New Server

از سقوط دولت آقای بیات تا تشکیل دولت آقای حکیمی

از مشروطه
پرش به: گشتن، جستجو
مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری چهاردهم تصمیم‌های مجلس

اخبار مجلس شورای ملی

مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری چهاردهم

از سقوط دولت آقای بیات تا تشکیل دولت آقای حکیمی[۱]

در جلسه سه شنبه ۲۸ فروردین ماه ۱۳۲۴ مجلس شورای ملی دولت آقای مرتضی قلی بیات ساقط گردید روز چهارشنبه ۲۹ فروردین ۲۴ عدهای از نمایندگان در اتاق خصوصی مجلس جمع شدند و مدتی با هم مذاکرات غیر رسمی راجع به دولت آینده نمودند و از همان روز فراکسیون‌ها برای منظور مذکور تشکیل گردید طولی نکشید که اکثر فراکسیون‌ها نمایدگانی معین کردند که با توافق نظر نماینده فراکسیون‌ها و شرکت منفردین بلکه رئیس دولت آینده حل گردد

در ساعت یازده صبح اول اردیبهشت ماه ۲۴ جلسه خصوصی در مجلس منعقد گردید آقای طباطبائی رئیس مجلس پیام اعلیحضرت همایونی را راجع به استعلام از نظریه و تمایل مجلس نسبت به شخصی که باید نخست وزیر آینده شود و همچنین تاکید در تسریع امر به نمایندگان رسانیدند – موضوع مورد بحث واقع گردید. آقایان فرمند – لنکرانی- دکتر زنگنه – دکتر مصدق – طوسی – ملک مدنی – قبادیان – اظهارات و بیاناتی نمودند و پنجاه دقیقه بعد از ظهر بدون آنکه از آن جلسه یک نتیجه قطعی گرفته شود جلسه خصوصی به پایان رسید.

یکشنبه دوم اردیبهشت ۲۴ بعضی فراکسیون‌ها در مجلس راجع به مشاوره در کار دولت آینده منعقد بود و در این چند روز نام اشخاصی از کاندیدای نخست وزیری برده می‌شد و هر یک طبعا موافقین و مخالفینی داشتند در خلال این روزها (در روز سه شنبه ۴ اردیبهشت ماه ۲۴) عده از نمایندگان چند فراکسیون در جلسه خود راجع به نخست وزیر آینده رای گرفتند آقای محمود بدر در درجه اول و آقای احمد قوام در درجه دوم دارای آرائی بودند این رای منشاء اثری نگردید زیرا که نمایندگان فراکسیون‌ها چنین اختیاری را نداشتند و خود هم متوجه بودند که بایستی موضوع را در فراکسیون‌های خود با حضور دیگر افراد مطرح و حل نمایند.

روز چهارشنبه ۵ اردی بهشت ماه ۲۴ باز بعضی فراکسیون‌ها در مجلس تشکیل بود اکثر منفردین هم در مجلس حضور می‌یافتند –

بیش از ظهر شنبه هشتم اردیبهشت ماه ۲۴ چون هنوز اختلاف نظر در میان فراکسیون‌ها بود باز جلسه خصوصی در مجلس منعقد گردید و عده از نمایندگان راجع به موضوع مبتلا به مجلس بیاناتی کردند و یک ساعت و ده دقیقه بعد از ظهر جلسه خصوصی بدون آنکه بنتیجه قطعی برسد ازا اکثریت افتاد – در همین روز آقای طباطبائی رئیس مجلس باز پیام اعلیحضرت همایونی را به نمایندگان رسانیدند که هر چه زود تر نظر به اهمیت موقع تمایل خود را راجع به کسی که باید دولت را تشکیل دهد ابراز نماید مخصوصا نسبت به تسریع در این امر تاکید فرموده بودند –

یکشنبه ۹ اردیبهشت ماه ۲۴ فراکسیون‌ها منعقد ومشغول فعالیت بودند از امروز نام آقای ابراهیم حکیمی (حکیم الملک) بیشتر از آقای صادقی صادق (مستشار الدوله) و آاقای محمود بدر و دیگران در مجلس شنیده می‌شد و چنان به نظر می‌آمد که شاید تا اندازه راجع به ایشان توافقی حاصل گردد از صبح دوشنبه دهم اردیبهشت ماه ۲۴ در میانه نمایندگان فعالیتی مشاهده می‌شد و بیشتر طول بحران اظهار دلتنگی می‌نمودند و عناوین گوناگونی برای حل قضیه می‌شد

روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۲۴ باز وکلا در مجلس جمع بودند و بعضی فراکسیون‌ها نیز منعقد بود عصر همان روز فراکسیون ملی صریحا به آقای حکیمی اظهار تمایل کرده و در این باب تصمیم خود را قطعی نمود –

روز چهارشنبه دوازدهم اردیبهشت ماه ۲۴ چند فراکسیون با هم در موضوع آقای حکیمی توافق نموده و مقارن ظهر جلسه سری در سالن رسمی مجلس (بدون حضور تماشا چی) منعقد گردید در نتیجه تفکیک آراء (با اوراق)آقای ابراهیم حکیمی دارای ۶۳ رای گردیدند و پس از ایشان آقای صادق صادق بیش از سایر کاندیداهای نخست وزیری دارای رای بودند پس خاتمه این جلسه که تمایل اکثریت مجلس به وضوح پیوست موضوع توسط ریاست مجلس شورای ملی به حضور اعلیحضرت هایونی عرض گردید فرمان ملوکانه به نام آقای حکیمی برای تشکیل دولت صادر شد

روز شنبه ۱۵ اردیبهشت ماه ۲۴ آقای حکیمی به مجلس آمد و در اتاق آقای رئیس مجلس جلسه با حضور نمایندگان فراکسیون‌ها و بعضی منفردین تشکیل گردید. آقای نخست وزیر نسبت به تشکیل دولت بیان مختصری نمودند به طور خلاصه از نظریه فراکسیون‌ها و مجلس استعلام کردند که آیا راجع به اشخاص و وزراء نظری دارند یا آنکه رئیس دولت در انتخاب اشخاص برای وزارت آزاد است مدتی در این موضوع بحث و مذاکراتی در کلیات شد پس از دو سه روز مذاکره در فراکسیون‌ها بالاخره از مجموع نظریات چنان مستفاد شد که مجلس در انتخاب وزرا نظریه مخصوصی ندارد وآقای نخست وزیر به نحوی که در این شماره مذکور است وزرای خود را انتخاب و روز ۵ شنبه بیستم اردیبهشت ماه بحضور اعلیحضرت همایونی معرفی کردند.

منبع