت که البته مورد توجه اولاً انجمن نظار و بعد مورد توجه شعبه هم قرار نگرفته است و این یک سواد تلگرافی است که نمی‌شود به آن ترتیب اثر داد و بر فرض صحت این تلگراف هم شاید نظیر تلگرافات دیگری که آقای فرخ به آنها استناد می‌کردند باشد و از کجا معلوم است که تلگراف کننده هم یک غرض شخصی با آقای تیموری نداشته است بنابراین نمی‌شود این تلگراف ملاک قضاوت مجلس شورای ملی قرار بگیرد و یک فرد اصیل و شریفی مثل ایشان ازش سلب صلاحیت بشود راجع به قسمت سوادو خط که فرمودند (طباطبایی- خطش خوب است) اگر محرمانه باشد بنده<br /> <br /> عرض می‌کنم که خط ایشان از خط آقای فرخ خیلی بهتر است و اگر هم می‌خواهند امتحان کنند. (خنده نمایندگان)<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است. رأی<br /> <br /> '''رئیس-''' برای رأی اکثریت نیست آقای حکمت بفرمایید.<br /> <br /> حکمت- همکاران بنده می‌دانند که در مملکت مشروطه و حکومت ملی مجلس شورای ملی به منزله قلب در بدن است اگر قلب کارش منظم نباشد در تمام اعضای بدن اختلال حاصل می‌شود همین طور اگر کار مجلس شورای ملی منظم نباشد امور از جاده خودش منحرف می‌شود.....<br /> <br /> '''رئیس-''' توجه بفرمایید آقایان!<br /> <br /> حکمت- در اول هر دوره اجلاسیه اولین وظیفه وجدانی که نمایندگان ملت با آن مواجه می‌شوند رسیدگی به اعتبارنامه‌ها و قضاوت عادلانه درباره نمایندگان است. طبقه مردم مخصوصاً در این دوره چهاردهم انتظار داشتند که این قضاوت عادلانه به عمل بیاید بنده با کمال تأسف می‌خواهم عرض کنم که این قضاوت عادلانه به عمل نیامد اگر مجلس شورای ملی یک قضاوت منصفانه می‌کرد هیچ وقت امثال محیط‌ها به خیال نمی‌افتادند که بروند در یک نقاطی وکالت را غصب کنند و شاید یک وقایعی که در بلوچستان اتفاق افتاده است اتفاق نمی‌افتاد و شاید یک بیچاره هم که از بین رفته است از بین نمی‌رفت در این مجلس به اشخاصی که فاقد اعتبارنامه بودند رأی داده شد همین طور اشخاصی که معروفیت محلی نداشتند و مردم آنها را نمی‌شناختند به آنها رأی داده شد و به اشخاصی که اکثریت انجمن نظارت رأی به بطلان انتخابات یک محلی داده بود و شش نفرشان به مرکز آمده بودند و به مجلس شورای ملی دادخواهی کردند اعتبارنامه آن شخص هم مورد قبول واقع شد بنده به آقای شریعت‌زاده معتقدم و ایشان واقعاً یک وکیل مبرزی هستند ولی صدای ایشان در فضای مجلس منعکس است که با آن بیان فصیح راجع به سوء جریان انتخابات بابل حوزه انتخابیه خودشان و مداخله ژاندارمری و دستبرد آراء داد سخن را دادند ولی دیگر دور از انصاف بود با اعتبارنامه‌های نمایندگان تبریز خودشان اظهار مخالفت کنند آخر ما که نباید واعظ غیر متعظ باشیم. آقای فرخ فرمودند بایستی اصول را رعایت کرد البته مجلس شورای ملی وقتی مورد علاقه مردم است که مظهر اراده ملت باشد اینجا باز بنده با کمال تأسف عرض می‌کنم که در اولین روز جلسه مجلس بنده هنوز غایب بودم ۷۰ تا اعتبارنامه تصویب شد ولی الان که شش ماه از دوره مجلس می‌گذرد یک عده اشخاصی که به عنوان نمایندگی اینجا آمده‌اند همین طور روی زمین کشیده می‌شوند و سرگردان هستند بنده آقای دکتر مجتهدی را نمی‌شناسم و با ایشان متکلم هم نشده‌ام همین طور با آقای تیموری تا به حال متکلم نشده‌ام آخر باید اصول و مصلحت مجلس شورای ملی رعایت شود این که فرمودند آقای فرخ که ایشان سواد ندارند.....<br /> <br /> فاطمی- سواد دارند آقا.<br /> <br /> حکمت- بنده از اشخاصی هستم که تا اندازه از قوانین اساسی اطلاع دارم بعضی از رفقای بنده گفتند که ایشان سواد کامل دارند روزنامه دادند به ایشان قرائت کردند این ایراد آقای فرخ وارد نیست اما چیز دیگری که آقای فرخ فرمودند که ایشان ۱۸ ساله بوده‌اند و مریض شدند طبیبی آوردند و او را کشتند این معقول و منطقی نیست که یکی اولادش مریض بشود و طبیب را با مخارجی بیاورد و او را بکشد پس این مطالب را به ایشان بی‌اساس گفته‌اند و خواستم از موقع استفاده بکنم که این دو سه نمایندگان که باقی مانده‌اند اعتبارنامه‌شان مورد توجه قرار بگیرد و در جلسه بعد مجلس شورای ملی تکلیف آنها را هم معین کند.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- کافی است. رأی بگیرید.<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب کافی است که کافی است. آقای فرخ پیشنهادی کرده‌اند که خوانده می‌شود و رأی گرفته می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تقاضا می‌کنم عده به نام کمیسیون معین شده آقای عباس تیموری را امتحان نموده معلوم نمایند طبق قانون سواد فارسی به قدر کفایت دارد و گزارش آن به مجلس عرض شود و بعد نسبت به نمایندگی ایشان اخذ رأی شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دهنده نیست که توضیح بدهد<br /> <br /> طباطبایی- پس مسکوت می‌ماند.<br /> <br /> فاطمی- اجازه بفرمایید اینجا چون یک موضوعی پیش آمده ممکن است ایجاد سوءتفاهم بکند آقای تیموری سواد دارند سواد خارجی که کاملاً دارند سواد فارسی را هم که فرمودند صبح یک عده از آقایان روزنامه به ایشان دادند خواندند و یک سطر هم نوشتند این هم خط‌شان است که اینجا می‌نویسند اینجانب تیموری فوق‌العاده متأسفم که آقای فرخ من غیر حق با اعتبارنامه من مخالفت فرموده‌اند و بسیار هم خوب نوشته‌اند<br /> <br /> '''رئیس-''' بنابراین گمان می‌کنم این کمیسیون موضوعی نداشته باشد حالا اگر مجلس موافق است رأی به این پیشنهاد بگیریم.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- خیر نمی‌خواهد خود پیشنهاد دهنده هم که حضور ندارد. رأی به اعتبارنامه بگیرید.