New Server

پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران

از مشروطه
پرش به: گشتن، جستجو
اشغال ایران به وسیله ارتش بریتانیا و شوروی نجات آذربایجان درگاه محمدرضا شاه پهلوی

پاسخ وزیر امور خارجه شوروی به نامه ۳ آذر ۱۳۲۴ دولت امریکا درباره تخلیه ایران از ارتش شوروی و رویدادهای شمال ایران

کمیسر امور خارجه شوروی شرح زیر را عطف به یادداشت مورخ به ۲۴ نوامبر ۱۹۴۵ دولت امریکا به سفیر امریکا در مسکو نوشته‌است:

اظهارات مندرجه در یادداشت راجع به قیام مسلحانه در شمال ایران طبق اطلاعاتی که دولت شوروی در دست دارد با حقیقت امر وفق نمی‌دهد وقایعی که در روزهای اخیر در ایران روی داده نه تنها یک قیام مسلحانه نیست بلکه اقدامی برعلیه دولت شاهنشاهی ایران نیز نمی‌باشد و اکنون که بیانیه مجمع ملی شمال ایران منتشر گردیده معلوم می‌شود که این یک موضوع عملی نمودن آرمانهائی برای تامین حقوق دموکراسی اهالی آذربایجان شمال ایران که طالب استقلال داخلی در داخله سرحدات کشور ایران بوده و دارای زبان مخصوصی به خود که با زبان فارسی تفاوت دارد میباشدو هم چنین از مندرجات بیانیه مجمع ملی فوق‌الذکر که در تاریخ ۲۰ و ۲۱ نوامبر در تبریز تشکیل شد واضح می‌گردد که مجمع ملی احساسات خود را نسبت به شاه و مجلس و دولت ایران ابراز داشته و وجود خود را مبتنی به قانون اساسی ایران دانسته‌است.

وقایع نامعلومی که ضمن حوادث اخیر در چندین نقطه شمال ایران به موقع پیوسته بتحریک عناصر مرتجع که با اعطای حقوق ملی به اهالی شمال ایران مخالفت ورزیده‌اند بوده‌است در صورتیکه در مستدعیات آنها چیزی که در یک کشور دموکرات غیرعادی باشد وجود ندارد.

"اما آنچه مربوط به فرماندهی نظامی شوروی می‌باشد فرماندهی نامبرده " از نقل و انتقال قوای نظامی و ژاندارمری و مامورین شهربانی ساکن نقاط شمالی ایران ممانعت ننموده و نمی‌نماید.

طبق اطلاعاتی که دولت شوروی در دست دارد در این نقاط شمالی ایران یک هنگ پیاده و دو تیپ پیاده و دو هنگ ژاندارم وجود دارد که کلیه قادر بتامین نظم و آرامش در آن قسمت‌ها می‌باشند دولت شوروی به عزیمت نیروهای جدید ایرانی به نقاطع شمال ایران مخالفت ورزید و به دولت ایران اطلاع داد که اعزام چنین قوایی به شمال ایران نه تنها موجب خاتمه بی نظمی و خونریزی نخواهد بود بلکه باعث ازدیاد آن خواهد شد که در آنصورت دولت شوروی به منظور حفاظت نظم و تامین امنیت پادگان خود ناگزیر خواهد بود نیروهای بیشتری وارد ایران نماید و چون دولت شوروی به ورود نیروهای بیشتری در ایران مایل نمی‌باشد لذا معتقد است که ورود نیروهای جدید ایرانی به‌استان شمالی در اینموقع سودمند نخواهد بود.

و اما راجع به اشاره‌ای که در یادداشت دولت کشورهای متحد امریکا به موضوع اعلامیه سه دولت بزرگ مورخ اول دسامبر ۱۹۴۳ راجع به ایران شده‌است دولت شوروی تا آنجائیکه مربوط به او می‌باشد بایستی اظهار بدارد که بدون هیچ نوع تردید و تزلزلی پابند باصول اعلامیه مذکور می‌باشد.

اعلامیه مورد بحث تعداد قوای مسلح شوروی را در سرزمین ایران تعیین ننموده و همچنین اشاره‌ای به مدت اقامت نیروهای مزبور در خاک ایران نمی‌نماید و این موضوع ضمن سند دیگری یعنی پیمان سه گانه انگلیس و شوروی و ایران مورخ ۱۹۴۲ معلوم و همین گردیده‌است و در اینمورد نیز دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی نسبت به توقف نیروهای خود در ایران دقیقا به مدت زمانی که در پیمان مذکور مصرح است می‌باشد با وجود آنکه حق ورود نیروهای شوروی به سرزمین ایران در پیمان شوروی و ایران مورخ ۲۶ فوریه ۱۹۲۱ در نظر گرفته شده‌است.

به علاوه بطوریکه دولت کشورهای متحده امریکا مستحضر می‌باشد مسئله زمان خروج نیروهای شوروی و انگلیس از ایران تقریبا در دو ماه قبل در شورای وزیران خارجه در لندن مطرح و بوسیله تبادل نامه‌هایی بین نمایندگان شوروی وانگلیس نسبت به آن تصمیم گرفته شد. تصمیم مذکور باطلاع شورای وزیران حارجه فوق‌الذکر رسید و راجع بآن مخالفتی از هیچ طرفی ابراز نگردید و نیز در اینمورد بایستی تذکر داد که در یادداشتی که دولت شوروی در تاریخ ۲۵ نوامبر از طرف دولت انگلیس دریافت نمود ذکری در باب خروج نیروهای شوروی از ایران بمیان نیامده‌است.

باتکاء مراتب مندرجه در فوق مربوط به نیروهای شوروی دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی دلیلی برای تجدید نظر در مسئله زمان خروج نیروهای خود از سرزمین ایران نمی‌بینند.

منبع

جستارهای وابسته