حسن پاکروان

از مشروطه
پرش به: گشتن، جستجو
روز ننگین ۱۵خرداد ۱۳۴۲ درگاه زندگی‌نامه‌ها

درگاه دولت شاهنشاهی ایران

درگاه محمدرضا شاه پهلوی
سرلشکر حسن پاکروان

سرلشکر حسن پاکروان زاده ۱۲ امرداد سال ۱۲۹۰ در تهران بود. سرلشکر پاکروان رئیس رکن دو ارتش، معاون کل و دومین رئیس سازمان امنیت و اطلاعات کشور (ساواک) بین سالهای ۱۳۴۰ و ۱۳۴۴ ، وزیر اطلاعات امیر عباس هویدا و سفیر دولت شاهنشاهی ایران در پاکستان و فرانسه بود. وی در روز ۲۲ فروردین ۱۳۵۸ و در ۶۸ سالگی به دستور صادق خلخالی تیرباران شد.

سرلشکر حسن پاکروان در روز ۲۷ بهمن سال ۱۳۵۷ دستگیر شد . وی یکی از ۴۳۸ از مقامات لشکری و کشوری است که پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ به سال ۱۳۵۸ تیرباران شدند. این کشتار سران ارتش و بزرگان کشور در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین‌الملل اعلام شده‌است سرلشکر پاکروان روز ۲۲ فروردین ۱۳۵۸ در زندان قصر تهران به اتهام خیانت و مفسد فی الارض بودن تیرباران شد.

در روز ننگین ۱۵خرداد ۱۳۴۲ [۱] پس از آشوب‌های خمینی علیه انقلاب شاه و مردم به دستور اسدالله علم نخست وزیر وقت، خمینی در منزلش در قم دستگیر شد و به تهران آورده شد. وی نخست به باشگاه افسران و سپس به پادگان عشرت آباد برده شد. سرلشکر حسن پاکروان در این هنگام رییس سازمان اطلاعات و امنیت کشور بود. علم در یک مصاحبه مطبوعاتی با خبرنگاران خارجی گفت پانزده نفر از پیشوایان مذهبی به زودی تسلیم دادگاه نظامی می شوند. با یاری پاکروان و پیشنهاد دکتر مظفر بقایی کرمانی رهبر کمیته مرکزی حزب زحمتکشان ایران و با باامضای پنج روحانی از جمله آیت‌الله شریعتمداری خمینی از شیخی به آیت‌اللهی ارتقاء داده شد . سرلشکر پاکروان در روز ۱۱ امرداد ماه به دیدار خمینی در پادگان عشرت آباد رفت و به وی گفت که آزاد است و وی را به ویلایی مجهز در منطقه داودیه برد و آزادی و رفاه و آسایش وی را فراهم آورد. پس از کناره گیری علم از پست نخست وزیری و در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۴۲ حسنعلی منصور نخست وزیر شد. منصور کوشش کرد که با روحانیون سازش کند و این بار آیت‌الله خمینی را در تاریخ ۸ فروردین ۱۳۴۳ به قم بازگرداند. خمینی به سرلشکر پاکروان قول داد که[۲]:

« من دیگر در سیاست بدان معنی که شما تعبیر می‌کنید دخالت نخواهم کرد  »
.

پس از سخنرانی سید روح‌الله خمینی در چهارم آبان ۱۳۴۳ در قم علیه تصویب قانون اجازه استفاده مستشاران امریکایی در ایران از مصونیت‌ها و معافیت‌های قرارداد وین نوشته شده در بند دوم کنوانسیون وین خمینی دستگیر شد.[۳]

سرلشکر پاکروان نامه ای به دولت ترکیه نوشت و از آنها تقاضا کرد که خمینی را به آنجا راه بدهند و دولت ترکیه موافقت کرد. در تارخ ۱۳ آبان ۱۳۴۳]] آیت‌الله خمینی به ترکیه تبعید شد.[۴] پس از چندی خمینی نامه ای بسیار با احترام به پادشاه نوشت و درخواست کرد که محمد رضا شاه پهلوی به وی اجازه دهد به نجف برود و در آنجا به یادگیری فقه ادامه دهد[۵]


منابع

  1. روز ننگین ۱۵خرداد ۱۳۴۲
  2. Abbas Milani: Eminent Persians. Syracuse University Press, 2008, p. ۴۷۹.
  3. پزشک زاد، ایرج: مروری در واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ ،چاپ سوم، شرکت کتاب، لس انجلس، ۲۰۰۸ میلادی، ص. ۱۵۵-۱۵۷
  4. Ehsan Naraghi: From Palast to Prison. I.B. Tauris 1994, p.۱۷۷.
  5. Memorirs of Fatemeh Pakravan Iranian Oral History Project, Center for Middle Eastern Studies, Harvard University, 1998. p. 36-48

پیوند به بیرون

جانباختگان انقلاب اسلامی در ایران