<br /> <br /> ملک مدنی- چون آقای فرخ نیستند که در باب پیشنهادشان توضیح بدهند رأی به پیشنهاد موضوع ندارد (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' بسیار خوب رأی می‌گیریم به اعتبارنامه آقای تیموری آقایانی که موافقند برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد.<br /> <br /> اعتبارنامه آقای ذکایی نماینده خلخال مطرح است آقای امینی بفرمایید (گزارش شعبه دوم مربوط به انتخابات خلخال را آقای امینی مخبر شعبه به شرح زیر قرائت نمودند)<br /> <br /> انجمن نظارت مرکزی خلخال روز ۲۲/۵/۲۲ تشکیل و پس از اجرای مراسم انتخاب هیئت عامله و تعیین حوزه‌های فرعی در روز اول شهریور در تمام حوزه‌ها شروع به اخذ رأی شده و تا روز ششم ادامه داشت.<br /> <br /> در این موقع طبق دستور استانداری توقیف جریان انتخابات از طرف بخشداری خلخال به انجمن ابلاغ می‌شود شعبه فرعی صندوق‌ها را لاک و مهر کرده و تحت حفاظت ماموران ژاندارمری به انجمن مرکزی تحویل می‌دهد توقیف انتخابات قریب هشت ماه طول می‌کشد و بالاخره در تاریخ یکم اردیبهشت ماه ۱۳۲۳ مجدداً انجمن به کار خود ادامه می‌دهد و روز چهاردهم اردیبهشت خاتمه اخذ رأی اعلام می‌شود.<br /> <br /> در نتیجه استخراج آراء آقای سید حمدالله ذکایی به اکثریت ۱۰۲۷۲ رأی از ۱۰۸۹۷ رأی‌دهندگان به نمایندگی برای مجلس شورای ملی منتخب گردید.<br /> <br /> کلیه اعتراضات واصله به انجمن مرکزی و به مجلس شورای ملی در موعد مقرر قانونی مربوط به صلاحیت شخص منتخب و شروع جریان انتخابات قبل از وصول اجازه وزارت کشور و اعتراض به صلاحیت اعضاء انجمن و مداخله مقامات دولتی و تطمیع رأی‌دهندگان و دستبرد به صندوق رأی از جمله شکایات بدون مدرکی بوده است که از طرف گروهی از مخالفان و اشخاص ذینفع در کار انتخابات خلخال به جریان گذارده شده است دقت شعبه دوم و مطالعه مدارک موجوده در پرونده دلیل اثبات این مدعی است شعبه دوم پس از رسیدگی و مطالعه کامل و به دست آوردن مدارک کافی برله منتخب جریان انتخاب آقای سید حمدالله ذکایی را به اکثریت صحیح دانسته اینک گزارش آن برای تصویب به مجلس شورای ملی تقدیم می‌گردد.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر) بسیار خوب اگر مخالفی نیست رأی گرفته می‌شود به اعتبارنامه آقای ذکایی آقایانی که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادهایی رسیده است راجع به دستور آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند .....<br /> <br /> شریعت‌زاده - بنده اخطار نظامنامه دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> شریعت‌زاده- یکی راجع به اجازه بوده است که به آقای حکمت داده شده است چون دو نفر موافق نمی‌توانند پشت سر هم صحبت کنند زیرا بعد از آن که آقای مخبر اظهار موافقت کردند مجوزی برای اظهارات ایشان نبود برای این که صریح نظامنامه این است که بعد از موافق مخالف صحبت کند توضیح دیگری که دارم راجع است به بیان آقای حکمت که گفتند مخالفت من با اعتبارنامه بعضی از نمایندگان آذربایجان یا عملیات نمایندگان نسبت به بعضی صحیح نبوده<br /> <br /> است بنده این رویه را مخالف اصول می‌دانم وقتی که مجلس یک مخالفتی را استماع کرد و تصمیم گرفت معنی ندارد که تجدید شود.<br /> <br /> حکمت- اجازه می‌فرمایید؟<br /> <br /> '''رئیس-''' موضوع مطرح نیست یک چیزی گفته شد و تمام شد عرض کنم که آقای دکتر مصدق پیشنهاد می‌کنند که لایحه مازاد غله طرح شود.<br /> <br /> فاطمی- با پیشنهاد آقای دکتر مصدق موافق هستم ولی این موضوع یک نقیصه دارد که فردا عصری ساعت ۵ قرار است تمام بشود آقای دکتر مصدق موافقت بفرمایند که باشد برای پنجشنبه اگر تا فردا عصر تمام نشد پس فردا مطرح شود.<br /> <br /> دکتر مصدق- موافقت می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بعضی طرح‌ها هم پیشنهاد کرده‌اند دو فقره طرح است یکی مال آقای دولت‌آبادی یکی مال آقای دکتر شفق<br /> <br /> ۸- شور در گزارش کمیسیون بهداری راجع به لایحه سازمان بهداری<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- لایحه وزارت بهداری مطرح شود<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر موافقت بفرمایید لایحه وزارت بهداری مطرح شود آقای اردلان.<br /> <br /> اردلان- گزارش کمیسیون بهداری را بخوانید در مجلس لایحه آمد مطرح شد یک پیشنهادهایی داده شد به کمیسیون بهداری بنده هم عضو کمیسیون بهداری هستم در آنجا هم ما پیشنهادها را با حضور آقای وزیر بهداری دانه دانه مطالعه کردیم آقای دکتر کشاورز مخبر کمیسیون هم یک گزارشی داده‌اند که چاپ شده است اجازه بفرمایید آن را بخوانید و بعد مطرح شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر کشاورز بفرمایید.<br /> <br /> دکتر کشاورز- چون بنده قطعاً نمی‌دانستم که امروز مطرح خواهد شد در کیفم ندارم خواهش می‌کنم یک ورقه به من بدهید بخوانم.<br /> <br /> یکی از نمایندگان- گزارش کمیسیون را بایستی منشی بخواند.<br /> <br /> دکتر کشاورز- به من گفتند بخوان نمی‌خواهید نمی‌خوانم<br /> <br /> (گزارش کمیسیون بهداری به شرح زیر قرائت شد)<br /> <br /> گزارش کمیسیون بهداری به مجلس شورای ملی<br /> <br /> کمیسیون بهداری پیشنهادهای آقایان نمایندگان محترم را راجع به اجازه اجرای قانون سازمان وزارت بهداری پس از تصویب کمیسیون بهداری با حضور آقای وزیر بهداری و آقای بیات وزیر مشاور مورد بحث قرار داده بالاخره به ترتیب زیر اصلاح و اینک گزارش آن برای تصویب تقدیم می‌شود.<br /> <br /> ماده واحده- مجلس شورای ملی به وزارت بهداری اجازه می‌دهد که لایحه سازمان وزارت بهداری را پس از تصویب کمیسیون بهداری مجلس به موقع اجرا گذاشته بعد از دو سال آزمایش برای تصویب قطعی به مجلس شورای ملی پیشنهاد کند.<br /> <br /> تبصره ۱ وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه تطبیق کند.<br /> <br /> تبصره ۲- بنگاه کل دارویی کشور با امکنه فعلی آن که در اختیار بنگاه دارویی است منضم به وزارت بهداری شده و در تحت نظر مستقیم و کامل وزارت بهداری اداره خواهد شد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای امینی<br /> <br /> امینی- عرض کنم که بنده اعتراضی به این لایحه ندارم ولی در جلسات گذشته که مطرح بود پیشنهادی کرده بودم که خیلی میل دارم که آن پیشنهاد طرف توجه آقای وزیر بهداری و آقایانی که در کمیسیون عضویت دارند قرار بگیرد و آن این است که بیمارستان‌هایی که در شهرستان‌ها به خرج اهالی خیر و به خرج انجمن‌های خیریه تأسیس شده است و پس از مدتی تحویل وزارت بهداری شده است و حالا به صورت بدی درآمده است و بلکه درش بسته شده است یعنی با بودجه کافی ندارند و اگر هم دارند به مصرف اشخاص پشت میزنشین یعنی اعضای بیکاره می‌رسد که مثل بسته شده است از آن جمله است بیمارستان پورسینای رشت که در ۱۵ سال قبل اینجا واقعاً به یک طرزی مثل دسته گل به دست<br /> <br /> اهالی اداره می‌شد و بعد که تحویل به وزارت بهداری شده به صورت خیلی بدی درآمده است و امروز به کلی تعطیل است بنده استدعا می‌کنم از آقای وزیر بهداری که به کلی مراقبت بفرمایند که کلیه بیمارستان‌هایی که به خرج اهالی تأسیس شده است و بعد به وزارت بهداری واگذار شده است و وزارت بهداری نتوانسته است اداره کند با بودجه فعلی تحویل خود آنها بشود و دولت در حدود بودجه نظارت کامل می‌کند و حتی نظارت مالی هم داشته باشد ولی اداره بیمارستان به دست اهالی خیر یا انجمن خیریه شهرستان باشد که آن مقدار اضافی هم که خرج می‌کنند آنجا بدانند برای چه مصرفی خرج می‌شود.<br /> <br /> مخارج بهداری هر شهرستانی برای صدای نعلین در آنجا مصرف نشود این قسمت را خواهش می‌کنم در نظر بگیرند......<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- عده کافی نیست<br /> <br /> امینی- عرض بنده تمام شد (بعد از چند لحظه اکثریت حاصل شد)<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای ملک مدنی<br /> <br /> ملک مدنی- بنده با نظر آقای امینی مخالف نیستم اما می‌خواستم عرض کنم که این نظری را که بیان کردند البته ممکن است در رشت این طور باشد که فرمودند اما بعضی جاها هست که بیمارستان‌هایی تأسیس شده و خود مؤسسین مایلند که تحت نظر وزارت بهداری و با بودجه وزارت بهداری اداره شود.<br /> <br /> امینی- با بودجه فعلی عرض کردم<br /> <br /> ملک مدنی- بله با بودجه فعلی که بهشان بدهند و کسر بودجه را خودشان تأمین کنند البته اشکالی ندارد<br /> <br /> '''رئیس-''' مقصود از موافق و مخالف، موافق و مخالف با گزارش کمیسیون است این است که بنده باید بپرسم اگر مخالفی بود بعداً به موافق باید اجازه داده شود. آقای دکتر طاهری<br /> <br /> دکتر طاهری- موافقم<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای اردلان<br /> <br /> اردلان- موافقم<br /> <br /> بعضی از نمایندگان- مخالفی نیست<br /> <br /> دکتر طاهری- چون مخالفی نیست مجلس هم موافقت می‌کند که مذاکرات کافی باشد اگر کسی پیشنهادی دارد می‌کند.<br /> <br /> '''رئیس-''' مخالفی نیست؟ (گفته شد - خیر)<br /> <br /> دکتر کشاورز- چون آقای امینی راجع به واگذار کردن بیمارستان‌های شهرستان‌ها به انجمن‌های خیریه یا انجمن شهرداری مذاکره کردند بنده خواستم یک توضیحی بدهم و یک نظر کلی را عرض کنم این نظر آقای امینی صحیح است ولی در ایران فعلاً میسر نیست برای بیمارستان‌ها فعلاً فرقی نمی‌کند که تحت نظر وزارت بهداری باشد یا تحت نظر انجمن شهرداری باشد چون که طرز عملشان معلوم است یعنی طرز کار کردنشان در شهر باعث رضایت نیست از این نظر بنده خیال می‌کنم که بیمارستان‌ها اگر تحت نظر وزارت بهداری باقی بماند بهتر است البته وقتی که انجمن‌های ایالتی و ولایتی به تمام معنی تشکیل بشود در آن موقع باید تمام امور شهر به خصوص بهداری شهر و بیمارستان‌ها در تحت نظر انجمن‌های ایالتی و ولایتی قرار بگیرند در آن موقع بنده صد در صد با نظر آقای امینی موافقم ولی حالا عملی نیست.<br /> <br /> '''رئیس-''' هفت هشت نفر از آقایان اجازه خواسته‌اند آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> سیدضیاءالدین طباطبایی- بنده با نظر آقای امینی موافق هستم برای این که از مقدمات اداره حکومت ملی شرکت دادن مردم در امور مملکت است و هیچ منافاتی نخواهد داشت که وزارتخانه‌های مربوطه وظایف خودشان را انجام دهند و نظریات خودشان را عملی کنند مردم هم شرکت داشته باشند. مثلاً اگر شهر طهران را تقسیم کنیم به بیست ناحیه در هر ناحیه یک کمیسیون بهداشت ا زخود مردم تشکیل بشود. لازم نیست تمام اعضاء این کمیسیون از اطباء باشند ۳ نفر غیر طبیب از معتمدین محل و دو نفر هم ممکن است طبیب باشند این کمیسیون در آن ناحیه اول<br /> <br /> کاری که می‌تواند بکند این است که احتیاجات و انتظارات مردم را به عرض هیئت اداره و نماینده بهداشت انجمن شهرداری یا بهداری و غیره برساند وقتی که مردم شرکت کردند بدبختی هموطنان خودشان را دیدند می‌توانند اعانه جمع کنند کمک کنند می‌توانند اطمینان داشته باشند که در امور مریضخانه و دوائر صحی دزدی نمی‌شود زیرا حق نظارت دارند بنابراین هر اندازه در شرکت مردم در اموری که مربوط به مردم است فرصت بدهیم به عقیده بنده موجبات موفقیت آن کار است و در عین حال شرایط تشکیل حکومت ملی را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم را فراهم می‌کند در انگلستان تمام مریضخانه‌ها را مردم اداره می‌کنند دولت یعنی اداره صحیه فقط نظارت دارد وزارت بهداری را اول کسی که در این مملکت تأسیس کرد بنده بودم پیش از آن اسم بهداشت در ایران نبود.<br /> <br /> دکتر کشاورز - شما در خیلی کارها اول بودید<br /> <br /> سید ضیاء- کاش شما در یک کار اول بودید<br /> <br /> دکتر کشاورز- هستم<br /> <br /> سید ضیاء- در یک کار هستید. بله. بنده از آقای امینی خواهش می‌کنم یک پیشنهادی در این موضوع بکنند نه فقط در مریضخانه‌هایی که با پول مردم با شرکت مردم تأسیس می‌شود هیچ مانعی نمی‌بینم در مریضخانه‌هایی که با پول دولت و در تحت نظر مستقیم دولت است یک عده از همین مردم خیر شرکت و نظارت در امور مریضخانه داشته باشند نظارت و مراقبت غیر از مداخله است بنابراین بنده با این پیشنهاد کاملاً همراه هستم نه فقط در مریضخانه رشت و مریضخانه طهران بلکه در هر مریضخانه که در ایران هست اگر یک کمیسیونی تشکیل شود و مراقبت و نظارت کنند نه فقط مانعی نمی‌بینیم بلکه یک فوایدی هم دارد.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' اگر مذاکرات کافی است رأی بگیریم.<br /> <br /> وزیر مشاور (آقای بیات)- در این قسمتی که آقا اظهار فرمودند البته نظر دولت همیشه همین بوده است که بایستی امور محلی هر شهر و هر قسمتی را با نظر اهالی همان محل انجام بدهد و روی همین نظر هم یک قانون تشکیلاتی نوشته شده است برای کشور و همین چند روزه تقدیم می‌شود و همین قسمتی را که اظهار فرمودند در آن قانون پیش‌بینی شده است بنابراین البته این نظری که می‌فرمایید بایستی بر یک مبنایی باشد (سید ضیاءالدین- صحیح است) والا اگر همین طور بخواهیم اداره کردن یک مریضخانه یا یک موسساتی را به گردن یک هئیت یا یک کمیسیونی بگذاریم البته اسباب تنظیم این کار فراهم نخواهد شد ولی به طور اصول البته این نظر صحیح است و اهالی هر محلی را باید در کارهای حوزه خودشان مدخلیت داد روی همین اصول همان طور که عرض کردم در قانونی که تهیه شده و همین چند روزه تقدیم مجلس شورای ملی خواهد شد پیش‌بینی شده و ملحوظ شده که امور بهداری و سایر قسمت‌هایی که تحت نظر خود اهالی بهتر اداره می‌شود تحت نظر و مراقبت اهالی هر محل قرار بگیرد در آن قانون همه اینها ملاحظه شده است بنابراین بنده می‌خواهم تقاضا کنم که یک مورد به خصوص یا یک مریضخانه مخصوصی را فعلاً آقایان در نظر نگیرند تا ترتیب کاملی به این کار داده شود والا یک مریضخانه‌ای را که یک مقدار بودجه‌اش را الان دولت می‌دهد و یک مقدار را هم مردم می‌دهند این را نمی‌شود بدون این که ترتیب صحیحی برای آن داد به مردم واگذاشت شاید حالا البته مقتضی نباشد آقای وزیر بهداری هم البته توجه مخصوصی دارند همان طور که ملاحظه فرمودید لایحه سازمانی را برای وزارت بهداری به مجلس آورده‌اند که قسمت‌هایی را که در نظر گرفته‌اند مطابق آن لایحه تأمین کنند و البته وضعیت بهداری و بیمارستان‌ها را بیشتر مراعات خواهند کرد که خوب اداره شود و آن قانون هم که آمد به مجلس ترتیب اساسی به این کارها داده خواهد شد که اهالی هر محلی بتوانند نظارت کاملی در اموری که مربوط به حوزه خودشان است داشته باشند و این را اگر توجه بفرمایید که روی یک پایه و اساس کلی انجام شود بهتر است که در یک قانون دیگری یک چیزی نوشته شود که بعداً بیشتر اسباب اشکال فراهم شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' عده‌ای از آقایان اجازه خواسته‌اند و بعضی از نظر داشتند که مذاکرات کافی است و تکلیف آن معلوم نشد<br /> <br /> فعلاً اگر آقایان می‌خواهند مذاکره کنند اجازه داده شود؟<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- مانعی ندارد اجازه داده شود) آقای دکتر معاون.<br /> <br /> دکتر معاون- تصور می‌کنم آقایان در یک موضوعی اشتباه می‌فرمایند که وزارت بهداری برای خوب دائر نگهداشتن خوب داشته باشد در صورتی که وزارت بهداری اگر درست عمل کنند نبایستی یک مریضخانه هم داشته باشد مملکتی که بهداریش خوب کار می‌کند مملکتی است که بیمارستان ندارد بنابراین کار وزارت بهداری این نیست که بیاید مریضخانه اداره کند به طوری که ما در نظر گرفته‌ایم وزارت بهداری را می‌شود به سه قسمت تقسیم کرد یک قسمت که در حقیقت کار خودش است عبارت است از جلوگیری از امراض فرض بفرمایید لوله‌کشی شهر طهران یا خشک کردن فلان باطلاق این کار اساسی وزارت بهداری است که باید صدی شصت بودجه‌اش را صرف این کارها بکند ولی چون فعلاً موفقیت پیدا نمی‌کند مجبور است مأمورینی هم برای امور صحی داشته باشد و یک قسمت کوچک بودجه‌اش هم البته باید صرف امور اداراتش بشود آقایان هم توقع دارند که یک قسمتی از بودجه وزارت بهداری برای ما خوشایند (خیلی معذرت می‌خواهم) برای خوشایند صرف موکلین‌شان بشود ولی این وزارت بهداری نمی‌شود اگر وزارت بهداری حسابی می‌خواهند باید وزارت بهداری کارهای خودش را بکند و آقایان هم اقدام بفرمایند و مردم و اشخاصی که می‌توانند باید اقدام کنند که مؤسسات خیریه تشکیل شود و بیمارستان‌هایی را تأسیس کنند وزارت بهداری هم کمک خواهد کرد و منظور آقایان بیشتر از این راه تأمین می‌شود که اول وزارت بهداری کارهای اساسی خودش را بکند و جلوگیری کند از بروز امراض یعنی آن قدر که می‌تواند لوله‌کشی آب شهرها را بکند از شیوع مالاریا جلوگیری کند باید قرنطینه‌های حسابی داشته باشد که اگر امراضی به مملکت هجوم کرد جلوگیری شود مرض از جاهای دیگر به اینجا سرایت نکند و کار ما هم این است که بیمارستان‌هایی تأسیس کنیم و از بیماران خودمان حمایت کنیم و آنها را معالجه کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دهستانی اخطار نظامنامه دارند. بفرمایید.<br /> <br /> دهستانی- البته آقای رئیس تکلیف خودشان را بهتر می‌دانند و البته به موقع اجازه خواهند داد که صحبت شود ولی باید مطالب طوری گفته شود که وقت مجلس را تلف نکنیم پیشنهادی آقای امینی دادند....<br /> <br /> امینی- من پیشنهاد ندادم<br /> <br /> دهستانی- آقای مخبر هم دفاع کردند بدون این که پیشنهاد مطرح شود بنده خواهش می‌کنم پیشنهادات را قرائت کنند و مذاکره شود و به پیشنهادات رأی گرفته شود که کار تمام شود.<br /> <br /> امینی- بنده پیشنهادی ندادم یک تذکری به عنوان مخالفت دادم پیشنهادی در بین نبود.<br /> <br /> '''رئیس-''' هر وقت که مذاکرات کافی شد پیشنهادات خوانده می‌شود آقای آقا سید ضیاء الدین توضیحی دارند؟<br /> <br /> سید ضیاءالدین- فعلاً عرضی ندارم.<br /> <br /> نراقی- مذاکرات کافی است پیشنهادات خوانده شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' بر فرض که پیشنهادات را هم بخوانیم چون عده برای رأی کافی نیست رأی نمی‌توانیم بگیریم. آقای فیروزآبادی<br /> <br /> فیروزآبادی- بنده عرض زیادی ندارم همین قدر به طور مختصر می‌خواستم عرض کنم که وزارت بهداری مدت‌ها بود صورت خوشی به خودش نگرفته بود برای این که هر چند وقت یک مرتبه یک وزیری تغییر می‌کرد و حالا چندی است یک وزیری که علاقمند به صحت مردم است و در بند مادیات چندان نیست وزیر بهداری شده است و عمل خودش را هم در این مدت نشان داده است باید با او موافقت شود و همراهی شود بلکه این یک وزارتخانه، وزارتخانه صحیحی بشود و مثل سابق نباشد که مقدار زیادی دوا داشتند و بردند و فروختند و می‌گفتند بهداری دوا ندارد ولی حالا که ایشان آمده‌اند امیدواریم صورت خوبی بهداری ما پیدا کند و بنده از آقایان تقاضا دارم که با پیشنهاداتی که کرده‌اند همراهی شود بلکه تا اندازه‌ای صحت مردم تأمین شود.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاء‌الدین فرمایشی دارند؟ بفرمایید.<br /> <br /> سید ضیاءالدین- چون عده برای رأی کافی نیست توضیحات آقای وزیر مشاور بنده را مجبور کرد یک عرایضی عرض کنم. از نقطه‌نظر بنده فرق نمی‌کند که این صحبت‌هایی که شد در ضمن یک لایحه قانونی که بعد به مجلس شورای ملی تقدیم می‌شود گنجانده شود یا به صورت دیگری تقدیم مجلس شورای ملی شود ولی با معرفتی که به جریان امور مملکتی و وزارتخانه‌ها دارم و با بطی که در تمام وظایف اجتماعی ما محسوس است اگر این موضوع را به تعویق بیندازیم باز ممکن است که یک مدت غیر معینی این استفاده که از وضع این قانون ممکن است بشود نشود. در یک سال و نیم پیش یک نفر از تجار تهران با خرج خودش در یکی از دهات شهریار صد و بیست هزار تومان خرج کرد و یک مریضخانه ساخت و این مریضخانه را ساخت به شرط این که پس از ساختن دولت بیاید اینجا را اداره کند این مریضخانه را در قریه علی‌شاه عوض ساخته است و مطابق قراردادی که بین وزارتخانه و این تاجر شده بود پس از ساخته شدن مریضخانه دولت باید آن را اداره کند مریضخانه تمام شد ولی دولت گفت نمی‌توانم اداره کنم زیرا اثاثیه ندارم و باید بودجه‌اش هم تأمین شود دو ماه قبل بنده رفتم این مریضخانه را دیدم به یک حالت اسف‌انگیزی افتاده شیشه‌هایش را شکسته‌اند و اسباب‌هایش را برده‌اند حالا اگر در همان روزی که وزارت بهداری با این تاجر این قرارداد را کرد یک کمیسیونی هم در همان موقع از مردم تشکیل داده بود که تأسیس و اداره این مریضخانه در نظر آن کمیسیون باشد شاید خود آن کمیسیون از مردم اشخاصی را پیدا می‌کرد و یک اعانه‌هایی را جمع‌آوری می‌کردند و شاد می‌توانستند در شهریار که بیش از سایر نقاط اطراف طهران احتیاج به مریضخانه دارد یک سر و صورتی به این مریضخانه بدهند وزارت بهداری و انجمن شهر نمی‌تواند تشخیص بدهد در کدام یک از کوچه‌های طهران دواخانه لازم است و چند دواخانه لازم است اگر همان طور که عرض کردم فرض کنیم (فرض محال هم محال نیست) شهر طهران از نظر بهداشت به بیست منطقه تقسیم شود و در هر منطقه فرض کنیم یک کمیسیونی باشد از مردم و خود این مردم احتیاجات اهالی را تشخیص بدهند و به اداره بهداشت طهران یا به وزارت بهداری عرضه بدارند اقل نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت یا وزارت بهداری یا اداره بهداشت از احتیاجات فلان ناحیه اطلاع پیدا خواهد کرد عرض کردم شرکت مردم اولین قدم پیشرفت حکومت دمکراسی است و بنده هیچ مانعی نمی‌بینم که در تشکیل این کمیسیون‌ها به طور کلی دولت موافقت بفرمایند و فقط وظیفه این کمیسیون‌ها را وظیفه مشاوره و وظیفه نظارت در یک جریان‌های محدودی قرار بدهند بدون این که قوه مجریه و قوه تکلیفیه داشته باشند اگر امروز در موقع تصویب قانون وزارت بهداشت به طوری که عرض کردم (اگر آقای دکتر کشاورز اجازه بدهند) بنده وزارت بهداشت را ۲۴ سال پیش تأسیس کردم و امروز پس از ۲۴ سال قانونش به مجلس شورای ملی آمده است امروز هم اگر بخواهید این قانون را تصویب بکنید شاید ۲۴ ساعت یا ۲۴ روز یا ۲۴ سال دیگر آن طوری که منظور آقایان است اجرا شود بنابراین اگر آقایان موافقت بفرمایند در لایحه قانونی دولت فقط اجازه داده شود که اگر مردم یک محلی یا اهل یک ناحیه خواستند از معتمدین یا هیئتی تشکیل بدهند برای جمع‌آوری اعانه برای این مؤسسات و کمک به این مؤسسات دولت یا مأمورین دولت یا دکترها توی دهان اینها نزنند و آنها را از مریضخانه بیرون نکنند (وزیر بهداری- هیچ وقت مانعی نداشته) چرا برای این که آقای امینی می‌فرمایند مریضخانه‌ای را که مردم ساخته‌اند مردم اعانه جمع کرده‌اند وزارت بهداری اجازه نمی‌دهد که حالا مردم گیلان اعانه جمع کنند و این مریضخانه را اداره کنند بنده که نمی‌دانم ایشان می‌گویند.<br /> <br /> (بعضی از نمایندگان- صحیح است) همین طور است آقای امینی گفتند که مردم می‌خواهند اقدام کنند و دولت می‌گوید حق ندارید و در تأیید اظهارات ایشان این عرایض را عرض کردم حالا آقایان مختارند.<br /> <br /> '''رئیس-''' اجازه می‌فرمایید پیشنهادات خوانده شود و به کمیسیون مراجعه شود؟<br /> <br /> عده از نمایندگان- خیر شور دوم است باید پیشنهادات مطرح شود به یک فوریت لایحه رأی داده شد.<br /> <br /> دکتر طاهری- عده برای رأی کافی است اگر پیشنهادی رسیده است بخوانند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری فرمایشی دارند؟<br /> <br /> وزیر بهداری- آنچه که آقای سید ضیاءالدین راجع به کندی جریان کار فرمودند کندی جریان کار منحصر به یک وزارت بهداری نیست و من خیلی متأسفم که عرض کنم که کندی جریان کار در جاهای دیگر خیلی بیشتر از وزارت بهداری است (صحیح است) وزارت بهداری مخصوصاً از روزی که بنده رفته‌ام کوشش می‌کند که کارهایش به تندی جریان پیدا کند ولی اگر چرخ بنده هم تند بچرخد وقتی سایر چرخ‌ها کند می‌چرخد نمی‌گذارد که این چرخ‌ها سرعتی که لازم است داشته باشد و این هم تقصیر من نیست. راجع به بیمارستان علی‌شاه عوض اشاره فرمودند که به حال بلاتکلیفی افتاده است بنده همین روزها آن شخصی را که مؤسس آنجا است خواستم کارهایش را اصلاح کردم و اثاثیه فرستادم و طبیب هم فرستادم و تا چند روز دیگر این بیمارستان افتتاح می‌شود (سید ضیاءالدین- یک سال و نیم بود معطل بود) تقصیر من نیست بنده هنوز چهار ماه هم نشده است که وزیر بهداری شده‌ام تقصیر دیگران که بر بنده وارد نیست فلان آقا مقصر است بنده که مقصر نیستم او یک کاری را کرده است راجع به امور شهرها هم معین است همان طور که فرمودند خیلی خوب است عمل شود و مردم رسیدگی کنند ولی چیزی که هست باید گذاشت یک شهرداری‌های صحیحی تشکیل بشود و با یک ترتیب صحیحی این مریضخانه‌ها را بدهیم به دست آنها.....<br /> <br /> امینی- انجمن خیریه حاضر است این بیمارستان را اداره کند و انجمن خیریه از هر مؤسسه بی‌غرض‌تر است....<br /> <br /> وزیر بهداری- مگر تمام ایران منحصر به یک شهر است؟<br /> <br /> امینی- شما یکیش را درست کنید.<br /> <br /> وزیر بهداری- پول ندارند بودجه ندارند این بیمارستان در دست خودشان بود آوردند تقدیم کردند به وزارت بهداری گفتند کمک کنید پول بدهید نگاهدارید بودجه بدهید وزارت بهداری هم کمک کرد پول داد، بودجه داد حالا که امروز این وضعیت پیش آمده است باز می‌خواهند بگیرند و باز دو مرتبه بگذارند سر وزارت بهداری آن وقت دیگر وزارت بهداری بودجه ندارد بنده عرض می‌کنم بهداری آنچه ممکن بوده است کمک کرده است باز هم کمک خواهد کرد ولی از حق نباید گذشت وقتی که یک مؤسسه‌ای را نمی‌توانند نگاهدارند می‌دهند به وزارت بهداری وقتی که وزارت بهداری اداره کرد ازش می‌گیرند می‌گویند وزارت بهداری نتوانست خوب اداره کند به محض این که دوباره یک قدری مشکل می‌شود می‌گویند به وزارت بهداری بدهیم و باز هم می‌گویند وزارت بهداری نمی‌تواند خوب اداره کند. من باز موافقت می‌کنم که در کمیسیون مذاکره کنیم و آن طور که بتوانیم راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- راجع به فرمایشاتی که آقای امینی فرمودند بنده هم به نام کمیسیون عرض می‌کنم که در کمیسیون سعی می‌کنیم یک راه حلی برای این کار پیدا کنیم.<br /> <br /> '''رئیس-''' عرض کنم پیشنهاداتی رسیده است چون مذاکراتی که شد دنباله مذاکرات سابق است آقایان مذاکرات را کافی می‌دانند که پیشنهادها مطرح و به قابل توجه بودنش رأی می‌گیریم یا آن که پیشنهادات به کمیسیون مراجعه شود؟ آقای ملک مدنی فرمایشی دارید؟<br /> <br /> ملک مدنی- عرض کنم پیشنهادات دوباره به کمیسیون نمی‌رود برای این که مقام ریاست توجه پیدا کنند خواستم این تذکر را بدهم که این لایحه را به یک فوریتش رأی دادیم و حالا که مطرح شده است در حکم شور دوم است و باید پیشنهادها مطرح شود و رأی گرفته شود و آن دفعه که لایحه و پیشنهادات به کمیسیون ارجاع شد برای این بود که یک پیشنهاد قابل توجه شد و با سایر<br /> <br /> پیشنهادات به کمیسیون رفت و حالا کمیسیون گزارش خودش را با در نظر گرفتن آن پیشنهادی که قابل توجه شد تقدیم کرده است و در مجلس باید تعیین تکلیف شود هر وقت عده کافی شد بایستی پیشنهادات مطرح شود و مذاکره شود و بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که بعد رأی گرفته شود هر کدام مورد قبول مجلس واقع شد که شد هر کدام که رد شد رد شده است.<br /> <br /> جمعی از نمایندگان- مذاکرات کافی است.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهادات قرائت می‌شود.<br /> <br /> پیشنهاد آقای دکتر معظمی:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۱ ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود:<br /> <br /> وزارت بهداری مجاز است اعتبارات حقوق و هزینه‌های بودجه خود را با سازمان جدید وزارت بهداری در حدود اعتبارات مصوبه با نظر و تصویب کمیسیون تطبیق کند.<br /> <br /> رئیس - آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- بنده اینجا دو کلمه بیشتر اضافه نکردم (با تصویب و نظر کمیسیون) آقایان اطلاع دارند که در کمیسیون انتقال از ماده به ماده ممنوع است برای این ترتیب ما آمده‌ایم وزارت بهداری را بدون نظر کمیسیون به حسابداری وزارت بهداری واگذار کردیم برای این که اگر اصلاحاتی در کمیسیون در نظر گرفته شده باشد یا این که در ولایات یک راه‌هایی در نظر گرفته شده باشد بتوانند این است که بنده درخواست کردم که با نظر و تصویب کمیسیون باشد.<br /> <br /> دکتر کشاورز (مخبر کمیسیون بهداری)- قبول می‌کنم.<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد دیگر آقای دکتر معظمی خوانده می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم تبصره ۲ ماده واحده حذف شود<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم این تبصره را که بنده پیشنهاد حذفش را کردم نه این بود که چون قبلاً تصویب شده است چون یک تباینی به نظر بنده رسید و این تبصره هم در واقع نیت قانونگذار را کاملاً روشن می‌کند برای این که بعداً تولید اشکال نشود فعلاً حذف شود بعداً اگر مخبر کمیسیون بنده را قانع کرد پس می‌گیرم. راجع به تأسیس بنگاه دارویی در ۱۸ اسفند / ۱۳۲۱ یک قانونی گذشته است ماده دوم آن را به بنده می‌خوانم که می‌نویسد:<br /> <br /> (وزارت بهداری مجاز است مبلغ ده میلیون ریال وام از بانک ملی ایران گرفته و سرمایه این بنگاه قرار دهد و علاوه بر آن داروهای موجود دولت هم جزء سرمایه این بنگاه خواهد بود طرز اداره نمودن این بنگاه مطابق اصول بازرگانی بوده و برای اداره نمودن آن هیئت مدیره مرکب از نمایندگان وزارت دارایی و وزارت بهداری خواهد بود.)<br /> <br /> در اینجا در واقع یک شرکتی تشکیل شده است ما بین وزارت دارایی و وزارت بهداری مقصود از این چیست؟ آیا آن را می‌خواهند از صورت بازرگانی بیرون بیاورند و به صورت اداری در بیاورند مخصوصاً که اینجا می‌نویسد بنگاه دارویی با آنچه که در اختیار دارد و اصولاً وقتی که سازمان وزارت بهداری را در نظر بگیرید می‌بینیم بنگاه دارویی هم تحت نظر او خواهد بود و یک قسمت عمده کار بنگاه دارویی تماس با وزارت بهداری دارد و از لحاظ قانونگذاری هم یک عمل لغوی است اگر مجزا شود با آن که خیلی از کارهای بنگاه دارویی تحت اختیار وزارت بهداری خواهد بود بدین جهت بنده تقاضا دارم ببینید در واقع به چه نحوی می‌خواهند این بنگاه را اداره کنند آیا اگر این طور است که حالا اداره می‌شود که هیچ اگر طور دیگر می‌خواهند اداره بکنند روشن شود که بعد اسباب اشکال نشود.<br /> <br /> دکتر کشاورز- اصولاً بنگاه دارویی کل کشور می‌بایستی تحت نظر وزارت بهداری باشد اولاً طرز تقسیم دواها ثانیاً طرز اداره کردن دواها را هیچ وزارتخانه غیر از وزارت بهداری نمی‌تواند اداره نماید از طرف دیگر بنگاه کل دارویی کشور تا به حال نتوانسته است احتیاجات مردم را چنان که باید و شاید رفع کند یعنی تمام فعالیت بنگاه کل دارویی کشور عبارت است از تأسیس چند دواخانه که آن دواخانه‌ها هم نشسته‌اند<br /> <br /> نسخه‌هایی بهش مراجعه می‌شود به عنوان این که ما نداریم در عین حال این که دوا در انبار موجود است نسخه‌های مردم را رد می‌کنند (صحیح است) و یک عده زیادی از مردم فقیر مراجعه می‌کنند به این دواخانه‌ها و آن دواها بهشان داده نمی‌شود مردم همان دواها را با همان مارک در دواخانه‌های خارج و در بازار آزاد ۶ برابر می‌خرند یکی از مضارهایش این است که یک سرمی که سرم گلوکز یعنی قند با آب محلول را به بچه‌های یک ساله که اسهال گرفته باشند آمپولش را بایستی روزی سه دانه به مریض تزریق کنند چون از دواهای اختصاصی بنگاه دارویی کل کشور است در خارج ۲۵ تومان فروخته می‌شود و وقتی اشخاص مراجعه می‌کنند به داروخانه بنگاه داروریی چون باید ۴ تومان فروخته شود به مریض‌ها داده نمی‌شود از این نظر اگر این بنگاه تحت نظر وزارت بهداری قرار گیرد واقعاً در وزارت بهداری که بعداً تشکیلاتی داده خواهد شد این عمل خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً که در رأس وزارت بهداری شخصی مانند آقای دکتر لقمان‌الملک قرار گرفته واقعاً خوب انجام خواهد گرفت مخصوصاً ایشان برای کارهای اداری و غیره از قبیل سر موقع آمدن و کارهای مربوط به پول و حساب و چیزهای دیگر (ببخشید) یک وسواس به خصوصی دارند از این نظر بنده تقاضا می‌کنم که پیشنهاد کننده پیشنهاد خودش را پس بگیرد و این تبصره تصویب شود و به مناسبت این که فعلاً مکان وزارت بهداری گنجایش گذاشتن بنگاه را ندارد اجازه بدهند که فعلاً بنگاه از این محل استفاده بکند و بعد از جنگ وزارت بهداری یک محلی برایش تعیین خواهد کرد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر معظمی- عرض کنم بنده پیشنهادی که کردم نه برای تصدیق بود و نه برای تکذیب بنگاه دارویی بلکه این پیشنهاد فقط از نظر عمل قانونگذاری بوده که تحت نظر وزارت بهداری باشد و مطابق قانون آن جا به طریق بازرگانی اداره شود با این ترتیب به عقیده بنده از این تبصره هیچ استفاده‌ای وزارت بهداری نمی‌تواند بکند و غیر از این که یک اشکالی را ایجاد بکند هیچ فایده‌ای مترتب نخواهد بود از این جهت بنده پیشنهاد خودم را پس نمی‌گیرم.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای وزیر بهداری<br /> <br /> وزیر بهداری- نظر آقای دکتر معظمی صحیح است وزارت بهداری هم در نظر ندارد که این مؤسسه را بیاورد یک مؤسسه اداری بکند بلکه با همان نظر بازرگانی اداره خواهد کرد تحت نظر یک هیئت مدیره ممکن است این را آقایان پیشنهاد کرده باشند در هر حال منظور این نیست که از آن وضعیت سابقش خارج شود بلکه به طور بازرگانی اداره خواهد شد و تحت نظر یک هیئتی بوده باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای آقا سید ضیاءالدین<br /> <br /> دکتر کشاورز- ایشان نمی‌توانند صحبت بکنند چون کسی که در پیشنهاد حرف می‌زند باید عضو کمیسیون باشد.<br /> <br /> اردلان- بنده عضو کمیسیون هستم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> اردلان- عرض کنم لایحه سازمان وزارت بهداری که در شور اول در مجلس مطرح بود یک پیشنهادی آقای دهستانی این بود که این بنگاه دارویی ضمیمه وزارت بهداری بشود. چون پیشنهاد قابل توجه شد در کمیسیون ناگزیر بودیم آن را قبول کردیم برای این که دیدیم حرف حسابی است بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت بفرمایند که جزو وزارت بهداری باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای دکتر معظمی<br /> <br /> دکتر طاهری- بنده اخطار نظامنامه‌ای دارم.<br /> <br /> '''رئیس-''' بفرمایید.<br /> <br /> دکتر طاهری- به حذف رأی گرفته نمی‌شود بعد از این که سایر پیشنهادات خوانده شد تکلیف آنها معلوم شد تجزیه می‌شود جدا جدا رأی می‌گیرند و به این هم رأی می‌گیرند اگر رأی داده نشد طبعاً حذف شده است از این جهت تقاضا می‌کنم سایر پیشنهادات خوانده شود (صحیح است)<br /> <br /> '''رئیس-''' پیشنهاد آقای رفیعی قرائت می‌شود:<br /> <br /> پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداری مکلف باشد سازمان بهداری را در تمام کشور به تناسب جمعیت‌های هر محل قرار بدهد و همچنین نسبت به تقسیم داروها متناسب با سکنه هر منطقه باشد.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' گمان می‌کنم محتاج به توضیح زیاد نباشد تشکیلاتی که در ظرف بیست سال قبل از این داده شده تمامش خاصه و خرجی بوده (صحیح است) عرض کنم حضور آقایان به سایر قسمت‌ها کاری ندارم ولی آن چیزهایی که خیلی مورد احتیاج مردم است و مربوط به حیات مردم است از قبیل بهداری که مربوط به همه مردم است و مربوط به صحت و تندرستی مردم است اگر بنا باشد به همان تناسب توی همان تشکیلات و سازمان اضافه بشود که وای به حال آن بیچاره‌های اهالی جنوب بیشتر از همه کرمان و بیشتر از همه بم برای این که در آن محلی که قریب چهارصد هزار نفر جمعیت دارد آقای وزیر بهداری می‌دانند که در آنجا چند نفر طبیب دارد البته یک پزشکیار آشنا هم در ده ندارد عرض کنم همان طور که همه مردم و همه افراد در هر نقطه که باشند متحمل تحمیلات هستند. سرباز می‌دهند مالیات می‌دهند به همان تناسب هم حق دارند از مزایا استفاده کنند (صحیح است) اگر همان طور خاصه و خرجی باشد درست نیست مگر این که وزارت بهداری مکلف باشد سازمان خود را به تناسب اهالی هر محل ترتیب دهد عرض کنم حالا اهالی جیرفت و نرماشیر نمی‌توانند از خود دفاع کنند برای این که اشخاص معنونی ندارند الان هم ندارند کسی که برای آنها دفاع کند یک منطقه‌ای است که نه خوراک دارند و نه لباس نه پول دارند و نه دوا اگر هم یکی در وسط این اهالی پیدا شود که پول داشته باشد دوا نیست بنابراین پیشنهاد بنده این بود که تشکیلات بهداری متناسب با جمعیت‌های هر محل باشد و همچنین تقسیم دارو به تناسب جمعیت و سکنه هر محل باشد عرض بنده این بود که وزارت بهداری مکلف باشد این اصول را رعایت کند<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای مخبر قبول دارند؟<br /> <br /> دکتر کشاورز - (مخبر)- فرمایشات آقای رفیعی از نظر اصول صحیح است اما از نظر عمل صحیح در نمی‌آید برای این که کار وزارت بهداری یک کار ثابتی نیست یعنی نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در هر ناحیه‌ای مخارجی که ضروری است از نقطه نظر بهداشتی چقدر است؟ فرض بفرمایید در مملکت ما یک نقطه‌ای است که یک مرض واگیر می‌آید و از نظر حفظ سایر قسمت‌های مملکت لازم باشد که نصف بودجه بهداری مملکت در آن محل خرج شود در این صورت بایستی دست وزارت بهداری در خرج کردن در این موارد باز باشد ولی بنده تصور می‌کنم پیشنهاد آقای رفیعی توضیح واضحات است برای این که وزارت بهداری یا شخص وزیر بهداری که نظر مخصوصی به یک نقطه از مملکت ندارد برای ایشان چه فرق می‌کند. درست است که ایشان ترک هستند ولی نظر مخصوصی که به آذربایجان ندارند مگر به ایشان می‌شود ایراد کرد که شما می‌خواهید وضعیت بهداری آذربایجان را بهتر در نظر بگیرید ایشان می‌خواهند با اوضاع و احوال و احتیاجاتی که در بعضی از مناطق ایجاد می‌شود این بودجه را خرج کنند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم آقای رفیعی لطف بفرمایند پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.<br /> <br /> '''رئیس-''' آقای رفیعی<br /> <br /> '''رفیعی-''' بنده از آقای دکتر کشاورز انتظار نداشتم که این فرمایشات را بفرمایند برای این که جیرفتی خانه ندارد برای این که جیرفتی و نرماشیری عنوان ندارد حالا بیایید بسنجید مقایسه کنید بودجه بهداری حوزه انتخابیه خود آقا و سایر قسمت‌ها که مورد نظر بوده است از حیث تناسب تومانی پنجاه تومان با هم متناسب ندارد.<br /> <br /> دکتر کشاورز- ما هم ناراضی هستیم.<br /> <br /> '''رفیعی-''' در صورتی که شما ناراضی هستید پس بنده چه باید بگویم در صورتی که آنجا مردمان توانگری دارد مردمانی دارد که اگر احتیاج پیدا کند از هر نقطه که باشد می‌توانند طبیب و دارو تهیه کنند می‌توانند وسایل کافی در دسترس بگذارند ولی آنجا مردم بدبخت و بیچاره هستند آن هم در نقطه جیرفت و نرماشیر که اگر پول می‌داشتند (در صورتی که ندارند) وسائلش آنجا فراهم نیست شما وقتی که می‌خواهید یک نفر مأمور آنجا بفرستید کسی نمی‌رود چه برسد یک نفر طبیب که هیچ وقت نخواهد رفت آن هم در آن نقطه بد آب و هوا که بایستی وزارت بهداری وسائل کار آنها را فراهم کند اما مسئله واگیر ممکن است این یک موضوع اتفاقی باشد نسبت به تحمیل بر بودجه (توجه فرمودید؟) البته بایستی در بعضی از قسمت‌ها توجه بیشتری بشود ولی در اصل بودجه بایستی رعایت تساوی بشود بنابراین در پیشنهاد خودم باقی هستم.<br /> <br /> == - موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه ==<br /> <br /> ۹- موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه<br /> <br /> '''رئیس-''' چون عده کافی نیست برای رأی اگر آقایان اجازه بفرمایند جلسه را ختم می‌کنیم و جلسه آتیه هم روز پنجشنبه ۲۶ مرداد و دستور هم بقیه همین لایحه و بقیه خبرها است.<br /> <br /> چند نفر از نمایندگان- دستور پنجشنبه آینده استیضاح معین شده.<br /> <br /> جلسه پنجاه دقیقه بعدازظهر ختم شد<br /> <br /> '''رئیس مجلس شورای ملی - محمدصادق طباطبایی'''<br /> <br /> [[رده:مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم - ۶ اسفند ۱۳۲۲ تا ۲۱ اسفند ۱۳۲۴]]</div>

Zamzam